Xem mã nguồn của Iraq xâm lược Kuwait

{{Infobox military conflict
|partof = [[Chiến tranh Vùng Vịnh]] và [[Chiến tranh Vùng Vịnh (định hướng)|các cuộc xung đột Vùng Vịnh Ba Tư]]
| image             = File:Tankskuwait.jpg
| caption           = Đoàn xe tăng [[T-72]] của Iraq tiến vào [[Thành phố Kuwait]]
|conflict = Iraq xâm lược Kuwait
|date = 2 tháng 8 năm 1990–ngày 4 tháng 8 năm 1990<br>({{Age in months, weeks and days|month1=08|day1=02|year1=1990|month2=08|day2=04|year2=1990}})
|place = [[Kuwait]] 
|result =  {{tree list}}
* [[Ba'athist Iraq|Iraq]] chiến thắng
** [[Nghị quyết 660]] vào ngày 2 tháng 8 lên án cuộc xâm lược
** [[Nghị quyết 661]]  vào ngày 6 tháng 8  tuyên bố quyền tự vệ của Kuwait và áp đặt các biện pháp trừng phạt quốc tế đối với Iraq 
** [[Nghị quyết 662]]  vào ngày 9 tháng 8 chỉ định việc Iraq chiếm đóng và sáp nhập Kuwait là bất hợp pháp
** [[Nghị quyết 665]] vào ngày 25 tháng 8 cho phép phong tỏa hải quân chống lại Iraq 
** {{nowrap|Phong trào kháng chiến Kuwait<ref>{{cite episode|title=1997 Gulf War|episode-link=20th Century Battlefields#Episode 6: 1973 Middle East|series=Twentieth Century Battlefields|series-link=20th Century Battlefields|credits= Presenters: [[Dan Snow|Dan]] và [[Peter Snow]]|network=[[BBC]]|station=[[BBC Two]]|airdate=2007|number=6 |season=1}}</ref>}}
** Bắt đầu [[chiến tranh Vùng Vịnh]]
{{tree list/end}}
| territory         = {{Tree list}}
* [[Cộng hòa Kuwait|Chính phủ bù nhìn thân Iraq được thành lập]] vào ngày 2 tháng 8 và sáp nhập vào ngày 28 tháng 8
**  Các khu vực phía bắc trở thành [[huyện Saddamiyat al-Mitla']] thuộc [[tỉnh Basra]]
** Phần lớn lãnh thổ còn lại trở thành [[Tỉnh Kuwait]]
{{Tree list/end}}
|credits =
| combatant1        = {{flagicon image|Flag of Iraq (1963–1991).svg}} [[Ba'athist Iraq|Iraq]]
| combatant2        = {{flag|Kuwait}}
| commander1        = {{ubli|{{flagicon image|Flag of Iraq (1963–1991).svg}} [[Saddam Hussein]]|{{flagicon image|Flag of Iraq (1963–1991).svg}} [[Ra'ad al-Hamdani]]|{{flagdeco|Ba'athist Iraq}} [[Tariq Aziz]]|{{flagdeco|Ba'athist Iraq}} [[Ali Hassan al-Majid]]|{{flagdeco|Ba'athist Iraq}} [[Izzat Ibrahim al-Douri]]|{{flagdeco|Ba'athist Iraq}} [[Hussein Kamel al-Majid]]}}
| commander2        = {{ubli|{{flagdeco|Kuwait}} [[Jaber Al-Ahmad Al-Sabah|Jaber III]]|{{flagdeco|Kuwait}} [[Saad Al-Salim Al-Sabah|Saad I]]| {{flagdeco|Kuwait}} [[Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah|Sabah IV]]|{{flagdeco|Kuwait}} [[Fahad Al-Ahmed Al-Jaber Al-Sabah|Fahad IV]]{{KIA}}}}
| units1            = {{Tree list}}
*{{flagdeco|Ba'athist Iraq}} [[Lực lượng Vũ trang Iraq]]
** [[Lục quân Iraq]]
** {{flagicon image|Iraqi_Republican_Guard_Symbol.svg|border=}} [[Lực lượng Vệ binh Cộng hòa (Iraq)|Lực lượng Vệ binh Cộng hòa]]
** {{flagicon image|Roundel of Iraq.svg}} [[Không quân Iraq]]
** {{flagicon image|Flag of the Iraqi Navy (pre-2003).svg}} [[Hải quân Iraq]] 
{{Tree list/end}}
| units2            = {{Tree list}}
*{{flagdeco|Kuwait}} [[Lực lượng Vũ trang Kuwait]]
** [[File:Coat of arms of Kuwait.svg|25px]] [[Lục quân Kuwait]]
** [[File:Kuwait Air Force emblem.svg|25px]] [[Không quân Kuwait]]
** [[File:KNF Seal.svg|25px]] [[Hải quân Kuwait]]
** [[File:Kuwaiti National Guard Emblem.svg|25px]] [[Vệ binh quốc gia Kuwait]]
{{Tree list/end}}
|strength1 = 88.000<ref>{{Chú thích web |url=http://www.mokatel.com/openshare/Behoth/IraqKwit/9/tab03.doc_cvt.htm |ngày lưu trữ=2014-07-14 |ngày truy cập=2015-08-02 |tiêu đề=Al Moquatel |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714180721/http://www.mokatel.com/openshare/Behoth/IraqKwit/9/tab03.doc_cvt.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{chú thích báo|title=1990: Iraq invades Kuwait |newspaper=BBC On This Day|publisher=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/august/2/newsid_2526000/2526937.stm|access-date =ngày 20 tháng 4 năm 2010|date=ngày 2 tháng 8 năm 1990}}</ref><ref>{{chú thích web|title=1990 The Invasion of Kuwait|last=Johns|first=Dave|date=ngày 24 tháng 1 năm 2006|work=Frontline/World|publisher=[[Public Broadcasting Service|PBS]]|url=http://www.pbs.org/frontlineworld/stories/iraq501/events_kuwait.html|access-date =ngày 20 tháng 4 năm 2010}}</ref>
