Xem mã nguồn của Chùa Chrôi Tưm Chắs

{{Thông tin chùa
| tên = Chùa Chrôi Tưm Chắs <br> Chùa Trà Tim cũ
| hình = 
| ghi chú hình = 
| vĩ độ = 
| kinh độ = 
| tên tự = 
| núi = 
| quốc gia = {{VIE}}
| địa chỉ = Số 282, đường Trần Hưng Đạo, phường [[Mỹ Xuyên (phường)|Mỹ Xuyên]], thành phố [[Cần Thơ]]
| tông phái = [[Phật giáo Nam truyền|Phật giáo Nam tông Khmer]]
| tôn kính = [[Phật Thích Ca]]
| khởi lập = {{Ngày bắt đầu và tuổi|1465||}}<ref name="độc nhất vô nhị">{{Cite web|url= https://baophapluat.vn/ngoi-chua-voi-hang-cay-sao-co-thu-doc-nhat-vo-nhi-o-soc-trang-post492392.html |title= Ngôi chùa với hàng cây sao cổ thụ “độc nhất vô nhị” ở Sóc Trăng |date=21 tháng 10 năm 2023|website= Báo Pháp luật Việt Nam|editor=Vũ Hoàng|access-date=2025-09-27}}</ref>
| đóng cửa = 
| người sáng lập = 
| sự thầy = 
| quản lý = 
| sư phụ = 
| trụ trì = Đại đức Thạch Bênh<ref name = "Ha Giang">{{Cite web|url=https://congly.vn/chiem-nguong-ngoi-chua-co-hon-500-nam-tuoi-tai-tp-can-tho-488045.html#:~:text=%C4%90%E1%BA%A1i%20%C4%91%E1%BB%A9c%20Th%E1%BA%A1ch%20B%C3%AAnh%20%2D%20tr%E1%BB%A5%20tr%C3%AC,x%C3%A2y%20d%E1%BB%B1ng%20tr%C3%AAn%20khu%C3%B4n%20vi%C3%AAn%20r%E1%BB%99ng%20l%E1%BB%9Bn.|title=Chiêm ngưỡng ngôi chùa cổ hơn 500 năm tuổi tại TP Cần Thơ|date=17 tháng 09 năm 2025|website=congly.vn|author=Hà Giang|access-date=2025-09-27}}</ref>
| linh mục = 
| thượng tọa = 
| web = 
| cấp di tích = tỉnh
| loại di tích = Di tích lịch sử – văn hóa
| ngày nhận = {{startdate|2004|5|12}}
| quyết định = 655/QĐ.HC.04 của UBND tỉnh Sóc Trăng
}}

'''Chùa Chrôi Tưm Chắs''' (hay chùa '''Trà Tim cũ''', '''Chruitim Chắs'''){{Efn|{{langx|km|វត្តមជ្ឈិមារាមជ្រោយទឹមចាស់|Vatt Majjhimārām Jroy Tẏm Câs}}; {{IPA|km|ʋŏət mac.ˈcʰɨ.maː.ˈraːm croːj tɨm cah}}}}<ref name=":1">{{Chú thích web |author=Tân Trang |title=Chùa Trà Tim (chùa Chrôi Tim Chăs) |url=https://soctrangtourism.vn/vi/chuatratim |access-date=2025-09-27 |website=soctrangtourism.vn |language=vi}}</ref> là một trong số những ngôi chùa [[Khmer]] cổ xưa nhất ở vùng đất [[Sóc Trăng (tỉnh)|Sóc Trăng]] ở [[Nam Bộ Việt Nam|Nam Bộ]],{{sfn|Thích Nhật Từ|2020|p=178}} được xây dựng vào khoảng thế kỷ XV–XVI. Chùa nổi bật với hàng trăm cây sao (''[[Chi Sao|Hopea]]'' spp.) cổ thụ xanh tươi. Các cây này tạo nên không gian mát mẻ và bình yên quanh năm.<ref name="độc nhất vô nhị"/>

==Vị trí==
Chùa ''Chrôi Tưm Chắs'' tọa lạc ở số 282 đường Trần Hưng Đạo, phường [[Mỹ Xuyên (phường)|Mỹ Xuyên]], thành phố [[Cần Thơ]].

