Xem mã nguồn của Bút cảm ứng

{{Mô tả ngắn|Dụng cụ hình cây bút được sử dụng như một giao diện người-máy tính}}{{Về|bút cảm ứng được sử dụng trong điện toán|dụng cụ viết|Stylus}}{{redirect-distinguish|Bút stylus|Bút kỹ thuật số}}[[Tập_tin:Styluses.JPG|nhỏ|250x250px|một vài chiếc bút cảm ứng; (từ trái qua phải) [[PalmPilot Professional]], [[Fossil Wrist PDA]], [[Nokia 770 Internet Tablet|Nokia 770]], [[HTC Blue Angel|Audiovox XV6600]], [[Jornada (PDA)#Jornada 520 series|HP Jornada 520]], [[Sharp Zaurus#Models|Sharp Zaurus 5500]], [[Fujitsu Lifebook]] P-1032]]
Trong điện toán, một chiếc '''bút cảm ứng''' (hay '''bút stylus''') là một dụng cụ nhỏ có hình dáng giống cây [[bút]], trong đó vị trí đầu bút trên [[màn hình máy tính]] có thể được phát hiện. Nó được sử dụng để vẽ hoặc đưa ra các lựa chọn bằng cách chạm. Mặc dù các thiết bị có [[màn hình cảm ứng]] như [[máy tính xách tay]], [[điện thoại thông minh]], [[Máy chơi trò chơi điện tử video|máy chơi game console]]<ref name="Giz_Explains">{{cite web |date=13 August 2008 |title=Giz Explains: The Magic Behind Touchscreens |url=https://gizmodo.com/5036516/giz-explains-the-magic-behind-touchscreens |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091126085641/http://gizmodo.com/5036516/giz-explains-the-magic-behind-touchscreens |archive-date=26 November 2009 |access-date=3 November 2009 |website=[[Gizmodo]]}}</ref> và [[Máy tính bảng đồ họa|bảng vẽ điện tử]]<ref name="Shelly">{{cite book |last=Shelly |first=Gary B. |url=https://books.google.com/books?id=RT2nDtioi3sC&q=stylus&pg=PT218 |title=Discovering Computers: Fundamentals |author2=Misty E. Vermaat |publisher=Cengage Learning |year=2009 |isbn=978-0-495-80638-7 |access-date=3 November 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215064144/https://books.google.com/books?id=RT2nDtioi3sC&lpg=PT218&ots=XcwPsIjdBw&dq=%22a%20stylus%20is%20a%22&pg=PT218#v=onepage&q=stylus&f=false |archive-date=15 February 2017 |url-status=live}}</ref> thường có thể thao tác bằng đầu ngón tay, một chiếc bút cảm ứng có thể mang lại khả năng nhập liệu chính xác và dễ kiểm soát hơn.<ref>{{cite news |author=Charles Arthur |date=20 October 2009 |title=Windows Mobile: where's the love? And where's the sales figure? |url=https://www.theguardian.com/technology/blog/2009/oct/20/windows-mobile-reviews-negative |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161011162748/https://www.theguardian.com/technology/blog/2009/oct/20/windows-mobile-reviews-negative |archive-date=11 October 2016 |newspaper=[[The Guardian]] |location=London}}</ref>

== Lịch sử ==
Ứng dụng liên quan đến máy tính đầu tiên của một chiếc bút cảm ứng xuất hiện vào năm 1643 với chiếc [[Pascal's calculator|máy tính của Pascal]].<ref>{{Cite web |title=CNUM - 8KU54-2.5 : P.245 - im.249 |url=http://cnum.cnam.fr/CGI/fpage.cgi?8KU54-2.5/249/150/369/363/369}}</ref> Thiết bị này có các mặt số quay quay theo các số đã chọn; nhờ sự kết hợp của bánh răng, trống cuộn và kỹ thuật cơ khí khéo léo, cỗ máy này có khả năng thực hiện các phép cộng, trừ, nhân và chia (sử dụng hằng số 9). Một chiếc bút cảm ứng được sử dụng để xoay các mặt số này.

