Xem mã nguồn của Vầng khí quang

[[Tập tin:Outline-body-aura.svg|300px|nhỏ|phải|Đồ họa về một vòng khí quang ngũ sắc bao quanh thân thể]]
'''Vầng khí quang''' (''Aura paranormal'') hay '''Ánh hào quang''' hay '''[[trường năng lượng]]''' (''Energy field'') một [[bức xạ]] có [[màu sắc]] được cho là bao quanh cơ thể [[con người]] hoặc bất kỳ [[động vật]] hoặc [[đồ vật]] nào.{{sfn|Hanegraaff|2006|p=857}} Theo một số [[thuyết bí truyền]] thì luồng hào quang được mô tả như một [[thân thể vi diệu]].{{sfn|Hammer|2001|p=55}} Các nhà [[ngoại cảm]] và y học tổng quát thường tuyên bố có khả năng nhìn thấy kích thước, màu sắc và kiểu rung động của luồng khí quang này.{{sfn|Hines|2002|p=427}} Trong y học thay thế [[tâm linh]], vòng khí quang của con người được coi là một phần của [[giải phẫu ẩn]] phản ánh trạng thái và sức khỏe, thường được hiểu là thậm chí bao gồm các trung tâm của [[sinh lực khí]] quan trọng được gọi là [[luân xa]].{{sfn|Hanegraaff|2006|p=857}}

Niềm tin về việc cảm nhận vòng khí quang, vầng hào quang là tâm điểm trong [[huyền bí học]] Tây phương và huyền bí học phương Đông, nhất là trong [[phong thủy]] và những trường phái tu tập [[thiền định]], [[Yoga]] và trường phái tu luyện [[nội công]] của [[Đạo gia]]. Những tuyên bố như vậy không được hỗ trợ từ những [[bằng chứng khoa học]] và do đó là [[giả khoa học]].{{sfn|Hines|2002|pp=362–70}} Khi được kiểm tra bằng các thí nghiệm có kiểm soát khoa học, khả năng nhìn thấy hào quang chưa được chứng minh là có tồn tại.<ref name="Scheiber">{{chú thích sách|last1=Scheiber|first1=Béla|last2=Selby|first2=Carla|title=Therapeutic Touch|url=https://archive.org/details/therapeutictouch0000carl_c8n8|date=2000|publisher=Prometheus Books|location=Amherst, New York|isbn=1573928046|page=[https://archive.org/details/therapeutictouch0000carl_c8n8/page/274 275]}}</ref> Cho đến nay các nhà khoa học đã nhiều lần kết luận rằng khả năng nhìn thấy vòng khí quang, các luồng hào quang không thực sự tồn tại<ref name="Nickell">{{chú thích web|author=Joe Nickell |url=http://www.csicop.org/si/show/aura_photography_a_candid_shot/ |title=Aura Photography: A Candid Shot |date=May 2000 |publisher=The Committee for Skeptical Inquiry |access-date=2016-10-21}}</ref><ref name="Loftin">{{chú thích tạp chí|last1=Loftin|first1=Robert W.|title=Auras: Searching for the Light|journal=The Skeptical Inquirer|date=1990|volume=24|pages=403–09|publisher=Committee for the Scientific Investigation of Claims of the Paranormal}}</ref><ref name=skepdic>{{chú thích web|url=http://skepdic.com/auras.html |title= Auras|access-date=2006-12-15|work=The Skeptic's Dictionary| archive-url= https://web.archive.org/web/20061205221945/http://skepdic.com/auras.html| archive-date= 5 December 2006 | url-status= live}}</ref><ref name=Randi>{{chú thích web|url=https://www.youtube.com/watch?v=OZeQGld5QBU  |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/OZeQGld5QBU |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=James Randi tests an aura reader|website=[[YouTube]] |access-date=2008-01-14}}{{cbignore}}</ref> và cực lực bác bỏ, cho rằng đây là luận thuyết [[ngụy khoa học]].

