Xem mã nguồn của Frederica Planta

'''Frederica Planta''' hoặc '''Frideica Planta''' (10 tháng 11 năm 1750 – 2 tháng 2 năm 1778) là [[Phó mẫu|gia sư]] và giáo viên tiếng Anh cho các người con của [[George III của Anh|George III]] và [[Charlotte xứ Mecklenburg-Strelitz|Vương hậu Charlotte]] thuộc [[Vương quốc Anh (1707–1800)|Vương quốc Anh]]. Cô là con gái của mục sư {{ill|Andreas Planta|en}}, phụ tá thủ thư tại [[Bảo tàng Anh]], và là em gái của thủ thư {{ill|Joseph Planta|en|Joseph Planta (librarian)}}. Sau khi Frederica Planta đột ngột qua đời, người em gái {{ill|Margaret Planta|la|Margarita Planta}}, được gọi là Peggy, kế nhiệm làm giáo viên cho những người con hoàng gia.

==Đầu đời và gia đình==
Planta sinh ngày 10 tháng 11 năm 1750,{{sfn|Hartmann|1951|p=200}} khi cha cô [[Andreas Planta]] (1717–1773), ban đầu là mục sư cải cách người Thụy Sĩ, làm việc tại cung điện [[Ansbach]] của {{ill|Charles William Frederick, Bá tước xứ Brandenburg-Ansbach|en|Charles William Frederick, Margrave of Brandenburg-Ansbach}}{{sfn|Hartmann|1951|p=202}} và cũng từng dạy toán học tại [[Gymnasium Carolinum]].{{sfn|Hächler|2011}} Mẹ cô là Margarete Scartazzini de Bolgiani đến từ [[Bondo, Thụy Sĩ|Bondo]].{{sfn|Hartmann|1951|p=199}}{{sfn|Hächler|2011}} Tên cá nhân của Planta là Frederica, không điển hình cho vùng xuất xứ [[Val Bregaglia]] của mẹ cô, mà là đặc trưng hơn cho vùng Brandenburg, có thể được chọn để vinh danh người chủ của cha cô và gia đình.{{sfn|Hartmann|1951|p=204}} Cô có vài chị gái và một anh trai, [[Joseph Planta]] (1744–1827), sau này là thủ thư chính của [[Bảo tàng Anh]].{{sfn|Hartmann|1951|pp=200,207}}{{sfn|von Planta|1993|p=35}}{{sfn|Moore|2009|p=340}} Năm 1752, cha cô chuyển đến [[Luân Đôn]] trở thành mục sư của giáo đoàn Cải cách Đức tại [[Nhà nguyện Savoy]] ở Luân Đôn, nơi đây ông trở thành phụ tá thủ thư tại Bảo tàng Anh vào năm 1758.{{sfn|Hächler|2011}}{{sfn|de Beer|1952|p=12}} Sau năm 1761, ông dạy tiếng Ý cho [[Charlotte xứ Mecklenburg-Strelitz|Vương hậu Charlotte]].{{sfn|de Beer|1952|p=11}}{{sfn|Moore|2009|p=29}}

==Công việc tại cung điện==
[[Tập tin:George III, Queen Charlotte and their Six Eldest Children.png|thumb|right|George III, Vương hậu Charlotte cùng sáu người con, tranh của [[Johan Zoffany]], 1770]]
Vào tháng 7 năm 1771, Planta được thuê làm gia sư tại cung điện của [[George III của Anh|George III]] và [[Charlotte xứ Mecklenburg-Strelitz|Vương hậu Charlotte]], dưới quyền nữ gia sư chính [[Lady Charlotte Finch]].{{sfn|Percy|2012|pp=287–288}}{{sfn|Fraser|2004|pp=23–24}} Lúc đầu hoàng gia muốn thuê người chị gái là [[Elizabeth Planta]], nhưng bà từ chối vì muốn tiếp tục làm việc cho [[Mary Eleanor Bowes]].{{sfn|Moore|2009|p=84}} Trước đây, Frederica từng làm gia sư cho Lady Hoskyns và chỉ được nhường việc sau khi có sự can thiệp của đích thân Vương hậu, bất chấp sự phản đối của chủ nhân trước đó.{{sfn|Hadlow|2014|p=258}}{{sfn|Fraser|2004|p=24}} Planta thông thạo bảy ngôn ngữ bao gồm tiếng Latinh và tiếng Hy Lạp, được chỉ thị dạy tiếng Anh cho những đứa trẻ trước, sau đó mới đến các ngôn ngữ khác,{{sfn|Percy|2012|p=289}}{{sfn|Fraser|2004|p=24}} cũng như đọc, chữ viết và nền tảng tất cả các môn học.{{sfn|Hadlow|2014|p=258}} Cô được mô tả là "một tín đồ Cơ Đốc giáo sùng đạo nhất" và sống gần Hoàng gia tại [[Cung điện Kew]].{{sfn|Fraser|2004|p=24}} Vương hậu Charlotte quan tâm đến lý thuyết và thực hành giáo dục,{{sfn|Hadlow|2014|p=226}} bà là người sớm ủng hộ giáo dục thông qua việc chơi đùa.{{sfn|Hadlow|2014|p=229}} Planta đã làm theo nguyện vọng của Vương hậu, "chiếm được lòng thương yêu của bọn trẻ bằng cách khiến việc học của chúng chơi đùa nhiều nhất có thể", như cô đã viết trong một bức thư.{{sfn|Hadlow|2014|p=230}} Đối với giáo dục về lịch sử nước Anh, cô thiết kế những tấm thiệp mà các đứa trẻ phải sắp xếp theo đúng thứ tự và coi đây là một công cụ giảng dạy thành công, áp dụng cùng với các câu chuyện.{{sfn|Hadlow|2014|p=230}}{{sfn|Gribling|2020|p=201}} Mức lương Planta là [[Bảng Anh|£]]100 một năm; từ năm 1773, cô nhận thêm £50 cho thực phẩm, trà, sô-cô-la, cà phê và đường.{{sfn|Baudino|Carré|2017|p=50}} Người chị Elizabeth coi điều kiện làm việc và mức lương của Frederica là "hết sức tầm thường".{{sfn|Fraser|2004|p=24}}

