Xem mã nguồn của U trung biểu mô

{{Mở rộng ngôn ngữ|topic=|langcode=en|otherarticle=Mesothelioma|date=tháng 8/2025}}
{{Thông tin bệnh (mới)|name=U trung biểu mô|synonym=U trung biểu mô ác tính|image=MesotheliomaCT.jpg|image_size=200|image_thumbtime=|alt=|caption=[[Ảnh chụp CT]] thể hiện u trung biểu mô bên trái kèm theo [[hạch bạch huyết]] [[Mediastinum|trung thất]] phì đại|pronounce=|field=[[Ung thư học]]|symptoms=[[Khó thở]], bụng phình to, đau thành ngực, ho, mệt mỏi, sụt cân<ref name=NCI2015Pt/>|complications=[[pleural effusion|Tràn dịch màng phổi]]<ref name=NCI2015Pt/>|onset=Khởi phát từ từ<ref name=Kon2016/>|duration=|types=|causes=~ 40 năm sau khi phơi nhiễm [[amiăng]]<ref name=Rob2012/>|risks=[[Di truyền]], nhiễm [[SV40]]<ref name=Rob2012/>|diagnosis=[[Di truyền]], nhiễm [[SV40]]<ref name=Rob2012/>|differential=|prevention=Giảm tiếp xúc với amiăng<ref name=Whit2006/>|treatment=Phẫu thuật, [[xạ trị]], [[hóa trị]], [[gây dính màng phổi]]<ref name=NCI2015PtTx/>|medication=|prognosis=[[Tỷ lệ sống sau 5 năm]] khoảng 8% (Hoa Kỳ)<ref name=SEER2016/>|frequency=60.800 người mắc (năm 2015)<ref name=GBD2015Pre/>|deaths=32.400 người (2015)<ref name=GBD2015De/>|width=}}

'''U trung biểu mô''' là một loại [[ung thư]] phát triển từ lớp mô mỏng bao phủ nhiều cơ quan nội tạng (gọi là màng trung biểu mô).<ref>{{Chú thích web|title=Malignant Mesothelioma—Patient Version|url=http://www.cancer.gov/types/mesothelioma|website=NCI|access-date=3 April 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160406195227/http://www.cancer.gov/types/mesothelioma|archive-date=6 April 2016|date=January 1980}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160406195227/http://www.cancer.gov/types/mesothelioma|date=6 April 2016}}</ref> Vị trí thường gặp nhất là [[màng phổi]].<ref name="NCI2015Pt">{{Chú thích web|title=Malignant Mesothelioma Treatment–Patient Version (PDQ®)|url=http://www.cancer.gov/types/mesothelioma/patient/mesothelioma-treatment-pdq|website=NCI|access-date=3 April 2016|date=September 4, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160405125547/http://www.cancer.gov/types/mesothelioma/patient/mesothelioma-treatment-pdq|archive-date=5 April 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160405125547/http://www.cancer.gov/types/mesothelioma/patient/mesothelioma-treatment-pdq|date=5 April 2016}}</ref><ref name="Rob2012">{{Chú thích tập san học thuật|last=Robinson|first=BM|title=Malignant pleural mesothelioma: an epidemiological perspective|journal=Annals of Cardiothoracic Surgery|date=November 2012|volume=1|issue=4|pages=491–6|pmid=23977542|doi=10.3978/j.issn.2225-319X.2012.11.04|pmc=3741803}}</ref> Ít gặp hơn là màng bụng và hiếm khi là màng ngoài tim,<ref name="Sar2012">{{Chú thích tập san học thuật|last=Sardar|first=MR|last2=Kuntz|first2=C|last3=Patel|first3=T|last4=Saeed|first4=W|last5=Gnall|first5=E|last6=Imaizumi|first6=S|last7=Lande|first7=L|title=Primary pericardial mesothelioma unique case and literature review.|journal=Texas Heart Institute Journal / From the Texas Heart Institute of St. Luke's Episcopal Hospital, Texas Children's Hospital|date=2012|volume=39|issue=2|pages=261–4|pmid=22740748|pmc=3384041}}</ref> hoặc màng tinh hoàn.<ref name="NCI2015Pt" /><ref name="Pan2015">{{Chú thích tập san học thuật|last=Panou|first=V|last2=Vyberg|first2=M|last3=Weinreich|first3=UM|last4=Meristoudis|first4=C|last5=Falkmer|first5=UG|last6=Røe|first6=OD|title=The established and future biomarkers of malignant pleural mesothelioma|journal=Cancer Treatment Reviews|date=June 2015|volume=41|issue=6|pages=486–95|pmid=25979846|doi=10.1016/j.ctrv.2015.05.001}}</ref> Triệu chứng và dấu hiệu của u trung biểu mô có thể bao gồm [[khó thở]] do [[tràn dịch màng phổi]], bụng phình to, đau thành ngực, ho, mệt mỏi và sụt cân.<ref name="NCI2015Pt" /> Các triệu chứng này xuất hiện một cách từ từ và tiến triển chậm.<ref name="Kon2016">{{Chú thích tập san học thuật|last=Kondola|first=S|last2=Manners|first2=D|last3=Nowak|first3=AK|title=Malignant pleural mesothelioma: an update on diagnosis and treatment options.|journal=Therapeutic Advances in Respiratory Disease|date=12 February 2016|pmid=26873306|pmc=5933604|doi=10.1177/1753465816628800|volume=10|issue=3|pages=275–88}}</ref>

