Xem mã nguồn của Anna của Bohemia và Hungary

{{Infobox Royalty
| tên = Anna của Bohemia và Hungary
| tên gốc = 
| tước vị thêm = 
| hình = Hans Maler - Queen Anne of Hungary and Bohemia - WGA13895.jpg
| cỡ hình = 210px
| ghi chú hình = Tranh vẽ bởi [[Hans Maler zu Schwaz|Hans Maler]] {{circa|1519}}
| chức vị = [[Vương hậu Đức]]
| tại vị = 5 tháng 1 năm 1531 – 27 tháng 1 năm 1547
| đăng quang = 
| tiền nhiệm = 
| nhiếp chính = 
| kế nhiệm = 
| chức vị 1 = [[Vương hậu Bohemia]] và [[Vương hậu Hungary|Hungary]]
| tại vị 1 = 17 tháng 12 năm 1526 – 27 tháng 1 năm 1547
| phối ngẫu = [[Ferdinand I của Thánh chế La Mã]] {{Vương miện}}
| con cái = 
{{plainlist|
*[[Elisabeth của Áo, Bohemia và Hungary|Elisabeth, Vương hậu Ba Lan]]
*[[Maximilian II của Thánh chế La Mã]] {{Vương miện}}
*[[Anna của Áo, Bohemia và Hungary|Anna, Công tước phu nhân xứ Bayern]]
*[[Ferdinand II của Ngoại Áo]]
*[[Maria của Áo, Bohemia và Hungary|Maria, Công tước phu nhân xứ Jülich-Kleve-Berg]]
*[[Magdalena của Áo]]
*[[Katharina của Áo, Bohemia và Hungary]]
*[[Eleonore của Áo, Bohemia và Hungary|Eleonore, Công tước phu nhân xứ Mantova]]
*[[Margarethe của Áo]]
*[[Barbara của Áo, Bohemia và Hungary|Barbara, Công tước phu nhân xứ Ferrara]]
*[[Karl II của Nội Áo]]
*[[Helena của Áo]]
*[[Johanna của Áo|Johanna, Đại công tước phu nhân xứ Toscana]]}}
| thông tin con cái = ẩn
| tên đầy đủ = 
| tên tự = 
| tên hiệu = 
| tôn hiệu = 
| miếu hiệu = 
| thụy hiệu = 
| niên hiệu = 
| thời gian của niên hiệu = 
| niên hiệu 2 = 
| thời gian của niên hiệu 2 = 
| niên hiệu 3 = 
| thời gian của niên hiệu 3 = 
| niên hiệu 4 = 
| thời gian của niên hiệu 4 = 
| niên hiệu 5 = 
| thời gian của niên hiệu 5 = 
| niên hiệu 6 = 
| thời gian của niên hiệu 6 = 
| tước hiệu = 
| hoàng tộc = [[Triều đại Jagiellon|Jagiellon]]
| cha = [[Ulászló II của Hungary]] {{Vương miện}}
| mẹ = [[Anne xứ Foix-Candale]]
| sinh = {{Birth date|1503|07|23|df=y}}
| nơi sinh = [[Buda]], [[Vương quốc Hungary]]
| mất = {{dda|1547|01|27|1503|07|23|df=y}}
| nơi mất = [[Praha]], [[Vương quốc Bohemia]]
| ngày an táng = 
| nơi an táng = [[Nhà thờ chính tòa Thánh Vitus]]
| học vấn = 
| nghề nghiệp = 
| tôn giáo = [[Giáo hội Công giáo|Công giáo La Mã]]
| chữ ký = 
}}

'''Anna của Bohemia và Hungary''' (23 tháng 7 năm 1503 – 27 tháng 1 năm 1547), đôi khi được biết đến với tên gọi '''Anna Jagellonica''', là Vương hậu nước Đức, Bohemia và Hungary là vợ của [[Ferdinand I của Thánh chế La Mã|Vua Ferdinand I]], sau này là [[Hoàng đế La Mã Thần thánh]].'''<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/204416/Ferdinand-I</ref>'''

== Cuộc đời ==
Anna sinh ra tại [[Buda]] (nay là [[Budapest]]), là con cả và là con gái duy nhất của [[Ulászló II của Hungary]] (1456–1516) và người vợ thứ ba [[Anne xứ Foix-Candale]]. Anna là chị gái của [[Lajos II của Hungary|Lajos II của Hungary và Bohemia]]. Ông bà nội của Anna là [[Kazimierz IV Jagiellończyk|Kazimierz IV của Ba Lan, Đại vương công Lietuva]] của triều đại Jagiellon và [[Elisabeth của Áo (1436–1505)|Elisabeth của Áo]], một trong những người thừa kế của [[Vương quốc Bohemia]], [[Luxembourg|Công quốc Luxembourg]] và Công quốc Kujavia. Ông bà ngoại của Anna là [[Gaston de Foix, Bá tước xứ Candale]] và [[Catherine xứ Foix|Catherine de Foix]], [[Infante|Infanta]] của [[Vương quốc Navarra]].

