Xem mã nguồn của Clerodendrum quadriloculare

{{short description|species of plant in the family Lamiaceae}}
{{Speciesbox
|image = Clerodendrum quadriloculare.JPG
|genus = Clerodendrum
|species = quadriloculare
|authority = ([[Francisco Manuel Blanco|Blanco]]) [[Elmer Drew Merrill|Merr.]]
|synonyms = *''Ligustrum quadriloculare'' <small>Blanco</small>
*''Clerodendrum blancoanum'' <small>Fern.-Vill.</small> 
*''Clerodendrum navesianum'' <small>Vidal</small>
|synonyms_ref = <ref name=KewPOWO>{{chú thích web|url= http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:862346-1|title= ''Clerodendrum quadriloculare'' (Blanco) Merr.|author=<!--Not stated-->|date=n.d.|website=Plants of the World Online|publisher=The Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew|access-date= ngày 23 tháng 8 năm 2020}}</ref>
}}
'''''Clerodendrum quadriloculare''''' (còn được gọi là '''bân bấn lá đồng''' (tiếng Anh: '''bronze-leaved clerodendrum'''), '''cây pháo hoa''',<ref name=":0">{{chú thích sách|last=Rojo|first=Justo P.|title=Revised Lexicon of Philippine Trees|publisher=Forest Products Research and Development Institute, Department of Science and Technology|year=1999|isbn=9716260024|location=Los Baños, Laguna, Philippines}}</ref><ref name=":1">{{chú thích sách|title=Philippine Native Trees 101: Up Close and Personal|publisher=Green Convergence for Safe Food, Healthy Environment and Sustainable Economy, & Hortica Filipina Foundation, Inc.|year=2012|isbn=978-971-95469-0-0|editor-last=Marciano|editor-first=Marietta R.}}</ref> '''Ngọc nữ Philippine''',<ref name=":1" /> trong tiếng Anh; '''bagawak''' hoặc '''bagawak morado'''<ref name=":0" /><ref name=":1" /> trong tiếng Filipino) là một loài thực vật có hoa có nguồn gốc ở [[New Guinea]] và [[Philippines]]. Nó là một trong nhiều loài trước đây thuộc họ [[Verbenaceae]], nhưng sau đó được chuyển sang họ [[Lamiaceae]] dựa trên các nghiên cứu phân tử.<ref name=wcsp>[http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=42982 Kew World Checklist of Selected Plant Families]</ref><ref name=Cantino>Cantino, P.D., Harley, R.M. & Wagstaff, S.J. 1992. Genera of Labiatae: status and classification. tr. 511–522. In: Raymond M. Harley and Tom Reynolds (hiệu đính). ''Advances in Labiate Science.'' Richmond, Royal Botanic Gardens, Kew.</ref><ref name="wagstaff1998">{{chú thích tạp chí |last1=Wagstaff |first1=Steven J. |last2=Hickerson |first2=Laura |last3=Spangler |first3=Russ |last4=Reeves |first4=Patrick A. |last5=Olmstead |first5=Richard G. |title=Phylogeny in ''Labiatae'' s. l., inferred from cpDNA sequences |url=https://archive.org/details/plant-systematics-and-evolution_1998_209_3-4/page/265 |journal=Plant Systematics and Evolution |date=1998 |volume=209 |issue=3–4 |pages=265–274 |doi=10.1007/BF00985232}}</ref><ref>{{Chú thích web |url=http://www.hear.org/pier/species/clerodendrum_quadriloculare.htm |ngày truy cập=2020-12-04 |tựa đề=Pacific Island Ecosystems at Risk |archive-date=2013-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130106193409/http://www.hear.org/pier/species/clerodendrum_quadriloculare.htm |url-status=dead }}</ref> Cây ra hoa trông rất đẹp trong vườn, nhưng lại khó diệt trừ.

==Mô tả==
Bân bấn lá đồng là một loại cây bụi có kích thước trung bình đến lớn, mọc ở độ cao khoảng {{convert|5|m|ft|0|abbr=on}}. Nhánh và cành đều có bốn mặt. Các lá mọc thành cặp đối xứng nhau và mọc đối xứng trên các cuống lá. Phiến lá hình thuôn dài có chiều dài đến {{convert|20|cm|in|0|abbr=on}}, mặt trên màu xanh lục và mặt dưới màu tía; chúng có đáy tròn, mép lá lượn sóng và đầu lá nhọn. Các cụm hoa có màu sặc sỡ được nở ra ở đầu các chồi lá. Mỗi đóa chứa nhiều hoa với các ống màu hồng mảnh dài khoảng 7&nbsp;cm (3&nbsp;in), cuối mỗi hoa là năm thùy hoa màu trắng mảnh, lá [[bao hoa]] dài khoảng {{convert|1,5|cm|in|1|abbr=on}}. Hoa hình elip, [[quả nang]] chứa 4 hạt.<ref name=Jackson/> Các ống hoa đặc biệt dài và cần có côn trùng thụ phấn.<ref name=CABI/>

