Xem mã nguồn của Jusuf Muda Dalam

{{Infobox Officeholder
|name = Jusuf Muda Dalam
|image = T. Jusuf Muda Dalam, Gubernur Bank Indonesia.jpg
|caption = 
|office = [[Ngân hàng Indonesia|Thống đốc Ngân hàng Indonesia]]
|term_start = 13 tháng 11 năm 1963
|term_end = 27 tháng 3 năm 1966
|predecessor = [[Soemarno]]
|successor = [[Radius Prawiro]]
|birth_name = Teuku Jusuf Muda Dalam
|birth_date = {{birth date|1914|12|10|df=y}}
|birth_place = [[Sigli]], [[Aceh]], [[Đông Ấn Hà Lan]]
|death_date = {{death date and age|1976|8|26|1914|12|10|df=y}}
|death_place = [[Cimahi]], [[Tây Java]], [[Indonesia]]
|party = [[Đảng Cộng sản Indonesia]]<br/>[[Đảng Dân tộc Indonesia]]
}}
'''Teuku Jusuf Muda Dalam''' (10 tháng 12 năm 1914 – 26 tháng 8 năm 1976) là [[chính trị gia]] và [[nhà báo]] người Indonesia, từng là Thống đốc [[Ngân hàng Indonesia]] từ năm 1963 đến năm 1966.

Xuất thân từ [[Aceh]], Dalam học ở Hà Lan nơi ông thắt chặt quan hệ cộng sản, tích cực hoạt động trong lĩnh vực báo chí và tham gia cuộc kháng chiến Hà Lan. Sau khi trở về Indonesia, ông là đảng viên [[Đảng Cộng sản Indonesia]] một thời gian, cho đến khi chuyển sang [[Đảng Dân tộc Indonesia]] năm 1954. Ông điều hành tờ báo của đảng ''[[Suluh Indonesia]]'' và trở thành lãnh đạo [[Ngân hàng Negara Indonesia]], trước khi được bổ nhiệm làm thống đốc Ngân hàng Indonesia vào năm 1963. Sau khi [[Sukarno]] sụp đổ, ông bị tước quyền lực vào năm 1966, bị kết án tử hình vì tội tham nhũng và chết trong tù.

==Xuất thân và học vấn==
Dalam sinh ra ở [[Sigli]], [[Aceh]] vào ngày 10 tháng 12 năm 1914.<ref name="kami">{{cite book |title=Kami perkenalkan |date=1954 |publisher=[[Ministry of Information (Indonesia)|Ministry of Information]] |page=93 |url=https://www.google.com/books/edition/Kami_perkenalkan/PTUrAQAAIAAJ |language=id |access-date=2022-12-17 |archive-date=2022-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221217123802/https://www.google.com/books/edition/Kami_perkenalkan/PTUrAQAAIAAJ }}</ref> Ông chuyển đến [[Hà Lan]] vào năm 1929,<ref>{{cite book |last1=Poeze |first1=Harry A. |last2=Dijk |first2=Cornelis |last3=van der Meulen |first3=Inge |title=Di negeri penjajah: orang Indonesia di negeri Belanda, 1600-1950 |page=317 |date=2008 |publisher=Kepustakaan Populer Gramedia |isbn=978-979-9101-23-5 |url=https://www.google.com/books/edition/Di_negeri_penjajah/7aEpLKpCfz8C |language=id |access-date=2022-12-17 |archive-date=2022-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221217123715/https://www.google.com/books/edition/Di_negeri_penjajah/7aEpLKpCfz8C }}</ref> theo học tại [[Đại học Erasmus Rotterdam|Đại học Kinh tế Hà Lan]] và hoạt động tích cực trong tổ chức sinh viên Indonesia ''Roepi'', ông từng là phó chủ tịch và quản lý tạp chí của tổ chức.{{sfn|Poeze|Dijk|van der Meulen|2008|p=310}} Trong thời kỳ {{ill|Đức chiếm đóng Hà Lan|en|Netherlands in World War II}}, Dalam tham gia cuộc kháng chiến Hà Lan, quản lý tờ báo bí mật ''De Bevrijding'' ("Giải phóng") ở [[Rotterdam]].{{sfn|Poeze|Dijk|van der Meulen|2008|p=334}} Ông phát triển quan hệ với [[Đảng Cộng sản Hà Lan]], trở thành nhà báo cho tờ ''[[De Waarheid]]'' của đảng.{{sfn|Poeze|Dijk|van der Meulen|2008|p=344}} Ông trở lại Indonesia vào tháng 3 năm 1947.<ref name="historia">{{cite news |title=Jusuf Muda Dalam, dari Uang Panas hingga Selebritas |url=https://historia.id/politik/articles/jusuf-muda-dalam-dari-uang-panas-hingga-selebritas-DrBVx/page/2 |access-date=18 April 2022 |work=Historia |date=5 April 2017 |language=id-ID |archive-date=2022-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220628055212/https://historia.id/politik/articles/jusuf-muda-dalam-dari-uang-panas-hingga-selebritas-DrBVx/page/2 |url-status=live }}</ref>

