Xem mã nguồn của Gargantua và Pantagruel

{{Infobox book series
| name = Cuộc đời của Gargantua và của Pantagruel<br>La vie de Gargantua et de Pantagruel
| image = [[Hình:Page11-682px-Rabelais - Pantagruel, ca 1530.jpg|292px]]
| image_caption = Trang bìa ấn bản ''Pantagruel'' năm 1532. 
| books = Pantagruel'' (1532)''<br>Gargantua'' (1534)''<br>Quyển đệ tam Pantagruel'' (1546)''<br>Quyển đệ tứ Pantagruel'' (1552)''<br>Quyển đệ ngũ Pantagruel'' (1564)''
| author = [[François Rabelais]]
| title_orig = ''La vie de Gargantua et de Pantagruel''
| translator = [[Thomas Urquhart]]<br>[[Peter Anthony Motteux]]
| illustrator = [[Gustave Doré]] (1854)
| cover_artist     =
| country = [[Tập tin:Royal Flag of France.svg|23px]] [[Vương quốc Pháp]]
| language = [[Tiếng Pháp|Cổ điển Pháp ngữ]]
| genre = [[Hoạt kê]]
| publisher        =
| pub_date = 1532–1564
| english_pub_date = 1693–1694
| media_type       =
| number_of_books = 5
| list_books =
}}
'''Gargantua và Pantagruel''' ({{langx|fr|Gargantua et Pantagruel}}) là nhan đề hiện đại một [[:fr:Pentalogie|ngũ bộ tác]] do [[François Rabelais]] sáng tác hồi đầu [[thế kỷ XVI]].<ref name="auto">{{chú thích sách|last= Rabelais |first= François |title= Gargantua and Pantagruel: translated from the French by Sir Thomas Urquhart and Pierre Le Motteux; with an introduction by Terence Cave |url= https://archive.org/details/gargantuapantagr0000fran_n8y7 |others= Translated by Sir Thomas Urquhart and Pierre Le Motteux | date=1994 |publisher= Everyman's Library | page= xii | isbn= 9781857151817}}</ref><ref>{{chú thích sách|last= Rabelais |first= François |title= The Complete Works of François Rabelais: translated from the French by Donald M. Frame; with a foreword by Raymond C. La Charité |url= https://archive.org/details/completeworksoff00rabe |url-access= registration |others= Translated by Donald M. Frame | date=1999 |publisher= University of California Press | pages= xlii–v | isbn= 9780520064010}}</ref><ref>{{chú thích sách|last= Rabelais |first= François |title= Gargantua and Pantagruel: Translated and edited with an Introduction and Notes by M. A. Screech |url= https://archive.org/details/gargantuapantagr00rabe_0 |url-access= registration |others= Translated by M. A. Screech | date=2006 |publisher= Penguin Books Ltd | pages= xvii–iii | isbn= 9780140445503}}</ref><ref>{{harvnb|Bakhtin|1984|p=110}}</ref>
==Lịch sử==
Nhan đề gốc bộ truyện là '''Cuộc đời của Gargantua và của Pantagruel'''<ref>{{chú thích sách | publisher = Encyclopædia Britannica, Inc. | location = Chicago | title = Rabelais | date = 1952 | first1 = François | last1 = Rabelais | series = Great Books of the Western World | volume = 24 | others = Robert Maynard Hutchins (editor-in-chief), Mortimer J. Adler (associate editor), Sir Thomas Urquhart (translator), Peter Motteux (translator) | chapter = Biographical Note }}</ref><ref name="LeCadet09">Le Cadet, Nicolas (2009) ''[http://crm.revues.org/index11852.html Marcel De Grève, La réception de Rabelais en Europe du XVIe au XVIIIe siècle]{{Liên kết hỏng|date=2023-01-08 |bot=InternetArchiveBot }}'', Cahiers de recherches médiévales et humanistes, Comptes rendus (par année de publication des ouvrages), 2009, [En ligne], mis en ligne le 20 avril 2010. Consulté le 22 novembre 2010.</ref> (La vie de Gargantua et de Pantagruel / ''La vi đơ Gác-găng-chuy-a ê đơ Păng-ta-gơ-ruy-en''), xoay quanh số phận hai cha con người khổng lồ Gargantua ({{IPAc-en|g|ɑːr|ˈ|g|æ|n|tj|u|ə}} {{respell|gar|GAN|tew|ə}}, {{IPA|fr|ɡaʁɡɑ̃tɥa|lang}}) và Pantagruel ({{IPAc-en|p|æ|n|ˈ|t|æ|g|r|u|ɛ|l|,_|-|əl|,_|ˌ|p|æ|n|t|ə|ˈ|g|r|uː|ə|l}} {{respell|pan|TAG|roo|el|,_-|əl|,_|PAN|tə|GROO|əl}}, {{IPA|fr|pɑ̃taɡʁyɛl|lang}}) từ lúc mới sinh đến khi mất đi với bao sự kiện đầy tính trào lộng thời đại.
{| class="wikitable" style="font-size: 95%"
|- style="white-space: nowrap; background: #ccccff;"
! '''Tập'''
! '''Nhan đề phụ'''
! '''Nhan đề chính'''
! '''Tên tiếng Việt'''
! '''Ấn hành'''
|- style="vertical-align: middle;"
| 1
| ''Pantagruel''
|''Les horribles et épouvantables faits et prouesses du très renommé Pantagruel Roi des Dipsodes, fils du Grand Géant Gargantua''
|''Hành trạng khủng khiếp đến kinh người của đức vua Pantagruel trứ danh xứ Dipsodes, con trai người khổng lồ Gargantua''
|c. 1532
|-
| 2
| ''Gargantua''
|''La vie très horrifique du grand Gargantua, père de Pantagruel''
|''Hành trạng rất đỗi kinh người của Gargantua cha Pantagruel''
|1534
|-
| 3
| ''Quyển đệ tam Pantagruel''
|''Le tiers livre des faicts et dicts héroïques du bon Pantagruel''
|''Cuốn đệ tam về hành trạng lừng lẫy của Pantagruel''
|1546
|-
| 4
| ''Quyển đệ tứ Pantagruel''
|''Le quart livre des faicts et dicts héroïques du bon Pantagruel''
|''Cuốn đệ tứ về hành trạng lừng lẫy của Pantagruel''
|1552
|-
| 5
| ''Quyển đệ ngũ Pantagruel''
|''Le cinquiesme et dernier livre des faicts et dicts héroïques du bon Pantagruel''
|''Quyển đệ ngũ và cuối cùng về hành trạng lừng lẫy của Pantagruel''
|c. 1564
|}
==Nội dung==
Tác giả giới thiệu với độc giả về cha mẹ của nhân vật chính và kể truyện về sự ra đời của mình. Sau khi cha Granguzie kết hôn với Gargamella, cô đã mang đứa bé trong bụng 11 tháng và sinh ra anh ta qua tai trái. Từ đầu tiên của em bé là Manh-to-fondle. Từ đó, cái tên được đặt cho anh sau tiếng hét nhiệt tình của người cha: Xong-ke-gran-ty-aa (dịch: Về giáo dục thường xuyên ở Paris, về cuộc chiến của ông với vua Picrohol và trở về nhà).

