Xem mã nguồn của Hang Xóm Trại

{{Location map | Vietnam| width = 200| float = right
| relief = yes
| label = ''Hang Xóm Trại''
| position = bottom
| lat_deg = 20.552911
| lon_deg = 105.440200
}}
'''Hang Xóm Trại''' là [[hang]] trong núi đá vôi thuộc xóm Trại, xã [[Văn Miếu (xã)|Văn Miếu]], tỉnh [[Phú Thọ]], Việt Nam.<ref name =BandoHc >Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013.</ref><ref name =Bd50- >Bản đồ tỷ lệ 1:50.000 tờ F-48- . Cục Đo đạc và Bản đồ Việt Nam, 2004.</ref>

Từ phường [[Hòa Bình, Phú Thọ|Hòa Bình]] theo quốc lộ 6 đến ngã ba [[Mãn Đức]], đi theo đường 12A đến ngã ba Xưa, sau đó rẽ trái đường 12B khoảng 8&nbsp;km, tiếp tục rẽ trái theo đường liên xã [[Văn Miếu (xã)|Văn Miếu]] khoảng 4&nbsp;km là đến [[di tích]]. Hang nằm ở phía đông sườn [[núi]] khu Trại.<ref name =hxt-dulichvn >[http://www.dulichvn.org.vn/index.php?category=2500&itemid=23048 Đến Hòa Bình tham quan di tích hang Xóm Trại]. Dulichvn, 25/07/2013. Truy cập 25/01/2018.</ref><ref name="sovanhoa.hoabinh.gov.vn">{{Chú thích web |url=http://sovanhoa.hoabinh.gov.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=379:hang-xom-tri&catid=52:di-tich-danh-thng&Itemid=88 |ngày truy cập=2013-09-29 |tựa đề=http://sovanhoa.hoabinh.gov.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=379:hang-xom-tri&catid=52:di-tich-danh-thng&Itemid=88 |archive-date=2018-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180126012527/http://sovanhoa.hoabinh.gov.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=379:hang-xom-tri&catid=52:di-tich-danh-thng&Itemid=88 |url-status=dead }}</ref>

Năm 2011, Hang Xóm Trại đã xếp hạng [[di tích]] [[khảo cổ]] cấp [[quốc gia]]. Ngày nay, [[di tích]] đã được tôn tạo phục vụ cho mục đích tham quan và [[nghiên cứu]].
== Mô tả ==
Hang Xóm Trại nằm ở độ cao 15 m so với [[thung lũng]], cửa [[hang]] rộng 8 m quay theo hướng đông.<ref name="sovanhoa.hoabinh.gov.vn"/> Lòng [[hang]] rộng, trần hang lõm sâu vào như hai quả [[trứng gà]] dính liền nhau.<ref>Lên rừng xuống biển, trang 26, ấn bản năm 2012</ref> Cửa [[hang]] cao 10 m, [[hang]] ăn sâu vào trong khoảng 13 m.

Đặc biệt hơn, lẫn trong lối đi vào và trên vách [[hang]] có vô số vỏ [[ốc]] [[hóa thạch]] từ nghìn năm trước bám chặt vào [[đá]]. Theo các nhà [[khảo cổ]], chỉ một diện tích nhỏ khoảng một mét khối đã có đến 40000 con [[ốc]] [[hóa thạch]] chen chút dày đặc.<ref name="ReferenceA">Lên rừng xuống biển, trang 27, ấn bản năm 2012</ref>
==Lịch sử khảo sát ==
Hang Xóm Trại được các nhà [[khảo cổ học]] [[Việt Nam]] phát hiện lần đầu tiên vào năm 1975.<ref name="cinet.gov.vn">{{Chú thích web |url=http://www.cinet.gov.vn/ArticleDetail.aspx?articleid=42188&sitepageid=51 |ngày truy cập=2013-09-29 |tựa đề=http://www.cinet.gov.vn/ArticleDetail.aspx?articleid=42188&sitepageid=51 |archive-date = ngày 2 tháng 10 năm 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131002211933/http://www.cinet.gov.vn/ArticleDetail.aspx?articleid=42188&sitepageid=51 }}</ref>
* Tháng 7/1980 đoàn [[Viện Khảo cổ học|Viện Khảo cổ học Việt Nam]] và đoàn [[địa chất]] 203 đã phối hợp tiến hành khảo sát địa điểm Hang Xóm Trại. Qua cuộc khảo sát này, các nhà [[khảo cổ]] đã tìm được 108 hiện vật [[đá]] và xương [[động vật]] các loại.<ref name="sovanhoa.hoabinh.gov.vn"/>
* Tháng 5/1981 các nhà [[khảo cổ]] [[Việt Nam]] đã tiến hành khai quật [[di chỉ]] Hang Xóm Trại. Trong lần khai quật này đã phát hiện thêm 1150 hiện vật, bao gồm công cụ [[đá]] và xương.<ref name="sovanhoa.hoabinh.gov.vn"/>
* Những năm sau đó, Hang Xóm Trại liên tục được khai quật nhưng mãi đến năm 2008 các nhà [[khảo cổ]] mới có một phát hiện cự kỳ quan trọng. Sau khi đào sâu xuống lòng đất khoảng 4 m, các nhà [[khảo cổ]] đã tìm ra được lối đi cổ.<ref>{{Chú thích web |url=http://news.zing.vn/Bi-an-con-duong-co-bac-nhat-o-Viet-Nam-post100519.html |ngày truy cập=2013-09-29 |tựa đề=Bản sao đã lưu trữ |archive-date=2016-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160127160933/http://news.zing.vn/Bi-an-con-duong-co-bac-nhat-o-Viet-Nam-post100519.html |url-status=dead }}</ref> Lối đi này đã được công nhận là lối đi cổ xưa nhất [[thế giới]].<ref name="ReferenceA"/><ref>[http://www.drnguyenviet.com/?id=6&cat=1&cid=61 Phát hiện đường đi và mộ táng văn hoá Hoà Bình tại hang Xóm Trại (Lạc Sơn, Hoà Bình)]. Trung tâm tiền sử Đông Nam Á, 2008. Truy cập 15/01/2016.</ref>

