Xem mã nguồn của Cá mú vây đen

{{Bảng phân loại
| image = 
| image_caption = 
| image_size = 250px
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="iucn" />
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Perciformes]]
| familia = [[Serranidae]]
| subfamilia = [[Epinephelinae]]
| tribus = Epinephelini
| genus = '''''Triso'''''
| genus_authority = [[John E. Randall|Randall]], Johnson & Lowe, 1989
| species = '''''G. dermopterus'''''
| binomial = ''Triso dermopterus''
| binomial_authority = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]] & [[Hermann Schlegel|Schlegel]], 1842)
| synonyms = 
* ''Serranus dermopterus'' {{small|Temminck & Schlegel, 1842}}
* ''Altiserranus woorei'' {{small|[[Gilbert Percy Whitley|Whitley]], 1951}}
}}
'''Cá mú vây đen''', [[tên khoa học]] là '''''Triso dermopterus''''', là loài [[cá biển]] duy nhất thuộc chi '''''Triso''''' trong [[họ Cá mú]]. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm [[1842]].

== Từ nguyên ==
''Triso'' là từ [[viết tắt]] của ''Trisotropis'', do loài ''T. dermopterus'' này từng được xếp vào chi ''Trisotropis'' (hiện là đồng nghĩa của chi ''[[Mycteroperca]]'') trước khi được tách ra thành một chi như hiện tại; từ định danh ''dermopterus'' được ghép bởi hai âm tiết trong [[tiếng Hy Lạp cổ đại]]: ''dérma'' (δέρμα; "da, lông") và và ''pterón'' (πτερόν; "vây, cánh"), hàm ý đề cập đến  vây lưng, vây hậu môn và vây đuôi của loài cá này được bao phủ bởi lớp vảy nhỏ.<ref>{{Chú thích web|url=https://etyfish.org/serranidae2/|tựa đề=Order Perciformes: Suborder Serranoidei: Family Serranidae (part 2)|tác giả=Christopher Scharpf|năm=2021|website=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database|ngày truy cập=2022-05-09|archive-date=2022-01-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20220131072639/https://etyfish.org/serranidae2/|url-status=dead}}</ref>

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
Từ vùng biển phía nam [[Nhật Bản]] và [[bán đảo Triều Tiên]], ''T. dermopterus'' được phân bố trải dài về nam đến [[đảo Đài Loan]], [[Hồng Kông]] và tỉnh [[Phúc Kiến]] ([[Trung Quốc]]), xa hơn đến vùng bờ biển [[Việt Nam]], cũng như ngoài khơi các bang [[Tây Úc]] và [[Queensland]] ([[Úc]]).<ref name="iucn">{{Chú thích IUCN|title=''Triso dermopterus''|page=e.T132790A100572356|year=2018|volume=2018|access-date=ngày 9 tháng 5 năm 2022|authors=To, A. & Ma, K.|doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T132790A100572356.en}}</ref><ref>{{Cof record|spid=46847|access-date=2022-05-09|title=''Serranus dermopterus''}}</ref> Ở [[Việt Nam]], ''T. dermopterus'' được ghi nhận tại bờ biển [[Đà Nẵng]]<ref>{{Chú thích tạp chí|author1=Võ Văn Quang|author2=Lê Thị Thu Thảo|author3=Nguyễn Thị Tường Vi|author4=Trần Thị Hồng Hoa|author5=Nguyễn Phi Uy Vũ|author6=Trần Công Thịnh|year=2016|title=Đa dạng thành phần loài và hiện trạng khai thác họ Cá mú (Serranidae) vùng biển ven bờ Đà Nẵng và Quảng Nam|url=https://vjs.ac.vn/index.php/jmst/article/view/9136/103810382875|journal=Tạp chí Khoa học và Công nghệ Biển|volume=16|issue=4|pages=405–417|doi=10.15625/1859-3097/16/4/7506|issn=1859-3097|access-date=2022-05-09|archive-date=2020-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200127005842/http://vjs.ac.vn/index.php/jmst/article/view/9136/103810382875}}</ref> và [[vịnh Vân Phong]] ([[Khánh Hòa]]).<ref>{{Chú thích tạp chí|authors=Trần Thị Hồng Hoa, Võ Văn Quang, Nguyễn Phi Uy Vũ, Lê Thị Thu Thảo, Trần Công Thịnh|year=2014|title=Thành phần loài cá khai thác ở vịnh Vân Phong, tỉnh Khánh Hòa|url=http://113.160.249.209:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/18805/09-TranThiHongHoa-trang70-88.pdf?sequence=1|journal=Tuyển Tập Nghiên Cứu Biển|volume=20|pages=70-88|access-date=2022-05-09|archive-date=2024-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20240521015026/http://113.160.249.209:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/18805/09-TranThiHongHoa-trang70-88.pdf?sequence=1|url-status=dead}}</ref>

