Xem mã nguồn của Chaetodon multicinctus

{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Chaetodon multicinctus''
| image = Chaetodon Multicinctus (Pebbled or Multiband Butterflyfish).jpg
| image_size = 250px
| image_caption = Một đôi ''C. multicinctus''
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="iucn" />
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Acanthuriformes]]
| familia = [[Chaetodontidae]]
| genus = ''[[Chaetodon]]''
| subgenus = ''Exornator''
| species = '''''C. multicinctus'''''
| binomial = ''Chaetodon multicinctus''
| binomial_authority = [[Andrew Garrett (nhà thám hiểm)|Garrett]], 1863
}}
'''''Chaetodon multicinctus''''' là một loài [[cá biển]] thuộc [[chi Cá bướm]] ([[phân chi]] ''Exornator''<ref name="fessler">{{Chú thích tạp chí|last=Fessler|first=Jennifer L.|last2=Westneat|first2=Mark W.|year=2007|title=Molecular phylogenetics of the butterflyfishes (Chaetodontidae): Taxonomy and biogeography of a global coral reef fish family|url=https://www.researchgate.net/publication/6212097_Molecular_phylogenetics_of_the_butterflyfishes_Chaetodontidae_Taxonomy_and_biogeography_of_a_global_coral_reef_fish_family.pdf|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=45|issue=1|pages=50–68|doi=10.1016/j.ympev.2007.05.018|issn=1055-7903|pmid=17625921}}</ref>) trong [[họ Cá bướm]]. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm [[1863]].

== Từ nguyên ==
Tính từ định danh ''multicinctus'' được ghép bởi hai âm tiết trong [[tiếng Latinh]]: ''multi'' ("nhiều") và ''cinctus'' ("quấn quanh mình"), hàm ý đề cập đến các dải sọc vàng nâu ở hai bên thân.<ref>{{Chú thích web|url=https://etyfish.org/acanthuriformes1/|tựa đề=Order Acanthuriformes (part 1): Families Lobotidae, Pomacanthidae, Drepaneidae and Chaetodontidae|tác giả=Scharpf | first = Christopher | first2 = Kenneth J. |last2 = Lazara|năm=2021|website=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database|ngày truy cập=2022-04-20}}</ref>

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
''C. multicinctus'' là loài [[đặc hữu]] của [[quần đảo Hawaii]] và [[đảo Johnston]] gần đó. Khoảng 2/3 phạm vi của ''C. multicinctus'' nằm trong khu vực [[Tượng đài hải dương quốc gia Papahānaumokuākea]], một [[khu bảo tồn biển]] được bảo vệ hoàn toàn.<ref name="iucn">{{chú thích IUCN|title=''Chaetodon multicinctus''|page=e.T165655A6082463|year=2010|volume=2010|access-date=2022-04-20|last1 = Pyle|first1 = R.|last2 = Myers|first2 =  R.|last3 =  Craig|first3 =  M. T. |last4 =  Pratchett|first4 =  M.|doi=10.2305/IUCN.UK.2010-4.RLTS.T165655A6082463.en}}</ref>

''C. multicinctus'' sống tập trung ở những khu vực mà [[san hô]] phát triển phong phú, đặc biệt là ''[[Pocillopora meandrina]]'' và các loài trong chi ''[[Porites]]'',<ref name="iucn" /> trên các [[rạn viền bờ]] và trong [[đầm phá]] ở độ sâu từ 5 đến 114 m.<ref>{{chú thích sách|url=https://www.researchgate.net/publication/284574119_Checklist_of_the_fishes_of_the_Hawaiian_Archipelago.pdf|title=Checklist of the fishes of the Hawaiian Archipelago|author=Bruce C. Mundy|publisher=Bishop Museum Press|year=2005|pages=397}}</ref>

== Mô tả ==
''C. multicinctus'' có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 12&nbsp;cm.<ref name="fishbase">{{Fishbase species|Chaetodon|multicinctus}}</ref> Loài này có màu trắng, lốm đốm các chấm nâu. Hai bên thân có các sọc dọc màu vàng nâu. Đầu có một dải đen băng dọc qua mắt; [[Đỉnh đầu (giải phẫu học)|đỉnh đầu]] có một vệt đen. Vây lưng có dải viền vàng, còn vây hậu môn có dải viền trắng xanh. Vây đuôi có vạch đen quanh cuống, một sọc đen khác nằm giữa vây (phần vây phía ngoài dải đen này trong suốt). Vây bụng màu trắng. Vây ngực trong suốt.

Số gai ở [[vây lưng]]: 13–14; Số tia vây ở vây lưng: 24–26; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 18–20; Số gai ở [[vây bụng]]: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.<ref name="fishbase" />

== Sinh thái học ==
''C. multicinctus'' là [[loài ăn san hô]] chuyên biệt, đặc biệt ưa thích san hô của loài ''[[Pocillopora meandrina]]'', bên cạnh đó cũng bao gồm các loài trong chi ''[[Porites]]'', ''[[Montipora]]'' và ''[[Acropora]]''.<ref name="iucn" /><ref>{{Chú thích tạp chí|last=Cole|first=Andrew|last2=Pratchett|first2=Morgan|last3=Jones|first3=Geoffrey|year=2008|title=Diversity and functional importance of coral-feeding fishes on tropical coral reefs|url=https://www.researchgate.net/publication/227815012_Diversity_and_functional_importance_of_coral-feeding_fishes_on_tropical_coral_reefs.pdf|journal=Fish and Fisheries|volume=9|pages=286–307|doi=10.1111/j.1467-2979.2008.00290.x}}</ref>