| strength2         = {{Tree list}}
*20,000
** 16,000 (Lục quân)<ref name="Library of Congress">{{cite journal|title=Kuwait Organization and Mission of the Forces|date=January 1993|journal=Country Studies|publisher=Library of Congress|url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+kw0058)|access-date=20 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20090110113100/http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+kw0058)|archive-date=10 January 2009}}</ref>
** 2,200 (Không quân)<ref name="Library of Congress"/>
** 1,800 (Hải quân)<ref name="Library of Congress"/>
{{Tree list/end}}
|casualties1 =
{{Tree list}}
* 295 chết
* 361 bị thương (theo Kuwait)
** 120 xe tăng và xe bọc thép bị phá hủy<ref>"سير العمليات العسكرية للغزو العراقي للكويت", Al Moqatel</ref>
** 4 tàu chìm (theo Kuwait)
{{Tree list/end}}
|casualties2 = {{Tree list}}
* 420 chết 
* 12,000 [[tù binh]] <ref>{{cite web |title=Kuwaiti casualties |url=http://kkamcm.org/public/Content.aspx?PageID=3 |website=kkackm |access-date=27 June 2018 |archive-date=18 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220318154002/https://www.kkamcm.org/public/Content.aspx?PageID=3 |url-status=dead }}</ref>
** c. 250 xe tăng bị phá hủy/thu giữ
** 850+ xe bọc thép bị phá hủy/thu giữ<ref>''Jane's Armour and Artillery 2003–2004''</ref><ref>Gordon L. Rottman (1993), ''Armies of the Gulf War'', pp. 48–49</ref><ref>Aleksei Brusilov, Leonid Karyakin (August 2003), {{lang|ru|Танки в операции «Шок и трепет»}} [''Tanks in Operation Shock and Awe''], Tankomaster {{in lang|ru}}</ref>
** 57 máy bay bị phá hủy<ref>{{cite BAILII |juris=auto |courtname=auto |court=UKHL |year=2002 |num=19 |litigants=Kuwait Airways Corporation v Iraqi Airways Company and others |parallelcite=[2002] 3 All ER 209, [2002] 2 WLR 1353, [2003] 1 CLC 183, [2002] 2 AC 883, [2002] 1 All ER (Comm) 843}}</ref>
** 8+ máy bay [[Dassault Mirage F1|Mirage F1s]] bị thu giữ
** 17 tàu chiến chìm
** 6 tàu chiến bị thu giữ<ref>{{cite web |title=Kuwaiti Casualties |url=http://kkamcm.org/public/Content.aspx?PageID=3 |website=kkamkm |access-date=27 June 2018 |archive-date=18 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220318154002/https://www.kkamcm.org/public/Content.aspx?PageID=3 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.gulflink.osd.mil/declassdocs/dia/19981113/0000001.html|title=Iraq: Naval Threat to US Forces|access-date=19 December 2014|archive-date=25 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225161815/https://gulflink.health.mil/declassdocs/dia/19981113/0000001.html}}</ref><ref>المبحث الرابع, إعادة بناء القوات المسلحة لكل من دول مجلس التعاون الخليجي، بعد الحرب, Al Moquatel</ref>
** 24 tên lửa [[MIM-23 Hawk|I-Hawk SAMs]] bị phá hủy/thu giữ
** 36 pháo tự hành [[Pháo tự hành M109|M109 155mm]] bị phá hủy/thu giữ
** 20–80 pháo tự hành [[Mk F3 155 mm|AMX-F3 155mm SPHs]] bị phá hủy/thu giữ<ref>{{Cite book |url=https://www.csis.org/programs/emeritus-chair-strategy/us-strategic-and-defense-efforts/lessons-war/gulf-war |first1=Anthony H. |last1=Cordesman |first2=Abraham R. |last2=Wagner |title=The Lessons of Modern War |volume=IV: The Gulf War |chapter=Chapter Three: The Forces Engaged – Opposing Military Cultures and The Human Element |publisher=Routledge |chapter-url=https://csis-website-prod.s3.amazonaws.com/s3fs-public/160628_GW-3_Forces_Engaged_10-1-94.pdf |date=October 15, 1994 |access-date=1 October 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170813214646/https://csis-prod.s3.amazonaws.com/s3fs-public/legacy_files/files/media/csis/pubs/941015lessonsgulfiv-chap03.pdf |archive-date=13 August 2017  }}</ref><ref>"Kuwait had loaned a battery of French 155mm Mk F3 SP guns to Iraq during the Iran–Iraq War and a further 80 fell into Iraqi hands after the invasion." Gordon L. Rottman, Ronald Volstad (1993). ''Armies of the Gulf War''. Osprey. p. 49</ref>
{{Tree list/end}}
}}