Các thiết bị tương tự ra đời sau đó bao gồm [[Arithmometer]] vào thập niên 1860 và [[Addiator]] vào năm 1920.<ref>{{Cite web |title=Addiator - Rechnerlexikon |url=http://www.rechnerlexikon.de/en/artikel/Addiator}}</ref> Addiator là một chiếc máy cộng cơ học bỏ túi sử dụng bút cảm ứng để di chuyển những lát cắt kim loại nhỏ bé, cứng cáp nằm gọn trong một chiếc hộp. Ở mặt bên của một lát kim loại có các con số sẽ hiển thị lên để báo kết quả. Nó có khả năng thực hiện phép cộng, trừ, nhân và chia. Năm 1967, người ta trình làng một mẫu máy mang tên HEXADAT,<ref>{{Cite web |title=Addiator Hexadat - Rechnerlexikon |url=http://www.rechnerlexikon.de/en/artikel/Addiator_Hexadat}}</ref> cho phép áp dụng 4 phép tính toán học cơ bản lên các số thập lục phân để phục vụ cho việc lập trình. Lần đầu tiên một chiếc bút cảm ứng được sử dụng trong một thiết bị tính toán điện tử là trên chiếc máy ''Stylator'', do Tom Dimond trình diễn vào năm 1957.<ref>{{Cite web |last=Dimond |first=Tom |date=1957-12-01 |title=Devices for reading handwritten characters |url=http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio70.html#Dimond57 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080705133241/http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio70.html#Dimond57 |archive-date=2008-07-05 |access-date=2008-08-23 |publisher=Proceedings of Eastern Joint Computer Conference |pages=232–237}}</ref><ref>{{cite book |author=Dimond, T. L. |title=Papers and discussions presented at the December 9-13, 1957, eastern joint computer conference: Computers with deadlines to meet on XX - IRE-ACM-AIEE '57 (Eastern) |publisher=[[Association for Computing Machinery]] |year=1958 |pages=232–237 |chapter=Devices for reading handwritten characters |doi=10.1145/1457720.1457765 |s2cid=17961928}}</ref>

== Các loại ==

=== Điện dung{{Anchor|Capacitive_stylus}} ===
Các loại bút cảm ứng điện dung (còn được gọi là thụ động) mô phỏng một ngón tay bằng cách sử dụng đầu bút làm từ cao su hoặc bọt dẫn điện; hoặc kim loại như đồng. Chúng không cần được cấp nguồn và có thể được sử dụng trên bất kỳ bề mặt [[cảm ứng đa điểm]] nào mà ngón tay có thể sử dụng được, điển hình là [[Màn hình cảm ứng#Capacitive|các màn hình điện dung]] vốn rất phổ biến trên [[điện thoại thông minh]] và [[máy tính bảng]]. Đầu bút cảm ứng làm bằng cao su hoặc bọt thường có kích thước lớn, khiến việc ghi chú hoặc vẽ chính xác trở nên khá khó khăn.

Bút cảm ứng điện dung hoạt động bằng cách làm biến dạng trường tĩnh điện của màn hình.<ref>{{Cite web |last=Kazmeyer |first=Milton |date=September 28, 2018 |title=How Does a Stylus Pen Work? |url=https://www.techwalla.com/articles/how-does-a-stylus-pen-work |access-date=June 1, 2020 |website=Techwalla}}</ref> Các màn hình nhận đầu vào từ bút cảm ứng điện dung (cũng như ngón tay người) không thể ghi nhận lực nhấn do bút tạo ra; độ nghiêng của bút; và không thể phân biệt được đâu là đầu vào từ bút cảm ứng điện dung, ngón tay của bạn hay lòng bàn tay đang tì lên - nó sẽ ghi nhận tất cả những lần chạm này thành các vệt trên màn hình.

Bút cảm ứng điện dung được làm từ vật liệu dẫn điện (thường là một thanh hoặc ống kim loại) để truyền điện tích giữa bàn tay và đầu bút bằng cao su<ref>{{Cite web |date=2019-07-15 |title=The Science Behind Capacitive Styluses |url=https://www.nelson-miller.com/the-science-behind-capacitive-styluses/ |access-date=2020-06-01 |website=Nelson-Miller, Inc. |language=en-US}}</ref> hoặc kim loại như đồng. Do không có bất kỳ linh kiện kỹ thuật số nào, bút cảm ứng điện dung có thể được sản xuất với chi phí rất tiết kiệm. Người dùng cũng có thể tự chế tạo bút cảm ứng điện dung ([[Do it yourself|DIY]]) bằng các vật liệu có sẵn tại nhà.<ref>{{Cite web |last=Bell |first=Donald |title=How to make a capacitive stylus (photos) |url=https://www.cnet.com/pictures/how-to-make-a-capacitive-stylus-photos/ |access-date=2020-06-01 |website=CNET |language=en}}</ref>

