Xem mã nguồn của Albert William Ketèlbey

{{short description|Nhà soạn nhạc Anh (1875–1959)}}
{{Thông tin nhân vật
| tên = Albert William Ketèlbey
| hình = Albert W Ketèlbey blue plaque.jpg
| ghi chú hình = Phù điêu kỉ niệm Albert Ketèlbey tại Học viện âm nhạc Birmingham - Midland Institute.
| tên khai sinh = Albert William Ketelbey
| ngày sinh = {{birth date|1875|8|9|df=y}}
| ngày mất = {{death date and age|1959|11|26|1875|8|9|df=y}}
| nơi mất = [[Isle of Wight]], [[Anh]]
| nghề nghiệp = {{hlist| Nhà soạn nhạc | Nhạc trưởng | Nghệ sĩ dương cầm}}
| nơi sinh = Aston, [[Birmingham]], [[Anh]]
}}
'''Albert William Ketèlbey''' (IPA: {{IPAc-en|k|ə|ˈ|t|ɛ|l|b|i
}}) là một [[nhà soạn nhạc]], [[nhạc trưởng]] và [[nghệ sĩ dương cầm]] người Anh, nổi tiếng với những bản [[nhạc nhẹ]] do dàn nhạc giao hưởng của ông hòa tấu, thịnh hành nhất vào suốt nửa đầu thế kỉ XX. Một trong những kiệt tác của ông là "Phiên chợ Ba Tư", đã được nhiều người biết đến và ưa thích ở Việt Nam, hiện vẫn phổ biến ở nhiều quốc gia trên Thế giới.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.albertketelbey.org.uk/albert.html|tựa đề=Albert W. Ketelbey Biography}}</ref>

== Tiểu sử và sự nghiệp ==
Albert Ketèlbey sinh ngày [[9 tháng 8]] năm [[1875]], ở số nhà 41 phố Alma, Aston Manor, [[Birmingham]]. Cha là George Ketèlbey, còn mẹ là Sarah Ann Aston.<ref name="mccanna">{{Chú thích web|url=http://www.oxforddnb.com/view/article/34306|tiêu đề=Ketèlbey, Albert William (1875–1959), composer|họ 1=McCanna|tên 1=Tom|work=Oxford Dictionary of National Biography|nhà xuất bản=Oxford University Press|ngày truy cập=ngày 6 tháng 6 năm 2011}}</ref> Năm 1889, chuyển đến [[Luân Đôn|Luân đôn]] theo học tại Đại học Âm nhạc Trinity. Sau khi tốt nghiệp xuất sắc, Albert là nghệ sĩ dương cầm. Trong nhiều năm, Ketèlbey làm việc cho nhiều nhà xuất bản âm nhạc, như Chappell & Co và Công ty Columbia Graphophone, đồng thời học soạn nhạc. Ông đã thành công khi viết nhạc phụ họa cho [[phim câm]] cho đến khi phim nói ra đời vào cuối những năm 1920.<ref name="dnb">{{cite ODNB|id=34306|title=Ketèlbey, Albert William (1875–1959)|last=McCanna|first=Tom}}</ref> Sau đó, ông trở thành giám đốc âm nhạc của một Nhà hát tạp kỹ, rồi chuyển sang sáng tác và chỉ huy dàn nhạc biểu diễn các tác phẩm của mình.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.allmusic.com/artist/albert-w-ket%C3%A8lbey-mn0000615065/biography|tựa đề=Albert W. Ketèlbey|họ=Blair Johnston}}</ref>

Các tác phẩm ban đầu của ông theo phong cách cổ điển, dùng dàn nhạc giao hưởng, nhưng lại thể hiện nhẹ nhàng hơn đã được đón nhận nồng nhiệt. Một trong những tác phẩm đầu tiên của ông thuộc thể loại này là ''In a Monastery Garden'' ("Vườn Tu viện", năm 1915) đã bán được hơn một triệu bản. Sau đó là ''In a Persian Market'' ("Phiên chợ Ba Tư", 1920) và ''In a Chinese Temple Garden'' ("Ở ngôi chùa Trung Hoa", 1923), giúp ông trở thành nhà soạn nhạc triệu phú đầu tiên của Anh.

Trong thời gian [[Chiến tranh thế giới thứ hai]] các sáng tác mới của ông kém sức sáng tạo và bị BBC bỏ qua. Năm 1949, ông chuyển đến [[đảo Wight]] nghỉ hưu, rồi qua đời ngày [[26 tháng 11]] năm [[1959]] tại nhà riêng ở đây.<ref name="bm">{{chú thích tạp chí|date=November 1926 – January 1929|title=Albert W. Ketelbey|journal=The British Musician|oclc=10449784|pp=365–369}}</ref>{{sfn|Sant|2001|pp=22–24}}

== Tác phẩm ==
*''The Heart's Awakening'' (1908)
*''[[In a Monastery Garden]]'' (1915)
*''Phantasy for String Quartet'' (1915)
*''In the Moonlight'' (1919)
*''Phiên chợ Ba Tư (In a Persian Market'' - 1920)
*''Romantic Suite'' (1922)
*''Bank Holiday (Appy 'Ampstead)'' (1924)
*''In a Chinese Temple Garden'' (1923)
*''[[By the Blue Hawaiian Waters]]'' (1927)
*''In the Mystic Land of Egypt'' (1931)
*''From a Japanese Screen'' (1934)
*''Italian Twilight'' (1951)
*''Cockney Suite''
*''Jungle Drums'' (1926)
*'' [[Tangled Tunes]]'' 
*''[[Bells across the Meadows]]'' (1921)
*''Dance of the Merry Mascots''
*''The Clock and the Dresden Figures'' (1930)
*''With Honour Crowned''
*''Wedgwood Blue (Graceful Dance)''
*''Sanctuary of the Heart (1924)''

== Ảnh bìa một số nhạc phẩm ==
<gallery>
Tập tin:Cover of the sheet music for In a Monastery Garden.jpg|"Vườn Tu viện"
Tập tin:In a Persian Market.jpg|"Phiên chợ Ba Tư"
Tập tin:Sheet music for Bells Across the Meadow.jpg|"Chuông qua đồng cỏ"
</gallery>

== Nguồn trích dẫn ==
{{tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
{{Thể loại Commons|Albert Ketèlbey}}
* [http://www.albertketelbey.org.uk Website dedicated to Ketèlbey]
* [http://news.bbc.co.uk/player/nol/newsid_6710000/newsid_6713900/6713943.stm?bw=bb&mp=rm&nol_storyid=6713943&news=1 BBC news clip]
* [http://memory.loc.gov/cgi-bin/query/r?ammem/papr:@filreq(@field(NUMBER+@band(edrs+50812r))+@field(COLLID+edison)) Downloadable and streaming recordings of ''In a Monastery Garden''] performed by the Peerless Orchestra and male chorus. From an Edison Phonograph recorded in 1921.
* {{IMSLP|id=Ketèlbey, Albert William}}

[[Thể loại:Nhà soạn nhạc Anh]]
[[Thể loại:Sinh năm 1875]]
[[Thể loại:Mất năm 1959]]
[[Thể loại:Nhạc nhẹ]]