Hơn 80% các trường hợp mắc u trung biểu mô có nguyên nhân đến từ tiếp xúc với [[amiăng]].<ref name="Rob2012" /> Mức độ tiếp xúc càng cao thì nguy cơ mắc bệnh càng lớn.<ref name="Rob2012" /> Tính đến năm 2013, khoảng 125 triệu người trên thế giới đã từng tiếp xúc với amiăng tại nơi làm việc.<ref name="Gul2015" /> Tỷ lệ mắc bệnh cao ở những người khai thác amiăng, sản xuất hoặc làm việc với sản phẩm chứa amiăng, sống cùng người lao động tiếp xúc amiăng, hoặc làm việc trong các tòa nhà có amiăng.<ref name="Rob2012" /> Thời gian trung bình từ tiếp xúc với amiăng đến khởi phát ung thư thường khoảng 40 năm.<ref name="Rob2012" /> Việc giặt quần áo của người làm việc với amiăng cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.<ref name="Gul2015">{{Chú thích tập san học thuật|last=Gulati|first=M|last2=Redlich|first2=CA|title=Asbestosis and environmental causes of usual interstitial pneumonia|journal=Current Opinion in Pulmonary Medicine|date=March 2015|volume=21|issue=2|pages=193–200|pmid=25621562|doi=10.1097/MCP.0000000000000144|pmc=4472384}}</ref> Các yếu tố nguy cơ khác bao gồm [[Di truyền học|di truyền]] và nhiễm virus SV40.<ref name="Rob2012" /> Có thể nghi ngờ u trung biểu mô dựa trên kết quả [[X quang ngực|X-quang ngực]] và [[Chụp cắt lớp vi tính|chụp CT]] ngực, và chẩn đoán được xác nhận thông qua [[Sinh học tế bào|xét nghiệm tế bào học dịch tiết]] hoặc [[Sinh thiết|sinh thiết mô]] ung thư.<ref name="Kon2016" />

