Xem mã nguồn của Viện Bách khoa Paris

{{Infobox university
 | name                   = Viện Bách khoa Paris
 | native_name            = Institut polytechnique de Paris
 | native_name_lang       = fr
 | image                  = [[Tập tin:Institut polytechnique de Paris logo.svg|130px]]<br><br>
{{Photomontage
 |photo1a = Ecole Polytechnique France seen from lake DSC03389.JPG
 |photo1b = Telecom Paris main court.jpg
 |photo2a = ENSTA Paris main entrance.jpg
 |photo2b = ENSAE Paris with panel.jpg
 |size    = 250
 |space   = 2
  }}
 | former_name            = 
 | type                   = [[Đại học nghiên cứu]] [[Đại học công lập|công lập]]
 | established            = 1741 <small>[[ENSTA Paris]]</small><br>2019 <small>Tách ra từ [[Đại học Paris-Saclay]]</small>
 | chancellor             = Christophe Kerrero
 | president              = Thierry Coulhon
 | faculty                = 
 | students               = {{formatnum:8500}}
 | undergrad              = 
 | postgrad               = {{formatnum:1500}}
 | doctoral               = {{formatnum:950}}
 | city                   = [[Palaiseau]]
 | province               = [[Île-de-France]]
 | country                = [[Pháp]]
 | coor                   = {{coord|48.7117343|2.1712888|type:edu|display=inline,title}}
 | campus                 = [[Paris-Saclay]]
 | nickname               = 
 | website                = [https://www.ip-paris.fr/en ip-paris.fr/en]
}}'''Viện Bách khoa Paris''' ({{langx|fr|Institut polytechnique de Paris}}) là một [[Viện công nghệ|trường đại học công nghệ]] [[Đại học công lập|công lập]] tọa lạc tại [[Palaiseau]], [[Pháp]]. Trường bao gồm năm trường kỹ thuật ''[[grande école]]'': {{Lang|fr|[[École polytechnique]]|italic=no}}, [[ENSTA Paris]], [[ENSAE Paris]], [[Télécom Paris]] và [[Télécom SudParis]].

Cùng với [[Đại học Paris-Saclay]], Viện Bách khoa Paris là một phần của dự án [[Paris-Saclay]], một cơ sở học thuật và cụm kinh doanh nghiên cứu chuyên sâu đang được phát triển trên [[Plateau de Saclay]] gần Paris. Dự án tích hợp một số trường kỹ thuật và trung tâm nghiên cứu là một phần của các tổ chức nghiên cứu hàng đầu thế giới trong nhiều lĩnh vực khác nhau.<ref name="Staley 2014">{{chú thích báo|last=Staley|first=Oliver|date=13 March 2014|title=Nations Chasing Harvard Merge Colleges to Ascend Rankings|work=[[bloomberg.com]]|url=https://www.bloomberg.com/news/2014-03-13/nations-chasing-harvard-merge-universities-to-ascend-rankings.html|access-date=13 March 2014}}</ref><ref>Nic Mitchell [https://www.bbc.co.uk/news/business-34902884 "Big is beautiful for merging universities"],''BBC News'',25 November 2015</ref>

Trường đại học công nghệ này được thành lập xung quanh trường {{Lang|fr|[[Trường Bách khoa Paris|École polytechnique]]|italic=no}}, một trong những trường ''[[grande école]]'' được tôn trọng và mang tính chọn lọc cao nhất tại Pháp. Trong số các [[Trường Bách khoa Paris#Cựu sinh viên|cựu sinh viên]] và giáo viên của trường có năm người đạt [[giải Nobel]],<ref>[[Henri Becquerel|Becquerel]], [[Maurice Allais|Allais]] và [[Jean Tirole|Tirole]].</ref> hai người đoạt [[huy chương Fields]],<ref>[[Jean-Christophe Yoccoz]] (1994) ; Yoccoz không phải sinh viên trường Cao đẳng này vì ông chọn học tại {{Lang|fr|[[École normale supérieure]]|italic=no}} (1975-1979), nhưng ông hoàn thành luận văn Tiến sĩ dưới sự dẫn dắt của [[Michael Herman (nhà toán học)|Michael Herman]] vào năm 1985 tại {{Interlanguage link multi|Centre de mathématiques Laurent Schwartz|fr}} của Trường bách khoa Paris, trung tâm nghiên cứu được thành lập bởi một cựu sinh viên khác đoạt huy chương Fields và là giáo sư tại trường Cao đẳng này : [[Laurent Schwartz]].</ref> ba [[tổng thống Pháp]]<ref>[[Marie François Sadi Carnot|Sadi Carnot]] (cháu trai của [[Nicolas Léonard Sadi Carnot|nhà vật lý học Carnot]] và là con trai của [[Lazare Carnot|người sáng lập trường bách khoa Carnot]]), [[Albert Lebrun|Lebrun]] và [[Valéry Giscard d'Estaing|Giscard]].</ref> cùng nhiều CEO của các công ty Pháp và quốc tế.

