Xem mã nguồn của Công quốc Naxos

{{Infobox Former Country
|native_name = ''{{lang|it|Ducato di Nasso}}''
|conventional_long_name = Công quốc Naxos
|common_name = Naxos
|
|image_flag  =
|image_coat  = Coat of Arms of the House of Sanudo.svg
|symbol_type = Quốc huy
|image_map  = Duchy of Naxos locator.svg
|image_map_caption = Công quốc Naxos, 1450, được tô màu đậm trong [[Biển Aegea]]
|
|continent = Europe | region = Balkans | country = Hy Lạp
|era  = Trung đại |
|status  = Quốc gia tự trị | status_text= Công quốc
|empire  = Cộng hòa Venezia
|government_type = Phong kiến
|
|year_start = 1207 | year_end = 1579
|
|event_pre  = [[Thập tự chinh thứ tư]]
|date_pre  = 1201–03
|event_start = Thành lập Công quốc
|date_start = 
|event1 = Crispo ''[[đảo chính]]''
|date_event1 = 1383
|event2 =Bá chủ [[Đế chế Ottoman|Ottoman]]
|date_event2 = 1537
|event_end  = Chinh phục bởi [[Selim II]]
|date_end  = 
|
|p1   =Đế quốc Byzantine
|flag_p1 = Bandera del Imperio Latino.svg
|s1   = Sanjak of Nakşa Berre
|flag_s1 = Flag of the Ottoman Empire (1453-1844).svg
|
|capital   = [[Naxos]]
|latd=37 |latm=6 |latNS=N |longd=25 |longm=22 |longEW=E 
|
|common_languages = [[Tiếng Venezia]] chính thức,<br/>[[tiếng Hy Lạp Trung cổ|tiếng Hy Lạp]] phổ biến
|religion   = [[Công giáo]]<br/>[[Chính Thống giáo]]<br>[[Do Thái giáo]]
|
|leader1 = Marco I Sanudo
|year_leader1 = 1207–27
|leader2 = Francesco I Crispo
|year_leader2 = 1383–97
|leader3 = Giacomo IV Crispo
|year_leader3 = 1564–66
|leader4 = [[Joseph Nasi]]
|year_leader4 = 1566–79
|title_leader = [[Công tước]]<br>[[Bá tước]]
|
|footnotes  = * Lãnh địa này là một nước phụ thuộc, theo thứ tự, [[Đế chế La tinh|Hoàng đế Latinh]] tại [[Constantinople]], triều đại [[dòng họ Villehardouin|Villehardouin]] của [[Công quốc Achaea|hoàng tử Achaea]] [[Nhà Anjou Capetia|Angevin]] của [[Vương quốc Napoli]] và (sau 1418) [[Cộng hòa Venezia]]. Từ năm 1566-1979, công tước được cai trị như một phần của [[Đế chế Ottoman]] trước khi bị thôn tín.
}}

'''Công quốc Naxos''' ({{langx|it|Ducato di Nasso}}, {{langx|el|Δουκάτο της Νάξου}}) được thành lập sau cuộc [[Thập tự chinh lần thứ tư|Đệ tứ chinh]] để liên kết các hải đảo án ngữ cửa [[biển Aegea]] và tồn tại như một quốc gia độc lập trong 4 [[thế kỷ]]. Sau khi bị [[Đế quốc Ottoman]] chinh phục, lĩnh thổ này được phép giữ quyền tự trị trong hai [[thập kỷ]] trước khi trở thành một phần phía Đông của xứ [[Hi Lạp]].
==Lịch sử==
[[Hình:ShepherdByzempire1265.jpg|thumb|right|234px|The Duchy of [[Naxos (island)|Naxos]] and states in the [[Morea]], carved from the [[Byzantine Empire]], as they were in 1265 (William R. Shepherd, ''Historical Atlas'', 1911).]]
Sau cuộc [[Thập tự chinh lần thứ tư]], [[Đế chế Latinh|Đế quốc Latin]] dưới sự ảnh hưởng của [[Cộng hòa Venezia|người Venezia]] được thành lập tại [[Constantinopolis]], một [[Venezia|người Venezia]] là [[Marco Sanudo]] đã chinh phục hòn đảo và nhanh chóng chiếm được các đảo còn lại của Cyclades, tự lập mình làm Công tước của Naxia, Hay Công tước của Quần đảo.<ref>Peter Lock, ''Οι Φράγκοι στο Αιγαίο'', Ενάλιος 1998, σελ.91. [http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/History/History-idx?type=article&did=HISTORY.CRUSFIVE.I0022&isize=M Zacour, N. P.; Hazard, H. W. (ed.), ''The impact of the Crusades on the Near East'', σελ. 416 κ.εξ.] (στο συλλογικό έργο: Setton, Kenneth M (Ed.), ''A History of the Crusades'', volume V, Madison, Wisconsin: University of Wisconsin Press, 1985)</ref> 21 công tước thuộc hai triều đại đã cai trị Quần đảo cho đến năm 1566;<ref>Marco Sanudo, Diarii.</ref> Quyền cai trị của người Venezia tiếp tục tại các hòn đảo rải rác trên biển Aegea cho đến năm 1714. Trong giai đoạn này, hòn đảo được gọi với tên tiếng Ý của nó, là ''Nasso''.<ref>[http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/History/History-idx?type=article&did=HISTORY.CRUSTWO.I0020&isize=M Wolff, R. L.; Hazard, H. W. (ed.), ''The later Crusades, 1189-1311'' σελ. 191-192]</ref>

