Xem mã nguồn của Joaquín "El Chapo" Guzmán

{{Thông tin nhân vật
| name = Joaquín Guzmán
| image = Booking photo of Joaquin “El Chapo“ Guzman (front).jpg
| image_size = 250px
| caption = Guzman tháng 1 năm 2017
| birth_name = 
| birth_date = {{birth date and age|1957|4|4}}
| birth_place = La Tuna, Badiraguato, [[Sinaloa]], [[México]]
| death_date = 
| death_place = 
| death_cause = 
| residence = 
| other_names = El Chapo
| known_for = Trùm ma túy [[Sinaloa Cartel]]
| employer = 
| occupation = Vận chuyển ma túy trái phép
| title = 
| salary = 
| networth = 1 tỷ USD (2009 [[Forbes]])<ref>{{chú thích web|url=http://www.forbes.com/lists/2009/10/billionaires-2009-richest-people_Joaquin-Guzman-Loera_FS0Y.html|title=www.forbes.com/lits/2009/10/billionaires-2009-richest-people_Joaquin-Guzman-Loera_FS0Y.html<!--INSERT TITLE-->}}</ref>
| height = 1,68 m
| weight = 
| term = 
| predecessor = 
| successor = 
| party = 
| boards = 
| religion = 
| spouse = 
| partner = 
| children = 
| parents = 
| relatives = 
| signature = 
| website = 
| footnotes = Phần thưởng 5 triệu đô la Mỹ ở Hoa Kỳ<ref name=reward>{{chú thích web|url=http://www.dea.gov/pubs/pressrel/pr122004.html|title=Reward notice|ngày truy cập=2009-05-20|archive-date=2008-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080513104102/http://www.dea.gov/pubs/pressrel/pr122004.html}}</ref> và Mexico,<ref>{{chú thích báo | first= | last= |authorlink= | title=Mexico's most wanted traffickers, at $2 million | date=23 tháng 3 năm 2009 | publisher=Associated Press | url =http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5hEF2DTDXyyzoKSxZMlHivEQ3JhGgD973UF7G0 | work = | pages = | access-date = ngày 30 tháng 3 năm 2009 | language = }}</ref> cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ ông này.
}}

'''Joaquín Guzmán Loera''', (sinh 25/12/1954 hoặc 4 tháng 4 năm 1957, đang tranh cãi<ref name=rewards>{{Chú thích web|url=http://www.state.gov/j/inl/narc/rewards/115366.htm|tiêu đề=Narcotics Rewards Program: Joaquín Guzmán-Loera|năm=2009|nhà xuất bản=U.S. Department of State|ngày truy cập=ngày 26 tháng 8 năm 2009}}</ref>), biệt danh "El Chapo" ([[tiếng Tây Ban Nha]]: "''thằng lùn''" do chiều cao 1,68 m của ông) là một [[trùm ma túy]] [[México]], đứng đầu tổ chức vận chuyển ma túy quốc tế được biết đến là [[Sinaloa Cartel]], đặt theo tên tiểu bang giáp biển [[Sinaloa]] của Mexico, nơi tổ chức lần đầu được hình thành. Guzman đã trở thành trùm ma túy hàng đầu của Mexico vào năm 2003 sau vụ bắt giữ đối thủ của ông là Osiel Cárdenas trong Gulf Cartel, và cho đến khi bị bắt tháng 2 năm 2014, ông bị Bộ Ngân khố Hoa Kỳ coi là "kẻ buôn ma tuý quyền lực nhất trên thế giới".<ref name="Milenio">{{chú thích báo|title=Califica EU a "El Chapo" como el narco más poderoso del mundo|url=http://www.milenio.com/cdb/doc/noticias2011/19c5f99ea605cf5a580a72acb27694f8|access-date =ngày 11 tháng 1 năm 2012|newspaper=Milenio|date=ngày 10 tháng 1 năm 2012|archive-date = ngày 26 tháng 6 năm 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120626034803/http://www.milenio.com/cdb/doc/noticias2011/19c5f99ea605cf5a580a72acb27694f8|url-status=dead}}</ref><ref name="El Universal">{{chú thích báo|last=Otero|first=Silvia|title=EU: "El Chapo" es el narco más poderoso del mundo|url=http://www.eluniversal.com.mx/nacion/192801.html|access-date=ngày 11 tháng 1 năm 2012|newspaper=El Universal|archive-date=2012-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20120113191026/http://www.eluniversal.com.mx/nacion/192801.html|url-status=dead}}</ref>