==Đại cương==
Trong [[Latin]] và [[Hy Lạp cổ đại]], ''hào quang'' có nghĩa là ''gió'', ''làn gió'' thoảng hoặc ''hơi thở''. Nó được sử dụng trong [[Tiếng Anh trung cổ]] có nghĩa là "''làn gió nhẹ''". Vào cuối thế kỷ 19, từ này đã được sử dụng trong một số giới tâm linh để mô tả một sự phát ra vi diệu được suy đoán xung quanh cơ thể.<ref name="Dictionary">{{chú thích web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=aura |title=Online Etymology Dictionary |publisher=Etymonline.com |access-date=2017-05-21}}</ref><ref name="Marques">{{chú thích sách|last1=Marques|first1=A.|title=The Human Aura: A Study|publisher=Office of Mercury|pages=1–2 and preface|url=https://books.google.com/books?id=Jj9DAAAAIAAJ|access-date=17 May 2017|language=en|year=1896}}</ref> Trong môn tu tập [[Yoga]], những người tham gia cố gắng tập trung vào hoặc tăng cường "lá chắn năng lượng hào quang"<ref name="Miller">{{chú thích sách |last1=Miller |first1=Olivia |title=The Chakra Energy Deck 64 Poses and Meditations to Balance Mind, Body, and Spirit |date=2022 |publisher=Chronicle Books |location=San Francisco |isbn=978-1797211282 |page=64 |url=https://books.google.com/books?id=3j9UEAAAQBAJ&dq=auric+energy&pg=PT157 |access-date=15 April 2022}}</ref> Khái niệm về năng lượng hào quang là [[tâm linh]] và có liên quan đến [[siêu hình học]]. Một số người cho rằng luồng hào quang mang theo linh hồn của một người sau khi chết.<ref name="Lockhart">{{chú thích sách |last1=Lockhart |first1=Maureen |title=The subtle energy body : the complete guide |date=2010 |publisher=Inner Traditions |location=Rochester, Vt. |isbn=978-1594773396 |url=https://books.google.com/books?id=CFwoDwAAQBAJ&dq=auric+energy&pg=PT481 |access-date=15 April 2022}}</ref> Những quan niệm chưa được chứng thực cho rằng hào quang của con người là một vòng khí quang điện từ sinh học được tỏa ra chung quanh thân thể của con người có hình [[quả trứng]] và được một nhà khoa học gia người Nga tên là [[Semyon Kirlian]] phát hiện, chụp lại được.

Hào quang là sự rung động của điện từ dưới dạng ánh sáng tỏa ra từ một [[vật chất]] nào đó. Hào quang xung quanh những sự vật sống và có ý thức như cây cối, con người và động vật thay đổi theo thời gian, luồng khí quang có hình dạng giống như [[ngọn lửa]] hay luồng không khí nóng xung quanh sự vật đó. Huyền bí học Tây Phương gọi vòng hào quang nầy là thể phách có thể được pha trộn và là chất dẩn của các thể vía, thể trí và các thể cao hơn của con người. Những màu sắc và cường độ sáng tối của vòng hào quang này có thể cho biết được tình trạng sức khỏe, bệnh tật, tâm trạng, tâm tư, tình cảm và nguyện vọng. Trên hào quang con người có rất nhiều màu khác nhau và các sắc thái khác nhau. Nhiều màu trong đó vượt ra ngoài ngưỡng nhìn thông thường (ngưỡng quang phổ nhận biết của con người). Người có đời sống tâm linh càng phát triển (gồm cả những người tu tập có [[năng lượng tu hành]]) thì những màu sắc hào quang càng sáng, ngược lại thì màu sắc hào quang biến đổi không ngừng hoặc tối sầm.

