Xem mã nguồn của Giếng thánh

[[Tập tin:Holy well Kičevo Monastery 03.JPG|300px|nhỏ|phải|Lấy [[nước thánh]] chảy ra từ giếng thánh ở [[Tu viện Kičevo]]]]
[[Tập tin:Offerings.jpg|300px|nhỏ|phải|Các [[đồ cúng]] để lại tại giếng thánh [[St. Brigid's]], gần [[Buttevant]], thuộc hạt [[Cork]], [[Ireland]]]]
'''Giếng thánh''' (''Holy well'') hay '''Suối thiêng''' (''Sacred spring'') là những cái [[giếng]], dòng [[suối]] hoặc [[ao]] nước nhỏ mà được người ta tôn kính trong bối cảnh [[Cơ Đốc giáo]] hoặc [[Ngoại giáo]] (''Pagan'') hoặc đôi khi là cả hai. [[Nước thánh]] múc từ giếng thánh thường được cho là có khả năng [[chữa bệnh]] nhờ sự hiện diện thần thánh của [[thần hộ mệnh]] hoặc vị [[thánh Cơ Đốc giáo]]. Thường có những [[truyền thuyết]] địa phương gắn liền với các [[vị thánh]], ví dụ như trong [[truyền thuyết Cơ đốc giáo]], nước ở đây thường được cho là do một vị thánh hành động khiến cho nước trong nguồn chảy ra. Giếng thánh cũng thường là nơi tổ chức [[nghi lễ]] và [[hành hương]], là nơi người ta [[cầu nguyện]] và để lại đồ cúng. Giếng thánh dưới nhiều hình thức khác nhau xuất hiện ở nhiều [[nền văn hóa]], môi trường tôn giáo và thời kỳ lịch sử khác nhau đến mức dường như việc tôn kính nguồn nước là một [[bản năng]] phổ biến của [[con người]].<ref>e.g. J. & C. Bord, ''Sacred Waters'' (London: Granada), 1985, pp. 1–3.</ref>
==Tổng quan==
Có nhiều bằng chứng về tầm quan trọng của giếng và suối thiêng ở [[La Mã cổ đại|La Mã]] và [[Nước Anh cận La Mã|thời kỳ cận La Mã]], không chỉ ở các khu phức hợp đền thờ như [[Bath, Somerset|Bath]] (Somerset), [[Chedworth]] ([[Gloucestershire]])<ref>''Living Spring Journal'' '''2''', 2002.</ref> và Blunsdon Ridge ([[Wiltshire]])<ref>{{citation | place = UK | url = http://www.jiscmail.ac.uk/cgi-bin/webadmin?A2=ind9905&L=wells-and-spas&T=0&F=&S=&P=4844 | title = Wells and Spas Archives | publisher = Jiscmail | date = May 1999 | issue = 46 | url-status = live | archive-url = https://web.archive.org/web/20070927230839/http://www.jiscmail.ac.uk/cgi-bin/webadmin?A2=ind9905&L=wells-and-spas&T=0&F=&S=&P=4844 | archive-date = 2007-09-27 }}.</ref> có con suối chữa bệnh, nhưng có nhiều địa điểm nhỏ hơn có những cái các giếng và trục nghi lễ được dùng các nghi lễ phụ tôn giáo.<ref>Merrifield, R. (1987) ''The Archaeology of Ritual and Magic''. London: Batsford; pp. 23–50.</ref> Ở các vùng [[Celtic]] thì những dải vải thường được buộc vào [[cây ước nguyện]] ở cạnh giếng thánh, được gọi là giếng Clootie. Giếng Thánh Bernard tại [[Stockbridge, Edinburgh|Stockbridge]] gần Edinburgh đã có năm từ 1800.<ref name="Stoddart">Stoddart, John (1800), ''Remarks on Local Scenery and Manners in Scotland.'' London: William Miller. Vol. 1, facing p. 1.</ref> 