Cái chết của Ulászló II vào ngày 13 tháng 3 năm 1516 để lại cho cả hai chị em Anna dưới sự chăm sóc của Hoàng đế [[Maximilian I của Thánh chế La Mã|Maximilian I]]. Anna được sắp xếp để kết hôn với cháu trai của Maximilian I là [[Ferdinand I của Thánh chế La Mã|Đại vương công Ferdinand của Áo]], con trai thứ hai của Nữ vương [[Juana I của Castilla]] và người chồng quá cố cũng như đồng cai trị là [[Philipp Đẹp trai|Felipe I của Castilla]]. Đầu tiên, Anna và Maria chuyển đến Viên, sau đó đến [[Innsbruck]]. Hoàng đế Maximilian hiếm khi đến thăm hai người, nhưng ông cử thợ săn về nhà để hướng dẫn họ cách săn bắn. Hai người còn được chú trọng vào khả năng sử dụng vũ khí và các kỹ năng thể chất. Nền giáo dục [[Chủ nghĩa nhân văn]] mà họ yêu thích tập trung vào các kỹ năng giải quyết vấn đề. Họ còn được hướng dẫn khiêu vũ, âm nhạc và tiếp xúc với nhiều nhà nhân văn đến thăm thư viện hoàng gia. Innsbruck cũng là nơi có kho vũ khí lớn và ngành công nghiệp vũ khí phát triển do hoàng đế xây dựng.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=-94RKP-Lc4UC|title=Maria van Hongarije, regentes der Nederlanden: een politieke analyse op basis van haar regentschaps-ordonnanties en haar correspondentie met Karel V|last1=Royen|first1=Laetitia V. G. Gorter-Van|date=1995|publisher=Uitgeverij Verloren|isbn=978-90-6550-394-7|pages=41,59–66,373|language=nl|access-date=15 December 2021}}</ref> 

Anna kết hôn với Ferdinand vào ngày 26 tháng 5 năm 1521 tại [[Linz]], Áo. Vào thời điểm này, Ferdinand đang cai quản [[Erblande]], vùng đất cha truyền của nhà Habsburg thay cho anh trai là Hoàng đế La Mã thần thánh [[Karl V của Thánh chế La Mã|Karl V]]. Ferdinand được quy định là sẽ kế vị em trai của Anna trong trường hợp ông qua đời mà không có người thừa kế nam.

== Vương hậu Bohemia và Hungary ==
Em trai của Anna là [[Lajos II của Hungary|Lajos II]] bị giết chết trong [[Trận Mohács (1526)|Trận Mohács]] chống lại Sultan [[Suleiman I]] của [[Đế quốc Ottoman]] vào ngày 29 tháng 8 năm 1526, khiến cho ngai vàng của cả Bohemia và Hungary bị bỏ trống. Ferdinand tuyên bố ngai vàng của cả hai vương quốc và được bầu làm Vua của Bohemia vào ngày 24 tháng 10 cùng năm, do đó Anna trở thành Vương hậu nước Bohemia.

Hungary là trường hợp khó khăn hơn vì Suleiman đã thôn tính phần lớn đất đai. Ferdinand được một nhóm quý tộc tôn xưng là Vua Hungary, nhưng một nhóm quý tộc khác từ chối cho phép một nhà cai trị nước ngoài nắm giữ tước hiệu và bầu [[János Zápolya]] làm vua đối lập. Cuộc xung đột giữa hai đối thủ và những người kế vị kéo dài đến năm 1570, khi con trai của János là [[János Sigismund Zápolya|János Sigismund]] từ bỏ ngai vàng Hungary để nhường ngôi cho con trai của Ferdinand là [[Maximilian II của Thánh chế La Mã|Maximilian]] theo một phần điều khoản của [[Hiệp ước Speyer]]. Năm 1531, [[Karl V của Thánh chế La Mã|Karl V]], anh trai của Ferdinand công nhận ông là người kế vị ngôi Hoàng đế La Mã thần thánh, và Ferdinand được bầu là [[Vua La Mã Đức|Vua của người La Mã]].

