Xem mã nguồn của Victoria, Hồng Kông

{{For|các địa danh khác mang tên Victoria|Victoria (định hướng)}}

{{Chinese
 | title    = '''Thành phố Victoria'''
 | t        = 維多利亞市<ref name="ordinance">"{{Chú thích web|url=https://www.hklii.hk/chi/hk/legis/ord/1/sch1.html|script-title=zh:第1章 《釋義及通則條例》 附表1 維多利亞市的界線|trans-title=CAP 1 INTERPRETATION AND GENERAL CLAUSES ORDINANCE Schedule 1 Boundaries of the City of Victoria|language=zh|via=hklii.hk}}</ref><br />維多利亞城<ref>{{Chú thích web|url=https://www.legco.gov.hk/yr05-06/chinese/counmtg/floor/cm0705ti-confirm-c.pdf|title=OFFICIAL RECORD OF PROCEEDINGS |trans-title=zh:會議過程正式紀錄|date=5 July 2006|access-date=2 October 2021|publisher=Legislative Council of Hong Kong|language=en, zh-hant|author=[[Yeung Sum]]}}</ref>
 | s        = 维多利亚市<br />维多利亚城
 | j        = Wai4 do1 lei6 aa3 si5<br />Wai4 do1 lei6 aa3 sing4
 | y        = Wàih dō leih a síh<br />Wàih dō leih a sìng
 | ci       = {{IPA|yue|wɐ̏itɔ́ːlèiʔā si̬ː|}}<br />{{IPA|yue|wɐ̏itɔ́ːlèiʔā si̭ːŋ|}}
 | p        = Wéiduōlìyà Shì<br />Wéiduōlìyà Chéng
 | pic      = Victoria City in Hong Kong Island (1907).png
 | piccap   = Ranh giới thành phố Victoria, thủ phủ Hồng Kông thuộc Anh (1907)
 | picsize. = 250px
|vie=Duy Đa Lợi Á thị<br/>Duy Đa Lợi Á thành}}'''Thành phố Victoria''' (City of Victoria)<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://www.hklii.hk/chi/hk/legis/ord/1/sch1.html|tựa đề=第1章 《釋義及通則條例》 附表1 維多利亞市的界線|website=www.hklii.hk|ngày truy cập=2022-06-29}}</ref> từng là thủ phủ của [[Hồng Kông thuộc Anh]].<ref>{{Chú thích web|url=https://www.britannica.com/place/Hong-Kong|tựa đề=Hong Kong {{!}} History, Location, Map, & Facts {{!}} Britannica|website=www.britannica.com|ngôn ngữ=en|ngày truy cập=2022-06-29}}</ref> Trước đây thành phố được đặt tên là Queenstown nhưng về sau được biết đến nhiều hơn với cái tên là Victoria.<ref>{{Chú thích sách|title=The Making of Hong Kong: From Vertical to Volumetric|last=Shelton|first=Barrie|last2=Karakiewicz|first2=Justyna|last3=Kvan|first3=Thomas|publisher=Nhà xuất bản Routledge|year=2011|isbn=113685763X|pages=41}}</ref> Đây là một trong những đô thị đầu tiên tại [[Hồng Kông thuộc Anh|Hồng Kông]] và luật pháp thời đó còn ghi rõ vị trí ranh giới của thành phố này.<ref name=":0" /> Hiện nay một số văn phòng chủ chốt của chính quyền Hồng Kông vẫn còn nằm trong địa phận của thành phố này.