==Qua đời==
Planta qua đời ngày 2 tháng 2 năm 1778 vì một "căn bệnh tình cờ".{{sfn|Kassler|2021|p=284}} Giống như cha mình, cô được chôn cất tại [[St George's, Bloomsbury]].{{sfn|Harris|2008}} Người em gái {{ill|Margaret Planta|la|Margarita Planta}} (gọi là "Peggy") kế nhiệm làm gia sư và giáo viên tiếng Anh tại cung điện.{{sfn|Baudino|Carré|2017|p=50}}

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}
== Nguồn ==
{{refbegin}}
*{{chú thích sách |last1=Baudino |first1=Isabelle |url=https://books.google.com/books?id=H-BADgAAQBAJ |title=The Invisible Woman: Aspects of Women's Work in Eighteenth-Century Britain |last2=Carré |first2=Jacques |date=2017-03-02 |publisher=Routledge |isbn=978-1-351-88735-9 |language=en}}
*{{chú thích tạp chí |last=de Beer |first=Gavin Rylands|authorlink=Gavin de Beer |date=1952-10-01 |title=Andreas and Joseph Planta, FF. R. S |url=https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rsnr.1952.0003 |journal=Notes and Records of the Royal Society of London |volume=10 |issue=1 |pages=8–14 |doi=10.1098/rsnr.1952.0003|s2cid=202575252 }}
*{{chú thích sách |last=Fraser |first=Flora|authorlink=Flora Fraser (writer) |url=http://archive.org/details/princessessixdau0000fras_z3q4 |title=Princesses : the six daughters of George III |date=2004 |publisher=John Murray |place=London|isbn=978-0-7195-6108-5}}
*{{chú thích sách |url=https://www.jstor.org/stable/j.ctv1dhpgrf |title=Pasts at play: Childhood encounters with history in British culture, 1750–1914 |date=2020 |publisher=Manchester University Press |chapter=Playing with the past: child consumers, pedagogy and British history games, c. 1780–1850 |last=Gribling|first=Barbara|pages=193–220|jstor=j.ctv1dhpgrf |editor-last=Davies|editor-first=Rachel Bryant |editor2-last=Gribling|editor2-first=Barbara|isbn=978-1-5261-2889-8}}
*{{Citation |last=Hächler |first=Stefan |title=Andreas von Planta |date=2011-11-09 |url=https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/032505/2011-11-09/ |work=[[Historical Dictionary of Switzerland|Historisches Lexikon der Schweiz]] |language=de |access-date=2022-11-24|mode=cs1}}
*{{chú thích sách |last=Hadlow |first=Janice |url=http://archive.org/details/royalexperimentp0000hadl |title=A royal experiment : the private life of King George III |date=2014 |publisher=Henry Holt and Company |isbn=978-0-8050-9656-9 |location=New York}}
*{{Cite ODNB|last=Harris|first=P. R.|date=2008-01-03|doi=10.1093/ref:odnb/22353|title=Planta, Joseph}}
*{{chú thích tạp chí |last=Hartmann |first=Benedict |title=Beiträge zur Biographie Martin Plantas |journal=Bündnerisches Monatsblatt |language=de |year=1951|issue=7–8 |pages=193–207 |doi=10.5169/seals-397506}}
*{{chú thích sách |last=Kassler |first=Michael |url=https://books.google.com/books?id=P9UiEAAAQBAJ |title=The Memoirs of Charlotte Papendiek (1765–1840): Court, Musical and Artistic Life in the Time of King George III: Memoirs of the Court of George III, Volume 1 |date=2021-03-24 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-41986-3 |language=en}}
*{{chú thích sách |last=Moore |first=Wendy|authorlink=Wendy Moore |title=Wedlock : the true story of the disastrous marriage and remarkable divorce of Mary Eleanor Bowes, Countess of Strathmore |date=2009 |isbn=978-0-307-38336-5 |location=New York |oclc=232980259|url=https://archive.org/details/wedlocktruestory0000moor}}
*{{chú thích tạp chí |last=Percy |first=Carol |date=2012 |title=The king's speech: metalanguage of nation, man and class in anecdotes about George III |url=https://www.cambridge.org/core/journals/english-language-and-linguistics/article/abs/kings-speech-metalanguage-of-nation-man-and-class-in-anecdotes-about-george-iii1/DC2ED80FD090EA4382FF2B6D67710E06 |journal=English Language & Linguistics |language=en |volume=16 |issue=2 |pages=281–299 |doi=10.1017/S1360674312000068 |s2cid=122205354 |issn=1469-4379}}
*{{chú thích tạp chí |last=von Planta |first=Eleonore |year=1993 |title=Ein Bündner in England |url=https://dx.doi.org/10.5169/seals-555573 |journal=Bündner Jahrbuch: Zeitschrift für Kunst, Kultur und Geschichte Graubündens |language=de |volume=35 |pages=34–38 |doi=10.5169/seals-555573}}
{{refend}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Planta, Frederica}}
[[Thể loại:Sinh năm 1750]]
[[Thể loại:Mất năm 1778]]