Xem mã nguồn của Cá hè mõm dài

{{Bảng phân loại
| image = Lethrinus miniatus JNC2161 with colour chart.JPG
| image_size = 250px
| image_caption =
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="iucn" />
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Spariformes]]
| familia = [[Lethrinidae]]
| genus = ''[[Lethrinus]]''
| species = '''''L. miniatus'''''
| binomial = '''''Lethrinus miniatus'''''
| binomial_authority = ([[Johann Reinhold Forster|Forster]], 1801)
| synonyms =
* ''Sparus miniatus'' {{small|Forster, 1801}}
* ''Lethrinus chrysostomus'' {{small|[[John Richardson (nhà tự nhiên học)|Richardson]], 1848}}
* ''Lethrinus imperialis'' {{small|[[Charles Walter De Vis|De Vis]], 1884}}
* ''Lethrinus amamianus'' {{small|Akazaki, 1962}}
}}
'''Cá hè mõm dài'''<ref>{{Chú thích tạp chí|author1=Hoàng Đình Trung|author2=Võ Văn Quý|author3=Nguyễn Duy Thuận|author4=Nguyễn Hữu Nhật|author5=Nguyễn Thị Hà Giang|year=2020|title=Đa dạng thành phần loài cá ở vịnh Xuân Đài, tỉnh Phú Yên và định hướng sử dụng bền vững|url=http://vap.ac.vn/Portals/0/TuyenTap/2020/6/24/ae175f9c6d3a4c9687241a98bd165ae1/CB18.Da%20dang%20ca%20Xuan%20Dai.8p.149-157.pdf|journal=Báo cáo khoa học về Nghiên cứu và Giảng dạy Sinh học ở Việt Nam|publisher=Nhà xuất bản Khoa học tự nhiên và Công nghệ|pages=149–157|doi=10.15625/vap.2020.00018}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=http://www.nafiqad.gov.vn/Portals/0/DOCUMENTS/DS%20loai%20TS%20XK.PDF|tựa đề=Danh sách các loài thủy sản cấu thành nên sản phẩm thủy sản Việt Nam xuất khẩu (ban hành kèm theo công văn số 3997/TS-KHCN ngày 31/12/2001)|ngày truy cập=2023-06-10|archive-date=2023-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20230115150242/http://www.nafiqad.gov.vn/Portals/0/DOCUMENTS/DS%20loai%20TS%20XK.PDF|url-status=dead}}</ref> ([[danh pháp]]: '''''Lethrinus miniatus''''') là một loài [[cá biển]] thuộc chi ''[[Lethrinus]]'' trong [[họ Cá hè]]. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1801.

== Từ nguyên ==
Tính từ định danh ''miniatus'' trong [[tiếng Latinh]] có nghĩa là "[[đỏ tươi]]", hàm ý có lẽ đề cập đến màu đỏ của [[môi]] và/hoặc màu đỏ đôi khi xuất hiện trên các tia gai vây lưng.<ref>{{Chú thích web|url=https://etyfish.org/spariformes|tựa đề=Order Spariformes|tác giả=Christopher Scharpf|năm=2022|website=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database|ngày truy cập=2023-06-10|archive-date=2023-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230421190436/https://etyfish.org/spariformes/|url-status=dead}}</ref>