Trung tâm thành phố thời đó là quận Trung Hoàn (nay là phường [[Trung Hoàn, Hồng Kông|Trung Hoàn]], quận [[Quận Trung Tây (Hồng Kông)|Trung Tây]], [[đảo Hồng Kông]]). Về sau thành phố mở rộng diện tích rồi lập ra các địa phương mới như phường [[Thượng Hoàn]], phường [[Loan Tể]], phường [[Bào Mã Địa]], phường [[Bán Sơn]], [[trấn Kennedy]], [[Thạch Đường Chủy]], [[Tây Doanh Bản]], [[Long Hổ Sơn (Hồng Kông)|Long Hổ Sơn]], [[Đông Giác]], [[Đồng La Loan]]<ref>{{Chú thích sách|title=Streets: Exploring Hong Kong Island|last=Wordie|first=Jason|publisher=NXB Đại học Hồng Kông|year=2002|isbn=962-209-563-1|pages=12}}</ref> và cái tên Victoria dần dần bị thay thế bằng tên Trung Hoàn. Tuy vậy vẫn còn một số nơi vẫn còn giữ địa danh cũ như [[Công viên Victoria]], [[đồi Victoria]], [[cảng Victoria]], [[nhà tù Victoria]], một số đường phố hay trong tên của một số tổ chức như quận Victoria City thuộc [[Tổng hội Hướng đạo Hồng Kông]],<ref>{{Chú thích web|url=http://www.vicscout.org/|tựa đề=Victoria City District|url-status=live}}</ref> [[Liên đoàn Thanh niên Victoria]].<ref>{{Chú thích web|url=http://www.vjc.org.hk/|tựa đề=Victoria Junior Chamber|url-status=live}}</ref>

== Lịch sử ==

{{multiple image
| align = center
| direction = horizontal
| image1 = Tcitp d154 city of victoria.jpg
| width1 = 450
| image2 = Tcitp d154 hong kong harbour.jpg
| width2 = 477
| footer = Bản đồ thành phố Victoria (xuất bản năm 1908)
| footer_align = center
}}

Vào năm 1857, chính quyền Hồng Kông mở rộng địa bàn thành phố Victoria và lập ra bốn quận (hoàn), đó là:

* '''Quận Tây Hoàn,''' nay là phường [[Tây Hoàn (Hồng Kông)|Tây Hoàn]], quận [[Quận Trung Tây (Hồng Kông)|Trung Tây]]; từ [[trấn Kennedy]] tới phòng khám đa khoa Hội Đua ngựa Tây Doanh Bản.
* '''Quận Thượng Hoàn,''' nay là phường [[Thượng Hoàn (Hồng Kông)|Thượng Hoàn]], quận [[Quận Trung Tây (Hồng Kông)|Trung Tây]]; từ phòng khám đa khoa Hội Đua ngựa Tây Doanh Bản tới ngã tư [[Phố Wellington (Hồng Kông)|phố Wellington]] và [[Đại lộ Nữ Vương (Hồng Kông)|đại lộ Nữ Vương]].
* '''Quận Trung Hoàn,''' nay là phường [[Trung Hoàn, Hồng Kông|Trung Hoàn]], quận [[Quận Trung Tây (Hồng Kông)|Trung Tây]]; từ ngã tư phố Wellington và đại lộ Nữ Vương tới [[Bank of China Tower|tòa nhà Ngân hàng Trung Quốc]] chi nhánh Hồng Kông.
* '''Quận Hạ Hoàn,''' nay là phường [[Phường Loan Tể (Hồng Kông)|Loan Tể]], quận [[Loan Tể]]; từ [[Bank of China Tower|tòa nhà Ngân hàng Trung Quốc]] chi nhánh Hồng Kông đến [[vịnh Đồng La]].

