Xem mã nguồn của Antoni Radziwiłł

{{chú thích trong bài|date=12/2024}}
{{Thông tin viên chức
| tên = Antoni Henryk Radziwiłł
| hình = AntonFuerstRadizwillDerKomponistDesFaustS190.jpg
| cỡ hình = 
| miêu tả = Bản in thạch bản sau phác thảo Radziwiłł, vẽ bởi [[Wilhelm Hensel]] vào khoảng năm 1810
| chức vụ = Công tước-Người cai trị của [[Đại công quốc Posen]]
| bắt đầu = 1815
| kết thúc = 1830
| tiền nhiệm = chức vụ tạo mới
| kế nhiệm = [[Eduard Heinrich von Flottwell]] <br>(vị trí ''Oberpräsident'')
| quốc tịch = 
| ngày sinh = {{birth date|1775|6|13|df=y}}
| nơi sinh = [[Vilnius]], [[Liên bang Ba Lan và Lietuva|Khối thịnh vượng chung Ba Lan – Litva]]
| ngày mất = {{death date and age|1833|4|7|1775|6|13|df=y}}
| nơi mất = Berlin, [[Vương quốc Phổ]]
| nơi ở = [[Reich Chancellery|Palais Radziwiłł]], Berlin
| nghề nghiệp = 
| tôn giáo = 
| đảng = 
| họ hàng = 
| bố mẹ = [[Michał Hieronim Radziwiłł]] <br> Helena Przeździecka
| người bạn đời = [[Luise Philippine của Phổ]]
| con = Wilhelm Paweł Radziwiłł <br> Ferdynant Fryderyk Radziwiłł <br> [[Bogusław Fryderyk Radziwiłł]] <br> Władysław Radziwiłł <br> [[Eliza Fryderyka Radziwiłł]] <br> Wanda Augusta Wilhelmina Radziwiłł
| học trường = 
| website = 
| chữ ký = 
| spouse = [[Công chúa Louise của Phổ (1770–1836)|Công chúa Louise của Phổ]]
}}'''Antoni Henryk Radziwiłł''' ({{IPA|pl|anˈtɔɲi ˈxɛnrɨk raˈd͡ʑiviww}}; 13 tháng 6 năm 1775 &ndash; 7 tháng 4 năm 1833) là một  [[Trùm (danh xưng)|lãnh chúa]], nhạc sĩ và chính trị gia người Ba Lan và [[Vương quốc Phổ|Phổ]]. Ông là Công tước của [[Nesvizh|Nieśwież]] và [[Olyka|Ołyka]], và với tư cách là một thành viên của [[Họ Radziwiłł|gia đình Radziwiłł]], ông cũng được giữ danh hiệu của một Hoàng tử của [[Đế quốc La Mã Thần thánh|Đế chế La Mã Thần thánh]]. Từ năm 1815 đến năm 1831, ông giữ chức vụ là ''Thống đốc-Công tước'' ({{Langx|pl|książę-namiestnik}}, {{Langx|de|Statthalter}}) của [[Đại công quốc Posen]], một tỉnh tự trị của Vương quốc Phổ được tạo ra từ các vùng đất của [[Đại Ba Lan]] được sáp nhập vào các [[Phân chia Ba Lan|Phân vùng của Ba Lan]].

