Xem mã nguồn của Bão Usagi (2013)

{{Infobox Hurricane
| Name=Bão Usagi (Odette)
| Type=Bão cuồng phong
| Year=2013
| Basin=WPac
| Image location=Usagi Sep 19 2013 0215Z.jpg
| Image name=Bão Usagi ở gần cường độ tối đa trong ngày 19 tháng 9
| Track=Usagi 2013 track.png
| Formed={{start date|16 tháng 9, 2013}}
| Dissipated={{end date|24 tháng 9, 2013}}
| 10-min winds=110
| 1-min winds=135
| Pressure=910
| Fatalities=39 total
| Damages=4330
| Areas=[[Ma Cao]] {{,}} [[Trung Quốc]] {{,}} [[Đài Loan]] {{,}} [[Philippines]] {{,}} [[Hồng Kông]]
| Hurricane season=[[Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2013]]
}}
'''Bão Usagi''', được biết đến ở Philippines với tên gọi '''Bão Odette''', Việt Nam gọi là ''' Bão số 9 năm 2013''' là một [[xoáy thuận nhiệt đới]] mạnh đã tác động đến [[Đài Loan]], [[Philippines]], [[Trung Quốc]], và [[Hong Kong]] trong tháng 9 năm 2013. Cái tên {{nihongo|Usagi|ウサギ|usagi}} có nghĩa là chòm sao [[Thiên Thố]] hay nghĩa đen là ''con thỏ'' trong tiếng Nhật. Usagi là cơn bão thứ 19 được đặt tên và bão cuồng phong thứ 4 trong [[Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2013|mùa bão]], và nó đã phát triển thành một cơn bão nhiệt đới trên vùng biển phía Đông Philippines vào cuối ngày 16 tháng 9. Đến ngày 19 Usagi tăng cường mãnh liệt và cuối cùng nó đã trở thành một cơn bão rất mạnh đồng thời có kích thước lớn. Sau đó, Usagi suy yếu chậm, vượt [[eo biển Bashi]] trong ngày 21 trước khi đổ bộ vào [[Quảng Đông]], Trung Quốc trong ngày 22 tháng 9.

==Lịch sử khí tượng==
{{storm path|Usagi 2013 track.png}}
Từ sáng sớm ngày 16 tháng 9, [[Cơ quan Khí tượng Nhật Bản]] (JMA) bắt đầu theo dõi một áp thấp nhiệt đới đang phát triển trên khu vực có đột đứt gió theo chiều thẳng đứng thấp, cách thủ độ Manila của [[Philippines]] khoảng 1.300&nbsp;km (810 dặm) về phía Đông.<ref>{{chú thích web|author=RSMC Tokyo&nbsp;— Typhoon Center|publisher=Japan Meteorological Agency|title=RSMC Tropical Cyclone Advisory ngày 16 tháng 9 năm 2013 00z|url=http://www.wis-jma.go.jp/cms/warning/2013/09/16/tropical-cyclone-advisory-for-analysis-and-forecast-ngày 16 tháng 9 năm 2013t000000z-2/|archiveurl=https://www.webcitation.org/6JkDFVhy1?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WTPQ21-RJTD_201309160000.htm|archivedate=2013-09-19|url-status=dead|accessdate=ngày 1 tháng 10 năm 2013|date=ngày 16 tháng 9 năm 2013}}</ref><ref>{{chú thích web|title=Significant Tropical Weather Outlook for the Western and South Pacific Ocean ngày 15 tháng 9 năm 2013 22z|author=Joint Typhoon Warning Center|url=http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/ab/abpwweb.txt|publisher=United States Navy, United States Airforce|date=ngày 15 tháng 9 năm 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Jdb0fZ0Q?url=https://listserv.illinois.edu/wa.cgi?A2=ind1309a|archivedate=2013-09-14|accessdate=ngày 1 tháng 10 năm 2013|url-status=dead}}</ref> Cũng trong ngày hôm đó, khi mà hoàn lưu mực thấp của hệ thống trở nên rõ ràng hơn, [[Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp]] (JTWC) đã ban hành "Cảnh báo về sự hình thành của xoáy thuận nhiệt đới", trong khi đó [[Cục quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines]] (PAGASA) đặt tên cho nó là ''Odette''.<ref>{{chú thích web|title=Tropical Cyclone Formation Alert ngày 16 tháng 9 năm 2013 04z|author=Joint Typhoon Warning Center|url=http://www.wis-jma.go.jp/d/o/PGTW/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20130916/043000/A_WTPN21PGTW160430_C_RJTD_20130916043004_64.txt|publisher=United States Navy, United States Airforce|accessdate=ngày 1 tháng 10 năm 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6JjqmDmKe?url=http://www.wis-jma.go.jp/d/o/PGTW/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20130916/043000/A_WTPN21PGTW160430_C_RJTD_20130916043004_64.txt|url-status=dead|archivedate=2013-09-19|date=ngày 16 tháng 9 năm 2013}}</ref><ref>{{chú thích web|title=Tropical Cyclone Alert: Tropical Depression "Odette" ngày 16 tháng 9 năm 2013 09z|url=http://www.pagasa.dost.gov.ph/wb/tcupdate.shtml|publisher=Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|accessdate=ngày 1 tháng 10 năm 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Jli5Mooa?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/TCUPDATE_201309160900.htm|archivedate=2013-09-20|url-status=live}}</ref> Vào cuối ngày, JMA đã nâng cấp hệ thống thành bão nhiệt đới và đặt tên cho nó là ''Usagi''. Cùng thời điểm, JTWC cũng nâng cấp nó lên thành áp thấp nhiệt đới ''17W''.<ref>{{chú thích web|title=Prognostic Reasoning for Tropical Depression 17W (Seventeen) Warning Nr 01|url=http://www.wis-jma.go.jp/d/o/PGTW/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20130916/210000/A_WDPN32PGTW162100_C_RJTD_20130916210745_40.txt|author=Joint Typhoon Warning Center|publisher=United States Navy, United States Airforce|accessdate=ngày 19 tháng 9 năm 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6JjrLbXVq?url=http://www.wis-jma.go.jp/d/o/PGTW/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20130916/210000/A_WDPN32PGTW162100_C_RJTD_20130916210745_40.txt|archivedate=2013-09-19|url-status=live}}</ref>