Cuộc '''xâm lược Kuwait''', còn được gọi là cuộc chiến tranh Iraq–Kuwait, là 1 cuộc [[xung đột]] lớn giữa Ba'athist Iraq và các Tiểu vương quốc [[Kuwait]], và dẫn đến việc chiếm đóng [[Iraq]] 7 tháng dài đối với Kuwait, và sau đó dẫn đến sự can thiệp quân sự bởi các lực lượng do [[Hoa Kỳ|Mỹ]] chỉ huy trong cuộc [[chiến tranh Vùng Vịnh]] và [[Iraq]] đốt 600 giếng dầu của [[Kuwait]].

Năm [[1990]], [[Iraq]] cáo buộc [[Kuwait]] ăn cắp [[dầu mỏ]] của [[Iraq]] qua [[khoan xiên]], mặc dù một số nguồn tin [[Iraq]] chỉ ra việc [[Saddam Hussein]] quyết định tấn công [[Kuwait]] đã được thực hiện một vài tháng trước khi cuộc xâm lược trên thực tế.<ref name="fawcett">{{chú thích sách|last=Gause|first=F. Gregory, III|chapter=The International Politics of the Gulf|title=International Relations of the Middle East|url=https://archive.org/details/internationalrel0000unse_u8i6|editor=Louise Fawcett|publisher=Oxford: The University Press|year=2005|isbn=0-19-926963-7|pages=[https://archive.org/details/internationalrel0000unse_u8i6/page/263 263]–274}}</ref> Một số người cảm thấy có nhiều lý do cho hành vi của Iraq, bao gồm cả Iraq không có khả năng chi trả hơn 80 tỷ USD đã được vay để tài trợ cho cuộc [[chiến tranh Iran-Iraq]], và việc Kuwait sản xuất dầu quá mức mà khiến cho thu nhập của Iraq sụt giảm.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.acig.org/artman/publish/article_213.shtml|tiêu đề=Iraqi Invasion of Kuwait; 1990|nhà xuất bản=Air Combat Information Group|ngày tháng=ngày 16 tháng 9 năm 2003|ngày truy cập=ngày 8 tháng 6 năm 2011|tác giả 1=Cooper, Tom|trích dẫn=During the Arab League Summit, held in Baghdad, in late May 1990, the Iraqi President furthermore called for the liberation of Jerusalem, attacks on the USA and Israel, and demanded $27 billion from Kuwait, while blaming Kuwaiti and Saudi greed for oil, and equating them with an act of war against Iraq. Kuwait, Saudi Arabia and United Arab Emirates (UAE) responded that they would lower their oil output, but – in essence – all the corresponding Iraqi demands were in vain: Arab countries continued producing more oil than assigned to them by the OPEC, thus lowering the price. The result was that the Iraqi economy experienced increasing problems while attempting to recover from the long war with Iran.|archive-date=2014-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006231817/http://www.acig.org/artman/publish/article_213.shtml|url-status=dead}}</ref> Cuộc xâm lược bắt đầu vào ngày 2 tháng 8 năm 1990, và trong vòng hai ngày giao tranh dữ dội, hầu hết các lực lượng vũ trang Kuwait hoặc bị đánh tan tác bởi Vệ binh Cộng hòa Iraq hoặc chạy qua nước láng giềng [[Ả Rập Xê Út]] và [[Bahrain]]. Tiểu vương quốc Kuwait được sáp nhập, và vài ngày sau đó Saddam Hussein đã công bố Kuwait là tỉnh thứ 19 của Iraq.