Ngày nay, Naxos là địa điểm duy nhất tại [[Hy Lạp]] duy trì [[tiếng Ý]] như một [[ngôn ngữ]] chính thức, bên cạnh [[tiếng Hy Lạp]] là quốc ngữ.{{cần dẫn nguồn}}

==Quốc chúa==
[[Tập tin:Tower of Sanudo, side view.JPG|thumb|234px|Tháp Sanudo, Chora [[Naxos]].]]
===Dòng Sanudo===
*[[Marco I Sanudo]] (1207–27)
*[[Angelo Sanudo|Angelo]] (1227–62)
*[[Marco II Sanudo|Marco II]] (1262–1303)
*[[William I Sanudo|Guglielmo I]] (1303–23)
*[[Nicholas I Sanudo|Niccolò I]] (1323–41)
*[[John I Sanudo|Giovanni I]] (1341–62)
*[[Florence Sanudo|Fiorenza]] (1362–71)
*[[Nicholas II Sanudo|Niccolò II]] (1364–71)
*[[Nicholas III dalle Carceri|Niccolò III dalle Carceri]] (1371–83)
===Dòng Crispo===
*[[Francesco I Crispo]] (1383–97)
*[[Giacomo I Crispo|Giacomo I]] (1397–1418)
*[[John II Crispo|Giovanni II]] (1418–33)
*[[Giacomo II Crispo|Giacomo II]] (1433–47)
*[[Gian Giacomo Crispo|Gian Giacomo]] (1447–53)
*[[William II Crispo|Guglielmo II]] (1453–63)
*[[Francesco II Crispo|Francesco II]] (1463)
*[[Giacomo III Crispo|Giacomo III]] (1463–80)
*[[John III Crispo|Giovanni III]] (1480–94)
''(interregnum)''
*[[Francesco III Crispo|Francesco III]] (1500–11)
''(interregnum)''
*[[John IV Crispo|Giovanni IV]] (1517–64)
*[[Giacomo IV Crispo|Giacomo IV]] (1564–66)
===Ottoman ủy trị===
*[[Joseph Nasi]] (1566–79)
==Xem thêm==
{{tham khảo|30em}}
* {{chú thích sách | last1 = Frazee | first1 = Charles A. | last2 = Frazee | first2 = Cathleen | year = 1988 | title = The Island Princes of Greece: The Dukes of the Archipelago | location = Amsterdam | publisher = Adolf M. Hakkert | isbn = 90-256-0948-1 }}
* {{chú thích tạp chí | last1 = Sansaridou-Hendrickx | first1 = Thekla | last2 = Hendrickx | first2 = Benjamin | title = The Post-Ducal ‘Dukes of Naxos’ of the ‘per Dignità First Duchy of Christendom’: A Re-Examination and Assessment | year = 2013 | journal = Journal of Early Christian History | volume = 3 | issue = 2 | pages = 94–107 | doi = 10.1080/2222582X.2013.11877287 }}
* {{chú thích sách | chapter = The Frankish States in Greece, 1204–1311 | pages = 234–275 | last = Longnon | first = Jean |title=A History of the Crusades, Volume II: The Later Crusades, 1189–1311 | editor1-first= Robert Lee | editor1-last=Wolff | editor2-first=Harry W. | editor2-last=Hazard |year=1969 |publisher=University of Wisconsin Press | chapter-url=http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/History/History-idx?type=article&did=History.CrusTwo.i0021&id=History.CrusTwo | isbn = 0-299-06670-3}}
* {{chú thích sách | first = William | last = Miller | authorlink = William Miller (historian) | title = The Latins in the Levant, a History of Frankish Greece (1204–1566) | publisher = E.P. Dutton and Company | location = New York | year = 1908 | url = https://archive.org/details/latinsinlevanta00millgoog | oclc = 563022439 }}
* {{chú thích sách | last1 = Frazee | first1 = Charles A. | last2 = Frazee | first2 = Cathleen | year = 1988 | title = The Island Princes of Greece: The Dukes of the Archipelago | location = Amsterdam | publisher = Adolf M. Hakkert | isbn = 90-256-0948-1 }}
* {{chú thích tạp chí | last1 = Sansaridou-Hendrickx | first1 = Thekla | last2 = Hendrickx | first2 = Benjamin | title = The Post-Ducal ‘Dukes of Naxos’ of the ‘per Dignità First Duchy of Christendom’: A Re-Examination and Assessment | year = 2013 | journal = Journal of Early Christian History | volume = 3 | issue = 2 | pages = 94–107 | doi = 10.1080/2222582X.2013.11877287 }}