==Sự nghiệp==
Sau khi quay về Indonesia, ông gia nhập [[Đảng Cộng sản Indonesia]] (PKI) và làm việc trong cục tuyên truyền của Bộ Quốc phòng Indonesia.<ref name="kami"/> Hậu quả của {{ill|Sự kiện Madiun|en|Madiun Affair}} năm 1948, ông bị tống giam vài tháng ở Yogyakarta.<ref>{{cite book |title=Proses Jusuf Muda Dalam, ex Ment. Urusan Bank Sentral "Kabinet 100 Menteri" (gema dari ruang sidang Pengadilan Subversi Djakarta). |ref={{harvid|''Proses Jusuf Muda Dalam''}} |date=1967 |publisher=[[Attorney General's Office of Indonesia]] |page=224 |url=https://www.google.com/books/edition/Proses_Jusuf_Muda_Dalam_ex_Ment_Urusan_B/oPw6AAAAMAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=yusuf+muda+dalam+madiun+1948&dq=yusuf+muda+dalam+madiun+1948&printsec=frontcover |language=id |quote=walaupun ia mengaku pernah ditahan beberapa bulan di Djogjakarta dalam peristiwa Madiun tahun 1948 |access-date=2022-12-17 |archive-date=2022-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221217123753/https://www.google.com/books/edition/Proses_Jusuf_Muda_Dalam_ex_Ment_Urusan_B/oPw6AAAAMAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=yusuf+muda+dalam+madiun+1948&dq=yusuf+muda+dalam+madiun+1948&printsec=frontcover }}</ref> Năm 1950, ông ra tù rồi cùng với [[Ignatius Joseph Kasimo Hendrowahyono|I.J. Kasimo]] được giao nhiệm vụ điều tra việc sử dụng đất ở [[Đông Sumatra]]. Sau đó, ông rời PKI và gia nhập [[Đảng Dân tộc Indonesia]] (PNI) năm 1954. Thời điểm này, ông là thành viên của {{ill|Hội đồng Đại diện Nhân dân Lâm thời|en|Provisional People's Representative Council}}.<ref name="kami"/>

Sau đó, ông đầu tiên được bổ nhiệm làm nhân viên biên chế của [[Ngân hàng Negara Indonesia]] thuộc sở hữu nhà nước năm 1956, sau đó là giám đốc năm 1957 và chủ tịch năm 1959.{{sfn|''Proses Jusuf Muda Dalam''|p=287}} Đồng thời, ông cũng là tổng biên tập tờ báo của đảng PNI's, ''[[Suluh Indonesia]]'', cho đến khi được thay thế bởi [[Mohammad Isnaeni]] vào năm 1957.<ref>{{cite news |title=Ketika Suluh Indonesia Merajai Pers Indonesia |url=https://www.merdeka.com/histori/ketika-suluh-indonesia-merajai-pers-indonesia-sejarah-media-di-indonesia-1.html |access-date=18 April 2022 |work=Merdeka |date=23 October 2021 |language=id |archive-date=2022-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220418103244/https://www.merdeka.com/histori/ketika-suluh-indonesia-merajai-pers-indonesia-sejarah-media-di-indonesia-1.html |url-status=live }}</ref> Trong bối cảnh {{ill|tranh chấp Tây New Guinea|en|West New Guinea dispute}}, Tổng thống [[Sukarno]] bổ nhiệm Dalam vào Bộ Chỉ huy Kinh tế Quốc gia vào tháng 4 năm 1962,<ref>{{cite book |title=Mimbar Penerangan |date=1962 |publisher=[[Ministry of Information (Indonesia)|Ministry of Information]] |page=279 |url=https://www.google.com/books/edition/Mimbar_Penerangan/lGIdAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=1&dq=jusuf+muda+dalam+komando&pg=PA279 |language=id |access-date=2022-12-17 |archive-date=2022-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221217123715/https://www.google.com/books/edition/Mimbar_Penerangan/lGIdAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=1&dq=jusuf+muda+dalam+komando&pg=PA279 }}</ref> trước khi ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Nhà nước Ngân hàng Trung ương (tức Thống đốc Ngân hàng Trung ương) trong {{ill|Kabinet Kerja III|en|Third Working Cabinet}} vào ngày 13 tháng 11 năm 1963. Ông giữ chức vụ này cho đến ngày 27 tháng 3 năm 1966 kế nhiệm bởi [[Radius Prawiro]] trong {{ill|Kabinet Dwikora III|en|Second Revised Dwikora Cabinet}}.<ref>{{cite book |title=Rupiah di tengah rentang sejarah: 45 tahun uang Republik Indonesia, 1946-1991 |date=1991 |publisher=[[Ministry of Finance (Indonesia)|Ministry of Finance]] |pages=25–26 |url=https://www.google.com/books/edition/Rupiah_di_tengah_rentang_sejarah/rP4VAQAAMAAJ |language=id |access-date=2022-12-17 |archive-date=2022-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221217123715/https://www.google.com/books/edition/Rupiah_di_tengah_rentang_sejarah/rP4VAQAAMAAJ }}</ref> Trong nhiệm kỳ ba năm, ông hợp nhất tất cả các ngân hàng quốc gia, bao gồm [[Ngân hàng Indonesia]] và Ngân hàng Negara Indonesia, thành một tổ chức duy nhất, trên danh nghĩa để dễ quản lý.<ref name="historia"/>

