Xem mã nguồn của Bốc Lỗ Hãn

{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Bốc Lỗ Hãn hoàng hậu
| tên gốc = 卜鲁罕皇后
| hình = 
| tước vị = [[Nguyên Thành Tông]] [[hoàng hậu]]
| tước vị thêm = 
| ghi chú hình = 
| chức vị = [[Hoàng hậu|Chính hậu]] [[nhà Nguyên]]
| tại vị = [[1295]] - [[1307]]
| đăng quang = 
| tiền nhiệm = [[Nam Tất|<font color = "grey">Hoằng Cát Lạt Nam Tất</font>]]
| nhiếp chính = 
| kế nhiệm = [[Chân Ca|<font color = "blue">Hoằng Cát Lạt Chân Ca</font>]]
| phối ngẫu = [[Nguyên Thành Tông]]
| con cái = 
| tên đầy đủ = Bá Nhạc Ngô Bốc Lỗ Hãn (伯牙吾·卜鲁罕)
| hoàng tộc = [[Bá Nhạc Ngô thị]] (xuất thân)<br>[[Bột Nhi Chỉ Cân]] (hôn nhân)
| cha = Tuligus
| mẹ = 
| sinh = 
| nơi sinh = 
| mất = [[1307]]
| nơi mất = [[Đông An]]
}}
'''Bốc Lỗ Hãn''' ({{Langx|mn|Булган хатан}},{{MongolUnicode|ᠪᠤᠷᠬᠠᠨ}}; {{zh|t=卜魯罕}}; ? - 1307), kế thất nhưng là [[Hoàng hậu]] đầu tiên của [[Nguyên Thành Tông]] Thiết Mộc Nhĩ, vị [[Hoàng đế]] thứ hai của [[nhà Nguyên]] trong [[lịch sử Trung Quốc]].

Từ khi thành lập Nguyên triều, bà là vị Hoàng hậu đầu tiên được ghi nhận can chính. Sau khi Nguyên Thành Tông tạ thế, [[Thái tử]] Đức Thọ cũng qua đời, bà và An Tây Vương [[A Nan Đáp]] bắt tay giám quốc mãi đến khi Nguyên Vũ Tông kế vị.

==Tiểu sử==

Hoàng hậu thuộc tộc [[Bá Nhạc Ngô thị]] (巴牙惕氏), con gái của [[Tuligus]]. Sử sách không ghi năm sinh, cũng như năm bà kết hôn với [[Nguyên Thành Tông]], chỉ biết bà là kế thất của Thành Tông. Trước bà, Thành Tông có một nguyên phối là [[Thất Liên Đáp Lý|Hoằng Cát Lạt Thất Liên Đáp Lý]], sinh Thái tử Đức Thọ, mất trước khi Thành Tông kế vị.

Năm Nguyên Trinh thứ nhất ([[1295]]), Thành Tông lên ngôi, lập Bốc Lỗ Hãn làm [[Hoàng hậu]]. [[Tháng mười|Tháng 10]] năm [[1299]], bà chính thức cử hành lễ sách phong.

Năm [[1305]], Thành Tông bệnh tật triền miên, Bốc Lỗ Hãn bắt đầu nhúng tay vào việc triều chính. Thấy [[Nguyên Nhân Tông|Ái Dục Lê Bạt Lực Bát Đạt]] (sau là Nguyên Nhân Tông), cháu Thành Tông là người thông minh, cứng rắn, bà đuổi mẹ con Bát Đạt đến [[Hoài Châu]] để tránh quyền hành rơi vào tay người ngoài.<ref>''The Cambridge History of China'': "Alien regimes and border states, 907-1368", p.505</ref>

[[Tháng 2]] năm [[1307]], [[Nguyên Thành Tông]] băng hà. Cùng năm, Thái tử Đức Thọ cũng tạ thế, triều đình không chọn được ai kế vị. Dưới sự ủng hộ của [[Tả thừa tướng]] [[A Hốt Đài]], Hoàng hậu càng trở nên chuyên quyền, muốn đưa An Tây Vương [[A Nan Đáp]] (người [[Hồi giáo]]) lên ngôi, nhưng bị nhiều người kịch liệt phản đối.<ref name="元朝中後期">元朝中後期</ref> Vì vậy, bà lấy danh nghĩa giám sát đất nước, cho A Nan Đáp làm phụ chính. Ái Dục Lê Bạt Lực Bát Đạt liên hệ anh trai là [[Nguyên Vũ Tông|Hải Sơn]] (sau là Nguyên Vũ Tông) về Đại đô giành ngôi. Ông bắt giam A Nan Đáp và A Hốt Đài, Hải Sơn xử tội hai tên này tội chết. Hoàng hậu Bốc Lỗ Hãn bị tạm giam, sau bị Hải Sơn đày ra [[Đông An]] ban tự vẫn. Bà chết vào [[tháng 5]] năm đó, bộ hạ của A Nan Đáp bị đày đến khu vực [[Thổ Lỗ Phồn]] tại [[Tây Vực]].<ref name="元朝中後期"/>

==Chú thích==
{{tham khảo}}

{{Hoàng hậu nhà Nguyên}}

[[Thể loại:Người Mông Cổ]]
[[Thể loại:Nữ giới Mông Cổ]]
[[Thể loại:Hoàng hậu nhà Nguyên]]
[[Thể loại:Mất năm 1307]]
[[Thể loại:Người Trung Quốc thế kỷ 13]]
[[Thể loại:Người Trung Quốc thế kỷ 14]]