== Phân bố và môi trường sống ==
Cá hè mõm dài có phân bố rộng rãi ở Tây [[Thái Bình Dương]], từ [[quần đảo Ryukyu]] trải dài về phía nam đến [[Úc]] (gồm cả [[đảo Norfolk]]) và [[Nouvelle-Calédonie]], băng qua [[Philippines]].<ref name="iucn">{{chú thích IUCN|title=''Lethrinus miniatus''|page=e.T16720118A16722350|year=2016|volume=2016|authors=Carpenter, K. E.; Lawrence, A. & Myers, R.|doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T16720118A16722350.en|access-date=2023-06-10}}</ref> Loài này cũng xuất hiện tại vùng biển [[Việt Nam]], bao gồm cả [[quần đảo Hoàng Sa]].<ref>{{Chú thích tạp chí|author=Nguyễn Hữu Phụng|year=2004|title=Thành phần cá rạn san hô biển Việt Nam|url=http://113.160.249.209:8080/dspace/bitstream/123456789/19496/1/03-10-NguyenHuuPhung_275-308.pdf|journal=Tuyển tập Báo cáo Khoa học Hội nghị Khoa học "Biển Đông-2002"|pages=275-308|access-date=2023-06-10|archive-date=2022-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226011234/http://113.160.249.209:8080/dspace/bitstream/123456789/19496/1/03-10-NguyenHuuPhung_275-308.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Chú thích tạp chí|authors=Mai Xuân Đạt; Nguyễn Văn Long; Phan Thị Kim Hồng; Hoàng Xuân Bền|year=2021|title=Hiện trạng và biến động quần xã cá rạn san hô ở Khu Bảo tồn biển Hòn Cau, tỉnh Bình Thuận|url=https://aquadocs.org/bitstream/handle/1834/42382/14.%20Mai%20Xuan%20Dat.pdf?sequence=1&isAllowed=y|journal=Tạp chí Khoa học và Công nghệ Biển|volume=21|issue=4A|page=153–172|issn=1859-3097}}</ref>

Cá hè mõm dài sống gần các [[rạn san hô]] ở độ sâu khoảng 5–30 m; cá con sống ở vùng nước nông ven bờ như [[rừng ngập mặn]], di chuyển ra vùng nước sâu hơn khi chúng lớn lên.<ref name="fb">{{FishBase species|Lethrinus|miniatus}}</ref>

== Mô tả ==
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở cá hè mõm dài là 90&nbsp;cm, thường bắt gặp với chiều dài trung bình khoảng 40&nbsp;cm.<ref name="fb" /> Cá có màu xám bạc, nâu tanin hoặc vàng nhạt, gốc [[vảy cá]] thường đen. Hai bên thân thường có các khoảng 8–9 vạch màu sẫm, cũng có thể không có ở nhiều cá thể. Gốc vây ngực đỏ, đôi khi có một vệt đỏ kéo dài từ [[nắp mang]], đi qua bên dưới mắt và lên mõm. [[Môi]] đỏ nhạt. Các vây trắng nhạt hoặc phớt đỏ, có khi có màu đỏ tươi trên màng gần gốc [[vây bụng]], cũng như màng các tia gai của vây lưng và vây hậu môn.

Số gai ở vây lưng: 10 (gai thứ 3 thường dài nhất); Số tia vây ở vây lưng: 9; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8 (tia đầu hoặc thứ 2 thường dài nhất); Số tia vây ở vây ngực: 13; Số vảy [[đường bên]]: 46–48.<ref name="fao">{{Chú thích sách|title=Emperor fishes and large-eye breams of the world (family Lethrinidae). Volume 9|year=1989|author=Kent E. Carpenter & Gerald R. Allen|chapter=Lethrinus|chapter-url=https://www.fao.org/3/t0242e/T0242E10.pdf|publisher=[[FAO]]|location=[[Roma]]|page=73-74|isbn=92-5-102889-3}}</ref>

== Sinh thái ==
Thức ăn của cá hè mõm dài là [[động vật giáp xác]], [[động vật da gai]], [[động vật thân mềm]] và cá nhỏ, trong đó [[cua]] và [[cầu gai]] chiếm ưu thế.<ref name="fao" />