Vào ngày 17 tháng 9, hệ thống tiếp tục củng cố chặt chẽ hơn khi di chuyển về phía Tây dọc theo rìa phía Nam của áp cao cận nhiệt, và JTWC đã nâng cấp nó lên thành bão nhiệt đới.<ref>{{chú thích web|title=Prognostic Reasoning for Tropical Storm 17W (Usagi) Warning Nr 03|url=http://www.wis-jma.go.jp/d/o/PGTW/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20130917/090000/A_WDPN32PGTW170900_C_RJTD_20130917083932_49.txt|author=Joint Typhoon Warning Center|publisher=United States Navy, United States Airforce|accessdate=ngày 19 tháng 9 năm 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Jjs2QDwR?url=http://www.wis-jma.go.jp/d/o/PGTW/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20130917/090000/A_WDPN32PGTW170900_C_RJTD_20130917083932_49.txt|archivedate=2013-09-19|url-status=live}}</ref> Sang sáng sớm ngày hôm sau, JMA nâng cấp Usagi lên thành bão nhiệt đới dữ dội; vào buổi trưa, cả JMA lẫn JTWC đều nâng cấp Usagi lên thành bão cuồng phong, khi mà đối lưu sâu đã bao bọc toàn bộ quanh một mắt bão đang phát triển với dòng thổi ra tỏa tròn.<ref>{{chú thích web|title=Prognostic Reasoning for Typhoon 17W (Usagi) Warning Nr 08|url=http://www.wis-jma.go.jp/d/o/PGTW/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20130918/150000/A_WDPN32PGTW181500_C_RJTD_20130918141646_33.txt|author=Joint Typhoon Warning Center|publisher=United States Navy, United States Airforce|accessdate=ngày 19 tháng 9 năm 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6JjsooBht?url=http://www.wis-jma.go.jp/d/o/PGTW/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20130918/150000/A_WDPN32PGTW181500_C_RJTD_20130918141646_33.txt|archivedate=2013-09-19|url-status=live}}</ref> Vào ngày 19 tháng 9, Usagi bắt đầu tăng cường rất nhanh, một mắt bão tròn được hình thành và do đó, JTWC đã nâng cấp Usagi lên thành siêu bão cấp 5 trong [[thang bão Saffir–Simpson]] trong buổi trưa cùng ngày.<ref>{{chú thích web|title=Prognostic Reasoning for Super Typhoon 17W (Usagi) Warning Nr 12|url=http://www.wis-jma.go.jp/d/o/PGTW/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20130919/150000/A_WDPN32PGTW191500_C_RJTD_20130919142918_89.txt|author=Joint Typhoon Warning Center|publisher=United States Navy, United States Airforce|accessdate=ngày 20 tháng 9 năm 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6JlX55TsR?url=http://www.wis-jma.go.jp/d/o/PGTW/Alphanumeric/Warning/Tropical_cyclone/20130919/150000/A_WDPN32PGTW191500_C_RJTD_20130919142918_89.txt|archivedate=2013-09-20|url-status=live}}</ref> Tuy nhiên, những phân tích lại sau mùa bão đã kết luận vận tốc gió duy trì 1 phút tối đa của Usagi là 155 dặm/giờ, tương đương siêu bão cấp 4.<ref>{{chú thích web|url=http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/best_tracks/2013/2013s-bwp/bwp172013.dat|publisher=United states navy|accessdate=ngày 31 tháng 7 năm 2014|tựa đề=Bản sao đã lưu trữ|archive-date=2020-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200618222102/https://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/best_tracks/2013/2013s-bwp/bwp172013.dat|url-status=dead}}</ref> Vào thời điểm 18Z, cơn bão đạt đỉnh với vận tốc gió duy trì 10 phút 205&nbsp;km/giờ (125 dặm/giờ) và áp suất khí quyển 910 hPa (26,87 inHg). Sang ngày 20, Usagi bắt đầu trải qua [[chu trình thay thế thành mắt bão]] với thành mắt bão bên trong có bề rộng 75&nbsp;km (47 dặm) phân tách rõ ràng với thành mắt bão bên ngoài có bề rộng 190&nbsp;km (120 dặm); đồng nghĩa với việc hệ thống bắt đầu suy yếu, một phần là do tương tác với đất liền giữa [[Đài Loan]] và [[Luzon]].<ref>{{chú thích web|title=Prognostic Reasoning for Super Typhoon 17W (Usagi) Warning Nr 15|url=http://weather.noaa.gov/pub/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt|author=Joint Typhoon Warning Center|publisher=United States Navy, United States Airforce|accessdate=ngày 22 tháng 9 năm 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6JnI0mCtl?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WDPN32-PGTW_201309200900.htm|archivedate=2013-09-21|url-status=live}}</ref>

