Xem mã nguồn của Virus bại liệt

{{Virusbox
| image = Polio.jpg
| image_alt = TEM micrograph of poliovirus virions. Scale bar, 50 nm.
| image_caption = [[Ảnh hiển vi]] [[Kính hiển vi điện tử truyền qua|TEM]] [[Virus#Cấu trúc|virion]] của virus bại liệt. Khung tỉ lệ 50&nbsp;nm.
| image2 = Polio-3-chains.png
| image2_alt = Capsid loại vi rút bại liệt loại 3 có màu theo chuỗi
| image2_caption = Capsid loại vi rút bại liệt loại 3 có màu theo chuỗi
| parent = Enterovirus C
| virus = Virus bại liệt
| synonyms = 
| synonyms_ref = 
| subdivision_ranks = Serotypes
| subdivision = *''PV-1'' (''[[Poliovirus-1]]'')
*''PV-2'' (''[[Poliovirus-2]]'')
*''PV-3'' (''[[Poliovirus-3]]'')
}}
'''Virus bại liệt''' hay '''poliovirus''' là tác nhân gây bệnh [[bại liệt]]. Virus này là một kiểu huyết thanh của loài ''Enterovirus C'' thuộc họ ''Picornaviridae''.<ref name="Sherris">{{Chú thích sách|title=Sherris Medical Microbiology|url=https://archive.org/details/sherrismedicalmi0000unse_q1i3|publisher=McGraw Hill|year=2004|isbn=978-0-8385-8529-0|veditors=Ryan KJ, Ray CG|edition=4th}}</ref>

Virus bại liệt có cấu tạo gồm một [[bộ gen]] [[RNA]] và lớp [[vỏ bọc]] [[protein]]. Bộ gen này là bộ gen RNA dương (+) sợi đơn dài khoảng 7500 [[nucleotide]].<ref name="Hogle">{{Chú thích tạp chí|vauthors=Hogle JM|year=2002|title=Poliovirus cell entry: common structural themes in viral cell entry pathways|url=https://archive.org/details/sim_annual-review-of-microbiology_2002_56/page/677|journal=Annual Review of Microbiology|volume=56|pages=677–702|doi=10.1146/annurev.micro.56.012302.160757|pmc=1500891|pmid=12142481}}</ref> Hạt virut có đường kính khoảng 30 [[Nanômét|nm]] và đối xứng hai mặt. Do có bộ gen ngắn và cấu tạo đơn giản, chỉ có lõi RNA và một lớp vỏ bao protein hình khối hai mươi mặt bao bọc xung quanh nên virus bại liệt được công nhận rộng rãi là loại virus đơn giản nhất.<ref name="Goodsell">{{Chú thích sách|title=The machinery of life|vauthors=Goodsell DS|publisher=Copernicus|year=1998|isbn=978-0-387-98273-1|location=New York}}</ref>

Poliovirus được [[Karl Landsteiner]] và [[Erwin Popper]] phân lập lần đầu vào năm 1909.<ref name="Paul_1971">{{Chú thích sách|title=A History of Poliomyelitis|url=https://archive.org/details/historyofpoliomy0000paul|vauthors=Paul JR|publisher=Yale University Press|year=1971|isbn=978-0-300-01324-5|series=(Yale studies in the history of science and medicine)|location=New Haven, Conn}}</ref> Một nhóm nghiên cứu tại [[Cao đẳng Birkbeck|Đại học Birkbeck]] do [[Rosalind Franklin]] đứng đầu đã làm sáng tỏ cấu tạo của vi rút bai liệt bằng cách sử dụng nhiễu xạ qua [[X quang]].<ref>{{Chú thích web|url=http://www.insight.mrc.ac.uk/2013/07/24/behind-the-picture-rosalind-franklin-and-the-polio-model/#more-2575|tựa đề=Behind the picture: Rosalind Franklin and the polio model|ngày=2019-03-14|nhà xuất bản=Medical Research Council|ngày truy cập=ngày 4 tháng 9 năm 2019|archive-date=2018-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030132842/https://www.insight.mrc.ac.uk/2013/07/24/behind-the-picture-rosalind-franklin-and-the-polio-model/#more-2575|url-status=dead}}</ref><ref>{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=YbTh44KfkPIC|title=Rosalind Franklin: The Dark Lady of DNA|last=Maddox|first=Brenda|publisher=Harper Collins|year=2003|isbn=0-00-655211-0|location=London|page=296|name-list-style=vanc}}</ref> Kết quả cho thấy vi rút bại liệt có cấu trúc đối xứng hình khối 20 mặt.<ref>{{Chú thích sách|title=J.D. Bernal: The Sage of Science|last=Brown|first=Andrew|publisher=Oxford University Press|year=2007|isbn=978-0-19-920565-3|location=New York|pages=359–361|name-list-style=vanc}}</ref>

Năm 1981, hai nhóm nhà nghiên cứu khác nhau từ [[Viện Công nghệ Massachusetts|MIT]] và [[Đại học Stony Brook]] đã công bố bộ gen của virus bại liệt.<ref name="Racaniello1981">{{Chú thích tạp chí|vauthors=Racaniello VR, Baltimore D|date=August 1981|title=Molecular cloning of poliovirus cDNA and determination of the complete nucleotide sequence of the viral genome|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=78|issue=8|pages=4887–91|bibcode=1981PNAS...78.4887R|doi=10.1073/pnas.78.8.4887|pmc=320284|pmid=6272282}}</ref><ref name="Kitamura">{{Chú thích tạp chí|display-authors=6|vauthors=Kitamura N, Semler BL, Rothberg PG, Larsen GR, Adler CJ, Dorner AJ, Emini EA, Hanecak R, Lee JJ, van der Werf S, Anderson CW, Wimmer E|date=June 1981|title=Primary structure, gene organization and polypeptide expression of poliovirus RNA|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1981-06-18_291_5816/page/546|journal=Nature|volume=291|issue=5816|pages=547–53|bibcode=1981Natur.291..547K|doi=10.1038/291547a0|pmid=6264310}}</ref> Virus bại liệt là một trong những loại virus có được mô tả đặc điểm kĩ nhất và đã trở thành một hệ thống kiểu mẫu hữu ích để tìm hiểu về đặc tính sinh học của các virus RNA.

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Bại liệt]]
[[Thể loại:Loài được mô tả năm 1909]]