Xem mã nguồn của Khóm Cầu Đúc

'''Khóm Cầu Đúc''' là một loại [[dứa]] đặc sản của thành phố Cần Thơ,<ref name="KCĐ">{{Chú thích web|url=https://www.sggp.org.vn/doi-khom-doi-nguoi-500299.html|tựa đề=Đời khóm - đời người|tác giả=Bùi Gia - Vĩnh Tường|ngày=2018-02-19|website=[[Báo Sài Gòn Giải Phóng]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-08|archive-date=2021-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20211108025531/https://www.sggp.org.vn/doi-khom-doi-nguoi-500299.html}}</ref> thuộc giống [[dứa gai]] (hay còn gọi là dứa nữ hoàng, dứa Queen<ref name="KCĐ"/>). Khóm Cầu Đúc là cây trồng chủ lực của thành phố Cần Thơ, thường được trồng chủ yếu tại xã [[Hỏa Lựu]] và [[Vĩnh Viễn]].<ref>{{Chú thích web|url=https://nongnghiep.vn/khom-cau-duc-trung-gia-d266777.html|tựa đề=Khóm Cầu Đúc trúng giá|tác giả=Phương Nghi|ngày=2020-06-23|website=Báo Nông nghiệp|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-08|archive-date=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109071821/https://nongnghiep.vn/khom-cau-duc-trung-gia-d266777.html}}</ref><ref name="Khóm Cầu Đúc 9">{{Chú thích web|url=https://vnexpress.net/thoi-su/tang-gap-doi-nang-suat-khom-cau-duc-voi-mo-hinh-vietgap-3559166.html|tựa đề=Tăng gấp đôi năng suất khóm Cầu Đúc với mô hình VietGAP|tác giả=Thu Phương|ngày=2017-03-23|website=[[VnExpress]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09|archive-date=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109071832/https://vnexpress.net/thoi-su/tang-gap-doi-nang-suat-khom-cau-duc-voi-mo-hinh-vietgap-3559166.html}}</ref> Năm [[2014]], Khóm Cầu Đúc đã được Cục Sở hữu Trí tuệ, Bộ Khoa học Công nghệ cấp giấy chứng nhận bảo hộ độc quyền.<ref name="CĐ">{{Chú thích web|url=https://www.baohaugiang.com.vn/kinh-te/quan-ly-va-su-dung-nhan-hieu-khom-cau-duc-kho-tram-be-70504.html|tựa đề=Quản lý và sử dụng nhãn hiệu khóm Cầu Đúc: Khó trăm bề|tác giả=Trúc Linh|ngày=2018-07-16|website=Báo Hậu Giang|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-08|archive-date=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109071826/https://www.baohaugiang.com.vn/kinh-te/quan-ly-va-su-dung-nhan-hieu-khom-cau-duc-kho-tram-be-70504.html}}</ref>
== Tên gọi và lịch sử ==
Khóm Cầu Đúc được người dân xã [[Hỏa Tiến]] bắt đầu trồng từ những năm [[1930]], do thấy cây [[dứa]] có giống tốt, chịu được đất phèn, mặn của sông Cái Lớn nên người dân xã Hỏa Tiến bắt đầu trồng khóm dọc hai bờ [[sông Cái Lớn]].<ref name="KCĐ"/><ref name="Cầu Đúc">{{Chú thích web|url=https://nongnghiep.vn/chuyen-cay-khom-doi-bo-song-cai-lon-d294677.html|tựa đề=Chuyện cây khóm đôi bờ sông Cái Lớn|tác giả=Đ. T. Chánh - Trọng Linh|ngày=2021-06-24|website=Báo Nông nghiệp|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-08|archive-date=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109071826/https://nongnghiep.vn/chuyen-cay-khom-doi-bo-song-cai-lon-d294677.html}}</ref><ref name="KCĐ3">{{Chú thích web|url=https://www.sggp.org.vn/vang-danh-khom-cau-duc-673238.html|tựa đề=Vang danh khóm Cầu Đúc|tác giả=Cao Phong|ngày=2020-07-16|website=[[Báo Sài Gòn Giải Phóng]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-08|archive-date=2021-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20211108052222/https://www.sggp.org.vn/vang-danh-khom-cau-duc-673238.html}}</ref> Tên "Khóm Cầu Đúc" do một số người dân trồng loại khóm này, thường mang ra chiếc cầu bê tông giữa [[sông Cái Lớn]] làm nơi tập kết khóm của nông dân bán cho một số thương lái.<ref name="KCĐ"/><ref name="Cầu Đúc"/><ref name="KCT">{{Chú thích web|url=https://sohuutritue.net.vn/hau-giang-bao-ho-chi-dan-dia-ly-cho-san-pham-khom-cau-duc-d85725.html|tựa đề=Hậu Giang: Bảo hộ Chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm khóm Cầu Đúc|tác giả=Hà Vân|website=Tạp chí Sở Hữu Trí Tuệ|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09|archive-date=2021-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124114747/https://sohuutritue.net.vn/hau-giang-bao-ho-chi-dan-dia-ly-cho-san-pham-khom-cau-duc-d85725.html}}</ref>