Trong [[tiếng Anh]] thì thuật ngữ ''Haeligewielle'' có nguồn gốc từ một địa danh [[Anglo-Saxon]] gắn liền với các [[dòng suối]] cụ thể trong một cảnh quan<ref>J. Harte, 'Holey Wells and other Holey Places', ''Living Spring Journal'', 1, 2000.</ref> việc sử dụng hiện tại của cụm từ này đã phát sinh thông qua các học giả văn hóa dân gian, các nhà nghiên cứu đồ cổ và các nhà văn khác khái quát từ những ''Giếng thánh'' thực tế đó, còn tồn tại cho đến kỷ nguyên thời hiện đại, ngoài ra thì thuật ngữ ''hố thánh'' (''Holy-hole'')  đôi khi cũng được sử dụng.<ref name="ARoss">A. Ross, ''Pagan Celtic Britain'' (London: RKP), 1967, 107; Willy Worcestre, ''Itinerary'', ed. J. Harvey (Oxford: Clarendon), 1981, pp. 290–291.</ref> Cơ đốc giáo đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến các giếng thánh ở [[Châu Âu]] và [[Trung Đông]]. Vì chúng có mối liên hệ chặt chẽ với việc sùng bái các vị thánh, nhiều giếng ở các quốc gia chuyển đổi sang hình thức Tin lành của Cơ đốc giáo đã không còn được sử dụng, Giếng Thánh tại [[Walsingham]] ([[Norfolk]]) vốn là một yếu tố không thể thiếu trong cuộc hành hương đến đền thờ [[Đức Trinh Nữ Maria]] trong làng, đã biến mất hoàn toàn.<ref>{{chú thích sách|last=Barnes|first=Philip|title=Streams of Healing Grace|year=2017|publisher=Walsingham Review|language=en |pages=12–13}}</ref>

==Chú thích==
[[Tập tin:St Queran's Well 04.jpg|300px|nhỏ|phải|Giếng thánh St Queran]]
{{Tham khảo|cột=}}

==Tham khảo==
*Bord, J. & C. 1985. ''Sacred Waters.'' London: Granada.
*[[Georges Dumézil|Dumézil, Georges]]. 1970. ''Archaic Roman Religion'', I. Transl. by Krapp P. Chicago: University of Chicago Press. 
*Harte, J. 2000. Holey Wells and other Holey Places. ''Living Spring Journal'' 1.
*Lefèvre, Eckard. 1988. Plinius-Studien : IV : Die Naturauffassung in den Beschreibungen der Quelle am Lacus Larius (4,30), des Clitumnus (8,8) und des Lacus Vadimo (8,20). ''Gymnasium'' 95: 236–269. 
*Ninck, M. 1960. ''Die Bedeutung des Wassers im Kult und Leben der Alten. Eine symbolgeschichtliche Untersuchung.'' Darmstadt : Wiss. Buchgesellschaft.
*Stoddart, John. 1800. ''Remarks on Local Scenery and Manners in Scotland.'' London: William Miller. 
*Varner, Gary R. 2009. ''Sacred Wells: A Study in the History, Meaning, and Mythology of Holy Wells and Waters.'' 2nd ed. New York: Algora Publishing. {{ISBN|9780875867182}}.
*Wall, J. Charles. 1912. ''Porches & Fonts''. London: Wells Gardner & Darton.
==Liên kết ngoài==
*[https://www.google.com/maps/d/viewer?hl=en_US&mid=1GXzyCTR9QfejV2YcUmokNb4dhVw&ll=50.40679526096962%2C-5.268424449999998&z=9 Cornish ancient and holy wells]
*[http://www.doit.house/holy-wells-russia.shtml Russian holy wells and sacred springs Full HD photos]
*[https://web.archive.org/web/20120331183010/http://people.bath.ac.uk/liskmj/living-spring/sourcearchive/front.htm ''Source'' Magazine online archive ]
*[https://web.archive.org/web/20120304204217/http://people.bath.ac.uk/liskmj/living-spring/journal/home.htm ''The Living Spring Journal'']
*[http://www.megalithic.co.uk/ The Megalithic Portal]
*[http://nationalwellsindex.org.uk/ The National Wells Index, dedicated to promoting information about and preservation of holy wells] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218181951/http://nationalwellsindex.org.uk/ |date=2014-12-18 }}
*[https://www.jiscmail.ac.uk/cgi-bin/webadmin?A0=wells-and-spas Wells and Spas, the online discussion list for wells and spas]
==Xem thêm==
* [[Nước thánh]]
* [[Vùng nước thiêng]]
* [[Bánh thánh]]
* [[Tín ngưỡng sùng bái tự nhiên]]
[[Thể loại:Tâm linh]]
[[Thể loại:Nước và tôn giáo]]
[[Thể loại:Giếng nước]]