* {{chú thích sách | chapter = The Frankish States in Greece, 1204–1311 | pages = 234–275 | last = Longnon | first = Jean |title=A History of the Crusades, Volume II: The Later Crusades, 1189–1311 | editor1-first= Robert Lee | editor1-last=Wolff | editor2-first=Harry W. | editor2-last=Hazard |year=1969 |publisher=University of Wisconsin Press | chapter-url=http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/History/History-idx?type=article&did=History.CrusTwo.i0021&id=History.CrusTwo | isbn = 0-299-06670-3}}
* {{chú thích sách | first = William | last = Miller | authorlink = William Miller (historian) | title = The Latins in the Levant, a History of Frankish Greece (1204–1566) | publisher = E.P. Dutton and Company | location = New York | year = 1908 | url = https://archive.org/details/latinsinlevanta00millgoog | oclc = 563022439 }}
* {{chú thích sách | title=Essays on the Latin Orient | first=William | last=Miller | publisher=Cambridge University Press | location = Cambridge | year=1921 | url=https://books.google.com/books?id=Wcw7AAAAIAAJ}}
* {{chú thích sách |title=The Papacy and the Levant (1204–1571), Volume I: The Thirteenth and Fourteenth Centuries |last=Setton |first=Kenneth M. | authorlink = Kenneth Setton |year=1976 |publisher=DIANE Publishing |url=https://books.google.com/books?id=i4OPORrVeXQC |isbn=0-87169-114-0}}
* {{chú thích sách |title=The Papacy and the Levant (1204–1571), Volume II: The Fifteenth Century |last=Setton |first=Kenneth M. | authorlink = Kenneth Setton |year=1978 |publisher=DIANE Publishing |url=https://books.google.com/books?id=0Sz2VYI0l1IC |isbn=0-87169-127-2}}
* {{chú thích sách| last=Setton | first=Kenneth M. | authorlink = Kenneth Setton | title=The Papacy and the Levant (1204–1571), Vol. III: The Sixteenth Century to the Reign of Julius III | publisher=DIANE Publishing | year=1984 | isbn=0-87169-161-2 | url = https://books.google.com/books?id=EgQNAAAAIAAJ}}
* {{chú thích sách | last = Loenertz | first = Raymond-Joseph | authorlink = Raymond-Joseph Loenertz | title = Les Ghisi, dynastes vénitiens dans l'Archipel (1207-1390) | year = 1975 | language=fr | publisher = [[Leo S. Olschki Editore|Olschki]] | location = Florence}}
* {{chú thích sách | title=Essays on the Latin Orient | first=William | last=Miller | publisher=Cambridge University Press | location = Cambridge | year=1921 | url=https://books.google.com/books?id=Wcw7AAAAIAAJ}}
* {{chú thích sách |title=The Papacy and the Levant (1204–1571), Volume I: The Thirteenth and Fourteenth Centuries |last=Setton |first=Kenneth M. | authorlink = Kenneth Setton |year=1976 |publisher=DIANE Publishing |url=https://books.google.com/books?id=i4OPORrVeXQC |isbn=0-87169-114-0}}
* {{chú thích sách |title=The Papacy and the Levant (1204–1571), Volume II: The Fifteenth Century |last=Setton |first=Kenneth M. | authorlink = Kenneth Setton |year=1978 |publisher=DIANE Publishing |url=https://books.google.com/books?id=0Sz2VYI0l1IC |isbn=0-87169-127-2}}
* {{chú thích sách| last=Setton | first=Kenneth M. | authorlink = Kenneth Setton | title=The Papacy and the Levant (1204–1571), Vol. III: The Sixteenth Century to the Reign of Julius III | publisher=DIANE Publishing | year=1984 | isbn=0-87169-161-2 | url = https://books.google.com/books?id=EgQNAAAAIAAJ}}
* {{chú thích sách | last = Loenertz | first = Raymond-Joseph | authorlink = Raymond-Joseph Loenertz | title = Les Ghisi, dynastes vénitiens dans l'Archipel (1207-1390) | year = 1975 | language=fr | publisher = [[Leo S. Olschki Editore|Olschki]] | location = Florence}}
{{Quốc gia Thập tự chinh}}

[[Thể loại:Công quốc Thập tự chinh]]
[[Thể loại:Lịch sử Hy Lạp]]