Vào năm [[2014]], Cục sở hữu Trí tuệ cùng với Bộ Khoa học Công nghệ cấp giấy chứng nhận bảo hộ độc quyền vào năm [[2014]]<ref name="CĐ"/> và được cấp Giấy chứng nhận đăng ký địa lý vào tháng 11 năm [[2020]].<ref>{{Chú thích web|url=https://vnexpress.net/huong-sac-mien-tay-ngay-tet-4216574.html|tựa đề=Hương sắc miền Tây ngày Tết|tác giả=Huỳnh Phương|ngày=2021-02-19|website=[[VnExpress]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09|archive-date=2021-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210603041126/https://vnexpress.net/huong-sac-mien-tay-ngay-tet-4216574.html}}</ref>

Từ năm [[2008]] đến năm [[2011]], Sở Khoa học và Công nghệ Hậu Giang đã triển khai dự án xây dựng mô hình ứng dụng khoa học kỹ thuật phát triển vùng chuyên canh cây khóm Queen sạch bệnh ở Hậu Giang.<ref name="HỒN QUÊ">{{Chú thích web|url=https://www.baohaugiang.com.vn/khoa-hoc-cong-nghe/mo-ra-tuong-lai-cho-khom-cau-duc-54407.html|tựa đề=Mở ra tương lai cho khóm Cầu Đúc|tác giả=Trúc Linh|ngày=2017-05-18|website=Báo Hậu Giang|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09|archive-date=2017-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170521225945/http://www.baohaugiang.com.vn/khoa-hoc-cong-nghe/mo-ra-tuong-lai-cho-khom-cau-duc-54407.html}}</ref> Đến vài năm sau, có một thạc sĩ đã mở một dự án xây dựng vùng chuyên canh cây khóm Cầu Đúc sạch bệnh theo tiêu chuẩn [[VietGAP]].<ref name="HỒN QUÊ"/>

Tính đến năm [[2020]], diện tích trồng khóm Cầu Đúc tại [[Vị Thanh (thành phố)|Vị Thanh]], [[Hậu Giang]] lên đến 1.600 ha, năng suất trung bình khoảng 16 tấn/ha.<ref name="Khóm Cầu Đúc 910">{{Chú thích web|url=https://dangcongsan.vn/kinh-te/hau-giang-boi-thu-mua-dua-557505.html|tựa đề=Hậu Giang bội thu mùa dứa|tác giả=Phương Nghi|ngày=2020-06-22|website=Báo Điện Tử Đảng Cộng Sản Việt Nam|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09|archive-date=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109071823/https://dangcongsan.vn/kinh-te/hau-giang-boi-thu-mua-dua-557505.html}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://nhandan.vn/chuyen-lam-an/nong-dan-trong-dua-cau-duc-phan-khoi-vi-trung-mua-duoc-gia-260321|tựa đề=Nông dân trồng dứa Cầu Đúc phấn khởi vì trúng mùa, được giá|tác giả=Phùng Dũng|ngày=2016-04-14|website=Báo Nhân Dân|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09|archive-date=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109071949/https://nhandan.vn/chuyen-lam-an/nong-dan-trong-dua-cau-duc-phan-khoi-vi-trung-mua-duoc-gia-260321}}</ref> Theo đề án mở rộng, phát triển cây khóm Cầu Đúc, tổng diện tích dự kiến tại [[Vị Thanh (thành phố)|Vị Thanh]] lên 2.000ha tại các xã [[Hỏa Lựu|Tân Tiến]], [[Hỏa Tiến]], [[Hỏa Lựu]], [[Vị Tân]]..<ref name="HỒN QUÊ"/>
== Mô tả ==
Khóm Cầu Đúc là một giống của [[dứa gai]] (hay còn gọi là dứa Queen<ref name="KCĐ"/>). Khóm Cầu Đúc có quanh năm, một năm có hai mùa trái chín. Tuy nhiên, thời điểm mùa trái chín vụ khoảng từ tháng 2 đến tháng 3 âm lịch.<ref name="KCĐ8">{{Chú thích web|url=https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/khom-cau-duc/30266.html|tựa đề=Khóm Cầu Đúc|tác giả=Nguyễn Vũ Thành Đạt - Hữu Thành|ngày=2012-01-05|website=Báo Ảnh Việt Nam|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09|archive-date=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109071841/https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/khom-cau-duc/30266.html}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://laodong.vn/trang-dbscl/hau-giang-song-duoc-voi-khom-cau-duc-513216.ldo|tựa đề=Hậu Giang: Sống được với khóm Cầu Đúc|tác giả=Tam Anh|ngày=2017-03-09|website=Báo Lao Động|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09|archive-date=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109071824/https://laodong.vn/trang-dbscl/hau-giang-song-duoc-voi-khom-cau-duc-513216.ldo}}</ref> Riêng trái khóm nghịch vụ, thường sẽ chín vào khoảng tháng 7 đến tháng 8 âm lịch. Khóm Cầu Đúc khác với những trái [[dứa]] ở các nơi khác, có vị ngọt thanh, hình dáng thanh nhã, cuống ngắn, lõi nhỏ, mắt hơi sâu.<ref name="KCĐ8"/><ref name="KCK">{{Chú thích web|url=https://danviet.vn/khom-cau-duc-thom-ngon-nuc-tieng-7777709431.htm|tựa đề=Khóm Cầu Đúc thơm ngon nức tiếng|tác giả=Chúc Ly|ngày=2016-09-25|website=Dân Việt|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09|archive-date=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109071827/https://danviet.vn/khom-cau-duc-thom-ngon-nuc-tieng-7777709431.htm}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://vnexpress.net/thuong-thuc-am-thuc-hau-giang-3987150.html|tựa đề=Thưởng thức ẩm thực Hậu Giang|tác giả=Thư Kỳ|ngày=2019-12-10|website=[[VnExpress]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120142653/https://vnexpress.net/thuong-thuc-am-thuc-hau-giang-3987150.html}}</ref> Khóm Cầu Đúc có thể để từ 10 đến 15 ngày mà không bị thối.<ref name="KCĐ8"/><ref name="KCK"/>