Qua nhiều lần khai quật, kết quả đã cho thấy Hang Xóm Trại vừa là nơi sinh sống lâu dài vừa là xưởng chế tác công cụ của cư dân [[văn hóa Hòa Bình]]. Đây là [[di chỉ]] có niên đại sớm nhất cách đây 21 nghìn năm và được xem là [[di tích]] [[khảo cổ]] tiêu biểu trong khu vực [[Đông Nam Á]].<ref name="cinet.gov.vn"/><ref>[http://www.archives.gov.vn/Pages/Tin%20chi%20ti%E1%BA%BFt.aspx?itemid=909&listId=cb018edc-28eb-4aca-9b21-bd3ad3eef91d&ws=content Những phát hiện khảo cổ mới tại di tích hang Xóm Trại (Hòa Bình)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160222075048/http://www.archives.gov.vn/Pages/Tin%20chi%20ti%E1%BA%BFt.aspx?itemid=909&listId=cb018edc-28eb-4aca-9b21-bd3ad3eef91d&ws=content |date = ngày 22 tháng 2 năm 2016}}. Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, 2009. Truy cập 15/01/2016.</ref>

== Tham khảo ==
{{tham khảo|colwidth=27em}}

== Xem thêm ==
* {{chú thích web | url =http://sovanhoa.hoabinh.gov.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=379:hang-xom-tri&catid=52:di-tich-danh-thng&Itemid=88 | tiêu đề =Hang Xóm Trại | ngày truy cập =2013-09-29 | archive-date =2018-01-26 | archive-url =https://web.archive.org/web/20180126012527/http://sovanhoa.hoabinh.gov.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=379:hang-xom-tri&catid=52:di-tich-danh-thng&Itemid=88 | url-status =dead }}
* {{chú thích web | url = http://www.cinet.gov.vn/ArticleDetail.aspx?articleid=42188&sitepageid=51 | tiêu đề = Tu bổ, tôn tạo di tích khảo cổ hãng Xóm Trại | ngày truy cập = 2013-09-29 | archive-date = ngày 2 tháng 10 năm 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20131002211933/http://www.cinet.gov.vn/ArticleDetail.aspx?articleid=42188&sitepageid=51 }}
* {{chú thích web | url = http://news.zing.vn/Bi-an-con-duong-co-bac-nhat-o-Viet-Nam-post100519.html | tiêu đề = Bí ẩn con đường cổ bậc nhất Việt Nam | ngày truy cập = 2013-09-29 | archive-date = 2016-01-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160127160933/http://news.zing.vn/Bi-an-con-duong-co-bac-nhat-o-Viet-Nam-post100519.html | url-status = dead }}
* {{chú thích sách |tựa đề= Lên rừng xuống biển |nhà xuất bản= [[nhà xuất bản Kim Đồng]] |năm= 2012|tháng= Februray }}

== Liên kết ngoài ==
{{Hang động Việt Nam}}

{{coord| 20.552911| 105.440200| type:landmark| format= dms| display= title}}

[[Thể loại:Địa điểm khảo cổ]]
[[Thể loại:Khảo cổ Việt Nam]]
[[Thể loại:Địa lý Hòa Bình]]
[[Thể loại:Hang động Việt Nam]]
[[Thể loại:Địa lý Phú Thọ]]