''C. multicinctus'' thường kết đôi với nhau và sống chung trong một [[Lãnh thổ động vật|lãnh thổ]], cùng nhau bảo vệ nguồn thức ăn trước đồng loại.<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Tricas|first=Timothy C.|year=1989|title=Determinants of feeding territory size in the corallivorous butterflyfish, ''Chaetodon multicinctus''|url=https://archive.org/details/sim_animal-behaviour_1989-05_37/page/830|journal=Animal Behaviour|volume=37|pages=830–841|doi=10.1016/0003-3472(89)90067-5|issn=0003-3472}}</ref> Thời điểm [[sinh sản]] của ''C. multicinctus'' diễn ra từ [[tháng 3]] đến [[tháng 7]], chủ yếu trong khoảng tuần [[trăng non]] và [[trăng tròn]].<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Lobel|first=Phillip S.|year=1989|title=Spawning behavior of ''Chaetodon multicinctus'' (Chaetodontidae): pairs and intruders|url=https://seagrant.whoi.edu/wp-content/uploads/2015/01/WHOI-R-89-014-Lobel-P.S.-Spawning-Beh.pdf|journal=Environmental Biology of Fishes|volume=25|issue=1–3|pages=125–130}}</ref><ref>{{Chú thích tạp chí|last=Tricas|first=Timothy C.|last2=Hiramoto|first2=Joy T.|year=1989|title=Sexual differentiation, gonad development, and spawning seasonality of the Hawaiian butterflyfish, ''Chaetodon multicinctus''|url=https://www.academia.edu/74641158/Sexual_differentiation_gonad_development_and_spawning_seasonality_of_the_Hawaiian_butterflyfish_Chaetodon_multicinctus.pdf|journal=Environmental Biology of Fishes|volume=25|issue=1-3|pages=111–124|doi=10.1007/bf00002205|issn=0378-1909}}</ref> Việc sinh sản thường diễn ra ở vị trí cách đáy biển ít nhất 1–2 m. Trong quá trình sinh sản, những con cá đực khác có thể "chen chân" vào một cặp đang giao phối.<ref>{{Chú thích sách|last=Lobel|first=Phillip S.|chapter=Spawning behavior of ''Chaetodon multicinctus'' (Chaetodontidae); pairs and intruders|year=1989|title=The butterflyfishes: success on the coral reef|pages=125–130|editor-last=Motta|editor-first=Philip J.|place=[[Dordrecht]]|publisher=Springer Netherlands|doi=10.1007/978-94-009-2325-6_9|isbn=978-94-009-2325-6}}</ref>

== Lai tạp ==
Cá thể mang kiểu màu trung gian giữa ''C. multicinctus'' với ''[[Chaetodon miliaris]]'', cũng là một loài cá bướm [[đặc hữu]] của Hawaii, đã được bắt gặp trong tự nhiên.<ref>{{Chú thích sách|title=Biology of Butterflyfishes|publisher=CRC Press|year=2013|editor=Pratchett, M. S.; Berumen, M. L. & Kapoor, B.|location=[[Boca Raton, Florida]]|pages=48–69|chapter=Hybridisation Among Butterflyfishes|authors=Hobbs, J-P.A.; van Herwerden, L.; Pratchett, M. S. & Allen, G. R.|url chương=https://www.researchgate.net/publication/262639769_Hybridisation_Among_Butterflyfishes.pdf}}</ref> Ngoài ra, ''C. multicinctus'' còn có thể kết đôi khác loài với ba loài cùng phân chi ''Exornator'' là ''[[Chaetodon quadrimaculatus]]'', ''[[Chaetodon punctatofasciatus]]'' và ''[[Chaetodon pelewensis]]''.<ref name="owen">{{Chú thích tạp chí|last=McMillan|first=W. Owen|last2=Weigt|first2=Lee A.|last3=Palumbi|first3=Stephen R.|year=1999|title=Color Pattern Evolution, Assortative Mating, and Genetic Differentiation in Brightly Colored Butterflyfishes (Chaetodontidae)|url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/55627/Lee%20Weigt%20-%20McMillan_Weigt_Palumbi_1999_Evolution_Chaetodon.pdf?sequence=1&isAllowed=y|journal=Evolution|volume=53|issue=1|pages=247–260|doi=10.2307/2640937|issn=0014-3820}}</ref>{{efn|Hành vi kết đôi khác loài giữa ''C. multicinctus'' với ''C. punctatofasciatus'' và ''C. pelewensis'' chỉ được quan sát trong điều kiện nuôi nhốt (thí nghiệm) do hai loài này không được phân bố ở Hawaii.}}

== Phân loại học ==
''C. multicinctus'' cùng với ''C. punctatofasciatus'' và ''C. pelewensis'' là ba [[loài chị em]] gần nhất của nhau.<ref name="fessler" /> Cả ba loài đều có nhiều đốm chấm trên cơ thể với các dải sọc xiên hoặc thẳng.

== Thương mại ==
''C. multicinctus'' được thu thập trong hoạt động kinh doanh [[cá cảnh]].<ref name="iucn" />

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|3}}

=== Ghi chú ===
{{Danh sách ghi chú}}

{{Taxonbar}}

[[Thể loại:Chi Cá bướm|M]]
[[Thể loại:Cá Thái Bình Dương]]
[[Thể loại:Cá Hawaii]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1863]]