Xem mã nguồn của Bánh quy mặn

[[Tập tin:APlateOfCrackers.jpg|300px|nhỏ|phải|Bánh quy mặn các loại]]
'''Bánh quy mặn''' (''Saltine''/''Soda cracker'') là một loại [[bánh quy giòn]], mỏng, thường có [[hình vuông]], được chế biến từ [[bột mì trắng]], đôi khi có thêm men (mặc dù nhiều loại không dùng men), [[chất béo]] và [[muối nở]] (''baking soda''). Hầu hết các biến thể của loại bánh này đều được rắc một lớp [[muối hạt]] thô lên bề mặt một cách nhẹ nhàng. Đặc điểm nhận dạng tiêu chuẩn của bánh quy mặn là các lỗ nhỏ li ti (''perforations'') trải đều trên bề mặt, cùng với [[kết cấu]] khô và giòn đặc trưng. Trong [[văn hóa ẩm thực]], loại bánh này thường được kết hợp với nhiều loại thức ăn kèm mặn (''topping'') khác nhau, bao gồm phô mai (đặc biệt là [[phô mai kem]]), [[bơ đậu phộng]], sốt hummus, và các loại sốt phết như [[phô mai pimiento]]; ngoài ra, nó cũng có thể đi kèm với các nguyên liệu ngọt như [[mứt]] hoặc [[mật ong]]. Một phương thức thưởng thức phổ biến khác là bẻ vụn bánh vào các loại [[súp]], [[món hầm]] hoặc món chili (thịt hầm đậu cay).<ref name=historyofthesaltinecracker>{{cite web |title=History of the Saltine Cracker |url=https://www.saltinecracker.com/ |website=Saltine Cracker |access-date=Feb 12, 2025}}</ref> 
== Lịch sử==
[[Tập tin:Mmm... turkey dumplings (8254634479).jpg|300px|nhỏ|phải|Súp gà và bánh quy mặn]]
Sự hiện diện của bánh quy soda đã được ghi nhận từ rất sớm trong các tài liệu văn thư. Cụ thể, bác sĩ người Mỹ [[William Alcott]] đã mô tả loại bánh này trong cuốn sách ''The Young House-keeper'' (''Người nội trợ trẻ tuổi'') xuất bản vào năm [[1838]].<ref>{{cite book | url=https://archive.org/details/younghousekeepe00alcogoog | quote=soda crackers. |title = The Young House-keeper: Or, Thoughts on Food and Cookery| publisher=G. W. Light |last1 = Alcott|first1 = William Andrus|year = 1838}}</ref> Vào năm 1876, công ty [[F. L. Sommer & Company]] tại [[St. Joseph, Missouri]], đã bắt đầu một cuộc cách mạng trong kỹ nghệ làm bánh khi sử dụng muối nở (baking soda) làm chất gây nở (tạo ra các bong bóng khí) trong loại bánh quy mỏng như lá lúa của mình. Ban đầu, sản phẩm có tên gọi là [[Premium Soda Cracker]] và sau đó được đổi tên thành "''Saltines''" dựa trên thành phần muối nở và lớp muối rắc bề mặt. Phát minh này nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường và giúp công việc kinh doanh của [[Sommer]] tăng trưởng gấp bốn lần chỉ trong vòng bốn năm. Câu [[khẩu hiệu quảng cáo]] "''Polly wants a cracker?''" (Polly có muốn một chiếc bánh quy không?) đã trở nên phổ biến rộng rãi và gắn liền với bản sắc của thương hiệu này.<ref name="historyofthesaltinecracker" /> Thông qua các thương vụ sáp nhập, [[F. L. Sommer & Company]] đã hợp nhất với các đơn vị khác để thành lập [[American Biscuit Company]] vào năm [[1890]], và sau đó trở thành một phần của [[National Biscuit Company]] (''Nabisco'') vào năm [[1898]].<ref>{{cite news | url=http://www.newspressnow.com/news/article_df129ed7-c42d-5179-b43b-7de4822332b6.html | title=Soggy Cracker House Needs Some Help | work=St. Joseph News-Press | date=15 April 2008 | access-date=October 12, 2013 | archive-date=12 October 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171012045924/http://www.newspressnow.com/news/article_df129ed7-c42d-5179-b43b-7de4822332b6.html | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://files.usgwarchives.net/mo/buchanan/bios/s5600002.txt |title=Biographical Sketch of F. L. Sommer, St. Joseph, Buchanan County, MO |publisher=USGenWeb Archives |access-date=2013-03-27 |archive-date=2013-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014110554/http://files.usgwarchives.net/mo/buchanan/bios/s5600002.txt |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lib.msu.edu/exhibits/sliker/detail.jsp?id=4120 |title=Michigan State University Libraries - Special Collections - Little Cookbooks: The Alan and Shirley Brocker Sliker Culinary Ephemera Collection |publisher=Lib.msu.edu |access-date=2012-09-26 |archive-date=2012-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121226152323/http://lib.msu.edu/exhibits/sliker/detail.jsp?id=4120 |url-status=live }}</ref>