''T. dermopterus'' thường được tìm thấy trên nền đáy có nhiều đá, [[cát]] hoặc [[bùn]], độ sâu khoảng từ 20 đến 105 m.<ref name="iucn" />

== Mô tả ==
''T. dermopterus'' có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 68 cm.<ref name="fishbase">{{FishBase species|Triso|dermopterus}}</ref> Cơ thể hình bầu dục, màu nâu sẫm hoặc xám đen, các vây sẫm màu hơn thân.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây ở vây lưng: 18–21; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9–12; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.<ref name="fishbase" />

== Phân loại học ==
''T. dermopterus'' ban đầu được hai tác giả [[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]] và [[Hermann Schlegel|Schlegel]] xếp vào chi ''[[Serranus]]'', nhưng sau đó được [[David Starr Jordan]] và Robert E. Richardson chuyển sang chi ''Trisotropis'' (hiện là đồng nghĩa của chi ''[[Mycteroperca]]''). Tuy nhiên, loài này có [[kiểu hình]] và [[chỉ số đếm]] (meristic) khác biệt hoàn toàn so với những loài trong chi ''[[Mycteroperca]]'' hay bất kỳ những chi còn lại trong [[Tông (sinh học)|tông]] Epinephelini. Do đó, một chi mới được lập ra trong tông này với tên gọi là ''Triso'' để xếp cho loài cá này vào năm [[1989]].<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Randall|first=John E.|last2=Johnson|first2=G. David|last3=Lowe|first3=Graham R.|year=1989|title=''Triso'', a new generic name for the serranid fish previously known as ''Trisotropis dermopterus'', with comments on its relationships|url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/9874/vz_89_Randall_et_al.pdf?sequence=1&isAllowed=y|journal=Japanese Journal of Ichthyology|volume=35|issue=4|pages=414–420|doi=10.1007/BF02905497|issn=0021-5090}}</ref>

''T. dermopterus'' sau đó một lần nữa được Ma và Craig chuyển sang chi ''[[Hyporthodus]]'', do đó ''Triso'' là đồng nghĩa của ''Hyporthodus'';<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Ma|first=Ka Yan|last2=Craig|first2=Matthew T.|date=2018-08-29|title=An Inconvenient Monophyly: An Update on the Taxonomy of the Groupers (Epinephelidae)|url=https://doi.org/10.1643/CI-18-055|journal=Copeia|volume=106|issue=3|pages=443–456|doi=10.1643/CI-18-055|issn=0045-8511}}</ref> tuy nhiên, các đặc điểm [[Hình thái học (sinh học)|hình thái]] độc nhất ở loài này giúp xác định ''Triso'' hoàn toàn là một chi riêng biệt theo lời của Parenti và Randall.<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Parenti|first=Paolo|last2=Randall|first2=John E.|year=2020|title=An annotated checklist of the fishes of the family Serranidae of the world with description of two new related families of fishes|url=https://www.fishtaxa.com/index.php/ft/article/download/15-1/145|journal=FishTaxa|volume=15|pages=1–170|issn=2458-942X|access-date=2022-05-09|archive-date=2022-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20221009142604/https://www.fishtaxa.com/index.php/ft/article/download/15-1/145|url-status=dead}}</ref>

== Thương mại ==
''T. dermopterus'' chỉ được xem là một loài [[thủy sản không mong muốn]] (bycatch), không có giá trị thương mại cao. Loài này thường được [[đánh bắt thủ công]] hoặc bởi các [[tàu đánh cá]]. Ở ngoài khơi [[Nam Trung Quốc]], ''T. dermopterus'' được báo cáo là một loài [[Cá (thực phẩm)|cá thực phẩm]] có thịt khá ngon.<ref name="iucn" />

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|3}}

{{Taxonbar}}

[[Thể loại:Triso|D]]
[[Thể loại:Cá Ấn Độ Dương]]
[[Thể loại:Cá Thái Bình Dương]]
[[Thể loại:Cá Triều Tiên]]
[[Thể loại:Cá Hàn Quốc]]
[[Thể loại:Cá Nhật Bản]]
[[Thể loại:Cá Trung Quốc]]
[[Thể loại:Cá Đài Loan]]
[[Thể loại:Cá Việt Nam]]
[[Thể loại:Cá Úc]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1842]]