== Bối cảnh ==

=== Nợ chiến tranh và tổn thất trong kinh tế ===
Sau khi kết thúc cuộc [[Chiến tranh Iran – Iraq]] (1980–1988), Iraq đã rơi vào tình trạng khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. Sự hệ lụy của chiến tranh kéo dài đến tám năm khiến Baghdad đã phải gánh khoảng nợ từ nước ngoài hơn 80 tỷ USD, trong đó phần lớn vay nợ từ các quốc gia vùng Vịnh như [[Kuwait]] hoặc [[Ả Rập Xê Út]] (tổng cộng số tiền nợ hai quốc gia trực tiếp xấp xỉ 37 tỷ USD). Để giải quyết vấn đề, [[Saddam Hussein]] đã kêu gọi những nước này xóa nợ và nâng giá dầu để nhằm giúp Iraq phục hồi kinh tế. Nhưng các đề xuất của ông đều bị từ chối và bác bỏ, dẫn đến căng thẳng lớn giữa mối quan hệ Iraq và Kuwait.<ref name="adst.org">{{Chú thích web |title=Igniting Iraq’s Invasion of Kuwait – Loans, Land, Oil and Access – Association for Diplomatic Studies & Training |url=https://adst.org/2016/09/sparking-iraqs-invasion-kuwait-loans-land-oil-access/ |access-date=2025-08-23 |language=en-US}}</ref><ref>{{Chú thích web |last=Chardell |first=Daniel |date=2023-06-29 |title=The Origins of the Iraqi Invasion of Kuwait Reconsidered |url=https://tnsr.org/2023/06/the-origins-of-the-iraqi-invasion-of-kuwait-reconsidered/ |access-date=2025-08-24 |website=Texas National Security Review |language=en-US}}</ref>

=== Tranh cấp dầu mỏ ===
[[Tập tin:Location-map-of-the-study-area-Rumailaiq-2018.jpg|nhỏ|Bản đồ vị trí mỏ dầu Rumaila nằm dọc biên giới Iraq–Kuwait, khu vực tranh chấp trước năm 1990.]]
Bên cạnh vấn đề nợ nần, Iraq cho rằng Kuwait đã vượt hạn ngạch khai thác dầu [[Tổ chức các nước xuất khẩu dầu lửa|OPEC]] để tung thêm dầu ra thị trường, vì việc bơm nhiều dầu hơn hạn ngạch góp phần giá dầu thế giới sụt giảm và gây Iraq thiệt hại hàng tỷ đô la mỗi năm. Chính quyền Baghdad cũng tố cáo Kuwait thực hiện khoan xiên (slant drilling) từ khu dầu mỏ Rumaila sang lãnh thổ Iraq, nhằm hút dầu mỏ chủ quyền Iraq. Các quan chức Bộ Dầu mỏ Iraq báo cáo số lượng mà Kuwait đã đánh cắp dầu lên đến 300,000 thùng dầu mỗi ngày, và số lượng này được ước tính tổng cộng 3 tỷ đô trong một năm.<ref name="cbsnews.com">{{Chú thích web |date=2000-09-14 |title=Iraq Accuses Kuwait Again - CBS News |url=https://www.cbsnews.com/news/iraq-accuses-kuwait-again/ |access-date=2025-08-30 |website=www.cbsnews.com |language=en-US}}</ref> Saddam tuyên bố đây là hành động “tuyên chiến kinh tế”.<ref name="adst.org"/><ref>https://api.research-repository.uwa.edu.au/ws/portalfiles/portal/96622207/15.20Shehabi_M.AnExtraordinaryRecovery-KuwaitFollowingtheGulfWar.pdf</ref> Thế nên, Iraq đã đòi bồi thường 2,4 tỷ USD. Tuy nhiên, chính phủ Kuwait sau đó lên tiếng phủ nhận, lý do được đưa ra rằng công nghệ khoan và trang thiết bị của họ chưa đủ khả năng để có thể làm kỹ thuật khoan xiên ở quy mô phía Iraq cáo buộc, và đồng thời khoảng cách từ khu vực khai thác phía Bắc Kuwait đến biên giới Iraq được cho là quá xa trong phạm vi để sử dụng phương pháp này.<ref name="cbsnews.com"/>
=== Chủ nghĩa phục quốc Iraq ===
{{đoạn viết trống}}
=== Giao thiệp Iraq-Mỹ ===
{{đoạn viết trống}}

==Chú thích==
{{tham khảo}}
{{sơ khai lịch sử}}

[[Thể loại:Lịch sử Kuwait]]
[[Thể loại:Lịch sử Iraq]]
[[Thể loại:Chiến tranh Vùng Vịnh]]
[[Thể loại:Xung đột năm 1990]]
[[Thể loại:Kuwait năm 1990]]
[[Thể loại:Sáp nhập]]
[[Thể loại:Xâm lược]]
[[Thể loại:Lịch sử quân sự Iraq]]
[[Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Iraq]]
[[Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Kuwait]]