Khóm Cầu Đúc thường được trồng vào tháng 6, tháng 7 đối với khóm chính vụ, tháng 10, 11 đối với khóm trái vụ.<ref name="KCK"/> Cây khóm thường được trồng trên đất được chia theo từng lô, mỗi lô được phân cách bởi một con mương.<ref name="KCT"/> Khóm Cầu Đúc thường có chiều cao trung bình là 1.5 &ndash; 2 m và có trọng lượng trung bình từ 1.5&nbsp;kg &ndash; 2&nbsp;kg.<ref name="KCĐ3"/><ref>{{Chú thích web|url=https://www.sggp.org.vn/khai-thac-du-lich-vung-trong-khom-cau-duc-628437.html|tựa đề=Khai thác du lịch vùng trồng khóm Cầu Đúc|tác giả=Thùy Vân|ngày=2019-11-14|website=[[Báo Sài Gòn Giải Phóng]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09|archive-date=2021-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506044906/https://www.sggp.org.vn/khai-thac-du-lich-vung-trong-khom-cau-duc-628437.html}}</ref>

[[Hậu Giang]] tuy là vùng đất bị xâm nhập mặn khá cao, tuy nhiên cây khóm Cầu Đúc có thể trồng được và phát triển tại [[Hậu Giang]].<ref name="Khóm Cầu Đúc 9"/>

== Kinh tế và phát triển ==
Khóm Cầu Đúc tuy dễ trồng, nhưng người dân tại [[Hậu Giang]] thường lấy chồi nách của khóm vụ trước, trồng cho khóm vụ sau nên trái khóm thường bị nhỏ, gây ra sâu, bệnh rất nhiều và cho năng suất của khóm Cầu Đúc thường rất thấp, khoảng 16 tấn/ha.<ref name="Khóm Cầu Đúc 9"/> Những năm [[1980]], khóm Cầu Đúc được xuất khẩu sang [[Liên Xô]], tổng diện tích trồng khóm Cầu Đúc tại [[Vị Thanh (thành phố)|Vị Thanh]] lên đến 3.600 ha,<ref>{{Chú thích web|url=https://thanhnien.vn/de-khom-cau-duc-hau-giang-them-ngot-post420793.html|tựa đề=Để khóm Cầu Đúc Hậu Giang thêm ngọt|tác giả=Hoàng Nguyên|ngày=2012-03-08|website=Báo Thanh Niên|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09|archive-date=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109071908/https://thanhnien.vn/de-khom-cau-duc-hau-giang-them-ngot-post420793.html}}</ref> nhưng đến năm [[2020]], diện tích trồng khóm giảm xuống còn 1.600 ha.<ref name="Khóm Cầu Đúc 910"/> Tính đến năm [[2013]], tổng sản lượng khóm Cầu Đúc lên đến 26.000 tấn.<ref>{{Chú thích web|url=https://danviet.vn/hau-giang-phat-trien-khom-cau-duc-cho-xuat-khau-777756979.htm|tựa đề=Hậu Giang: Phát triển khóm Cầu Đúc cho xuất khẩu|tác giả=Thuận Hải|ngày=2013-06-27|website=Dân Việt|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09|archive-date=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109071828/https://danviet.vn/hau-giang-phat-trien-khom-cau-duc-cho-xuat-khau-777756979.htm}}</ref>

