Xem mã nguồn của An Châu, Nghệ An

{{Thông tin đơn vị hành chính Việt Nam|xã 
|tên=An Châu
|hình = Đền Cuông 2, Diễn An, Diễn Châu, Nghệ An.jpeg
|ghi chú hình= [[Đền Cuông]]
|vĩ độ= 18.94630540874945
|kinh độ= 105.60339813637275
|diện tích=34,87 km²
|dân số=43.437 người
|thời điểm dân số=2025
| mật độ dân số = {{formatnum:{{#expr:floor({{formatnum:43.437| R}}/{{formatnum:34,87| R}})}} }} người/km²
|vùng=[[Bắc Trung Bộ]]
|tỉnh=[[Nghệ An]]
|trụ sở UBND=
|mã bưu chính=
|web={{url|anchau.nghean.gov.vn}}
}}
{{other|An Châu (định hướng)}}
'''An Châu''' là một xã thuộc tỉnh [[Nghệ An]], Việt Nam. 

== Địa lý ==
Xã An Châu có vị trí địa lý:

* Phía Đông giáp Biển Đông;
* Phía Nam giáp xã Tân Châu và xã Hải Lộc;
* Phía Tây giáp xã Tân Châu và xã Minh Châu;
* Phía Bắc giáp xã Diễn Châu.

Xã An Châu có diện tích tự nhiên 34,87&nbsp;km².<ref name=":0">{{chú thích web |title=Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã tỉnh Nghệ An |url=https://datafiles.nghean.gov.vn/nan-ubnd/1/steeringdocument/307db467e21740558c691c2e39713dd2_20250422021709441.pdf}}</ref>

Xã Diễn An là một xã nằm ở trên [[Quốc lộ 1]] trải dài trên khoảng 6,5&nbsp;km, cách [[Vinh|Thành phố Vinh]] khoảng 30&nbsp;km về phía Bắc và cách [[Cửa Lò]] gần 20&nbsp;km về phía tây bắc.

Giao thông rất thuận lợi với 6,5&nbsp;km đường [[Quốc lộ 1]], 6&nbsp;km [[đường ray|đường sắt]] với [[ga Mỹ Lý]] là ga trung chuyển cùng với khoảng 5&nbsp;km đường sông ([[Sông Nhà Lê|Kênh Nhà Lê]]).

Xã An Châu nổi tiếng có [[Núi Mộ Dạ]] đã đi vào sử sách với Khu Di tích lịch sử [[Đền Cuông]]. [[Lễ hội Đền Cuông]] diễn ra hằng năm vào ngày 15 tháng Hai âm lịch. Đền Cuông cách bãi biển [[Cửa Hiền]] chỉ khoảng 3&nbsp;km tạo nên khu [[Du lịch Đền Cuông - Cửa Hiền]] và cách bãi biển [[Cửa Lò]] gần 20&nbsp;km. An Châu nằm trong vành đai [[Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An|Khu kinh tế Đông Nam]], một dự án kinh tế trọng điểm của tỉnh Nghệ An.

== Hành chính và tên gọi ==
Xã An Châu được thành lập theo Nghị quyết số 1678/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Việt Nam, ban hành ngày 16 tháng 6 năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Diễn An, Diễn Tân, Diễn Thịnh và Diễn Trung (huyện [[Diễn Châu (huyện)|Diễn Châu]]) thành một xã mới có tên gọi là '''xã An Châu'''.<ref name="nq1678">{{Chú thích web |date=2025-06-20 |title=Nghị quyết số 1678/NQ-UBTVQH15 sắp xếp các ĐVHC cấp xã của tỉnh Nghệ An năm 2025 |url=https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-nghi-quyet-so-1678-nq-ubtvqh15-sap-xep-cac-dvhc-cap-xa-cua-tinh-nghe-an-nam-2025-119250616202221533.htm |website=Xây dựng chính sách, pháp luật}}</ref>

