Xem mã nguồn của Dâu tằm tàu

{{Bài cùng tên|Dâu ta}}
{{Bảng phân loại
| name = Dâu tằm tàu
| image = Morus australis var. inusitata - Kunming Botanical Garden - DSC03169.JPG
| image_width = 250px
| image_caption = Mẫu vật thực vật trong Vườn thực vật [[Côn Minh]], Côn Minh, [[Vân Nam]], Trung Quốc.
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiosperms]]
| unranked_classis = [[Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Rosids]]
| ordo = [[Rosales]]
| familia = [[Moraceae]]
| tribus = [[Moreae]]
| genus = ''[[Chi Dâu tằm|Morus]]''
| species = '''''M. australis'''''
| binomial = ''Morus australis''
| binomial_authority = [[Jean Louis Marie Poiret|Poir.]]
| subdivision_ranks = Subspecies
| subdivision = 
| synonyms_ref = <ref>{{chú thích web |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200006380 |title=Morus australis |author=Zhengyi Wu, Zhe-Kun Zhou & Michael G. Gilbert |date=2013 |website=Flora of China |publisher=Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA |access-date =ngày 27 tháng 6 năm 2013}}</ref>
| synonyms = ''Morus bombycis'' {{au|[[Koidz.]]}}
}}
'''Dâu tằm tàu''', hay '''dâu tằm Úc''',<ref>{{Chú thích web |url=http://www.lrc-hueuni.edu.vn/dongy/show_target.plx?url=%2Fthuocdongy%2FD%2FDauTau.htm |ngày truy cập=2021-03-06 |tựa đề=Dâu tằm tàu |archive-date = ngày 9 tháng 6 năm 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160609221344/http://www.lrc-hueuni.edu.vn/dongy/show_target.plx?url=%2Fthuocdongy%2FD%2FDauTau.htm }}</ref> '''dâu ta''', tên khoa học '''''Morus australis''''' là một loài [[thực vật có hoa]] [[Chi Dâu tằm]] trong họ [[Moraceae]]. Loài này được [[Jean Louis Marie Poiret|Poir.]] mô tả khoa học đầu tiên năm 1797.<ref>[http://www.ipni.org/ipni/advAuthorSearch.do?find_abbreviation=Poir. The International Plant Names Index: Poir.]</ref>

== Đặc điểm ==
* Cây to có thể cao đến 15m, nhưng do trồng trọt và cắt tỉa mà có dạng cây nhỡ 2-3m, cành yếu. Lá có phiến thon xoan dài 6–15&nbsp;cm, rộng 4–10&nbsp;cm, gốc hình tim cạn, có khi chia 3-5 thuỳ, mỏng, không lông, gân gốc 3, mép có răng, có chai ở đầu; cuống lá ngắn, lá kèm 5mm. Bông đuôi sóc thòng, bông đực dài 2&nbsp;cm, bông cái dài 1&nbsp;cm. Hoa mẫu 4, bầu 2 vòi nhuỵ dài 1,5mm, dính nhau. Quả to đậm, gần như đen.
* Mùa hoa tháng 5-7.

== Phân bố ==
Cây phân bố ở [[Trung Quốc]], [[Ấn Độ]], [[Thái Lan]], [[Lào]], [[Campuchia]], [[Malaysia]], [[Indonesia]], [[Úc]].

==Giá trị kinh tế==
Được trồng ở khắp [[Việt Nam]] lấy lá mỏng dùng nuôi ấu trùng của loài [[tằm]] ''[[Calinaga buddha]]''. Các bộ phận của cây dùng làm thuốc thu hái quanh năm. Quả hái khi chín.

== Thành phần hoá học ==
Lá giàu các hợp chất [[amino acid]], [[phenylalanin]], [[leucin]], alanin, arginin, australone A,<ref>{{chú thích tạp chí|pmid=9358644|year=1997|last1=Ko|first1=HH|last2=Yu|first2=SM|last3=Ko|first3=FN|last4=Teng|first4=CM|last5=Lin|first5=CN|title=Bioactive constituents of Morus australis and Broussonetia papyrifera|volume=60|issue=10|pages=1008–11|doi=10.1021/np970186o|journal=Journal of Natural Products}}</ref> sarcosin, acid pipecolic. Lá cũng chứa các protein, các vitamin C, B, D, các acid hữu cơ: succinic, propionic, isobutyric, còn có [[tanin]]. Quả có đường, [[protein]], [[tanin]], và vitamin C.

== Tác dụng trong y học ==
Ở [[Ấn Độ]], người ta cho biết một số tính chất và tác dụng của các bộ phận.
* Quả, thân giải nhiệt, nhuận tràng, giải khát, làm dịu cơn sốt
* Vỏ trị giun và xổ.
* Lá sắc làm nước súc miệng khi bị viêm thanh quản.
* Rễ trị giun và làm se.

== Bài thuốc chỉ định và phối hợp ==
* Lá làm tăng sự tiết chữa cảm, ho, mất ngủ: liều dùng 6-18g, dạng thuốc sắc.
* Rễ chữa hen suyễn, tiểu tiện ít, thấp khớp, đau nhức xương: liều dùng 6-12g, dạng thuốc sắc. 
* Quả dùng chữa thiếu máu, mắt mờ: ngày dùng 12-20 quả ngâm rượu hoặc nước dùng uống. 
* Xirô quả chín dùng bôi chữa đau họng, lở miệng lưỡi.

==Loài phụ==
Các loài phụ dưới loài ''Morus australis''<ref name = "COL">{{chú thích web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16796920|tiêu đề= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|ngày xuất bản= ngày 26 tháng 5 năm 2014 |author= Roskov |first = Y. |last2 = Kunze |first2 = T. |last3 = Orrell |first3 = T. |last4 = Abucay |first4 = L. |last5 = Paglinawan |first5 = L. |last6 = Culham |first6 = A. |last7 = Bailly |first7 = N. |last8 = Kirk |first8 = P. |last9 = Bourgoin |first9 = T. |last10 = Baillargeon |first10 = G. |last11 = Decock |first11 = W. |last12 = De Wever |first12 = A. |last13 = Didžiulis |first13 = V. |ngày truy cập= 2014|nhà xuất bản=Species 2000: Reading, UK.}}</ref>
* ''M. a. glabra''
* ''M. a. hachijoensis''
* ''M. a. hastifolia''
* ''M. a. incisa''
* ''M. a. inusitata''
* ''M. a. linearipartita''
* ''M. a. oblongifolia''

==Hình ảnh==
<gallery>
Morus australis var. inusitata - Kunming Botanical Garden - DSC03170.JPG
Morus australis.jpg
Ooshimizu7.jpg
小葉桑.jpg
</gallery>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Thể loại Commons nội dòng|Morus australis}}
*{{wikispecies nội dòng|Morus australis}}
* {{TĐBKVN|34310|DÂU TẰM ''Morus''}}
{{Sơ khai Họ Dâu tằm}}
{{Kiểm soát tính nhất quán}}
{{Taxonbar}}

[[Thể loại:Chi Dâu tằm|M]]
[[Thể loại:Dâu]]
[[Thể loại:Cây thuốc]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1797]]