Bốn quận này còn được chia thành các phường (ước):
{| class="wikitable"
|'''1870'''
|'''1881'''
|'''1890'''
|'''1917-1928'''
|'''1930'''
|-
|/
|/
|Trấn Kennedy
|Trấn Kennedy
|Trấn Kennedy
|-
|/
|Thạch Đường Chủy
|/
|Thạch Đường Chủy
|Thạch Đường Chủy
|-
|/
|/
|Tây Giác
|/
|Tây Hoàn
|-
|Tây Doanh Bản
|Tây Doanh Bản
|Tây Doanh Bản
|Tây Doanh Bản
|Tây Doanh Bản
|-
|Thượng Hoàn
|Thượng Hoàn
|Thượng Hoàn
|Thượng Hoàn
|Thượng Hoàn
|-
|Thái Bình Sơn
|Thái Bình Sơn
|/
|Thái Bình Sơn
|Thái Bình Sơn
|-
|Trung Hoàn
|Trung Hoàn
|Trung Hoàn
|Trung Hoàn
|Trung Hoàn
|-
|Hạ Hoàn
|Hạ Hoàn
|Hạ Hoàn
|Hạ Hoàn
|/
|-
|/
|Loan Tể
|Loan Tể
|Loan Tể
|/
|-
|Hoàng Nê Dũng
|Bowrington
|/
|Bowrington
|Bowrington
|-
|Tảo Can Phố
|Tảo Can Phố
|Đông Giác
|/
|Tảo Can Phố
|-
|/
|/
|Causeway
|/
|/
|-
|/
|/
|/
|/
|Đại Khanh
|-
|/
|/
|Bắc Giác
|/
|Bắc Giác
|}
Thành phố được đặt tên theo tên của [[Victoria của Anh|Nữ vương Victoria]] vào năm 1843, thủ phủ thành phố xưa nay là phường [[Trung Hoàn, Hồng Kông|Trung Hoàn]], quận [[Quận Trung Tây (Hồng Kông)|Trung Tây]], [[đảo Hồng Kông]]. Địa phận thành phố xưa ứng với địa phận của các phường [[Trung Hoàn, Hồng Kông|Trung Hoàn]], [[Thượng Hoàn, Hồng Kông|Thượng Hoàn]], [[Loan Tể, Hồng Kông|Loan Tể]], [[Bán Sơn, Hồng Kông|Bán Sơn]] và các khu phố [[Kim Chung, Hồng Kông|Kim Chung]], [[Đông Giác, Hồng Kông|Đông Giác]], [[Thạch Đường Chủy]], [[Bào Mã Địa]], [[Thiên Hậu, Hồng Kông|Thiên Hậu]] và [[trấn Kennedy]] tại [[đảo Hồng Kông]].

== Ranh giới ==

Luật pháp Hồng Kông quy định vị trí các ranh giới thành phố như sau:<ref name=":0" />

* '''Phía Bắc''': Cảng Victoria;
* '''Phía Tây''': Một đường kẻ dọc từ góc Tây Bắc của lô Nội địa số 1299 và kéo dài về phía Nam một khoảng bằng 850 feet (259.08 m);
* '''Phía Nam''': Một đường kẻ ngang về phía Đông từ điểm cực nam của ranh giới phía Tây đến phần đường đẳng cao 700 feet phía Bắc [[Long Hổ Sơn, Hồng Kông|đồi Long Hổ]], kéo dài tới khi gặp ranh giới phía Đông;
* '''Phía Đông''': Một đường dọc theo bờ Tây bãi tàu Chính phủ tại vịnh Đồng La, tới phía Tây phố Hưng Phát rồi kẻ dọc theo phía bắc đường Causeway tới phố Moreton Terrace, tiếp tới kẻ dọc theo phía Tây phố Moreton Terrace tới góc Đông Nam lô Nội địa 1580 thì kéo dài thêm 80 feet, rồi kẻ dọc theo phía Bắc đường Miên Hoa và kéo dài tới phía Tây đường Hoàng Nê Dũng (phía Đông thung lũng Hoàng Nê Dũng). Kẻ tiếp tới góc Đông Nam của lô Nội địa 1364 rồi kéo dài cho tới khi gặp ranh giới phía Nam.