<!-- 
==Du Lịch ==
Xã Diễn Trung Có "Khu Du lịch Biển Cửa Hiền Nghệ An", Du lịch biển Cửa Hiền có lẽ vẫn còn khá mới vẻ với nhiều người, ngay cả những người dân Nghệ An. Biển Cửa Hiền như một người "thiếu nữ ngủ quên", vẫn vẹn nguyên vẻ đẹp hoang sơ và đang chờ được "đánh thức" bởi chính những du khách yêu thích khoảnh khắc yên bình. Dưới đây là kinh nghiệm du lịch biển Cửa Hiền Nghệ An, đọc ngay để chuẩn bị tốt nhất cho chuyến du lịch sắp tới của bạn nhé!
;Lịch sử 
Cửa Hiền Diễn Trung Còn Gắn với Truyền thuyết [[Trọng Thủy]] và [[Mỵ Châu]] Theo Lịch sử Triệu Đà và con trai Trọng Thủy đem quân sang đánh Vua thục phán an dương vương [[an dương vương]] trúng kế của con rể trọng thủy nên mất nước,quân triệu Đà truy lùng bắt vua Thục phán và công chúa [[Mỵ Châu]] nên nhà vua cùng con gái chạy tới biển cửa hiền diễn trung thì hết đường nhà vua bèn than trời rồi vua cho gọi rùa thần kim Quy hiện đy từ biển diễn Trung vào Nhà vua hỏi giặc ở đâu tới thần kim quy trả lời vua Thục phán rằng con gái ngài rải lông ngỗng chỉ đường cho quân giặc nhà vua bèn rút kiếm chém đầu Công Chúa [[Mỵ Châu]] Tại Của Hiền Diễn Trung Diễn Châu Nhà Vua Thục Phán Tuẫn tiết tại Cửa Hiền Diễn Trung Ngày Nay, khu vực Của Hiền Diễn Trung gắn liền với lịch sử dân tộc việt nam, bài học đắt giá về chống giặc ngoại xâm lược.

==Giao Thông ==
Xã Diễn Trung Có Đường Quốc Gia Ven Biển đy qua địa Bàn Xã 16&nbsp;km, Chạy qua địa Bàn Xã Diễn Trung.

Xã Diễn Trung Đường Quốc phòng đy qua địa bàn xã, Xã Diễn Trung Còn có đường quốc lộ 1a kết nối biển cửa hiền diễn trung.

==Núi Diễn Trung==
Núi Diễn Trung hay Còn Gọi núi mộ dạ là một phần của xã diễn trung, Núi Diễn Trung khu rừng phòng hộ,rừng diễn trung còn khai thác keo thông lâm sản,lấy gỗ lấy củi của nhân dân diễn trung, đem về hàng tỷ đồng mỗi năm cho xã diễn trung.

==Kinh Tế ==
* Xã Diễn Trung Nằm Trong Dự Án Khu kinh tế Đông Nam Dự Của Tỉnh Nghệ An, dự án lớn của tỉnh Nghệ An.
* Dự Án Khu Sân Thể thao Sân Bóng Te nít, sân gôn diễn trung được tập đoàn mường thanh làm chủ đầu tư triển khai quy mô hàng nghìn tỷ đồng đang được đầu tư tại diễn trung.
==Truyền thống ==
* Tại diễn trung dòng họ Nguyễn Đình Có xây dựng đền thờ Thái Thượng trụ quốc sài quận công [[Nguyễn Kế Sài]] một dòng họ truyền thống yêu nước trung quân ái quốc khai khẩn đất hoang vu sinh sống ở diễn trung lâu đời một dòng họ Văn hóa quốc gia, sinh sống đánh bắt cá bãi biển diễn Trung Ngày Nay. 