Anne được Ferdinand giao phó nhiều trách nhiệm, như việc được bổ nhiệm làm Nhiếp chính (''Statthalterin'') trong thời gian chồng ở tại Bruxelles. Cùng với Giám mục Trieste, Anna là Chủ tịch của Hofrat (Hội đồng Triều đình) của Ferdinand, và còn chủ trì nhiều Hội đồng thay cho chồng. Anna trở nên nổi tiếng vì lòng bác ái và sự thông thái của mình.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=O5pVDAAAQBAJ&pg=PA126|title=biografiA: Lexikon österreichischer Frauen|last1=Korotin|first1=Ilse|date=19 May 2016|publisher=Böhlau Verlag Wien|isbn=978-3-205-79590-2|page=126|language=de|access-date=15 December 2021}}</ref>

Ban đầu, Ferdinand dường như thiếu kinh nghiệm trước hôn nhân, nhưng cuối cùng cuộc hôn nhân của cả hai trở nên thành công cả về mặt cá nhân lẫn chính trị.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=1cVR2wbob0AC&pg=PA96|title=Ferdinand I., 1503-1564: Fürst, König und Kaiser|last1=Kohler|first1=Alfred|date=2003|publisher=C.H.Beck|isbn=978-3-406-50278-1|pages=96, 97|language=de|access-date=15 December 2021}}</ref> Anna và Ferdinand có mười lăm người con, tất cả đều được sinh ra ở Bohemia hoặc Hungary. Cả hai vương quốc phải chứng kiến những người thừa kế chết yểu và việc thiếu hụt người kế vị trong hàng thế kỷ, nhưng tất cả đều được giải quyết bằng việc Anna sinh ra nhiều người con. Trong khi đó, Anna còn là vương hậu của Bohemia và là một trong ba vương hậu còn sống của Hungary cho đến khi qua đời tại [[Praha]], vài ngày sau khi hạ sinh con gái cuối cùng [[Johanna của Áo|Johanna]]. Năm 1556, Karl V thoái vị và Ferdinand lên ngôi hoàng đế, chín năm sau khi Anna qua đời.

== Con cái ==
{| class="wikitable"
!Tên
!Sinh - Mất
!Ghi chú
|-
|[[Elisabeth của Áo, Bohemia và Hungary|Elisabeth]]
|9 tháng 7 năm 1526 – 15 tháng 6 năm 1545
|Kết hôn với Vua Ba Lan và Đại vương công Lietuva [[Zygmunt II August]]; không có con cái
|-
|[[Maximilian II của Thánh chế La Mã|Maximilian]]
|31 tháng 7 năm 1527 – 12 tháng 10 năm 1576
|Kết hôn với [[María của Tây Ban Nha]]; có con cái
|-
|[[Anna của Áo, Bohemia và Hungary|Anna]]
|7 tháng 7 năm 1528 – 16-17 tháng 10 năm 1590
|Kết hôn với [[Albrercht V xứ Bayern]]; có con cái
|-
|[[Ferdinand II của Ngoại Áo|Ferdinand]]
|14 tháng 6 năm 1529 – 24 tháng 1 năm 1595
|Kết hôn lần đầu tiên với [[Philippine Welser]]; có con cái; kết hôn lần thứ hai với [[Anna Juliana Gonzaga]]; có con cái
|-
|[[Maria của Áo, Bohemia và Hungary|Maria]]
|15 tháng 5 năm 1531 – 11 tháng 12 năm 1581
|Kết hôn với [[Wilhelm xứ Jülich-Cleves-Berg|Wilhelm, Công tước xứ Jülich-Cleves-Berg]]; có con cái
|-
|[[Magdalena của Áo|Magdalena]]
|14 tháng 8 năm 1532 – 10 tháng 9 năm 1590
|Trở thành nữ tu
|-
|[[Katharina của Áo, Bohemia và Hungary|Katharina]]
|15 tháng 9 năm 1533 – 28 tháng 2 năm 1572
|Kết hôn với Vua Ba Lan và Đại vương công Lietuva [[Zygmunt II August]]; không có con cái
|-
|[[Eleonore của Áo, Bohemia và Hungary|Eleonore]]
|2 tháng 11 năm 1534 – 5 tháng 8 năm 1594
|Kết hôn với [[Guglielmo Gonzaga, Công tước xứ Mantova|Guglielmo I, Công tước xứ Mantova]]; có con cái
|-
|[[Margarethe của Áo|Margarethe]]
|16 tháng 2 năm 1536 – 12 tháng 3 năm 1567
|Trở thành nữ tu
|-
|Johann
|10 tháng 4 năm 1538 – 20 tháng 3 năm 1539
|Qua đời khi còn nhỏ
|-
|[[Barbara của Áo, Bohemia và Hungary|Barbara]]
|30 tháng 4 năm 1539 – 19 tháng 9 năm 1572
|Kết hôn với [[Alfonso II d'Este]]; không có con cái
|-
|[[Karl II của Nội Áo|Karl]]
|3 tháng 6 năm 1540 – 10 tháng 7 năm 1590
|Kết hôn với [[Maria Anna xứ Bayern (1551–1608)|Maria Anna xứ Bayern]]; có con cái (bao gồm Hoàng đế La Mã Thần thánh [[Ferdinand II của Thánh chế La Mã|Ferdinand II]])
|-
|Ursula
|24 tháng 7 năm 1541 – 30 tháng 4 năm 1543
|Qua đời khi còn nhỏ
|-
|[[Helena của Áo|Helena]]
|7 tháng 1 năm 1543 – 5 tháng 3 năm 1574
|Trở thành nữ tu
|-
|[[Johanna của Áo|Johanna]]
|24 tháng 1 năm 1547 – 10 tháng 4 năm 1578
|Kết hôn với [[Francesco I de' Medici|Francesco I de' Medici, Đại công tước xứ Toscana]]; có con cái
|}

