Xem mã nguồn của HIV/AIDS tại Bhutan

'''HIV/AIDS ở Bhutan''' vẫn là một bệnh tương đối hiếm. Tuy nhiên, nó đã trở thành mối quan ngại quốc gia kể từ khi báo cáo đầu tiên của [[Bhutan]] được đưa ra vào năm 1993. Mặc dù nỗ lực giáo dục và tư vấn trước mắt, nhưng số trường hợp nhiễm [[HIV/AIDS]] đã tăng lên kể từ đầu những năm 1990. Điều này đã thúc đẩy các nỗ lực của chính phủ về đối phó với sự lây lan của bệnh thông qua việc lồng ghép các [[bệnh lây truyền qua đường tình dục]] (STI) và phòng chống HIV, giáo dục cơ sở và sự tham gia cá nhân của gia đình hoàng gia Bhutan, cụ thể là [[Thái hậu]] [[Sangay Choden]].<ref name="WHO2010">{{chú thích tạp chí|url=http://www.searo.who.int/LinkFiles/HIV-AIDS_HIV_report-2010-30Nov.pdf|access-date=ngày 21 tháng 11 năm 2011|format=PDF|title=HIV/AIDS in the South-East Asia Region: progress report 2010|pages=43–45|isbn=978-92-9022-389-4|publisher=[[World Health Organization]], Regional Office for South-East Asia|year=2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706172245/http://www.searo.who.int/LinkFiles/HIV-AIDS_HIV_report-2010-30Nov.pdf|archivedate=ngày 6 tháng 7 năm 2011|df=|archive-date=2011-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706172245/http://www.searo.who.int/LinkFiles/HIV-AIDS_HIV_report-2010-30Nov.pdf}}</ref>

== Tỷ lệ nhiễm bệnh ==
Trong năm 2011, có 246 trường hợp nhiễm HIV được báo cáo ở Bhutan, chiếm hơn 0,03% dân số.<ref>{{chú thích web|url=http://www.bhutanobserver.bt/ministry-health-detected/|title=The Ministry of Health has Detected…|publisher=[[Bhutan Observer]] online|date=ngày 1 tháng 8 năm 2011|access-date=ngày 21 tháng 11 năm 2011|archive-date=2011-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20111028154713/http://www.bhutanobserver.bt/ministry-health-detected/|url-status=dead}}</ref> Vào tháng 7 năm 2010, có tổng cộng 217 trường hợp được phát hiện, tuy nhiên các nguồn của Bộ Y tế cho thấy số liệu thực tế ước tính ở UNAIDS là hơn 500.<ref name="update">{{chú thích web|url=http://www.health.gov.bt/doph/cdd/update_HIV2010.pdf|format=PDF|title=An Update on Human Immuno Deficiency Virus/Acquired Immuno Deficiency Syndrome (HIV/AIDS)|date = ngày 1 tháng 7 năm 2010 |access-date = ngày 22 tháng 11 năm 2011 |publisher=Bhutan Ministry of Health|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120508032703/http://www.health.gov.bt/doph/cdd/update_HIV2010.pdf|archivedate = ngày 8 tháng 5 năm 2012 |df=}}</ref> Tỷ lệ nhiễm bệnh vẫn còn khiêm tốn mặc dù tăng lên 185 trường hợp, hay 0,026% dân số, vào đầu năm 2010. Bộ Y tế cho rằng số người nhiễm mới do ngoại tình, sử dụng ma túy, và ảnh hưởng từ các nước láng giềng.<ref name="AHB2010">{{chú thích tạp chí|url=http://www.health.gov.bt/statistics/bulletins/ahb2010/content.pdf|format=PDF|title=Annual Health Bulletin 2010|publisher=Ministry of Health ([[Government of Bhutan]])|year=2010|isbn=978-99936-767-2-0|access-date=ngày 10 tháng 3 năm 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706162837/http://www.health.gov.bt/statistics/bulletins/ahb2010/content.pdf|archivedate=ngày 6 tháng 7 năm 2011|df=|archive-date=2011-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706162837/http://www.health.gov.bt/statistics/bulletins/ahb2010/content.pdf}}</ref> Trong năm 2010, gần 91% số trường hợp nhiễm HIV ở Bhutan được cho là do có nhiều [[bạn tình]] và không sử dụng [[bao cao su]].<ref name=update/> Tính đến năm 2010, Bhutan đã không triển khai bất kỳ chương trình bơm kim tiêm nào.<ref name="WHO2010" />

