Xem mã nguồn của Western Hunter-Gatherer

{{short description|Thuật ngữ cổ di truyền học chỉ một thành phần di truyền tổ tiên}}
{{Infobox archaeological culture
| name         = Western Hunter-Gatherer
| map          = 
{{multiple image|perrow=1|total_width=350|caption_align=center
| align        = center
| border=none
| direction    = horizontal
| image1       = Genetic ancestry of hunter-gatherers dated between 14 ka and 9 ka (WHG highlighted).png
| caption1     = Tổ tiên di truyền của các nhóm săn bắt-hái lượm châu Âu giữa thời điểm 14 ka và 9 ka, với khu vực quần tụ Western Hunter-Gatherer (WHG) được tô màu xanh. Các con số đi kèm tương ứng với các niên đại mẫu cân chỉnh.<ref>{{chú thích tạp chí |last1=Posth |first1=Cosimo |last2=Yu |first2=He |last3=Ghalichi |first3=Ayshin |title=Palaeogenomics of Upper Palaeolithic to Neolithic European hunter-gatherers |journal=Nature |date=March 2023 |volume=615 |issue=7950 |pages=117–126 |doi=10.1038/s41586-023-05726-0 |pmid=36859578 |pmc=9977688 |bibcode=2023Natur.615..117P |s2cid=257259969 |language=en |issn=1476-4687}}</ref>
}}
}}
Trong [[cổ di truyền học]], '''Western Hunter-Gatherer''' ('''WHG'''), '''West European Hunter-Gatherer''', '''Western European Hunter-Gatherer''', '''cụm Villabruna''', hay '''cụm Oberkassel''' ({{c.|15.000~5.000 BP}}) là các thuật ngữ được dùng để chỉ một thành phẩn tổ tiên đặc trưng của người châu Âu hiện nay, đại diện cho hậu duệ của một quần thể săn bắt-hái lượm [[thời đại đồ đá giữa]] từng phân bố khắp [[Tây Âu|Tây]], [[Nam Âu|Nam]] và [[Trung Âu]], trải dài từ [[Quần đảo Anh]] ở phía tây cho tới [[bồn địa Pannonia]] ở phía đông, theo sau sự triệt thoái của các [[tấm băng]] thời kỳ [[Cực đại băng hà cuối cùng]].{{sfn|Anthony|2019b|p=28}}

Bên cạnh [[Scandinavian Hunter-Gatherer]] (SHG) và [[Eastern Hunter-Gatherer]] (EHG), WHG cấu thành một trong ba nhóm di truyền chính thời kỳ hậu băng hà của châu Âu vào đầu [[thế Toàn Tân]].{{sfn|Kashuba|2019|ps=:"Earlier aDNA studies suggest the presence of three genetic groups in early postglacial Europe: Western hunter–gatherers (WHG), Eastern hunter–gatherers (EHG), and Scandinavian hunter–gatherers (SHG)4. The SHG have been modelled as a mixture of WHG and EHG."}} Ranh giới cách ly WHG và EHG chạy dọc từ hạ lưu [[sông Danube]], lên bắc men theo các khu rừng tây ngạn [[Dnieper]] cho tới bờ tây của [[biển Baltic]].{{sfn|Anthony|2019b|p=28}}