==Một số nhân vật nổi bật==
* [[Cao Xuân Dục]] quan [[Nhà Nguyễn]].
* [[Cao Xuân Tiếu]], [[Phó bảng]] khoa [[Ất Mùi]] (1895), làm quan đến Thượng thư.
* [[Cao Xuân Huy]] (con trai út ông Cao Xuân Tiếu), Giáo sư [[Triết học phương Đông]] và văn học Trung quốc ở Hà Nội, [[giải thưởng Hồ Chí Minh]], sinh năm 1900, mất năm 1983.
* [[Cao Ngọc Anh]] là một nhà thơ [[Việt Nam]] ở [[thế kỷ XX]].
* [[Nguyễn Đình Bích]] xóm 3 diễn thịnh ông là tướng quân đội về hưu nguyên Tổng giám đốc tập đoàn khoáng sản công ty than việt Nam ...vv

Xã Diễn An nổi tiếng có núi [[Mộ Dạ]] đã đi vào sử sách với Khu Di tích lịch sử [[Đền thờ An Dương Vương (Nghệ An)|Đền Cuông]]. [[Lễ hội Đền Cuông]] diễn ra hằng năm vào ngày 15 tháng Hai âm lịch. Đền Cuông cách bãi biển [[Cửa Hiền]] (thuộc xã [[Diễn Trung]]) chỉ khoảng 3&nbsp;km tạo nên khu [[Du lịch Đền Cuông - Cửa Hiền]] và cách bãi biển [[Cửa Lò]] gần 20&nbsp;km. Diễn An nằm trong vành đai [[Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An|Khu kinh tế Đông Nam]], một dự án kinh tế trọng điểm của tỉnh Nghệ An.

Xã Diễn An trải qua nhiều lần tách, nhập, thay đổi địa giới hành chính cùng với xã Diễn Lộc, Diễn Trung. Sau cách mạng Tháng Tám, xã Diễn An được thành lập trên cơ sở 2 làng Phúc Đồng (xã Quang Trung) và làng Phúc Lộc (xã Đa Phúc). Phần còn lại của xã Quang Trung thành xã Diễn Trung, phần còn lại của xã Đa Phúc cùng một số điều chỉnh thành xã Diễn Lộc. Hiện nay Diễn An gồm 5 làng: Nguyệt Tiên (Phúc Lộc), Yên Nam, Phúc Đồng, Bục Bục và Trại Lầy. L[[làng Yên Nam|àng Yên Nam]] vốn là một xóm nhỏ, sau đó bổ sung một số hộ từ làng Mị Châu. Làng Mị Châu là một làng nằm ven kênh Nhà Lê, bị máy bay Mỹ ném bom tàn phá nên di cư, một phần về Diễn An, một phần về Diễn Lộc.

Hiện nay xã Diễn An có 5 xóm: [[Làng Nguyệt Tiên]] là xóm 1; [[Làng Yên Nam]] và một phần làng Phúc Đồng (phần xóm 4 cũ) là xóm 2; Phần còn lại của làng [[Làng Phúc Đồng]] (xóm 5 và xóm 9 cũ) là xóm 3, Xóm 14 cũ là xóm 4; Xóm 5 bao gồm [[Làng Mỹ Lý|Làng Bục Bục]] và [[Làng Mỹ Lý|Làng Trại Lầy]] (xóm 12 và xóm 13 cũ).

Năm 2020, Xã Diễn An được công nhận đạt các tiêu chí nông thôn mới.

Trung tâm của xã ở xóm 14 với [[chợ Giâm]], bưu cục [[Nam Diễn Châu]], trường [[THCS Diễn An]] và trước đây còn có [[bệnh viện Nam Diễn Châu]]. Hiện nay khu vực gần [[Đền thờ An Dương Vương (Nghệ An)|Đền Cuông]] đã trở nên nhộn nhịp, mang dáng vẻ của một [[thị tứ]] trong tương lai gần với kinh tế chủ yếu là du lịch - dịch vụ. [[Trung tâm hành chính]] nằm ở xóm 2, cùng với trường [[tiểu học]], [[mầm non]] xã Diễn An.

== Dân cư ==
Các họ tộc ở Diễn An chủ yếu là [[nguyễn|họ Nguyễn]], họ Cao, [[hồ (họ)|họ Hồ]], họ Trương, họ Trịnh, họ Phan, họ Lê, họ Hoàng, họ Mai... nhưng nổi tiếng nhất phải kể đến [[đoàn (họ)|họ Đoàn]] với Khu di tích Quốc gia mộ '''[[Đoàn Nhữ Hài]]''' thuộc xóm 1. Tương truyền, ông đi đánh giặc AiLao chiến thắng, trên đường trở về thì bị bệnh và mất ở đây, khi mất thì những người trong dòng họ đã tình nguyện ở lại vùng này để chăm sóc ngôi mộ cho ông và đã lập làng xóm ở đây.