== Lịch sử ==
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, sự phát triển nhanh chóng của vật lý hạt nhân và hóa học đòi hỏi việc nghiên cứu cần phải được mở rộng hơn nữa. Trường [[Đại học Paris]], trường {{Lang|fr|[[École normale supérieure|École Normale Supérieure]]|italic=no}} và trường {{Lang|fr|[[Collège de France]]|italic=no}} đã tìm kiếm thêm không gian ở miền Nam Paris gần [[Orsay]]. Nhánh phụ Orsay của Đại học Paris sau này trở thành một trường đại học độc lập, có tên là [[Trường Đại học Paris XI|Trường Đại học Paris Sud]]. Năm 1976, trường {{Lang|fr|[[Trường Bách khoa Paris|École polytechnique]]|italic=no}} được chuyển qua khu vực này, từ trung tâm thành phố Paris đến [[Palaiseau]]. Các học viện khác cũng chuyển đến đây trong các thập niên tiếp theo, nổi bật trong số đó có [[École normale supérieure Paris-Saclay|ENS Cachan]], [[Télécom ParisTech|Télécom Paris]], và [[École nationale supérieure de techniques avancées|ENSTA]], như là một phần của dự án [[Paris-Saclay]], là nỗ lực của quốc gia nhằm tập hợp lại các hoạt động liên quan đến việc nghiên cứu và kinh doanh.

Năm 2015, các học viện này được hợp nhất lại với nhau thành một cộng đồng các trường đại học (ComUE) với tên gọi [[Đại học Paris-Saclay]]. Việc hợp nhất này nhằm mục tiêu được công nhận là một trường đáp ứng đầy đủ yêu cầu về quy mô cũng như chất lượng, cũng như trở thành trường đại học Pháp hàng đầu tập trung về mặt nghiên cứu. Mỗi học viên thành viên vẫn giữ nguyên vai trò độc lập của mình nhưng đều sẽ đóng góp một phần đáng kể các nguồn lực hiện có và mới được đầu tư vào. Việc hợp nhất này theo một kiểu mẫu tương tự với những gì mà [[Đại học Oxford]] và [[Đại học Cambridge|Cambridge]] áp dụng, trong đó mỗi trường cơ sở cấu thành đều giữ tính độc lập của mình khi được hợp nhất lại dưới tên gọi '[[đại học]]'.

Khi phải đối mặt với những bất đồng giữa các thành viên (các trường kỹ thuật và các trường đại học, [[Lực lượng Vũ trang (Pháp)|Bộ Quốc phòng Pháp]] và [[Bộ Giáo dục (Pháp)|Bộ Giáo dục Đại học]]), [[Trường Đại học Paris XI|trường Đại học Paris-Sud]] đề xuất đổi tên thành [[Đại học Paris-Saclay]] vào năm 2017, trong đó các trường kỹ thuật chỉ được liên kết với các cơ sở đào tạo khác trong tương lai. Vào ngày 25 tháng 10 năm 2017, Tổng thống Pháp [[Emmanuel Macron]] công bố thành lập trường đại học thứ hai tại Paris-Saclay, trường này sẽ tách khỏi Đại học Paris-Saclay và hợp nhất các trường kỹ thuật lại. Trường đại học này ban đầu có tên là "NewUni", và từ tháng 2 năm 2019 trở thành Viện Bách khoa Paris.