Tại khu vực [[châu Mỹ]], một số thương hiệu bánh quy mặn đã trở nên quen thuộc với người tiêu dùng bao gồm [[Christie's Premium Plus]] (Canada), [[Premium của Nabisco]] (Hoa Kỳ), [[Krispy]] của [[Sunshine Biscuits]] (Hoa Kỳ), [[Zesta của Keebler]] (Hoa Kỳ), [[Hatuey]] của [[Molinos Modernos]] (Cộng hòa Dominica) và [[Saltín Noel]] (Colombia). Bên cạnh dòng sản phẩm truyền thống, thị trường hiện nay còn cung cấp các loại bánh quy mặn không rắc muối bề mặt cũng như các biến thể làm từ [[ngũ cốc nguyên hạt]]. Đầu thế kỷ XX, nhiều công ty tại Hoa Kỳ đã đưa bánh quy soda vào thị trường [[Puerto Rico]] và gọi chúng dưới tên thương mại "''Export Soda''". Tập đoàn [[Rovira Biscuit]] của Puerto Rico cũng sử dụng tên gọi tương tự cho dòng sản phẩm của mình. Dần dần, "''Export Soda''" trở thành một thuật ngữ chung tại quốc gia này để chỉ loại bánh quy mặn. Năm [[1975]], công ty [[Keebler]] đã bị từ chối bảo hộ nhãn hiệu cho thuật ngữ này với lý do nó "''chỉ mang tính mô tả thuần túy''".<ref>{{cite web|url=http://www.leagle.com/decision/1980990624F2d366_1929/KEEBLER%20CO.%20v.%20ROVIRA%20BISCUIT%20CORP. |title=KEEBLER CO. v. ROVIRA BISCUIT CORP.}}</ref> Tại [[Hoa Kỳ]], Nabisco đã mất quyền [[bảo hộ nhãn hiệu]] đối với từ "''saltine''" sau khi thuật ngữ này bị "''phổ biến hóa''" (''Genericized'') để chỉ tất cả các loại bánh quy giòn tương tự. Năm 1907, [[Từ điển Merriam-Webster]] đã chính thức định nghĩa "''saltine''" là "''một loại bánh quy giòn mỏng thường được rắc muối''".<ref>{{cite web|url=http://www.saigefalyn.com/wp-content/uploads/2012/04/Saltines_Strategic-Project.pdf |title=Nabisco Premium Saltines The Snack That Takes You Back |publisher= SaigeFalyn |access-date=2013-03-27}}</ref> Tuy nhiên, tại Úc, Arnott's Biscuits Holdings vẫn duy trì được quyền bảo hộ đối với tên gọi "Saltine".<ref>{{cite web|url=http://pericles.ipaustralia.gov.au/atmoss/Falcon_Details.Print_TM_Details?p_tm_number=214303&p_ExtDisp=D&p_Detail=DETAILED&p_Search_No=1&p_Lastrecord=FALSE&p_Is_Internal=F |title=Trade Mark Details - Full - Trade Mark : 214303 |publisher=ipaustralia.gov.au |access-date=2013-10-29}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pericles.ipaustralia.gov.au/atmoss/Falcon_Details.Print_TM_Details?p_tm_number=98208&p_ExtDisp=D&p_Detail=DETAILED&p_Search_No=1&p_Lastrecord=FALSE&p_Is_Internal=F |title=Trade Mark Details - Full - Trade Mark : 98208 |publisher=ipaustralia.gov.au |access-date=2013-10-29}}</ref> Trong suốt thập niên 1920, bánh quy mặn đã trở thành món ăn nhẹ quốc dân tại Hoa Kỳ. Mặc dù ban đầu chỉ được biết đến tại [[Missouri]], nhưng nhờ quy trình sản xuất hàng loạt, bánh quy mặn đã được vận chuyển đến khắp các tiểu bang. Loại bánh này đạt đến đỉnh cao phổ biến trong thời kỳ [[Đại suy thoái]] (''Great Depression'') do giá thành rẻ và tính linh hoạt trong việc sử dụng làm chất độn cho các món ăn như [[súp]] và [[thịt cuộn nướng]] (meatloaf).<ref name="historyofthesaltinecracker" /> Hiện nay, bánh quy soda được sản xuất tại Vương quốc Anh từ [[Huntley và Palmers]], và tại [[Úc]] cũng như [[New Zealand]] dưới các thương hiệu như [[Salada]] của [[Arnott]] và [[Premium]] của [[Nabisco]].
==Chú thích==
{{Tham khảo|cột=}}
[[Thể loại:Bánh quy]]