Vào ngày 21 tháng 9, khi Usagi tiến vào [[eo biển Bashi]], JTWC đã giáng cấp nó xuống thành bão cuồng phong do đối lưu trở nên suy giảm.<ref>{{chú thích web|title=Prognostic Reasoning for Typhoon 17W (Usagi) Warning Nr 18|url=http://weather.noaa.gov/pub/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt|author=Joint Typhoon Warning Center|publisher=United States Navy, United States Airforce|accessdate=ngày 22 tháng 9 năm 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6JnI0RTsJ?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WDPN32-PGTW_201309210300.htm|archivedate=2013-09-21|url-status=live}}</ref> Tuy nhiên, đã ghi nhận được vận tốc gió duy trì 180&nbsp;km/giờ (110 dặm/giờ) cùng áp suất khí quyển 923 hPa (27,26 inHg) tại [[Basco, Batanes]] khi thành mắt bão của Usagi đi qua khu đô thị này.<ref>{{chú thích web|title=Violent "Super" Typhoon Usagi / Odette Saturday Evening Update|url=http://www.westernpacificweather.com/2013/09/21/violent-super-typhoon-usagi-odette-saturday-afternoon-update/|publisher=Westernpacificweather.com|accessdate=ngày 24 tháng 9 năm 2013|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304065153/http://www.westernpacificweather.com/2013/09/21/violent-super-typhoon-usagi-odette-saturday-afternoon-update/|url-status=dead}}</ref> Sau đó, khi chu trình thay thế thành mắt bão hoàn tất, mắt của Usagi trở nên bị che mờ bởi mây, dù cho điều kiện môi trường vẫn duy trì thuận lợi với dòng thổi ra tỏa tròn hoàn hảo và độ đứt gió theo chiều thẳng đứng thấp.<ref>{{chú thích web|title=PROGNOSTIC REASONING FOR TYPHOON 17W (USAGI) WARNING NR 19|url=http://weather.noaa.gov/pub/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt|author=Joint Typhoon Warning Center|publisher=United States Navy, United States Airforce|accessdate=ngày 24 tháng 9 năm 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6JolrGrnb?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WDPN32-PGTW_201309210900.htm|archivedate=2013-09-22|url-status=live}}</ref> Vào ngày 22 tháng 9, mắt bão lại nổi lên, cho phép Usagi duy trì cường độ khi nó tiếp tục tiến gần đến đường bờ biển [[Trung Quốc]].<ref>{{chú thích web|title=Prognostic Reasoning for Typhoon 17W (Usagi) Warning Nr 22|url=http://weather.noaa.gov/pub/data/raw/wd/wdpn32.pgtw..txt|author=Joint Typhoon Warning Center|publisher=United States Navy, United States Airforce|accessdate=ngày 24 tháng 9 năm 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Jolr33a1?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WDPN32-PGTW_201309220300.htm|archivedate=2013-09-22|url-status=live}}</ref> Đến khoảng 11:40 [[UTC]] (19:40 giờ Trung Quốc), Usagi đổ bộ lên [[Sán Vĩ]], Quảng Đông, với vận tốc gió duy trì 10 phút 155&nbsp;km/giờ (100 dặm/giờ) cùng áp suất 935 hPa (27,61 inHg).<ref>{{chú thích web|title=台风"天兔"已致广东25人死亡|url=http://www.bbc.co.uk/zhongwen/simp/china/2013/09/130923_usagi_guangdong.shtml|publisher=BBC|accessdate=ngày 24 tháng 9 năm 2013}}</ref> Không lâu sau, JTWC đã ban hành cảnh báo cuối cùng về cơn bão, trong khi JMA giáng cấp nó xuống thành bão nhiệt đới dữ dội vào lúc 18Z.<ref>{{chú thích web|title=TYPHOON 17W (USAGI) WARNING NR 024|url=http://weather.noaa.gov/pub/data/raw/wt/wtpn32.pgtw..txt|author=Joint Typhoon Warning Center|publisher=United States Navy, United States Airforce|accessdate=ngày 24 tháng 9 năm 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6JqHGDLPn?url=http://gwydir.demon.co.uk/advisories/WTPN32-PGTW_201309221500.htm|archivedate=2013-09-23|url-status=live}}</ref> Sang ngày hôm sau, JMA tiếp tục giáng cấp Usagi xuống thành bão nhiệt đới và sau đó là áp thấp nhiệt đới trên khu vực [[Quảng Tây]]. Hệ thống cuối cùng tan trong ngày 24 tháng 9.<ref>{{chú thích web|title=Marine Weather Warning for GMDSS Metarea XI ngày 24 tháng 9 năm 2013T06:00:00Z|url=http://www.wis-jma.go.jp/cms/warning/2013/09/24/marine-weather-warning-for-gmdss-metarea-xi-ngày 24 tháng 9 năm 2013t060000z/|work=WIS Portal – GISC Tokyo|publisher=Japan Meteorological Agency|accessdate=ngày 24 tháng 9 năm 2013}}</ref>