Trên toàn tỉnh [[Hậu Giang]] hiện nay có đến 2.000 ha khóm Cầu Đúc và sắp tới dự kiến sẽ định hướng lên 3.000 ha.<ref>{{Chú thích web|url=https://congthuong.vn/khom-dua-hau-giang-tang-gia-nhung-chua-on-dinh-dau-ra-91144.html|tựa đề=Khóm (dứa) Hậu Giang tăng giá nhưng chưa ổn định đầu ra|tác giả=Lê Cương|ngày=2017-08-12|website=Báo Công Thương|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09|archive-date=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109071830/https://congthuong.vn/khom-dua-hau-giang-tang-gia-nhung-chua-on-dinh-dau-ra-91144.html}}</ref> Một số hợp tác xã như Thạnh Thắng, Thạnh Tiến, Vĩnh Phát được thành lập để phát triển giống khóm Cầu Đúc.<ref name="Cầu Đúc"/> Trong đó, hợp tác xã Thạnh Thắng đã tạo ra một số sản phẩm chế biến từ khóm như : rượu khóm, mứt khóm, [[siro]] khóm, nước màu, dưa chua,...<ref name="Cầu Đúc"/><ref>{{Chú thích web|url=https://www.baohaugiang.com.vn/nong-nghiep-nong-thon/mo-duong-cho-khom-cau-duc-vuon-xa-54188.html|tựa đề=Mở đường cho khóm Cầu Đúc vươn xa|tác giả=Trường Sơn|ngày=2017-05-11|website=Báo Hậu Giang|url-status=live|ngày truy cập=2011-11-09|archive-date=2021-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20211114071317/https://www.baohaugiang.com.vn/nong-nghiep-nong-thon/mo-duong-cho-khom-cau-duc-vuon-xa-54188.html}}</ref>

Một số hộ dân tận dụng rẫy khóm để làm điểm du lịch sinh thái và tổ chức [[homestay]].<ref name="Cầu Đúc"/><ref>{{Chú thích web|url=https://www.baohaugiang.com.vn/du-lich/vung-khom-cau-duc-54988.html|tựa đề=Vùng khóm Cầu Đúc|tác giả=T. H.|ngày=2017-06-05|website=Báo Hậu Giang|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09}}</ref><ref name="KHÓM CẦU ĐÚC ĐẶC SẢN">{{Chú thích web|url=https://www.sggp.org.vn/dac-san-khom-cau-duc-630928.html|tựa đề=Đặc sản khóm Cầu Đúc|tác giả=Đình Dư|ngày=2019-11-26|website=[[Báo Sài Gòn Giải Phóng]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09|archive-date=2020-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200815055248/https://www.sggp.org.vn/dac-san-khom-cau-duc-630928.html}}</ref>

== Chế biến ==
Khóm Cầu Đúc không chỉ dùng để ăn tươi mà còn được chế biến thành mứt khóm, nước khóm, kẹo khóm, rượu khóm.<ref name="Cầu Đúc"/><ref name="KHÓM CẦU ĐÚC ĐẶC SẢN"/> Ngoài ra, còn có một số món ăn được làm từ khóm Cầu Đúc, như bánh xèo củ hủ khóm, khóm xào tép.<ref>{{Chú thích web|url=https://vnexpress.net/hau-giang-diem-du-lich-trai-nghiem-miet-vuon-4379902.html|tựa đề=Hậu Giang - điểm du lịch trải nghiệm, miệt vườn|tác giả=Thiên Minh|ngày=2011-11-04|website=[[VnExpress]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-09|archive-date=2021-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20211107100825/https://vnexpress.net/hau-giang-diem-du-lich-trai-nghiem-miet-vuon-4379902.html}}</ref>

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Giống cây trồng Việt Nam]]
[[Thể loại:Đặc sản Hậu Giang]]
[[Thể loại:Chi Dứa]]