Phần này của tác phẩm đề cập đến cuộc hôn nhân của nhân vật chính với Badbek, con gái của vua Utopia. Khi Gargantua 24 tuổi, họ có một cậu con trai - Pantagruel. Anh ta quá lớn đến nỗi mẹ anh ta chết trong khi sinh con. Trong thời gian thích hợp, Gargantua cũng gửi con trai đi học ở Paris. Có Pantagruel kết bạn với Panurge. Và sau khi giải quyết thành công tranh chấp giữa Peyvino và Lizizad, anh ta đã có tiếng là một học giả vĩ đại. Chẳng bao lâu, Pantagruel biết rằng Gargantua đã đến đất nước của các nàng tiên. Sau khi nhận được tin về cuộc tấn công Dtopode của Utopia, anh lập tức về nhà. Cùng với những người bạn của mình, anh nhanh chóng đánh bại kẻ thù, và sau đó cũng chinh phục thủ đô của người Amarots.

Dipsodia hoàn toàn bị chinh phục. Để hồi sinh đất nước, Pantagruel định cư ở đó một phần của cư dân Utopia. Panurge quan niệm kết hôn. Họ chuyển sang những thầy bói, nhà tiên tri, nhà thần học, thẩm phán khác nhau. Nhưng họ không thể giúp, vì Pantagruel và Panurge hiểu tất cả lời khuyên và dự đoán của họ theo những cách hoàn toàn khác nhau. Cuối cùng, gã hề đề nghị họ đến Oracle-of-the-Divine-Chai (ám chỉ nước [[Trung Hoa]]).

Tàu chuẩn bị sớm ra khơi. Trên đường đi, Pantagruel và Panurge được ghé thăm bởi một số hòn đảo (Macreonov, Papefigov, Kẻ trộm và kẻ cướp, Ruach, Papomanov và những người khác). Có rất nhiều câu chuyện tuyệt vời xảy ra với họ.