== Tổ tiên ==
{{ahnentafel|1. '''Anna của Bohemia và Hungary'''|28=28. [[Jean I xứ Foix]]<ref name="Courteault">{{chú thích sách |url=https://books.google.com/books?id=N_tAAAAAYAAJ&pg=PA23 |title=Gaston IV, comte de Foix, vicomte souverain de Béarn, prince de Navarre, 1423–1472 |last=Courteault |first=Henri |publisher=É. Privat |year=1895 |pages=23 |language=fr}}</ref>|22=22. [[Sigismund của Thánh chế La Mã]]<ref name="NDB-Elisabeth">{{NDB|4|441||Elisabeth|Wagner, Hans|136846505}}</ref>|23=23. [[Barbara xứ Cilli]]<ref name="NDB-Elisabeth"/>|24=24.[[Gaston I de Foix-Grailly|Gaston I xứ Foix-Grailly]]<ref name="Noubel1877"/>|25=25. Marguerite xứ Albret<ref name="Noubel1877"/>|26=26. Ngài Thomas Kerdeston<ref name="ThompsonHansen">{{chú thích sách |first1=Neil D. |last1=Thompson |first2=Charles M. |last2=Hansen |title=The Ancestry of Charles II, King of England |year=2012 |pages=58–63}}</ref>|27=27. Elizabeth de la Pole<ref name="ThompsonHansen"/>|29=29. Jeanne d'Albret<ref name="Courteault"/>|20=20. [[Albrecht IV, Công tước Áo]]<ref name="NDB-Albrecht II">{{NDB|1|154||Albrecht II.|Quirin, Heinz|118501615}}</ref>|30=30. [[Chuan II của Aragón]]<ref name="Cambridge">{{chú thích sách |title=The Cambridge Modern History |editor1-first=A. W. |editor1-last=Ward |editor2-first=G. W. |editor2-last=Prothero |editor3-first=Stanley |editor3-last=Leathes |publisher=Macmillan Company |year=1911 |page=80}}</ref>|31=31. [[Blanca I của Navarra]]<ref name="Cambridge"/>|align=center|boxstyle_1=background-color: #fcc;|boxstyle_2=background-color: #fb9;|boxstyle_3=background-color: #ffc;|boxstyle_4=background-color: #bfc;|21=21. [[Johanna Sophie xứ Bayern]]<ref name="NDB-Albrecht II"/>|19=19. Aleksandra Dmitrievna Drutskaya xứ Drutsk<ref name="Duczmal"/>|2. [[Ulászló II của Hungary|Ulászló II của Bohemia và Hungary]]|9=9. [[Sofija xứ Halshany]]<ref name="EB-Casimir IV"/>|3. [[Anne xứ Foix-Candale]]|4. [[Kazimierz IV Jagiellończyk]]<ref name="ADB-Wladislaw II">{{cite ADB|54|688|696|Wladislaw II.|Priebatsch, Felix|ADB:Wladislaw II.}}</ref>|5. [[Elisabeth của Áo (1436–1505)|Elisabeth của Áo]]<ref name="ADB-Wladislaw II"/>|6. [[Gaston de Foix, Bá tước xứ Candale]]<ref name="Noubel1877">{{chú thích sách |title=Revue de l'Agenais |trans-title=Review of the Agenais |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k33857g/f498.image |volume=4 |publisher=Société académique d'Agen |editor-first=P. |editor-last=Noubel |year=1877 |pages=496–497}}</ref>|7. [[Catherine xứ Foix, Bá tước phu nhân xứ Candale|Catherine of Foix]]<ref name="Noubel1877"/>|8. [[Władysław II Jagiełło|Ulászló II Jagiellon]]<ref name="EB-Casimir IV">{{Britannica|97968|Casimir IV, King of Poland}}</ref>|10=10. [[Albrecht II của Đức]]<ref name="BLKO-Elisabeth">{{BLKO |wstitle=Habsburg, Elisabeth von Oesterreich (Königin von Polen) |volume=6 |page=167}}</ref>|18=18. Andrey Ivanovich Golshansky<ref name="Duczmal">{{chú thích sách |last=Duczmal |first=Małgorzata |title=Jogailaičiai |url=http://www.melc.lt/documents/Sonka_(Sofija)_Alseniske.pdf |location=Vilnius |year=2012 |publisher=[[Mokslo ir enciklopedijų leidybos centras]] |isbn=978-5-420-01703-6 |language=lt |translator1-first=Birutė |translator1-last=Mikalonienė |translator2-first=Vyturys |translator2-last=Jarutis |page=30 |access-date =ngày 14 tháng 11 năm 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305013958/http://www.melc.lt/documents/Sonka_(Sofija)_Alseniske.pdf |archive-date=ngày 5 tháng 3 năm 2016 |url-status=dead}}</ref>|11=11. [[Elisabeth xứ Luxembourg]]<ref name="BLKO-Elisabeth"/>|12=12. [[John de Foix, Bá tước thứ nhất xứ Kendal]]<ref name="Noubel1877"/>|13=13. [[Margaret Kerdeston]]<ref name="Noubel1877"/>|14=14. [[Gaston IV xứ Foix]]<ref name="Noubel1877"/>|15=15. [[Leonor I của Navarra]]<ref name="Noubel1877"/>|16=16. [[Alhierd]]<ref name="Potašenko">{{Citation |last=Potašenko |first=Grigorijus |year=2008 |title=Multinational Lithuania: history of ethnic minorities |publisher=Šviesa |isbn=9785430052508 |page=30}}</ref>|17=17. [[Yulianiya xứ Tver]]<ref name="Potašenko"/>|boxstyle_5=background-color: #9fe;|collapsible=yes}}