==Tên gọi==
Hiện nay, trên địa bàn phường [[Mỹ Xuyên (phường)|Mỹ Xuyên]] có đến 3 ngôi chùa cùng tên Trà Tim mà người dân quen gọi là Trà Tim cũ, Trà Tim mới và Trà Tim giữa. Căn cứ vào lịch sử hình thành, chùa Trà Tim cũ (chùa Chruitim Chắs) có niên đại lâu đời và hoành tráng nhất. Theo thượng tọa Lý Đen, trụ trì chùa Chrôi Tưm Chắs, tên chùa theo tiếng Khmer có nghĩa là "song song". Tên gọi này bắt nguồn từ vị trí của ngôi chùa trước kia nằm trên 2 giồng đất cát chạy song song, người dân làm ruộng ở giữa,<ref name="độc nhất vô nhị"/> có ý nghĩa biểu trưng cho đạo và đời, hoặc mặt trời đồng hành cùng mặt trăng.<ref>{{Chú thích web |title=Ngôi chùa Khmer trăm năm tuổi với hàng trăm cây sao cổ thụ “độc nhất vô nhị ở Sóc Trăng |url=https://danviet.vn/ngoi-chua-khmer-tram-nam-tuoi-voi-hang-tram-cay-sao-co-thu-doc-nhat-vo-nhi-o-soc-trang-20220310145531341-d1006233.html |access-date=2025-09-27 |website=danviet.vn|author1=Chúc Ly|author2= Nguyễn Trinh|date=2022-05-23}}</ref>

Theo Địa chí Sóc Trăng, cách gọi Chrôi Tưm có hai cách hiểuː đầu tiên, “Chrôi” là vùng đất, mũi đất, gò đất, còn tưm cho viết tắt của từ "tòm tưm", nghĩa là song song với nhau. Cách hiểu thứ hai cho rằng “Tưm” được viết tắt từ chữ “Tổm Tưm”, có nghĩa là cây lựu, một loài cây ăn trái có khá nhiều ở vùng này, nhưng hiện nay hầu như không còn nữa.<ref name=":1" />

==Vai trò trong lịch sử và hiện nay==
Chùa Chrôi Tưm Chắs được xây dựng năm 1465. Năm 1962, chùa Chrôi Tưm Chắs diễn ra cuộc biểu tình của các sư sãi và đồng bào Khmer chống lại ý định dời chùa của chính quyền Sài Gòn để xây dựng sân bay quân sự, nhằm mở rộng địa bàn tấn công phong trào kháng chiến. Chùa cũng từng nuôi giữ bí mật cán bộ cách mạng và giải phóng quân. Các cây Sao đã góp phần bảo vệ chùa trong những năm tháng kháng chiến.<ref name="độc nhất vô nhị"/><ref>{{cite book|title=Lịch sử Đảng bộ tỉnh Sóc Trăng, tập II (1954 – 1975)|author= Ban Tuyên Giáo Tỉnh Uỷ Sóc Trăng|year= 1999}}</ref>

Chùa Chrôi Tưm Chắs cũng là một trung tâm quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Khmer ở Sóc Trăng. Chùa không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là chiếc nôi nuôi dưỡng các giá trị nghệ thuật truyền thống. Nổi bật là việc duy trì đội [[nhạc Ngũ âm]], đội [[trống Chhay dăm]] và đội [[Lễ hội đua ghe ngo|ghe ngo]] luôn đạt thành tích cao, góp phần làm sôi động các lễ hội. Đặc biệt, chùa còn đóng vai trò giáo dục quan trọng, đều đặn mở các lớp dạy [[chữ Khmer]] miễn phí vào dịp hè.<ref name=":2"/>

==Kiến trúc==
Chùa Chrôi Tưm Chắs có kiến trúc độc đáo, trang trí bằng các hình ảnh và mô típ truyền thống Khmer. Các màu sắc như cam và hồng giúp chùa nổi bật so với các ngôi chùa khác. Hiện khuôn viên chùa có hàng trăm cây sao kích thước lớn; ngoài ra còn có các công trình truyền thống như sala, tăng xá kết hợp kiến trúc hiện đại và truyền thống Khmer, trang trí bằng các họa tiết quen thuộc như [[Nāga|rồng Neak]], tiên nữ Kenma, pháp luân, tượng sư tử Rêachsei bảo vệ sự thanh tịnh nơi cửa Phật..., chứa đựng nhiều giá trị văn hóa, lịch sử và cộng đồng cho người dân địa phương.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://baosoctrang.org.vn/van-hoa-the-thao-du-lich/202503/chua-chroi-tum-chas-diem-sang-ve-bao-ton-phat-huy-van-hoa-dan-toc-1143682/|title= Chùa Chrôi Tưm Chắs - điểm sáng về bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc |date=23 tháng 03 năm 2025|website= Sóc Trăng Online|author=Lê Vũ|access-date=2025-09-27}}</ref>