Người Diễn An cũng có truyền thống hiếu học. Nổi tiếng nhất phải kể đến cựu Bộ trưởng Bộ Tư pháp [[Nguyễn Đình Lộc]] (xuất thân từ xóm 3 hiện nay) và nhà thơ [[Văn Công]] (tức [[Cao Xuân Thiêm]], nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy [[Phú Yên (tỉnh)|Phú Yên]], nguyên quyền Chủ tịch UBND [[phú Khánh|tỉnh Phú Khánh]], hội viên [[Hội Nhà văn Việt Nam]], là tác giả của rất nhiều bài thơ cùng 15 cuốn sách đã xuất bản, mới nhất là cuốn "Các dân tộc thiểu số miền Tây Phú Yên"). [[Dòng họ Hồ]] ở đây được công nhận là dòng họ hiếu học của huyện [[Diễn Châu (huyện)|Diễn Châu]] và tỉnh [[Nghệ An]].{{fact|date=7-2014}}

Trong [[chiến tranh Việt Nam]], xã Diễn An với đường bộ, đường sắt và đường thủy chạy qua cũng là một chiến trường ác liệt.

== Giáo dục ==
Xã Diễn An có 1 trường mầm non tập trung, 1 trường tiểu học, 1 trường trung học cơ sở, 1 trạm y tế và 1 khu chợ được xây dựng khang trang. Đây là một xã khá gần thành phố Vinh nên đội ngũ giáo viên có nhà ở Vinh về công tác khá đông. Đây vừa là thuận lợi vừa là khó khăn vì đội ngũ giáo viên này có chất lượng tốt, nhưng sau 3-5 năm công tác thì họ thường thuyên chuyển về các nơi khác tốt hơn (Vinh, Nghi Lộc, Cửa Lò).

== Văn hoá ==
Phong trào văn hóa thể dục thể thao cũng được địa phương quan tâm phát triển, nhất là môn bóng đá bóng chuyền với nhiều giải trong năm như giải Quốc khánh 2/9, giải Hội đền Cuông... Hiện tại Diễn An đang dần ổn định và ngày càng phát triển.

Xã Diễn An cũng có làng nghề thủ công, nổi tiếng nhất là làm trầm hương phục vụ cho chính lễ hội Đền Cuông cũng như xuất đi Vinh.

== Giao thông vận tải ==
Đoạn đường Quốc lộ 1 chạy qua xã Diễn An là một điểm đen về giao thông, hằng năm có hàng chục tai nạn nghiêm trọng xảy ra với số người chết không hề nhỏ. Lý do có lẽ do những đường ngang vắt qua Quốc lộ 1 mà không có những biện pháp giảm tốc độ, cùng như cung đường cong rất nguy hiểm ở gần chợ Giâm.

Xã này nằm bên tuyến [[kênh Nhà Lê]], là tuyến đường thủy đầu tiên trong lịch sử Việt Nam từ [[kinh đô Hoa Lư]] đến [[Đèo Ngang]] và được xem là tuyến đường Hồ Chí Minh trên sông vì những đóng góp cho các cuộc chiến tranh của người Việt.

== An ninh trật tự ==
Ngoài ra, do thuận lợi về giao thông nên ở đây tệ nạn mại dâm, cũng như ma túy khá phổ biến, đặc biệt là vùng giáp ranh với xã Nghi Yên (huyện [[Nghi Lộc (huyện)|Nghi Lộc]]), do sự quản lý của 2 huyện khác nhau nên khi có lực lượng của huyện Diễn Châu kiểm tra thì những thành phần này chạy sang địa phận Nghi Lộc và ngược lại.
Hiện nay (2018), tình hình mại dâm đã hoàn toàn bị xóa sổ. An ninh trật tự được đảm bảo.
==Chùa Nghìn Tỷ ==