Người nhiễm HIV/AIDS ở Bhutan bao gồm tất cả các nhóm xã hội, bao gồm nhân viên chính phủ, doanh nhân, nông dân, lính, tu sĩ, gái mại dâm và các bà nội trợ. Trong năm 2010, các bà nội trợ đã chiếm 61 trong số 217 trường hợp được biết đến, trong khi đó người bán dâm bị nhiễm HIV là 10.<ref name=update/> Người dân ở độ tuổi từ 15 đến 29 chiếm một nửa trong số những người được báo cáo là sống chung với HIV/AIDS trong năm 2010. Ở Bhutan, HIV/AIDS được phát hiện chủ yếu thông qua việc theo dõi liên lạc và kiểm tra y tế thông thường.<ref name=update/> Các khu vực đô thị như [[Thimphu]], quán bar, karaoke, vũ trường và khách sạn cho thấy xu hướng lan rộng của HIV/AIDS. Kuensel ước tính có khoảng 266 gái mại dâm ở Thimphu.<ref>{{chú thích web|url=http://www.kuenselonline.com/2011/?p=16998|publisher=[[Kuensel]] online|first=Nirmala|last=Pokhrel|title=Thimphu Survey Shows High Risk Sexual Conduct|date = ngày 26 tháng 2 năm 2011 |access-date = ngày 21 tháng 11 năm 2011}}{{dead link|date=October 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref>

Đến năm 2010, tổng cộng có 40 người chết vì các nguyên nhân liên quan đến HIV/AIDS, và một người tự vẫn.<ref name=update/>

== Điều trị ==
Dịch vụ tư vấn và điều trị HIV/AIDS chỉ có ở hệ thống chăm sóc sức khoẻ phổ quát của Bhutan.<ref name="WHO2010" /> Trong năm 2010, 46 trong số 217 người sống chung với HIV/AIDS đang được điều trị. Các vấn đề về điều trị, tư vấn và tuân thủ hành vi của những người có HIV đã trở thành vấn đề tranh luận công khai.<ref>{{chú thích web|url=http://www.bhutanobserver.bt/sex-disease-criminality/|title=Sex, Disease, and Criminality|publisher=[[Bhutan Observer]] online|first=Sonam|last=Wangchuk|date = ngày 19 tháng 8 năm 2011 |access-date = ngày 21 tháng 11 năm 2011 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111119213303/http://www.bhutanobserver.bt/sex-disease-criminality/|archivedate = ngày 19 tháng 11 năm 2011 |df=}}</ref> Không giống như hầu hết các nước láng giềng, Bhutan chưa bao giờ thực hiện bất kỳ hoạt động giám sát huyết thanh nào.<ref name="WHO2010" />

Người nhiễm HIV/AIDS ở Bhutan bị xã hội kỳ thị và thường phải đối mặt với sự phân biệt, kể cả từ bỏ và [[thất nghiệp]] vì đó là một bệnh lây truyền qua đường tình dục.<ref name="lhaksam">{{chú thích web|url=http://www.lhaksam.org.bt/|title=Lhaksam ལྷག་བསམ། Bhutan Network of Positive People|access-date = ngày 21 tháng 11 năm 2011}}</ref><ref name="A">{{chú thích web|url=http://www.kuenselonline.com/2011/?p=16925|title=A – The covert status of this support group NGO reflects the society it exists in|publisher=[[Kuensel]] online|first=Sonam|last=Pelden|date = ngày 21 tháng 2 năm 2011 |access-date = ngày 21 tháng 11 năm 2011}}{{dead link|date=October 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref name="closet" /><ref>{{chú thích web|url=http://www.kuenselonline.com/2011/?p=18949|title=No Law in Place to Protect Their Rights|first=Sonam|last=Pelden|date = ngày 15 tháng 10 năm 2011 |access-date = ngày 21 tháng 11 năm 2011 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111022101037/http://www.kuenselonline.com/2011/?p=18949|archivedate = ngày 22 tháng 10 năm 2011 |df=}}</ref> Những người bị nhiễm bệnh thường im lặng vì sợ sự phân biệt trong một xã hội bảo thủ. Cả chính phủ<ref name=update/><ref name=AHB2010/><ref name=history>{{chú thích web |url=http://www.health.gov.bt/doph/cdd/hivHistory.pdf |title=History: National STI and HIV/AIDS |publisher=Bhutan Ministry of Health |page=2 |format=PDF |access-date = ngày 21 tháng 11 năm 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120508032749/http://www.health.gov.bt/doph/cdd/hivHistory.pdf |archivedate = ngày 8 tháng 5 năm 2012 |df= }}</ref> và phương tiện truyền thông ở Bhutan<ref name="closet">{{chú thích web|url=http://www.kuenselonline.com/2011/?p=21413|title=To Come out of the Closet or Not?|first=Sonam|last=Pelden|publisher=[[Kuensel]] online|date = ngày 21 tháng 11 năm 2011 |access-date = ngày 21 tháng 11 năm 2011}}{{dead link|date=October 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://www.kuenselonline.com/2011/?p=1915|title=Editorial: Living with HIV/AIDS|publisher=[[Kuensel]] online|date = ngày 23 tháng 2 năm 2011 |access-date = ngày 21 tháng 11 năm 2011}}{{dead link|date=October 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> đã nhận ra nhu cầu phải giải quyết vấn đề kỳ thị xã hội, phòng ngừa, bằng cách giáo dục và tư vấn cho dân chúng nói chung.