[[HEC Paris]] cũng tham gia trường đại học mới này nhưng không phải với vai trò thành viên. Các cơ sở nghiên cứu hoặc đào tạo cao hơn có thể gia nhập trường này trong tương lai. [[Đại học Paris-Saclay]] và Viện Bách khoa Paris đồng hợp tác trong một số chương trình thạc sĩ và tiến sĩ<ref>{{chú thích web|title=Institut Polytechnique de Paris officially established|url=https://www.telecom-paris.fr/institut-polytechnique-paris-officially-established|access-date=2019-09-01|website=www.telecom-paris.fr|language=en-EN}}</ref>

Ngày 15 tháng 9 năm 2020, Viện và HEC Paris<ref>{{Chú thích web |url=https://www.forbes.fr/technologie/hiparis-linstitut-polytechnique-de-paris-et-hec-paris-affiche-leur-ambition-dans-lia/ |title=Hi!Paris, L’Institut Polytechnique De Paris Et HEC Paris Affichent Leur Ambition Dans L’IA |access-date=2022-10-14 |archive-date=2022-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221014085903/https://www.forbes.fr/technologie/hiparis-linstitut-polytechnique-de-paris-et-hec-paris-affiche-leur-ambition-dans-lia/ |url-status=dead }}</ref> đồng sáng lập ra trung tâm nghiên cứu [[trí tuệ nhân tạo]] ''[[Hi! PARIS]]''.<ref>[https://www.actuia.com/actualite/__trashed-2/ Zoom sur Hi! PARIS, le centre consacré à l’IA et aux Sciences des données de l’Institut Polytechnique de Paris et HEC Paris]</ref><ref>[https://www.usinenouvelle.com/editorial/hec-et-polytechnique-lancent-le-centre-pluridisciplinaire-hi-paris-pour-devenir-champion-de-la-recherche-en-ia.N1005034 HEC et Polytechnique lancent le centre pluridisciplinaire Hi! Paris pour devenir champions de la recherche en IA]</ref>

== Xếp hạng đại học ==
{{Infobox university rankings
| ARWU_W = 301-400 | ARWU_W_year = 2022 | ARWU_W_ref = <ref name="auto">{{chú thích web|url=https://www.shanghairanking.com/rankings/arwu/2022|title=ARWU World University Rankings 2022 &#124; Academic Ranking of World Universities 2022 &#124; Top 500 universities &#124; Shanghai Ranking - 2022|website=www.shanghairanking.com}}</ref>
| CWUR_W = 43 | CWUR_W_year = 2022-2023 | CWUR_W_ref = <ref name="Institut Polytechnique de Paris CWUR Ranking">{{chú thích web|url=https://cwur.org/2022-23.php|title=Center for World University Rankings 2022-2023}}</ref>
| QS_W = 38 | QS_W_year = 2024 | QS_W_ref = <ref>{{chú thích web|url=https://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2024|title=QS World University Rankings 2024}}</ref>
| THE_W = 95 | THE_W_year = 2023 | THE_W_ref = <ref>{{chú thích web|url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/2023/world-ranking|title=World University Rankings|website=www.timeshighereducation.com/|date=4 October 2022 }}</ref>
}}
Trên bảng xếp hạng quốc tế, Viện Bách khoa Paris xếp thứ 38 về tổng thể và thứ 12 về khả năng tuyển dụng sau đại học theo [[Bảng xếp hạng đại học thế giới Quacquarelli Symonds|Bảng xếp hạng đại học thế giới QS]].<ref>{{chú thích web|title=QS World University Rankings 2024: Institut Polytechnique de Paris|url=https://www.topuniversities.com/universities/institut-polytechnique-de-paris|access-date=1 July 2023}}</ref> Trường được xếp hạng 71 theo [[Xếp hạng đại học thế giới Times Higher Education|Times Higher Education]],<ref>{{chú thích web|title=Times Higher Education World University Rankings 2023: Institut Polytechnique de Paris|date=12 October 2022 |url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/institut-polytechnique-de-paris|access-date=5 July 2023}}</ref> 301-400 theo [[Bảng xếp hạng chất lượng đại học thế giới|Shanghai Ranking]],<ref>{{chú thích web|title=2022 Academic Ranking of World Universities|url=https://www.shanghairanking.com/rankings/arwu/2022|access-date=5 July 2023}}</ref> và hạng 41 toàn cầu theo CWUR Ranking.<ref>{{chú thích web|title=Global 2000 List By The Center For World University Rankings|url=https://cwur.org/2021-22.php|access-date=27 July 2021|archive-date=2021-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210618114255/https://cwur.org/2021-22.php|url-status=dead}}</ref>

== Xem thêm ==
{{Portal|Pháp
}}

* [[Danh sách trường đại học công lập tại Pháp theo cơ sở]]
* [[Trường Y Paris-Saclay]]

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

== Liên kết ngoài ==
* {{Official website|url=https://www.ip-paris.fr/en}}
<!--{{EPSCP|state=collapsed}}-->{{Authority control}}

[[Thể loại:Paris-Saclay]]
[[Thể loại:Trường đại học và cao đẳng ở Paris]]