Người tiếp theo trong khóa học là Wonder Island. Nhưng khách du lịch chỉ có thể đến thăm anh ta sau khi quan sát nhanh bốn ngày. Sau đó là các đảo Plutney, Ironwork. Pantagruel và Panurge trên đảo Pidrenok hầu như không thoát khỏi nanh vuốt của lũ quái vật Fluffy Mèo sống trong anh ta, người chỉ sống bằng tiền hối lộ, đã nhận được số lượng lớn. Điểm dừng chân áp chót của khách du lịch là bến cảng Mateotechnija, nơi Nữ hoàng tinh túy chỉ ăn theo những thể loại trừu tượng. Và cuối cùng, những người bạn đã đáp xuống hòn đảo nơi nhà tiên tri Chai sống. Sau khi được chào đón nồng nhiệt, Princess Backbook đã đưa Panurge đến nhà nguyện. Ở đó trong đài phun nước đặt một cái chai, một nửa chìm trong nước. Panurge hát bài hát của người trồng. Backbook ngay lập tức ném một cái gì đó trong đài phun nước, kết quả là từ "trink" được nghe thấy trong Chai. Công chúa lấy ra một cuốn sách có khung bằng bạc, thực ra hóa ra là một chai rượu. Backbook đã ra lệnh cho Panurg ngay lập tức rút cạn nước, bởi vì Trink đã có nghĩa là "Uống đi".

==Ảnh hưởng==
===Quốc tế===
Khi vừa xuất hiện, bộ [[sách]] bị học giới [[Sorbonne]] chỉ trích, đồng thời, bị chính phủ thời [[Chiến tranh tôn giáo Pháp|chiến tranh tông giáo]] kì thị nặng nề, coi là hành vi cổ xúy [[dị giáo]] cùng các biểu hiện phản đối Giáo hội và đức tin [[Cơ Đốc]] hiện hữu.<ref name="Parkin 2004 122">{{chú thích sách|last= Parkin |first= John |title= The Rabelais Encyclopedia |url= https://archive.org/details/rabelaisencyclop0000unse |others= Edited by Elizabeth Chesney Zegura | date=2004 |publisher= Greenwood Publishing Group | page= [https://archive.org/details/rabelaisencyclop0000unse/page/122 122] | isbn= 9780313310348}}</ref><ref name=Renner>{{Chú thích tạp chí |doi = 10.1086/677406|title = From Satura to Satyre: François Rabelais and the Renaissance Appropriation of a Genre|year = 2014|last1 = Renner|first1 = Bernd|journal = Renaissance Quarterly|volume = 67|issue = 2|pages = 377–424}}</ref>

Cụm từ ''pantagruelisme'' về sau được coi là một hình thức khác của [[chủ nghĩa khắc kỷ]].<ref>{{chú thích sách|last= Rabelais |first= François |title= The Complete Works of François Rabelais: translated from the French by Donald M. Frame; with a foreword by Raymond C. La Charité |url= https://archive.org/details/completeworksoff00rabe |url-access= registration |others= Translated by Donald M. Frame | date=1999 |publisher= University of California Press | page= [https://archive.org/details/completeworksoff00rabe/page/425 425] | isbn= 9780520064010}}</ref>
===Việt Nam===
Ngay từ thời [[Pháp thuộc]], ''Gargantua và Pantagruel'' là một trong những công trình [[văn chương]] được các nhà [[mác-xít]] [[Việt Nam]] tán tụng và ưa chuộng, không chỉ bởi tính [[học thuật]], [[Triết lý|triết luận]] mà cả tinh thần đấu tranh [[chính trị]] để kiến thiết một tương lai xán lạn cho nhân loại. Nhưng mãi đến năm 1976 mới có tuyển tập hai cuốn ''Gargăngchuya'' và ''Păngtagruyen''<ref>[https://www.facebook.com/SachCuHaThanh84/posts/2179196328867044?__xts__%5B0%5D=68.ARAn_pA3YVkjv9RBxrdhTn8cY39ew19aDjfBRvsSsx4LG86y1mZTRVuUuY-JzaGKM2F-8GTd0okV1cyL1auX8szXFMM9GsViMWmPjXe_4vUqU9VlOetw4NsWaGkcsoactZDNb75PXKcRf5mrxrI3aLfaJCHmoXfeexS-s5wLGfqn1i6VIMcVkRMnF9awM-knoqMKCZeg2Oms-VEdlwvMuO45GsUzNAMXTSgFXHt_JBqY9qW0NAm4kwHAdQ6Z7k6RNLvCv_P-juS_96ZMJCFHhLN0lfUAdeqLHL4KNLEo_s6SBamE4VaAr99wf_IWbtxm1G01IHdaGs9Mxl-cVQanpEfaTw&__tn__=-R ''Gargăngchuya và Păngtagruyen'']</ref> của dịch giả Tuấn Đô (tức nhà văn [[Đoàn Phú Tứ]]), [[Nhà xuất bản Văn Học]] ấn hành, theo ấn bản đã phát hành tại [[Paris]] năm 1957.
==Xem thêm==
* [[Phục Hưng]]