==Xét xử và qua đời==
Sau {{ill|phong trào 30 tháng 9|en|30 September Movement}} và Tổng thống [[Sukarno]] mất quyền lực, Dalam bị bắt và buộc tội [[tham nhũng]] lên tới 97,3 tỷ [[Rupiah]] trong khoản tiền thuế từ các nhà nhập khẩu nộp để lấy ngoại tệ.<ref name="historia"/>{{efn|Vào tháng 12 năm 1966, đồng rupiah của Indonesia có tỷ giá hối đoái khoảng 125 rupiah với [[đô la Mỹ]].<ref>{{cite book |year=1968 |title=Economic Trends and Their Implications for the United States |publisher=U.S. Government Printing Office |url=https://www.google.com/books/edition/Economic_Trends_and_Their_Implications_f/JzxHAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=1&dq=indonesian+rupiah+exchange+rate+1967&pg=RA30-PA2 |language=en |access-date=2022-12-17 |archive-date=2022-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221217123724/https://www.google.com/books/edition/Economic_Trends_and_Their_Implications_f/JzxHAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=1&dq=indonesian+rupiah+exchange+rate+1967&pg=RA30-PA2 }}</ref>}} Báo chí thời điểm này đưa tin Dalam có nhiều [[nhân tình]] hưởng thụ lối sống xa hoa. Ngoài cáo buộc tham nhũng, ông còn bị buộc tội tàng trữ vũ khí bất hợp pháp, [[lật đổ]], kết hôn ngoài pháp luật. Dalam bị kết án [[tử hình]] vào ngày 8 tháng 4 năm 1967, khiến ông trở thành chính trị gia Indonesia đầu tiên bị kết án tử hình vì tội tham nhũng. Kháng cáo của ông bị bác bỏ.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.kompas.com/stori/read/2022/07/24/150000079/jusuf-muda-dalam-koruptor-indonesia-pertama-yang-divonis-mati-?page=all|tựa đề=Jusuf Muda Dalam, Koruptor Indonesia Pertama yang Divonis Mati|author=Nibras Nada Nailufar|ngày=24-7-2022|website=[[Kompas]]|language=id|url-status=live|access-date=28 December 2022}}</ref>

Dalam bị bắt giữ tại nhà thay vì nhà tù chính quy, cùng tất cả vợ và nhân tình của ông, ngoại trừ người vợ đầu tiên Sutiasmi đã ly hôn. Trước khi thi hành án, Dalam tử vong vì [[uốn ván]] ở [[Cimahi]] vào ngày 26 tháng 8 năm 1976, trong lúc vẫn còn là phạm nhân tử hình.<ref name="rmol">{{cite news |title=Ditunggu, Vonis Mati Koruptor Kedua |url=https://publika.rmol.id/read/2021/12/07/514453/ditunggu-vonis-mati-koruptor-kedua |access-date=18 April 2022 |work=rmol.id |author=DJONO W OESMAN |date=7 December 2021 |language=id |archive-date=2022-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221217123721/https://publika.rmol.id/read/2021/12/07/514453/ditunggu-vonis-mati-koruptor-kedua |url-status=live }}</ref>

==Ghi chú==
{{Notelist}}
==Chú thích==
{{Tham khảo}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Dalam, Teuku Jusuf Muda}}
{{Thời gian sống|1914|1976}}

[[Thể loại:Tử vong vì bệnh]]