Phòng ngừa chủ yếu tập trung vào việc giảm tiếp xúc với amiăng.<ref name="Whit2006">{{Chú thích sách|last=Whittemore|first=Alice S.|title=Cancer epidemiology and prevention|date=2006|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=9780199747979|page=669|edition=3rd|url=https://books.google.com/books?id=qfN8Y1_lbDYC&pg=PA669|access-date=2020-07-25|archive-date=2021-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210307062911/https://books.google.com/books?id=qfN8Y1_lbDYC&pg=PA669|url-status=live}}</ref> Điều trị thường bao gồm phẫu thuật, [[Trị liệu bức xạ|xạ trị]] và [[Hóa trị liệu|hóa trị]].<ref name="NCI2015PtTx" /> Thủ thuật gây dính màng phổi, sử dụng các chất như bột [[Tan (khoáng vật)|talc]] nhằm làm dính hai lá [[màng phổi]], có thể được thực hiện nhằm ngăn ngừa dịch tích tụ quanh phổi.<ref name="NCI2015PtTx">{{Chú thích web|title=Malignant Mesothelioma Treatment–Patient Version (PDQ®)|url=http://www.cancer.gov/types/mesothelioma/patient/mesothelioma-treatment-pdq#section/_50|website=NCI|access-date=3 April 2016|date=September 4, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160405125547/http://www.cancer.gov/types/mesothelioma/patient/mesothelioma-treatment-pdq#section/_50|archive-date=5 April 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160405125547/http://www.cancer.gov/types/mesothelioma/patient/mesothelioma-treatment-pdq#section/_50|date=5 April 2016}}</ref> Các thuốc hóa trị thường là [[cisplatin]] và [[pemetrexed]].<ref name="Kon2016" /> [[Tỷ lệ sống 5 năm|Tỷ lệ sống sau 5 năm]] kể từ khi chẩn đoán trung bình là 8% tại Hoa Kỳ.<ref name="SEER2016">{{Chú thích web|title=Age-Adjusted SEER Incidence and U.S. Death Rates and 5-Year Relative Survival (Percent) By Primary Cancer Site, Sex and Time Period|url=http://seer.cancer.gov/archive/csr/1975_2011/results_merged/topic_survival.pdf|website=NCI|access-date=3 April 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906195701/http://seer.cancer.gov/archive/csr/1975_2011/results_merged/topic_survival.pdf|archive-date=6 September 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150906195701/http://seer.cancer.gov/archive/csr/1975_2011/results_merged/topic_survival.pdf|date=6 September 2015}}</ref>

Vào năm 2015, khoảng 60.800 người mắc u trung biểu mô và 32.000 người tử vong do căn bệnh này.<ref name="GBD2015Pre2">{{Chú thích tập san học thuật|last=GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence|first=Collaborators.|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|pmid=27733282|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|pmc=5055577}}</ref><ref name="GBD2015De2">{{Chú thích tập san học thuật|last=GBD 2015 Mortality and Causes of Death|first=Collaborators.|title=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1459–1544|pmid=27733281|doi=10.1016/s0140-6736(16)31012-1|pmc=5388903}}</ref> Tỷ lệ mắc bệnh khác nhau ở khu vực trên thế giới, cao hơn ở Úc và Vương quốc Anh, thấp hơn ở Nhật Bản.<ref name="Rob2012" /> Ở Hoa Kỳ, căn bệnh này xảy ra ở khoảng 3.000 người mỗi năm.<ref name=":0">{{Chú thích web|title=What are the key statistics about malignant mesothelioma?|url=http://www.cancer.org/cancer/malignantmesothelioma/detailedguide/malignant-mesothelioma-key-statistics|website=American Cancer Society|access-date=3 April 2016|date=2016-02-17|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160408094758/http://www.cancer.org/cancer/malignantmesothelioma/detailedguide/malignant-mesothelioma-key-statistics|archive-date=8 April 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160408094758/http://www.cancer.org/cancer/malignantmesothelioma/detailedguide/malignant-mesothelioma-key-statistics|date=8 April 2016}}</ref> Bệnh thường gặp ở nam giới nhiều hơn nữ giới.<ref name=":0" />  Tỷ lệ mắc bệnh đã tăng lên kể từ những năm 1950.<ref name="Rob2012" /> U trung biểu mô thường được chẩn đoán ở người trên 65 tuổi, và phần lớn các trường hợp tử vong xảy ra vào khoảng 70 tuổi.<ref name="Rob2012" /> Trước khi amiăng được đưa vào sử dụng thương mại, căn bệnh này rất hiếm gặp.<ref name="Rob2012" />

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Amiăng]]
[[Thể loại:SV40]]
[[Thể loại:Làm dính màng phổi]]
[[Thể loại:Nguyên nhân truyền nhiễm gây ung thư]]
[[Thể loại:Bệnh nghề nghiệp]]
[[Thể loại:Ung thư hiếm gặp]]