==Chuẩn bị và tác động==
{{Phần sơ khai}}

==Xem thêm==
*[[Bão Hagibis (2019)]]
*[[Bão Krosa (2019)]]
*[[Bão Lekima (2013)]]
*[[Bão Halong (2008)]]
*[[Bão Koryn (1993)]]

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
{{thể loại Commons}}
*[http://agora.ex.nii.ac.jp/digital-typhoon/summary/wnp/s/201319.html.en JMA General Information] of Typhoon Usagi (1319) from Digital Typhoon
*[http://www.data.jma.go.jp/fcd/yoho/data/typhoon/T1319.pdf JMA Best Track Data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181004231927/http://www.data.jma.go.jp/fcd/yoho/data/typhoon/T1319.pdf |date=2018-10-04 }} of Typhoon Usagi (1319) {{in lang|ja}}
*[http://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/best_tracks/2013/2013s-bwp/bwp172013.dat JTWC Best Track Data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200618222102/https://www.usno.navy.mil/NOOC/nmfc-ph/RSS/jtwc/best_tracks/2013/2013s-bwp/bwp172013.dat |date=2020-06-18 }} of Super Typhoon 17W (Usagi)
*[http://www.nrlmry.navy.mil/tcdat/tc13/WPAC/17W.USAGI/ 17W.USAGI] {{Webarchive|url=https://archive.today/20140711075249/http://www.nrlmry.navy.mil/tcdat/tc13/WPAC/17W.USAGI/ |date=2014-07-11 }} from the U.S. Naval Research Laboratory

{{Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2013}}

{{DEFAULTSORT:Usagi (2013)}}
[[Thể loại:Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2013]]
[[Thể loại:Bão tại Trung Quốc]]
[[Thể loại:Bão tại Hồng Kông]]
[[Thể loại:Bão tại Đài Loan]]
[[Thể loại:Bão nhiệt đới Tây Bắc Thái Bình Dương]]
[[Thể loại:Bão tại Philippines]]
[[Thể loại:Thảm họa tại Trung Quốc năm 2013]]