Vào năm 1903, chính quyền Hồng Kông khánh thành một số cột mốc ranh giới thành phố, trên cột ghi dòng chữ "City Boundary 1903" (tức là "Ranh giới thành phố 1903"). Các địa điểm cắm mốc là đường Hatton, đường Bạc Phù Lâm, đường Bowen, đường Cựu Sơn Đỉnh, đường Hoàng Nê Dũng, phố Victoria và đường Mã-kỷ-tiên Hạp. Cột mốc trên đường Mã-kỷ-tiên Hạp không không còn tồn tại vào giữa tháng Bảy năm 2007.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.amo.gov.hk/en/trails_west2.php?tid=6|tựa đề=Western District and the Peak Route A - Central and Western Heritage Trail - Antiquities and Monuments Office|ngày=2019-10-24|website=web.archive.org|ngày truy cập=2022-06-29|archive-date=2019-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20191024004006/http://www.amo.gov.hk/en/trails_west2.php?tid=6|url-status=dead}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=http://www.hkdatabase.com/component/option,com_openwiki/Itemid,2/id,%E7%B6%AD%E5%A4%9A%E5%88%A9%E4%BA%9E%E5%9F%8E%E7%95%8C%E7%9F%B3/|tựa đề=List of boundary stones, with pictures|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20080829060817/http://www.hkdatabase.com/component/option,com_openwiki/Itemid,2/id,%E7%B6%AD%E5%A4%9A%E5%88%A9%E4%BA%9E%E5%9F%8E%E7%95%8C%E7%9F%B3/|ngày lưu trữ=2008-08-29|url-status=live}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=http://hk.apple.nextmedia.com/template/apple/art_main.php?iss_id=20070819&sec_id=4104&subsec_id=11867&art_id=10044267&cat_id=7355444|tựa đề=Apple Daily article about the boundary stones, 19 August 2007|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20120326005544/http://hk.apple.nextmedia.com/template/apple/art_main.php?iss_id=20070819&sec_id=4104&subsec_id=11867&art_id=10044267&cat_id=7355444|ngày lưu trữ=2012-03-26|url-status=live}}</ref> Trong năm 2021 đã có thêm ba cột mốc ranh giới được tìm thấy.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.hk01.com/18%E5%8D%80%E6%96%B0%E8%81%9E/711483/%E6%B8%AF%E5%B3%B6%E5%86%8D%E7%99%BC%E7%8F%BE%E5%85%A9%E5%A1%8A%E9%80%BE%E7%99%BE%E5%B9%B4%E6%AD%B7%E5%8F%B2%E7%B6%AD%E5%A4%9A%E5%88%A9%E4%BA%9E%E5%9F%8E%E7%95%8C%E7%9F%B3-%E5%9C%98%E9%AB%94%E7%B1%B2%E5%B8%82%E6%B0%91%E5%8B%BF%E7%A0%B4%E5%A3%9E|tựa đề=Two more Victorian city boundary stones with a history of more than 100 years were found on Hong Kong Island|url-status=live}}</ref>

== Các phường ==
Còn có tên khác là "ước".

* Trấn Kennedy, đảo Hồng Kông
* Thạch Đường Chủy
* Tây Doanh Bản
* Thái Bình Sơn
* Thượng Hoàn
* Trung Hoàn
* Hạ Hoàn (nay là Kim Chung)
* Bowrington (tên khác là Nga Cảnh, nay nằm giữa phường Loan Tể và vịnh Đồng La)
* Tảo Can Phố
* Bào Mã Địa
* Đồng La Loan

== Xem thêm ==

* [[Lịch sử Hồng Kông|Lịch sử của Hồng Kông]]
* [[Danh sách các tòa nhà, địa điểm và khu vực ở Hồng Kông]]
* [[Danh sách các địa điểm được đặt theo tên của Nữ hoàng Victoria]]
* [[Praya]]

== Chú thích ==
{{tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Thành phố Victoria| ]]
[[Thể loại:Trung Hoàn, Hồng Kông]]
[[Thể loại:Quận Trung Tây (Hồng Kông)]]
[[Thể loại:Đảo Hồng Kông]]
[[Thể loại:Các đô thị đông dân ven biển Hồng Kông]]
[[Thể loại:Các đô thị đông dân thành lập vào năm 1842]]
[[Thể loại:Những thứ được thành lập vào năm 1842 tại Hồng Kông]]
[[Thể loại:Các khu đô thị đông dân tại Hồng Kông]]