Huyền học Đông Phương còn gọi là ''linh quang'' hay ''thần khí'', gồm bên trong cơ thể (nội khí) và bên ngoài cơ thể (ngoại khí), tùy theo trình độ tu tập mà có những tên gọi khác nhau như ''Tuệ quang'', ''Huệ quang'', ''Linh quang'', ''Chân quang''. Những [[thầy bói]] hay [[thầy lang]] có trình độ tu tập cao, có thể nhìn thấy màu sắc và cường độ để chẩn đoán hay tiên liệu về vận mạng hay bệnh tình (chẳng hạn như nhìn thần sắc con người có thể cảm nhận được sinh lực khí, bệnh tình hoặc sắp chết, điều mà một số loài động vật như cú, quạ, kền kền, chó, mèo có thể cảm nhận mùi [[tử khí]]). Ở dạng vô hình, luân xa là những vòng khí quang luân lưu trong và ngoài cơ thể gọi là Hào quang luân xa (Chakra trong tiếng Phạn) là các đại huyệt nằm ở trục dọc sống lưng của cơ thể, để thu nhận năng lượng từ đại vũ trụ đổ vào tiểu vũ trụ (người tập thiền). Trong cơ thể năng lượng, mỗi luân xa tương ứng với một loại cảm xúc, một trải nghiệm tâm linh, và một biểu hiện của sự nhận thức và tỉnh thức, giác ngộ. Có quan niệm mê tín rằng các vật phẩm [[phong thủy]] khi đeo, trang sức trên người sẽ tạo vòng khí quang bảo hộ cơ thể để không cho âm khí xâm nhập làm tổn hại cơ thể, chẳng hạn như trấn trạch, gia hộ ([[đuổi tà]]) hoặc [[trừ tà]].
[[Tập tin:Make your own sunshine.jpg|300px|nhỏ|phải|Ảo ảnh trùng hợp có thể tạo ra hiện tượng vầng linh quang]]
Đến nay, các nhà khoa học thực chứng đã cực lực bác bỏ sự tồn tại của cái gọi là "''vầng khí quang''" hay "''luồng hào quang''" hoặc các thể phách tương tự. Nhà tâm lý học [[Andrew Neher]] cho rằng "''không có bằng chứng thuyết phục nào ủng hộ quan điểm cho rằng khí quang, theo bất kỳ cách nào, có nguồn gốc tâm linh''."<ref name="Neher">{{chú thích sách|last1=Neher|first1=Andrew|title= The Psychology of Transcendence|url= https://archive.org/details/psychologyoftran00nehe|url-access= registration|date=1990|publisher=Dover|location=New York|isbn=0486261670|pages= [https://archive.org/details/psychologyoftran00nehe/page/186 186–88]|edition=2nd}}</ref> Các nghiên cứu trong điều kiện [[phòng thí nghiệm]] đã chứng minh rằng luồng khí quang nên được giải thích là [[ảo ảnh]] thị giác.<ref name="Harris">Fraser-Harris, D. F. (1932). ''A psycho physiological explanation of the so-called human "aura"''.  ''British Journal of Medical Psychology'' 12: 174–84.</ref><ref name="Anderson">Dale, A., Anderson, D. & Wyman, L. (1978).  ''Perceptual Aura: Not Spirit but Afterimage and Border Contrast Effects''.  ''[[Perceptual and Motor Skills]]'' 47: 653–54.</ref> Các nhà [[thần kinh học]] cho rằng mọi người có thể cảm nhận được luồng khí quang do các tác động bên trong não như chứng [[động kinh]], [[chứng đau nửa đầu]] hoặc ảnh hưởng của các loại [[thuốc gây ảo giác]] như [[LSD]].<ref name="ASID">{{chú thích tạp chí|last1= Hill|first1= Donna L|last2=Daroff|first2= Robert B|last3= Ducros|first3=Anne|last4=Newman|first4=Nancy J|last5=Biousse|first5=Valérie|title= Most Cases Labeled as "Retinal Migraine" Are Not Migraine|journal=Journal of Neuro-Ophthalmology|date= March 2007|volume=27|issue=1|pages=3–8|doi=10.1097/WNO.0b013e3180335222|pmid=17414865|s2cid= 23939287}}</ref><ref name="fole">{{chú thích web |url= http://neurology.org/cgi/content/abstract/68/23/1995 |archive-url= https://web.archive.org/web/20070927015956/http://neurology.org/cgi/content/abstract/68/23/1995 |url-status= dead |archive-date=2007-09-27 |title=Familial occipitotemporal lobe epilepsy and migraine with visual aura |publisher=Neurology.org |access-date= 2017-05-21 }}</ref> Có ý kiến cho rằng vòng khí quang có thể là kết quả của cảm giác [[đồng cảm]].<ref name="auras">{{chú thích web|url= http://www.skepdic.com/auras.html |title=auras – The Skeptic's Dictionary |publisher=Skepdic.com |access-date=2015-03-05 | quote = Thus, perhaps some cases of seeing auras can be explained by synesthesia rather than assuming that auras are energies given off by chakras or signs of delusion or fraud.}}</ref>