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}
==Liên kết ngoài==
{{Thể loại Commons nội dòng}}

{{s-start}}
{{s-hou|[[Triều đại Jagiellon|Nhà Jagiellon]]|23 tháng 7|1503|27 tháng 1|1547|[[Nhà Gediminid]]}}
{{s-roy}}
{{s-bef
| before = [[Isabel của Bồ Đào Nha]]
}}
{{s-ttl
| title = [[Vương hậu Đức]]
| years = 1531–1547
| regent1 = [[Isabel của Bồ Đào Nha]]
| years1 = 1531–1539
}}
{{s-aft
| after = [[María của Tây Ban Nha]]
| rows = 2
}}
{{s-bef
| before = [[María của Áo và Castilla|María của Castilla]]
}}
{{s-ttl
| title = [[Vương hậu Bohemia]] và [[Vương hậu Hungary|Hungary]]
| years = 1526–1547
}}
{{s-end}}{{Đại vương công phu nhân Áo}}{{Kiểm soát tính nhất quán}}
[[Thể loại:Vương nữ]]
[[Thể loại:Vương hậu Hungary]]
[[Thể loại:Vương hậu Bohemia]]
[[Thể loại:Vương hậu]]
[[Thể loại:Sinh năm 1503]]
[[Thể loại:Mất năm 1547]]
[[Thể loại:Người Praha]]
[[Thể loại:Sản phụ tử vong]]
[[Thể loại:Người Đức thế kỷ 16]]
[[Thể loại:Người Hungary thế kỷ 16]]