==Tiểu sử==
[[Tập tin:Anton Radzivił. Антон Радзівіл (C. Celle, 1797).jpg|thumb|left|Chân dung đương thời, 1797]]
Antoni Radziwiłł sinh vào ngày 13 tháng 6 năm 1775 tại [[Vilnius]]. Cha của ông là [[Michał Hieronim Radziwiłł]], còn mẹ ông tên Helena née Przeździecka. Từ năm 1792, ông theo học tại trường [[Đại học Göttingen]] và ông được mời vào triều đình của vua [[Friedrich Wilhelm II của Phổ]]. Năm 1796, ông kết hôn với [[Luise Philippine của Phổ]], người con gái thứ hai của [[August Ferdinand nước Phổ]] và cũng là cháu của [[Friedrich II của Phổ|Friedrich II Đại vương]]. Gia đình mới thuyết phục ông rằng ông nên là người đứng ra hòa giải xung đột giữa những người Ba Lan đang sống tại [[Phân vùng thứ ba của Ba Lan|Phân vùng thứ ba]] sau thất bại của [[Cuộc nổi dậy Kościuszko]] và chính quyền nước Phổ tại Berlin. Do dự trước việc lựa chọn ủng hộ Berlin, [[Warsaw]] hay [[Saint Petersburg]], Radziwiłł đã phát triển ý tưởng biên tỉnh [[Nam Phổ]] trở thành hạt nhân của một vương quốc Ba Lan mới, do vua Phổ cai trị trong liên minh cá nhân.

==Giải thưởng==
* [[Thịnh vượng chung Ba Lan và Litva]]: [[Huân chương Đại bàng trắng (Ba Lan)|Huân chương Đại bàng trắn]], ''6 tháng 9 năm 1793''; ''1 tháng 12 năm 1815''<ref name="Preußen1832">{{chú thích sách|author=Preußen|title=Handbuch über den Königlich Preußischen Hof und Staat: für das Jahr .... 1832|url=https://books.google.com/books?id=XBtKAAAAcAAJ&pg=PR1|year=1832|publisher=Decker|page=[https://books.google.com.sg/books?id=XBtKAAAAcAAJ&pg=PA6 6]}}</ref>
* {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1750-1801).svg}} [[Vương quốc Phổ]]:
** [[Huân chương Đại bàng đỏ]], ''1795''<ref>{{chú thích sách|author=Preußen|title=Handbuch über den Königlich Preußischen Hof und Staat|url=https://reader.digitale-sammlungen.de//de/fs1/object/display/bsb10799144_00039.html|year=1796|publisher=Decker|page=27}}</ref>
** [[Huân chương Đại bàng đen]], ''16 tháng 3 năm 1796''<ref>''Liste der Ritter des Königlich Preußischen Hohen Ordens vom Schwarzen Adler'' (1851), "Von Seiner Majestät dem Könige Friedrich Wilhelm II. ernannte Ritter" [https://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10362193_00023.html?zoom=0.7000000000000002 p. 13]</ref>
* {{flag|Vương quốc Bayern}}: [[Huân chương thánh Hubert]], ''1825''<ref name="Bayern1828">{{chú thích sách|author=Bayern|title=Hof- und Staatshandbuch des Königreichs Bayern: 1828|url=https://books.google.com/books?id=QCdRAAAAcAAJ&pg=PA7|year=1828|publisher=Landesamt|page=7}}</ref>
* {{flag|Dòng Chiến sĩ Toàn quyền Malta}}: Hiệp sĩ Danh dự và Cống hiến<ref name="Preußen1832"/>

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

===Văn học===
* [[Witold Jakóbczyk]], ''Przetrwać na Wartą 1815–1914'', ''Dzieje narodu i państwa polskiego'', vol. III-55, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1989

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng}}
*[https://polona.pl/search/?query=author:Antoni_Radziwi%C5%82%C5%82&filters=creator:%22Radziwi%C5%82%C5%82,_Antoni_(1775--1833)%22,creator:%22Radziwi%C5%82%C5%82,_Antoni_Henryk_(1775--1833)%22,category:scores,public:1,hasTextContent:0&advanced=1 Tác phẩm của Antoni Radziwiłł] trên thư viện số [[Polona]]
{{kiểm soát tính nhất quán}}

{{DEFAULTSORT:Radzwill, Antoni}}
[[Thể loại:Hiệp sĩ Malta]]
[[Thể loại:Nhà soạn nhạc Ba Lan]]
[[Thể loại:Mất năm 1833]]
[[Thể loại:Sinh năm 1775]]
[[Thể loại:Chính khách từ Vilnius]]
[[Thể loại:Người nhận Huân chương Đại bàng trắng (Ba Lan)]]