Tuy nhiên, một nghiên cứu năm 2012 không phát hiện ra mối liên hệ nào giữa khí quang và [[khớp thần kinh]] đã kết luận rằng "''sự khác biệt được tìm thấy cho thấy cả hai hiện tượng đều không giống nhau về mặt hiện tượng và hành vi''".<ref name="Milán">{{chú thích tạp chí|last1= Milán|first1= E.G.|last2= Iborra|first2=O.|last3=Hochel|first3=M.|last4=Rodríguez Artacho|first4= M.A.|last5= Delgado-Pastor|first5=L.C.|last6=Salazar|first6=E.|last7=González-Hernández|first7=A.|title= Auras in Mysticism and Synaesthesia: A Comparison|journal=Consciousness and Cognition|date= March 2012|volume=21|issue=1|pages=258–68|doi= 10.1016/j.concog.2011.11.010|pmid= 22197149|s2cid= 8364181}}</ref> Nhà thần kinh học lâm sàng [[Steven Novella]] cho rằng với sức nặng của bằng chứng, có vẻ như mối liên hệ giữa luồng khí quang và khớp thần kinh là suy đoán và dựa trên những điểm tương đồng bề ngoài có thể là ngẫu nhiên.<ref name="Novella">{{chú thích web |last= Novella |first= Steven |author-link= Steven Novella |url= http://www.skepticblog.org/2012/05/07/is-aura-reading-synaesthesia-probably-not/ |title= Is Aura Reading Synaesthesia? Probably Not |publisher= Skepticblog |date= 2012-05-07 |access-date= 2016-10-21 |ngày lưu trữ= 2017-11-14 |archive-url= https://web.archive.org/web/20171114214538/http://www.skepticblog.org/2012/05/07/is-aura-reading-synaesthesia-probably-not/ |url-status= dead }}</ref> [[Bridgette Perez]] cho rằng sự bóp méo [[nhận thức]], [[ảo tưởng]] và [[ảo giác]] có thể thúc đẩy niềm tin vào cái gọi là luồng hào quang, các yếu tố [[tâm lý]], xu hướng tưởng tượng, sự sống động của [[hình ảnh trực quan]] và các hình ảnh thực tại cũng có thể gây ra các hiện tượng của luồng hào quang.<ref name="Perez">{{chú thích web|author=Bridgette M. Perez |url=http://www.csicop.org/si/show/the_aura_a_brief_review |title=The Aura: A Brief Review  |date=January 2011 |publisher= The Committee for Skeptical Inquiry |access-date=2015-03-05}}</ref> 
==Chú thích==
[[Tập tin:- panoramio (5251).jpg|300px|nhỏ|phải|Hiệu ứng ánh sáng gây ra những ảo ảnh về màn hào quang của hình chụp về một du thuyền]]
{{Tham khảo|cột=}}

==Tham khảo==
* {{chú thích sách|last1=Hanegraaff|first1=Wouter J.|title=Dictionary of Gnosis & Western Esotericism|year=2006|publisher=Brill|location=Leiden|isbn=9789004152311}}
* {{chú thích sách|last1=Hammer|first1=Olav|title=Claiming Knowledge: Strategies of Epistemology from Theosophy to the New Age|year=2001|publisher=Brill|location=Leiden|isbn=900413638X}}
* {{chú thích sách|last1=Hines|first1=Terence|title=Pseudoscience and the Paranormal|year=2002|publisher=Prometheus Books|location=Amherst, New York|isbn=1573929794|edition=2nd}}
* {{cite thesis|last1=Tillett|first1=Gregory John|title=Charles Webster Leadbeater 1854–1934: a biographical study|publisher=University of Sydney|date=1 January 1986|hdl=2123/1623|type=Thesis }}
==Liên kết ngoài==
* [http://skepdic.com/auras.html Auras in the "Skeptic's dictionary"]
* [https://www.theringer.com/tech/2018/11/15/18050140/aura-photography-instagram-auracam6000-christina-lonsdale-new-age How Aura Photography Invaded Instagram]
* [https://vnexpress.net/luong-khi-vo-hinh-giup-co-the-tu-lam-sach-moi-truong-4507930.html Luồng khí vô hình giúp cơ thể tự làm sạch môi trường]
==Xem thêm==
* [[Vầng hào quang]]
* [[Trường năng lượng]]
* [[Thuyết bí truyền]]
* [[Khí công]]
* [[Dưỡng sinh]]
* [[Yoga]]
* [[Phong thủy]]

[[Thể loại:Tâm linh]]
[[Thể loại:Ngụy khoa học]]