Màn hình điện dung được sử dụng rất rộng rãi trên [[điện thoại thông minh]] và [[Cảm ứng đa điểm|các bề mặt cảm ứng đa điểm]], nơi mà thao tác sử dụng đồng thời nhiều ngón tay có thể được phát hiện.<ref name="PC_Age">{{cite news |last=Brandon |first=John |date=15 December 2008 |title=The Age of Touch Computing: A Complete Guide |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2336835,00.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171227061947/https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2336835,00.asp |archive-date=27 December 2017 |newspaper=[[PCWorld]]}}</ref> Bút cảm ứng điện dung thường hoạt động trên bất kỳ bề mặt [[cảm ứng đa điểm]] nào chấp nhận đầu vào từ ngón tay.

=== Chủ động ===
{{Chính|Bút chủ động}}{{Xem thêm|Bút kỹ thuật số}}
Các loại bút cảm ứng chủ động (còn được gọi là bút [[Bút kỹ thuật số|kỹ thuật số]]<ref name="Shelly" />) bao gồm các linh kiện hoặc mạch kỹ thuật số bên trong bút giao tiếp với một bộ số hóa (digitizer) trên thiết bị cảm ứng. Sự giao tiếp này cho phép thực hiện các tính năng nâng cao như độ nhạy lực nhấn, độ nghiêng, các nút có thể lập trình, khả năng nhận diện lòng bàn tay, đầu tẩy, ghi nhớ cài đặt và truyền dữ liệu viết. Để một chiếc bút cảm ứng chủ động có thể hoạt động, giao thức linh kiện kỹ thuật số của nó phải khớp với công nghệ số hóa mà nó đang tương tác. Bút cảm ứng chủ động được cấp nguồn bằng pin có thể tháo rời hoặc sạc lại, hoặc hoạt động thụ động nhờ hiện tượng cảm ứng điện từ.

Bút cảm ứng chủ động sử dụng các giao thức khác nhau tùy theo từng nhà sản xuất để có thể giao tiếp với bộ số hóa của một [[Máy tính bảng đồ họa|bảng vẽ điện tử]] hoặc thiết bị [[cảm ứng đa điểm]]. Giao thức kỹ thuật số của bút phải khớp với bộ số hóa của thiết bị, nếu không đầu vào từ bút sẽ không được ghi nhận trên thiết bị.

=== Điện trở ===
Bút cảm ứng điện trở hoạt động bằng cách tác dụng lực nhấn lên màn hình, khiến hai lớp (một lớp dẫn điện và một lớp điện trở) tiếp xúc với nhau. Quá trình này được ghi nhận thành một đầu vào chạm.{{Cần chú thích|date=October 2024}}

== Bộ sưu tập ==
{{Gallery|File:HTC Touch2 used with a stylus.jpg|Một chiếc [[Điện thoại thông minh|điện thoại thông minh]] đang được thao tác bằng một chiếc bút cảm ứng|File:SAMSUNG_Galaxy_S22_Ultra_BLACK_(4).jpg|Dòng điện thoại thông minh [[Samsung Galaxy Note series]], cũng như [[Samsung Galaxy S22|Galaxy S22 Ultra]], đi kèm với một chiếc bút cảm ứng tích hợp mang tên ''S-Pen''.|File:Nintendo-DS-Lite-w-stylus.png|Một chiếc máy [[Nintendo DS|Nintendo DS Lite]] cùng chiếc bút cảm ứng của nó|File:LG Stylus 2 Plus.jpg|Một chiếc điện thoại thông minh LG Stylo 2 Plus, cùng với chiếc bút cảm ứng tích hợp của nó|title=}}

== Xem thêm ==

* [[Bút chủ động]]
* [[Bút kỹ thuật số]]
* [[Điện toán dùng bút]]
* [[Nhận dạng chữ viết tay]]

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==
{{Thể loại Commons|Stylus}}

* [http://ruetersward.com/biblio.html Thư mục chú giải các tài liệu tham khảo về điện toán dùng bút, màn hình cảm ứng và máy tính bảng]
* {{YouTube|4xnqKdWMa_8|Ghi chú về lịch sử của điện toán dựa trên bút}}
{{Thiết bị điều khiển trò chơi}}
[[Thể loại:Kỹ thuật giao diện người dùng]]
[[Thể loại:Thiết bị trỏ]]
[[Thể loại:Thiết bị đầu vào máy tính]]
[[Thể loại:Phát minh của Hoa Kỳ]]