Guzmán đã được tạp chí [[Forbes]] bình chọn là một trong những người quyền lực nhất trên thế giới mỗi năm kể từ năm 2009, xếp hạng lần lượt ở vị trí thứ 41, 60 và 55.<ref name=ForbesMostPowerful>{{Chú thích web|tiêu đề=Joaquin Guzmán Loera ishhjgxnj profile|url=http://www.forbes.com/profile/joaquin-guzman-loera|work=Forbes Magazine|ngày truy cập=ngày 5 tháng 11 năm 2011}}</ref><ref>{{chú thích báo|url=http://www.forbes.com/wealth/powerful-people/list|work=Forbes|title=The World's Most Powerful People List|access-date =ngày 22 tháng 2 năm 2014}}</ref> Ông được mệnh danh là người giàu thứ 10 tại Mexico (thứ 1140 thế giới) vào năm 2011, với giá trị tài sản khoảng 1 tỷ [[Đô la Mỹ|USD]].<ref name="forbes billionaire">{{chú thích báo|url=http://www.forbes.com/lists/2010/10/billionaires-2010_Joaquin-Guzman-Loera_FS0Y.html|title=The World's Billionaires: 937 Joaquin Guzmán Loera|access-date =ngày 21 tháng 9 năm 2010|date=ngày 10 tháng 3 năm 2010|work=Forbes Magazine}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=http://www.forbes.com/profile/joaquin-guzman-loera|tiêu đề=Joaquin Guzmán Loera's Forbes profile|ngày truy cập=ngày 26 tháng 11 năm 2011|ngày tháng=November 2011|work=Forbes}}</ref> Tạp chí cũng gọi gọi ông là "trùm ma túy lớn nhất mọi thời đại"",<ref name="cnn capture">{{chú thích báo|title=Major Mexican drug lord captured|url=http://www.cnn.com/2011/09/19/world/americas/mexico-drug-lord/index.html|newspaper=CNN News|date=Sep 19, 2011}}</ref>, và Cục Phòng chống Ma tuý Hoa Kỳ ước tính ông đã vượt qua những ảnh hưởng và phạm vi của [[Pablo Escobar]], và nay coi ông là "bố già của thế giới ma túy".<ref name="biggest ever">{{chú thích báo|last=Vardi|first=Nathan|title=Joaquin Guzmán Has Become The Biggest Drug Lord Ever|url=http://www.forbes.com/sites/nathanvardi/2011/06/15/joaquin-guzman-has-become-the-biggest-drug-lord-ever|newspaper=Forbes Magazine|date=ngày 15 tháng 6 năm 2011}}</ref> Trong năm 2013, Ủy ban Tội phạm Chicago gọi Guzmán "Kẻ thù số một của công chúng" vì ảnh hưởng của mạng lưới tội phạm của ông này trong Chicago, mặc dù không có bằng chứng cho thấy Guzmán đã từng ở trong thành phố này.<ref name="Public Enemy">{{chú thích báo|last=Tarm|first=Michael|title=Who is 'El Chapo' Guzmán, Public Enemy Number One?|url=http://www.csmonitor.com/World/Latest-News-Wires/2013/0215/Who-is-El-Chapo-Guzman-Public-Enemy-Number-One|access-date =ngày 28 tháng 11 năm 2013|newspaper=The Christian Science Monitor|date=ngày 15 tháng 2 năm 2013}}</ref> Người cuối cùng nhận được tai tiếng như vậy là [[Al Capone]] vào năm 1930.<ref name="HuffPoCapone">{{Chú thích web|url=http://www.huffingtonpost.com/2013/02/14/joaquin-guzman-loera-mexi_n_2686730.html|tiêu đề=Joaquin Guzman Loera, Mexican Drug Cartel Kingpin, Is Chicago's New Public Enemy No. 1|work=The Huffington Post}}</ref>

Tập đoàn Sinaloa của Guzmán đã buôn lậu nhiều tấn hàng [[cocain]] từ [[Colombia]] qua Mexico sang Hoa Kỳ, nơi tiêu dùng mặt hàng này hàng đầu thế giới, và có chân rết phân phối trên khắp nước Mỹ. Tổ chức này cũng đã được tham gia vào việc sản xuất, buôn lậu và phân phối [[methamphetamine]] Mexico, [[Cần sa (chất kích thích)|cần sa]], [[thuốc lắc]] (MDMA) và [[heroin]] trên khắp cả [[Bắc Mỹ]] và [[châu Âu]]. Tại thời điểm bị bắt năm 2014, Guzmán nhập khẩu nhiều loại ma tuý vào Hoa Kỳ hơn bất cứ ai khác.