Chùa Linh Sơn hay khu du lịch tâm linh Chùa Linh Sơn Còn theo ông Nguyễn Nhã Sơn Trưởng phòng Văn hóa thông tin huyện Diễn Châu, tổng quy hoạch Dự án Quần thể văn hóa tâm linh đền Cuông huyện Diễn Châu là 130ha, được chia thành 40 hạng mục và 7 phân khu, Đây là dự án thuộc diện thu hút đầu tư của tỉnh năm 2018, do Ủy Ban Nhân Dân huyện diễn châu làm chủ đầu tư; trong đó, tổng mức đầu tư xây dựng chùa Linh Sơn khoảng 120 tỉ đồng từ nguồn xã hội hóa, gia đoạn 2 và giai đoạn 3 sẽ được Huyện Diễn Châu đầu tư Nghìn tỷ các giai đoạn tiếp theo ...

 -->
== Dân cư ==
Các họ tộc ở An Châu chủ yếu là [[nguyễn|họ Nguyễn]], [[họ Cao]], [[hồ (họ)|họ Hồ]], [[họ Trương]], [[họ Trịnh]], [[họ Phan]], [[họ Lê]], [[họ Hoàng]], [[họ Mai]]... nhưng nổi tiếng nhất phải kể đến [[đoàn (họ)|họ Đoàn]] với Khu di tích Quốc gia mộ '''[[Đoàn Nhữ Hài]]'''. Tương truyền, ông đi đánh giặc AiLao chiến thắng, trên đường trở về thì bị bệnh và mất ở đây, khi mất thì những người trong dòng họ đã tình nguyện ở lại vùng này để chăm sóc ngôi mộ cho ông và đã lập làng xóm ở đây.

Người An Châu cũng có truyền thống hiếu học. Nổi tiếng nhất phải kể đến cựu Bộ trưởng Bộ Tư pháp [[Nguyễn Đình Lộc]] và nhà thơ [[Văn Công]] (tức [[Cao Xuân Thiêm]], nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy [[Phú Yên (tỉnh)|Phú Yên]], nguyên quyền Chủ tịch UBND [[phú Khánh|tỉnh Phú Khánh]], hội viên [[Hội Nhà văn Việt Nam]], là tác giả của rất nhiều bài thơ cùng 15 cuốn sách đã xuất bản, mới nhất là cuốn "Các dân tộc thiểu số miền Tây Phú Yên"). [[Dòng họ Hồ]] ở đây được công nhận là dòng họ hiếu học của Xã [[An Châu]] và tỉnh [[Nghệ An]].{{fact|date=7-2014}}

Trong [[chiến tranh Việt Nam]], xã An Châu với đường bộ, đường sắt và đường thủy chạy qua cũng là một chiến trường ác liệt.

== Văn hoá ==
Phong trào văn hóa thể dục thể thao cũng được địa phương quan tâm phát triển, nhất là môn bóng đá bóng chuyền với nhiều giải trong năm như giải Quốc khánh 2/9, giải Hội đền Cuông...

Xã An Châu cũng có làng nghề thủ công, nổi tiếng nhất là làm trầm hương phục vụ cho chính lễ hội Đền Cuông cũng như xuất đi Vinh.
== Giao thông vận tải ==
Đoạn đường Quốc lộ 1 chạy qua xã An Châu là một điểm đen về giao thông, hằng năm có hàng chục tai nạn nghiêm trọng xảy ra với số người chết không hề nhỏ. Lý do có lẽ do những đường ngang vắt qua Quốc lộ 1 mà không có những biện pháp giảm tốc độ, cùng như cung đường cong rất nguy hiểm ở gần chợ Giâm.