Cá hè mõm dài là một loài [[lưỡng tính tiền nữ]], tức cá đực trưởng thành là từ cá cái chuyển đổi giới tính mà ra.<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Sadovy de Mitcheson|first=Yvonne|last2=Liu|first2=Min|year=2008|title=Functional hermaphroditism in teleosts|url=https://www.researchgate.net/publication/229778735_Functional_hermaphroditism_in_teleosts.pdf|journal=Fish and Fisheries|volume=9|issue=1|pages=1–43|doi=10.1111/j.1467-2979.2007.00266.x|issn=1467-2960}}</ref> Ở vùng biển ngoài khơi [[quần đảo Ryukyu]], cá hè mõm dài sinh sản từ [[tháng 4]] đến [[tháng 7]];<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Ebisawa|first=Akihiko|year=2006|title=Reproductive and sexual characteristics in five ''Lethrinus'' species in waters off the Ryukyu Islands|url=https://archive.org/details/ichthyological-research_2006-08-25_53_3/page/269|journal=Ichthyological Research|volume=53|issue=3|pages=269–280|doi=10.1007/s10228-006-0345-3|issn=1616-3915}}</ref> còn ở [[rạn san hô Great Barrier]], chúng sinh sản từ [[tháng 7]] đến [[tháng 10]].<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Williams|first=A. J.|last2=Davies|first2=C. R.|last3=Mapstone|first3=B. D.|year=2006|title=Regional patterns in reproductive biology of ''Lethrinus miniatus'' on the Great Barrier Reef|url=https://www.researchgate.net/publication/248887364_Regional_patterns_in_reproductive_biology_of_Lethrinus_miniatus_on_the_Great_Barrier_Reef.pdf|journal=Marine and Freshwater Research|volume=57|issue=4|pages=403–414|doi=10.1071/MF05127|issn=1448-6059}}</ref>

Ở [[Nouvelle-Calédonie]], cá hè mõm dài đạt được số tuổi cao nhất là 22 năm;<ref name="fao" /> ở [[Okinawa]] là 24 năm;<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Ebisawa|first=Akihiko|last2=Ozawa|first2=Takakazu|year=2009|title=Life-history traits of eight ''Lethrinus'' species from two local populations in waters off the Ryukyu Islands|url=https://www.researchgate.net/publication/226091411_Life-history_traits_of_eight_Lethrinus_species_from_two_local_populations_in_waters_off_the_Ryukyu_Islands.pdf|journal=Fisheries Science|volume=75|issue=3|pages=553–566|doi=10.1007/s12562-009-0061-9|issn=1444-2906}}</ref> còn ở rạn Great Barrier thì lên đến 25 năm, là số tuổi cao nhất được biết đến ở loài này.<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Sumpton|first=W.|last2=Brown|first2=I.|year=2004|title=Reproductive biology of the red throat emperor ''Lethrinus miniatus'' (Pisces : Lethrinidae) from the southern Great Barrier Reef, Australia|url=https://era.daf.qld.gov.au/id/eprint/557/2/SumptonReproductive-SEC.pdf|journal=Bulletin of Marine Science|volume=74|issue=2|pages=423–432}}</ref>

== Thương mại ==
Cá hè mõm dài là một loài thương mại và cũng là loài [[cá câu thể thao]] quan trọng ở Úc.<ref>{{Chú thích tạp chí|last=McLean|first=Dianne L.|last2=Harvey|first2=Euan S.|last3=Fairclough|first3=David V.|last4=Newman|first4=Stephen J.|year=2010|title=Large decline in the abundance of a targeted tropical lethrinid in areas open and closed to fishing|url=|journal=Marine Ecology Progress Series|volume=418|pages=189–199|doi=10.3354/meps08834|issn=0171-8630}}</ref> Đây cũng là một loại cá thực phẩm chính ở [[Nouvelle-Calédonie]].<ref name="iucn" />

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|3}}

{{Taxonbar}}

[[Thể loại:Lethrinus|M]]
[[Thể loại:Cá Thái Bình Dương]]
[[Thể loại:Cá Việt Nam]]
[[Thể loại:Cá Philippines]]
[[Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie]]
[[Thể loại:Cá được mô tả năm 1801]]