==Phân bố và môi trường sống==
Bân bấn lá đồng có nguồn gốc từ Philippines và Papua New Guinea, và cũng đã được ghi nhận tìm thấy từ Samoa thuộc Mỹ, Liên bang Micronesia, Fiji, Polynesia thuộc Pháp, Guam, quần đảo Marshall, quần đảo Bắc Mariana, Palau và Samoa, cũng như Puerto Rico,<ref name=Jackson>{{chú thích web |url=https://apps.lucidcentral.org/ppp_v9/text/web_full/entities/fireworks_445.htm|title=Fireworks: ''Clerodendrum quadriloculare'' |author=Jackson, Grahame |work=Pacific Pests, Pathogens & Weeds fact sheets |publisher=Australian Centre for International Agricultural Research |access-date =ngày 30 tháng 10 năm 2020 }}</ref> Singapore và Hawaii. Ngoài công viên và vườn, nó cũng được tìm thấy ở ven đường và trên các khu đất bị xáo trộn, đồng cỏ, ven rừng và các khu rừng nguyên sinh, ở đó nó có thể thay thế các loài bản địa.<ref name=CABI>{{chú thích web |url=https://www.cabi.org/isc/datasheet/14334 |title=''Clerodendrum quadriloculare'' (bronze-leaved clerodendrum) |author=Rojas-Sandoval, Julissa; Acevedo-Rodríguez, Pedro |date=ngày 21 tháng 9 năm 2012 |work=Invasive Species Compendium |publisher=CABI |access-date =ngày 30 tháng 10 năm 2020 }}</ref>

==Sự xâm lấn==
Bân bấn lá đồng được trồng như một loại cây bụi trang trí vườn nhưng nó đã tự nhiên hóa ở nhiều nơi, trong đó một số nơi nó được xem như một [[loài xâm lấn]].<ref name=Jackson/> Đây là một loài cây bụi phát triển nhanh và mạnh mẽ, có các chồi của nó có thể phát triển thành bụi rậm. Ngoài ra, cành giâm và các đoạn rễ tách rời cũng có thể phát triển thành cây mới, hạt giống dễ nảy mầm của cây sẽ được động vật và các loài chim lây lan qua đường phân của chúng.<ref name=Jackson/> Loại cây bụi này có thể phát triển dưới ánh nắng mạnh, bóng râm một phần và bóng râm mát, và ở một số nơi chúng phát triển thành một lớp phủ mặt đất dày đặc, chuyên biệt dưới [[Tán (sinh thái)|tán]] rừng.<ref name=CABI/>

==Sử dụng==
Chiết xuất từ lá cây của loài thực vật này đã được sử dụng trong y học cổ truyền để chữa chứng khó tiêu và làm giảm đau bụng. Trong một nghiên cứu, chất chiết xuất được phát hiện là không độc và có khả năng gây giãn các tế bào cơ trơn, với các tác dụng tương đương với tác dụng của việc sử dụng [[atropine]], một phương pháp điều trị tiêu chuẩn.<ref>{{chú thích tạp chí |author=Jonatas-Tongol, K.A.S.; Ysrael, M.C. |year=2015 |title=The antispasmodic effect of ''Clerodendrum quadriloculare'' (Blanco) Merr. leaf extracts |journal=International Journal of Pharmacy |volume=5 |issue=2 |pages=536–540 |issn=2249-1848 |url=https://www.academia.edu/download/38807531/pharmacy_552f8e62e5178.pdf }}{{Liên kết hỏng|date=2022-01-28 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>

<gallery widths="220px" heights="220px" >
Tập tin:Clerodendrum quadriloculare at Fairchild Tropical Botanical Garden.jpg|Hoa đang nở rộ tại Vườn bách thảo nhiệt đới Fairchild.
Tập tin:ClerodendrumQuadriloculare.jpg|Cây con
Clerodendrum quadriloculare flower at BBG (50789).jpg|Một bông hoa ''C. quadriculare''
</gallery>

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
* {{Thể loại Commons nội dòng|Clerodendrum quadriloculare|''Clerodendrum quadriloculare''}}

{{Taxonbar|from=Q5131946}}

[[Thể loại:Chi Bân bấn]]
[[Thể loại:Thực vật Philippines]]
[[Thể loại:Thực vật New Guinea]]
[[Thể loại:Thực vật vườn]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1837]]
[[Thể loại:Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN]]