Chùa Chrôi Tưm Chắs nổi bật với ba lối cổng độc đáo và hàng rào được trang trí công phu. Cổng chính có năm ngọn tháp sáu tầng, mỗi tầng đều tôn trí một tượng Phật Thích Ca. Ngay phía dưới là tấm bảng đỏ mang tên chùa được viết bằng chữ mạ vàng bằng tiếng Việt và tiếng Khmer. Cổng thứ hai được canh giữ bởi hai tượng sư tử Rêachsei, loài thú được mệnh danh là chúa tể của rừng thiêng Himalaya. Hai linh vật này trong tư thế đỡ lọng và chầu pháp luân – một biểu tượng quan trọng của Phật giáo. Cổng thứ ba hiện được Trường Tiểu học Phường 10 sử dụng làm lối ra vào, do ngôi trường này được xây dựng trên phần đất của nhà chùa.<ref name=":0">{{Chú thích web |author=Anh Thụy |date=2017-09-15 |title=Đặc sắc kiến trúc Chùa Chrôi Tưm Chắs |url=https://baosoctrang.org.vn/van-hoa-the-thao/201709/dac-sac-kien-truc-chua-chroi-tum-chas-7e22534/ |access-date=2025-09-27 |website=Sóc Trăng Online |language=vi-VN}}</ref>

Bao quanh khuôn viên chùa là bức tường rào được trang trí đồng bộ. Dọc theo tường là các pháp luân được đặt xen kẽ, và phía trên là một dãy tượng Phật nối tiếp nhau. Cách đoạn tường lại có một cột trụ được trang trí họa tiết kỷ hà hoặc phù điêu tiên nữ. Trên đỉnh mỗi cột là tượng đầu thần Maha Prum (thần Bốn mặt).<ref name=":0" />

Chùa Chrôi Tưm Chắs được khởi công xây dựng lại vào tháng 8 năm 2018, đến tháng 2 năm 2024 đã hoàn thành và đưa vào sử dựng. Chánh điện xây dựng theo kiến trúc tân cổ điển, với chiều ngang 18 m, chiều dài 30 m và chiều cao 43 m.<ref>{{Chú thích báo |date=2024-02-26 |title=Sóc Trăng: Khánh thành Chánh điện chùa Khmer Chrôi Tưm Chắs |url=https://baovanhoa.vn/doi-song-van-hoa/soc-trang-khanh-thanh-chanh-dien-chua-khmer-chroi-tum-chas-72863.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250421150834/https://baovanhoa.vn/doi-song-van-hoa/soc-trang-khanh-thanh-chanh-dien-chua-khmer-chroi-tum-chas-72863.html |archive-date=2025-04-21 |access-date=2025-09-27 |work=Báo Văn Hóa Online |language=vi |author=Phương Nghi |url-status=live }}</ref>

==Công nhận==
Chùa đã được xếp hạng là di tích Lịch sử cách mạng từ ngày 12 tháng 5 năm 2004 theo Quyết định số: 655/QĐ.HC.04 của UBND tỉnh Sóc Trăng và sau đó được công nhận là nơi thờ tự văn minh, được xếp vào hàng danh lam thắng cảnh và di tích văn hoá cấp tỉnh 12 tháng 5 năm 2015.<ref name=":1" />

==Thờ cúng==
Chùa Chrôi Tưm Chắs thờ chủ yếu Đức Phật [[Thích Ca Mâu Ni]], trung tâm của chánh điện chùa Chrôi Tưm Chắs là pho tượng Đức Phật trong tư thế thiền định trang nghiêm,<ref name=":2" /> xung quanh là các bức bích họa sống động tái hiện cuộc đời và giáo lý của ông.<ref name = "Ha Giang"/>

== Chú thích ==
{{Danh sách ghi chú}}

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}
===Thư mục===
* {{chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=DREfEAAAQBAJ|tựa đề=Phật giáo vùng Nam bộ: Sự hình thành và phát triển, Tập 1|tác giả=Thích Nhật Từ|nhà xuất bản=Tủ sách Đạo Phật Ngày Nay|năm=2020}}

== Liên kết ngoài ==

*[https://baodantoc.vn/ve-dep-ngoi-chua-khmer-hon-500-nam-tuoi-duoi-bong-sao-co-thu-o-can-tho-1754212424851.htm Vẻ đẹp ngôi chùa Khmer hơn 500 năm tuổi dưới bóng sao cổ thụ ở Cần Thơ]
* [https://giacngo.vn/soc-trang-hoa-thuong-ly-den-tru-tri-chua-chroi-tum-chas-vien-tich-post69645.html Sóc Trăng: Hòa thượng Lý Đen, trụ trì chùa Chrôi Tưm Chás viên tịch]
{{Chùa Khmer ở Nam Bộ}}

[[Thể loại:Chùa tại Cần Thơ]]
[[Thể loại:Di tích tại Cần Thơ]]
[[Thể loại:Di tích tại Sóc Trăng]]