Xã này nằm bên tuyến [[kênh Nhà Lê]], là tuyến đường thủy đầu tiên trong lịch sử Việt Nam từ [[kinh đô Hoa Lư]] đến [[Đèo Ngang]] và được xem là tuyến đường Hồ Chí Minh trên sông vì những đóng góp cho các cuộc chiến tranh của người Việt.
==Chùa Tâm Linh ==

'''Chùa Linh Sơn''' hay khu du lịch tâm linh Chùa Linh Sơn Còn theo ông Nguyễn Nhã Sơn Trưởng phòng Văn hóa thông tin, tổng quy hoạch Dự án Quần thể văn hóa tâm linh đền Cuông Xã An Châu là 130ha, được chia thành 40 hạng mục và 7 phân khu, Đây là dự án thuộc diện thu hút đầu tư của tỉnh năm 2018, do Ủy Ban Nhân Dân làm chủ đầu tư; trong đó, tổng mức đầu tư xây dựng chùa Linh Sơn khoảng 120 tỉ đồng từ nguồn xã hội hóa, gia đoạn 2 và giai đoạn 3 sẽ được đầu tư các giai đoạn tiếp theo ...
==Tôn Giáo==
* Giáo Xứ Trung Song .

==Khu Đô Thị An Châu==
* Khu Đô Thị Vườn Cau , Dự án khu dân cư xứ Vườn Cau thuộc Xóm Nam Thịnh xã An Châu , Nghệ An có tổng vốn đầu tư 372,549 tỷ đồng, được triển khai trên khu đất có diện tích khoảng 48.676 m2, quy mô dân số dự kiến 650 người, sơ bộ cơ cấu sản phẩm gồm nhà ở xây dựng phần thô, hoàn thiện mặt ngoài 159 căn nhà ở liền kề ...
==Một số nhân vật nổi bật==
* [[Cao Xuân Dục]] quan [[Nhà Nguyễn]].
* [[Cao Xuân Tiếu]], [[Phó bảng]] khoa [[Ất Mùi]] (1895), làm quan đến Thượng thư.
* [[Cao Xuân Huy]] (con trai út ông Cao Xuân Tiếu), Giáo sư [[Triết học phương Đông]] và văn học Trung quốc ở Hà Nội, [[giải thưởng Hồ Chí Minh]], sinh năm 1900, mất năm 1983.
* Nguyễn Đình Lâm Thứ Trưởng Bộ Giao thông vận tải. 
* [[Cao Ngọc Anh]] là một nhà thơ [[Việt Nam]] ở [[thế kỷ XX]].
* [[Nguyễn Đình Bích]] xóm bắc thịnh mỹ ông là tướng quân đội về hưu nguyên Tổng giám đốc tập đoàn khoáng sản công ty than việt Nam .
* [[Cao Thị Hòa An]] Chủ tịch tỉnh Đắc Lắc ..vv

==Kinh Tế==
* Dự Án Khu Sân Thể thao Sân Bóng Te nít, sân gôn An Châu được tập đoàn mường thanh làm chủ đầu tư triển khai quy mô hàng nghìn tỷ đồng đang được đầu tư tại diễn trung cũ nay là xã an châu và khu du lịch sinh thái nghỉ đẳng cấp quốc tế tại xã an Châu.

==Núi Mộ Dạ==
*'''Núi Mộ Dạ''' là một phần của xã An Châu, Núi Mộ dạ khu rừng phòng hộ,rừng An Châu còn khai thác keo thông lâm sản,lấy gỗ lấy củi của nhân dân, đem về hàng tỷ đồng mỗi năm cho xã an châu.

==Truyền thống ==
* Tại diễn trung dòng họ Nguyễn Đình Có xây dựng đền thờ Thái Thượng trụ quốc sài quận công [[Nguyễn Kế Sài]] một dòng họ truyền thống yêu nước trung quân ái quốc khai khẩn đất hoang vu sinh sống ở diễn trung cũ nay là xã an châu lâu đời một dòng họ Văn hóa quốc gia, sinh sống đánh bắt cá bãi biển diễn Trung Ngày Nay.

==Hình ảnh==
<gallery>
UBND xã Diễn Thịnh, Diễn Châu, Nghệ An.jpeg| Trụ sở UBND xã Diễn Thịnh trước đây
</gallery>
== Chú thích ==
{{tham khảo}}

{{sơ khai Nghệ An}}
{{Đơn vị hành chính thuộc tỉnh Nghệ An}}