Lhak-sam, một [[tổ chức phi chính phủ]], được thành lập tại Thimphu vào năm 2009 do những người Bhutan nhiễm HIV để tiếp tục giáo dục và phòng chống [[HIV/AIDS]]. Một số lượng lớn các thành viên của nó đang thất nghiệp.<ref name=lhaksam/><ref>{{chú thích web|url=http://www.bhutantimes.bt/index.php?option=com_content&task=view&id=2878|title=IMS Builds Capacity for Lhaksam (HIV – NGO)|first=Ugyen|last=Pelgen|publisher=[[Bhutan Times]] online|date = ngày 1 tháng 10 năm 2011 |access-date = ngày 21 tháng 11 năm 2011 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120420092918/http://www.bhutantimes.bt/index.php?option=com_content&task=view&id=2878|archivedate = ngày 20 tháng 4 năm 2012 |df=}}</ref>

== Lịch sử ==
Mặc dù không có trường hợp nào được báo cáo về hội chứng [[suy giảm miễn dịch]] mắc phải (AIDS) thông qua đầu những năm 1990, Bộ Y tế đã thiết lập một chương trình nâng cao nhận thức cộng đồng vào năm 1987. Với sự khuyến khích của WHO, một "phòng thí nghiệm tham chiếu" được thành lập tại Bệnh viện Đa khoa Thimphu để xét nghiệm HIV/AIDS để phòng ngừa. Để nâng cao nhận thức, đại diện của Viện Sức khoẻ Gia đình Quốc gia được gửi đến Bangladesh vào năm 1990 để đào tạo về các biện pháp điều trị và nhận thức về AIDS.<ref name="Worden">{{Country study|author=Robert L. Worden|country=Bhutan|abbr=bt|section=Health|editor=Andrea Matles Savada|date=September 1991|pd=yes}}</ref>

Trường hợp HIV/AIDS đầu tiên của Bhutan được phát hiện vào năm 1993.<ref name=update/><ref name="history"/> Năm 1999, Thái hậu Sangay Choden đảm nhiệm Đại sứ UNFPA tại Bhutan, và là nhà hoạt động giáo dục công lập của Bhutan về HIV/AIDS. Bà đã đưa ra nhiều bài thuyết trình tại các buổi tụ họp công cộng, tại trường học và bỏ học, cho quân đội, tại các tu viện, và trong các cộng đồng nông thôn. Thái hậu cũng đã thực hiện Ngày Thế giới Phòng chống AIDS của Bhutan.<ref name="WHO2010" />

== Xem thêm ==
* [[HIV/AIDS ở Nhật Bản]]
* [[HIV/AIDS ở Triều Tiên]]
* [[HIV/AIDS ở Campuchia]]
* [[HIV/AIDS ở Malaysia]]

== Chú thích ==
{{tham khảo}}

=== Tham khảo ===
* {{chú thích web|url=http://www.health.gov.bt/hivStatistics.php|title=STI & HIV/AIDS Reports of the country|publisher=Bhutan Ministry of Health|date = ngày 1 tháng 7 năm 2010 |access-date = ngày 21 tháng 11 năm 2011 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120423171020/http://www.health.gov.bt/hivStatistics.php|archivedate = ngày 23 tháng 4 năm 2012 |df=}}
{{HIV và AIDS}}
[[Thể loại:Y tế Bhutan]]
[[Thể loại:HIV/AIDS theo quốc gia|Bhutan]]