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

==Thư mục==
{{refbegin|30em}}
* {{Chú thích sách |last1=Anthony |first1=David W. |author-link1=David W. Anthony |year=2019b |chapter=Ancient DNA, Mating Networks, and the Anatolian Split |editor-last=Serangeli |editor-first=Matilde |editor2-last=Olander |editor2-first=Thomas |title=Dispersals and Diversification: Linguistic and Archaeological Perspectives on the Early Stages of Indo-European |url=https://books.google.com/books?id=DHnEDwAAQBAJ |publisher=[[Brill Publishers|BRILL]] |pages=21–54 |isbn=978-9004416192 }}
* {{Chú thích tạp chí |last1=Antonio |first1=Margaret L. |last2=Gao |first2=Ziyue |display-authors=1 |date=November 8, 2019 |title=Ancient Rome: A genetic crossroads of Europe and the Mediterranean |url=https://archive.org/details/science_2019-11-08_366_6466/page/708 |journal=[[Science (tạp chí)|Science]] |publisher=[[American Association for the Advancement of Science]] |volume=366 |issue=6466 |pages=708–714 |doi=10.1126/science.aay6826 |pmc=7093155 |pmid= 31699931|bibcode=2019Sci...366..708A |ref={{harvid|Antonio et al.|2019}}}}
* {{Chú thích tạp chí |last1=Günther |first1=Thorsten |date=January 1, 2018 |title=Population genomics of Mesolithic Scandinavia: Investigating early postglacial migration routes and high-latitude adaptation |journal=[[PLOS Biology]] |publisher=[[PLOS]] |volume=16 |issue=1 |pages= e2003703|doi=10.1371/journal.pbio.2003703 |pmc=5760011 |pmid=29315301 |doi-access=free }}
* {{Chú thích tạp chí |last1=Haak |first1=Wolfgang |date=June 11, 2015 |title=Massive migration from the steppe was a source for Indo-European languages in Europe |journal=[[Nature (tạp chí)|Nature]] |publisher=[[Nature Research]] |volume=522 |issue= 7555|pages=207–211 |arxiv= 1502.02783|bibcode= 2015Natur.522..207H|doi=10.1038/nature14317 |pmc=5048219 |pmid=25731166 }}
* {{Chú thích tạp chí |last1=Jones |first1=Eppie R. |date=February 20, 2017 |title=The Neolithic Transition in the Baltic Was Not Driven by Admixture with Early European Farmers |journal=[[Current Biology]] |publisher=[[Cell Press]] |volume=27 |issue=4 |pages=576–582 |doi=10.1016/j.cub.2016.12.060 |pmc=5321670 |pmid=28162894 }}
* {{Chú thích tạp chí |last1=Kashuba |first1=Natalija |date=May 15, 2019 |title=Ancient DNA from mastics solidifies connection between material culture and genetics of mesolithic hunter–gatherers in Scandinavia |journal=Communications Biology |publisher=[[Nature Research]] |volume=2 |issue=105 |pages= 185|doi=10.1038/s42003-019-0399-1 |pmc=6520363 |pmid=31123709 }}
* {{Chú thích tạp chí |last1=Lazaridis |first1=Iosif |date=September 17, 2014 |title=Ancient human genomes suggest three ancestral populations for present-day Europeans |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_nature_2014-09-18_513_7518/page/409 |journal=[[Nature (tạp chí)|Nature]] |publisher=[[Nature Research]] |volume=513 |issue= 7518|pages=409–413 |arxiv= 1312.6639|bibcode= 2014Natur.513..409L|doi=10.1038/nature13673 |pmc=4170574 |pmid=25230663 |hdl=11336/30563 }}
* {{Chú thích tạp chí |last1=Lazaridis |first1=Iosif |date=July 25, 2016 |title=Genomic insights into the origin of farming in the ancient Near East |url=https://archive.org/details/nature-uk_2016-08-25_536_7617/page/419 |journal=[[Nature (tạp chí)|Nature]] |publisher=[[Nature Research]] |volume=536 |issue=7617 |pages=419–424 |bibcode= 2016Natur.536..419L|doi=10.1038/nature19310 |pmc=5003663 |pmid=27459054 }}
* {{Chú thích tạp chí |last1=Mathieson |first1=Iain |date=November 23, 2015 |title=Genome-wide patterns of selection in 230 ancient Eurasians |url=https://archive.org/details/nature-uk_december-24-31-2015_528_7583/page/601 |journal=[[Nature (tạp chí)|Nature]] |publisher=[[Nature Research]] |volume=528 |issue=7583 |pages=499–503 |bibcode= 2015Natur.528..499M|doi=10.1038/nature16152 |pmc=4918750 |pmid=26595274 }}
* {{Chú thích tạp chí |last1=Mathieson |first1=Iain |date=February 21, 2018 |title=The Genomic History of Southeastern Europe |url=https://archive.org/details/nature-uk_2018-03-08_555_7695/page/197 |journal=[[Nature (tạp chí)|Nature]] |publisher=[[Nature Research]] |volume=555 |issue=7695 |pages=197–203 |bibcode= 2018Natur.555..197M|doi=10.1038/nature25778 |pmc=6091220 |pmid=29466330 }}
* {{Chú thích tạp chí |last1=Mittnik |first1=Alisa |date=January 30, 2018 |title=The genetic prehistory of the Baltic Sea region |journal=[[Nature Communications]] |publisher=[[Nature Research]] |volume=16 |issue=1 |pages= 442|bibcode= 2018NatCo...9..442M|doi=10.1038/s41467-018-02825-9 |pmc=5789860 |pmid=29382937 }}
* {{Chú thích tạp chí |last1=Saag |first1=Lehti |date=July 24, 2017 |title=Extensive Farming in Estonia Started through a Sex-Biased Migration from the Steppe. |journal=[[Current Biology]] |publisher=[[Cell Press]] |volume=27 |issue=14 |pages=2185–2193 |doi=10.1016/j.cub.2017.06.022 |doi-access=free |pmid=28712569 }}
{{Refend}}

== Đọc thêm ==
{{Refbegin|2}}
* {{Chú thích tạp chí |last1=Anthony |first1=David |author-link1=David W. Anthony |date=2019 |title=Archaeology, Genetics, and Language in the Steppes: A Comment on Bomhard |url=https://www.academia.edu/39985565 |access-date=January 9, 2020 |journal=[[Journal of Indo-European Studies]] |volume=47 |issue=1–2 }}
* {{Chú thích tạp chí |last1=Lazaridis |first1=Iosif |date=December 2018 |title=The evolutionary history of human populations in Europe |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0959437X18300583 |access-date=July 15, 2020 |journal=[[Current Opinion in Genetics & Development]] |publisher=[[Elsevier]] |volume=53 |pages=21–27 |arxiv=1805.01579 |doi=10.1016/j.gde.2018.06.007 |pmid=29960127 |s2cid=19158377 }}
{{Refend}}

{{Các dòng di cư sớm của loài người}}

[[Thể loại:Dòng dõi cổ di truyền]]
[[Thể loại:Lịch sử di truyền châu Âu]]
[[Thể loại:Di dân trên thế giới]]