Guzmán đã bị bắt vào năm 1993 ở [[Guatemala]], bị dẫn độ và bị kết án 20 năm tù ở Mexico vì tội [[giết người]] và buôn bán ma túy. Sau khi hối lộ cai tù, ông đã trốn thoát khỏi một nhà tù liên bang có chế độ an ninh tối đa vào năm 2001. Ông bị chính phủ Mexico, Hoa Kỳ và [[Interpol]] phát lệnh truy nã. Hoa Kỳ treo khoản tiền thưởng 5 triệu USD cho ai cung cấp thông tin dẫn đến bắt giữ Guzmán, còn chính phủ Mexico treo giải thưởng 30 triệu peso (khoảng 2 triệu USD) cho ai cấp thông tin về Guzmán.

Năm 2001, Guzmán trốn thoát khỏi một nhà tù an ninh cẩn mật nhờ trốn trong một xe chở đồ giặt. Guzmán bị bắt giữ năm 2014 ở một khu nghỉ dưỡng ven biển tại Mexico.

Ngày 11 tháng 7 năm 2015, Guzmán đã trốn thoát khỏi nhà tù lần thứ hai thông qua một lối vào ở dưới phòng tắm của phòng giam. Lỗ thủng này dẫn tới một đường hầm có đèn và hệ thống thông gió và xe chạy điện, có chiều dài gần 1,6&nbsp;km, chạy tới một hầm ngầm của một tòa nhà dùng để khai thác ngô bên ngoài nhà tù.<ref>{{chú thích báo|last1=Martínez Ahrens|first1=Jan|title=Joaquín ‘El Chapo’ Guzmán se fuga de la cárcel por un túnel de 1.500 metros|url=http://internacional.elpais.com/internacional/2015/07/12/actualidad/1436683448_468552.html|publisher=[[El País]]|date=ngày 12 tháng 7 năm 2015|language=es}}</ref>

[[Hải quân Mexico]] đã bắt lại Guzmán sau một cuộc đấu súng vào ngày 8 tháng 1 năm 2016.<ref>{{Chú thích web|họ 1=Ahmed|tên 1=Azam|tiêu đề=El Chapo, Escaped Drug Lord, Has Been Recaptured, Mexican President Says|url=http://www.nytimes.com/2016/01/09/world/americas/El-Chapo-captured-mexico.html|nhà xuất bản=The New York Times|ngày truy cập=ngày 8 tháng 1 năm 2016}}</ref>

Guzmán đã bị dẫn độ về Hoa Kỳ vào ngày 19 tháng 1 năm 2017 để đối mặt với các cáo buộc hình sự liên quan đến sự lãnh đạo của ông đối với Sinaloa Cartel.<ref name="ChapoExtradited">{{chú thích web|title=Joaquin 'El Chapo' Guzman Being Extradited to the US|url=http://abcnews.go.com/International/joaquin-el-chapo-guzman-extradited-us/story?id=44900091|access-date =ngày 19 tháng 1 năm 2017}}</ref> Guzmán bị kết tội bởi một bồi thẩm đoàn ở Brooklyn vào ngày 12 tháng 2 năm 2019 về tất cả các tội buôn bán ma túy và dự kiến sẽ bị kết án chung thân mà không có khả năng tạm tha. Phiên xử kết án ông dự kiến diễn ra vào ngày 25 tháng 6 năm 2019.

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*[http://www.cyberpresse.ca/international/amerique-latine/200903/15/01-836635-forbes-honore-le-chef-de-la-mafia-mexicaine.php Forbes honore le chef de la mafia mexicaine, 15 mars 2009]
*[http://www.amw.com/fugitives/brief.cfm?id=25154 Fugitives: Joaquín Guzmán Loera] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216143334/http://www.amw.com/fugitives/brief.cfm?id=25154 |date = ngày 16 tháng 12 năm 2008}}

{{DEFAULTSORT:Guzman, Joaquin El Chapo}}
[[Thể loại:Sinh thập niên 1950]]
[[Thể loại:Nhân vật còn sống]]
[[Thể loại:Tội phạm thế kỷ 20]]
[[Thể loại:Tội phạm thế kỷ 21]]
[[Thể loại:Người Badiraguato]]
[[Thể loại:Tù nhân trốn khỏi nhà tù México]]
[[Thể loại:Người buôn lậu ma túy México]]
[[Thể loại:Tù nhân vượt ngục México]]
[[Thể loại:Ông trùm México]]
[[Thể loại:Tội phạm rửa tiền México]]
[[Thể loại:Người bị dẫn độ tới México]]
[[Thể loại:Người bị dẫn độ từ Guatemala]]
[[Thể loại:Người bị dẫn độ từ México tới Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Người Badiraguato (đô thị)]]
[[Thể loại:Nhân vật trong Chiến tranh ma túy México]]
[[Thể loại:Tù nhân México]]
[[Thể loại:Tù nhân chính phủ liên bang Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Tay buôn lậu của Cartel Sinaloa]]