Xem mã nguồn của Vắc-xin quai bị

{{Drugbox
| Verifiedfields = changed
| verifiedrevid = 447562958
| image =

<!--Vacine data-->
| type = vaccine
| target = [[Quai bị]]
| vaccine_type = attenuated

<!--Clinical data-->
| tradename =  
| MedlinePlus = a601176
| pregnancy_AU = <!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X -->
| pregnancy_US = <!-- A / B            / C / D / X -->
| pregnancy_category =  
| legal_AU = <!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled-->
| legal_CA = <!-- Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII -->
| legal_UK = <!-- GSL, P, POM, CD, or Class A, B, C -->
| legal_US = <!-- OTC / Rx-only / Schedule I, II, III, IV, V -->
| legal_status =  
| routes_of_administration =

<!--Identifiers-->
| ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|changed|chemspider}}
| ChemSpiderID = NA
| CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}}
| CAS_number =  
| ATC_prefix = J07
| ATC_suffix = BE01
| PubChem =  
| DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}}
| DrugBank =

<!--Chemical data-->
}}

'''Vắc-xin quai bị''' là [[vắc-xin]] phòng ngừa [[bệnh quai bị]].<!-- <ref name=WHO2007/> --> Khi được tiêm chủng cho đa số thì vắc-xin làm giảm biến chứng ở cấp độ quần thể.<ref name=WHO2007>{{chú thích tạp chí|title=Mumps virus vaccines.|journal=Weekly epidemiological record|date=16 Feb 2007|volume=82|issue=7|pages=49-60|pmid=17304707|url=http://www.who.int/wer/2007/wer8207.pdf?ua=1}}</ref> Khi tỷ lệ tiêm chủng trong vùng đạt 90% thì hiệu quả ước tính đạt 85%.<ref name=Hviid2008>{{chú thích tạp chí | author = Hviid A, Rubin S, Mühlemann K | title = Mumps | url = https://archive.org/details/sim_the-lancet_march-15-21-2008_371_9616/page/932 | journal = [[The Lancet]] | volume = 371 | issue = 9616 | pages = 932–44 | date = March 2008 | pmid = 18342688 | doi = 10.1016/S0140-6736(08)60419-5 }}</ref> Để phòng ngừa lâu dài đòi hỏi phải tiêm chủng hai liều.<!-- <ref name=WHO2007/> --> Liều đầu được khuyến cáo cho trẻ từ 12 đến 18 tháng tuổi.<!-- <ref name=WHO2007/> --> Liều thứ hai thường được tiêm vào lúc hai đến sáu tuổi.<ref name=WHO2007/> Việc tiêm chủng sau khi bị phơi nhiễm ở những người chưa [[miễn dịch]] có thể giúp ích.<ref name=Pink2012/>

== Độ an toàn ==
Vắc-xin phòng quai bị rất an toàn và tác dụng phụ thường nhẹ.<ref name=WHO2007/><ref name=Pink2012/> Vắc-xin có thể gây hơi đau và sưng tại nơi tiêm và sốt nhẹ.<!-- <ref name=WHO2007/> --> Tác dụng phụ nặng hơn hiếm khi xảy ra.<ref name=WHO2007/> Không có đủ chứng cứ về mối liên hệ giữa vắc-xin với các biến chứng chẳng hạn như gây ảnh hưởng thần kinh.<ref name=Pink2012/> Vắc-xin quai bị không nên tiêm cho người [[mang thai]] hay [[suy giảm miễn dịch]].<ref name=WHO2007/> Tuy nhiên, tác động xấu đối với con của những bà mẹ tiêm chủng trong thời kỳ mang thai vẫn chưa ghi nhận.<ref name=WHO2007/><ref name=Pink2012/> Mặc dù vắc-xin được phát triển trong tế bào gà nhưng vẫn có thể tiêm cho những người bị [[dị ứng trứng]].<ref name=Pink2012/>

Biến chứng thường hiếm gặp. Một số trường hợp viêm tinh hoàn và viêm tuyến mang tai được ghi nhận sau chủng ngừa. Phản ứng [[dị ứng]] hiếm gặp (những người dị ứng với [[albumin]] trứng gà).

'''Những đối tượng không nên tiêm hoặc hoãn tiêm vắc-xinː'''<br />
Vì vắc-xin quai bị chứa virus sống nên không khuyến cáo cho các trường hợp sau đây:
* Suy giảm miễn dịch nặng như bệnh nhân [[HIV/AIDS|AIDS]] tiến triển.
* Bệnh ác tính toàn thân: Leucémie, lymphoma...
* Bệnh nhân đang điều trị [[corticoid]] toàn thân liều cao, thuốc chống chuyển hóa, độc tế bào, xạ trị chống [[ung thư]].
* Phụ nữ mang thai và nghi ngờ mang thai không được tiêm vắc-xin quai bị.
* Những phụ nữ được tiêm vắc-xin quai bị cần áp dụng biện pháp [[tránh thai|ngừa thai]] trong thời gian ít nhất là 28 ngày sau khi tiêm.

==Sử dụng==
Hầu hết [[các nước phát triển]] và nhiều [[nước đang phát triển]] đưa vắc-xin quai bị vào chương trình tiêm chủng thường kết hợp với [[vắc-xin rubella]] và [[vắc-xin sởi]] được gọi là [[MMR]].<ref name=WHO2007/> Một chế phẩm với ba vắc-xin trên và [[vắc-xin thủy đậu]] gọi là [[MMRV]] cũng có mặt trên thị trường.<ref name=Pink2012/> Tính đến 2005, có 110 quốc gia cung cấp vắc-xin phòng quai bị theo cách này.<!-- <ref name=WHO2007/> --> Ở những vùng có tiến hành tiêm chủng mở rộng thì tỉ lệ bệnh giảm đến 90%.<!-- <ref name=WHO2007/> --> Gần nửa tỷ liều của một dạng vắc-xin này đã được sử dụng.<ref name=WHO2007/>

== Lịch sử, xã hội và văn hóa ==
Một loại vắc-xin phòng quai bị được cấp phép lần đầu vào 1948; tuy nhiên, nó chỉ có hiệu quả ngắn hạn.<ref name=Pink2012>{{chú thích sách|last1=Atkinson|first1=William|title=Mumps Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases|date=May 2012|publisher=Public Health Foundation|isbn=9780983263135|pages=Chapter 14|edition=12|url=http://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/mumps.html}}</ref> Vắc-xin cải tiến có mặt trên thị trường vào những năm 1960.<!-- <ref name=WHO2007/> --> Trong khi vắc-xin ban đầu [[vắc xin bất hoạt|bất hoạt]], vắc-xin sau đó là virus [[Vắc-xin sống|sống]] đã được làm suy yếu.<ref name=WHO2007/> Vắc-xin quai bị nằm trong [[Danh sách thuốc thiết yếu của WHO]], thuốc cần có trong [[hệ thống y tế]] cơ sở.<ref>{{chú thích web|title=WHO Model List of EssentialMedicines|url=http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/93142/1/EML_18_eng.pdf?ua=1|work=World Health Organization|access-date =ngày 22 tháng 4 năm 2014|date=October 2013}}</ref> Tính đến 2007, có một số loại khác nhau được sử dụng.<ref name=WHO2007/>

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:RTT]]
[[Thể loại:Sinh học năm 1948]]
[[Thể loại:Vắc-xin]]