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

==Đọc thêm==
* The series in the original French is entitled ''[[s:fr:François Rabelais|La Vie de Gargantua et de Pantagruel]]''. 
* Auerbach, Erich. ''[[Mimesis: The Representation of Reality in Western Literature]]. Fiftieth Anniversary Edition.'' Trans. Willard Trask. Princeton: Princeton University Press, 2003. 
* {{chú thích sách |last=Bakhtin |first=Mikhail |year=1941 |title=Rabelais and his world |location=Bloomington |publisher=Indiana University Press}}
* {{chú thích sách| last = Bowen| first = Barbara C.| title = Enter Rabelais, Laughing| publisher = Vanderbilt University Press| year = 1998| isbn = 978-0-8265-1306-9| url-access = registration| url = https://archive.org/details/enterrabelaislau00bowe_0}}
* {{chú thích sách
| first1 = Katerina
| last1 = Clark
| first2 = Michael
| last2 = Holquist
| title = [[Mikhail Bakhtin]]
| url = https://archive.org/details/mikhailbakhtin00kate
| url-access = registration
| access-date = ngày 15 tháng 1 năm 2012 |edition=4 | year = 1984
| publisher = [[Harvard University Press]]
| location = [[Cambridge]], {{UK}}
| isbn = 978-0-674-57417-5
| pages = [https://archive.org/details/mikhailbakhtin00kate/page/398 398]
}}
* Febvre, Lucien (1982). ''The Problem of Unbelief in the Sixteenth Century: The Religion of Rabelais.'' Translated by Beatrice Gottlieb. Cambridge, MA: Harvard University Press.
* Holquist, Michael. ''Dialogism: Bakhtin and His World, Second Edition''. Routledge, 2002.
* Kinser, Samuel. ''Rabelais's Carnival: Text, Context, Metatext''. Berkeley: [[University of California Press]], 1990.
* {{chú thích tạp chí |doi=10.1086/677406|title=From Satura to Satyre: François Rabelais and the Renaissance Appropriation of a Genre|year=2014|last1=Renner|first1=Bernd|journal=Renaissance Quarterly|volume=67|issue=2|pages=377–424}}
* [[Richard Herne Shepherd|Shepherd, Richard Herne]]. ''The School of Pantagruel'', 1862. Charles Collett. (Essay, [[s:The School of Pantagruel|transcription]])
* {{gutenberg|no=1200|name=Gargantua and Pantagruel}}, translated by Sir [[Thomas Urquhart]] and illustrated by [[Gustave Doré]].
* {{librivox book | title=Gargantua and Pantagruel | author=Francois Rabelais}}

==Liên kết ngoài==
{{Thể loại Commons|Gargantua|Pantagruel}}
* [https://kerchtt.ru/vi/o-chem-roman-gargantyua-i-pantagryuel-gargantyua-i-pantagryuel/ Nội dung vắn tắt 5 quyển ''Gargantua và Pantagruel'']
* [http://thuykhue.free.fr/stt/p/PBVH-Ch08.html François Rabelais và văn hóa dân gian trung đại và phục hưng]
* [https://123doc.net//document/3569811-thoi-dai-phuc-hung-tac-pham-gargantua-et-pantagruel-van-hoc-phuong-tay.htm Tinh thần phục hưng trong ''Gargantua và Pantagruel'']
* [https://vi.fullersociety.com/3269906-what-is-the-work-of-quotgargantua-and-pantagruelquot Ý nghĩa ''Gargantua và Pantagruel'']{{Liên kết hỏng|date=2023-07-27 |bot=InternetArchiveBot }}

[[Thể loại:Tiểu thuyết Pháp]]
[[Thể loại:Văn học Phục Hưng]]
[[Thể loại:Bộ sách]]
[[Thể loại:Nhân vật nam trong văn học]]
[[Thể loại:Tiểu thuyết bối cảnh Paris]]