Xem mã nguồn của Xạ Kiên

{{Thông tin nhân vật phong kiến}}

'''Xạ Kiên''' ({{zh|t=射堅|s=射堅|p=Shè Jiān}}), [[biểu tự|tự]] là '''Văn Cố''' (文固), là quan viên dưới quyền quân phiệt [[Lưu Chương (lãnh chúa)|Lưu Chương]] và [[Lưu Bị]] cuối thời [[Đông Hán]] trong [[lịch sử Trung Quốc]].

== Thân thế ==
Xạ Kiên quê ở quận [[Hữu Phù Phong]], [[Tam Phụ]], [[Tư Lệ]] Hiệu úy bộ.{{efn|Trị sở nay thuộc [[Bảo Kê|Bảo Kê, Thiểm Tây]].}} Xạ Kiên vốn mang [[Tạ (họ)|họ Tạ]], cùng gốc với họ Tạ ở quận [[Bắc Địa]]. Tổ tiên [[Tạ Phục]] (謝服) làm tướng quân ra trận, thiên tử cho rằng tên Tạ Phục không đẹp,{{efn|Chữ tạ (謝), có nghĩa là lui, là tạ lỗi; chữ phục (服), có nghĩa là chịu phục, là phục tùng. Tạ Phục cũng có nghĩa là thua trận chịu phục người khác.<ref>{{Harvnb|Bùi Thông|p=41}}</ref>}} cho sửa tên thành Xạ Phục (射服). Con cháu về sau lấy [[Xạ (họ)|Xạ]] làm họ.<ref name="TQC 32">[[Trần Thọ (sử gia)|Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]'', ''Thục thư'', quyển 2, ''[[:wikisource:zh:三國志/卷32|Tiên chủ truyện]]''.</ref>

Nhà họ Xạ với nhà Hoàng Phủ vốn là thế giao. Anh em Xạ Kiên thời trẻ đều có thanh danh, nên em trai của Xạ Kiên là [[Xạ Viên]] được danh tướng [[Hoàng Phủ Tung]] gả con gái cho.<ref name="TQC 32"/>

== Cuộc đời ==
Thời trẻ, Xạ Kiên nhờ danh tiếng tốt mà được tịch vào công phủ, giữ chức [[Hoàng môn Thị lang]]{{efn|Hoàng môn Thị lang là chức quan hầu cận của Hoàng đế, có nhiệm vụ truyền đạt chiếu thư.}}.<ref name="TQC 32"/>

Khi [[Hán Hiến đế]] mới lên ngôi, đất Tam Phụ gặp phải cảnh chiến loạn, xảy ra nạn đói. Khoảng sau 194, Xạ Kiên từ quan, cùng em trai Xạ Viên chạy vào đất Thục tị nạn, được Ích Châu mục [[Lưu Chương (lãnh chúa)|Lưu Chương]] bổ nhiệm giữ chức Trưởng sử.<ref name="TQC 32"/>

Năm 214, [[Lưu Bị]] kiểm soát Ích Châu, lấy Xạ Kiên làm Thái thú [[Quảng Hán (quận)|Quảng Hán]], rồi Thái thú [[Thục (quận)|Thục quận]].<ref name="TQC 32"/> Về sau không còn ghi chép.

== Trong văn hóa ==
Xạ Kiên không xuất hiện trong tiểu thuyết ''[[Tam quốc diễn nghĩa]]'' của [[La Quán Trung]].

== Tham khảo ==
* [[Trần Thọ (sử gia)|Trần Thọ]], [[Bùi Tùng Chi]] chú, ''[[Tam quốc chí]]''.
** [[Bùi Thông]] (dịch), [[Phạm Thành Long]] (hiệu đính), ''Tam quốc chí - Tập VI: Thục thư'', Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 2017. ISBN 9786049542442

== Ghi chú ==
{{Tham khảo|nhóm=lower-alpha}}

== Chú thích ==
{{tham khảo|30em}}
{{Nhân vật Tam Quốc}}

{{thời gian sống|thế kỷ 2|thế kỷ 3}}

[[Thể loại:Người Thiểm Tây]]
[[Thể loại:Nhân vật chính trị Đông Hán]]
[[Thể loại:Nhân vật chính trị Tam Quốc]]
[[Thể loại:Nhân vật chính trị Thục Hán]]