Xem mã nguồn của Krystian Zimerman

{{Infobox musical artist
| image            = Krystian Zimerman 2018.jpg
| caption          = Zimerman năm 2018
| name             = Krystian Zimerman
| background       = non_vocal_instrumentalist
| birth_date       = {{birth date and age|1956|12|5|df=y}}
| birth_place      = [[Zabrze]], Ba Lan
| occupation       = Nghệ sĩ dương cầm
| instrument       = Piano
| genre            = [[Nhạc cổ điển]]
}}
'''Krystian Zimerman''' (sinh ngày 5 tháng 12 năm 1956) là nghệ sĩ dương cầm và nhạc trưởng người Ba Lan, và thường được coi là một trong những nghệ sĩ dương cầm xuất sắc nhất thế hệ của mình.<ref>{{chú thích báo|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2009/apr/29/krystian-zimerman-polish-pianist|title=In praise of... Krystian Zimerman|date=ngày 29 tháng 4 năm 2009|work=[[The Guardian]]|access-date=ngày 29 tháng 4 năm 2009|location=London}}</ref><ref name=RH>{{chú thích báo|last=Swed|first=Mark|url=http://latimesblogs.latimes.com/culturemonster/2009/04/krystian-zimermans-last-us-appearance-at-disney-hall.html|title=Review: Krystian Zimerman's controversial appearance at Disney Hall|date=ngày 27 tháng 4 năm 2009|work=[[Los Angeles Times]]|access-date=ngày 29 tháng 4 năm 2009}}</ref> Ông giành chiến thắng [[Cuộc thi piano quốc tế Frédéric Chopin]] lần thứ 9 năm 1975 khi mới 19 tuổi.

Sinh ra tại [[Zabrze]], Zimerman theo học piano tại Nhạc viện Karol Szymanowski ở [[Katowice]]. Sau thành công tại Cuộc thi piano quốc tế Frédéric Chopin, ngay lập tức ông trở thành nghệ sĩ khách mời cho hàng loạt dàn nhạc giao hưởng và nhiều nghệ sĩ nhạc cổ điển nổi tiếng trên thế giới như [[Claudio Abbado]], [[Daniel Barenboim]], [[Leonard Bernstein]], [[Pierre Boulez]], [[Charles Dutoit]], [[Carlo Maria Giulini]], [[Bernard Haitink]], [[Herbert von Karajan]], [[Kirill Kondrashin]], [[Erich Leinsdorf]], [[Lorin Maazel]], [[Zubin Mehta]], [[Riccardo Muti]], [[Seiji Ozawa]], [[Simon Rattle]], [[Esa-Pekka Salonen]], [[Giuseppe Sinopoli]], [[Stanisław Skrowaczewski]] và [[Wolfgang Sawallisch]].<ref>{{chú thích báo|url=https://www.polmic.pl/index.php?option=com_mwosoby&id=59&view=czlowiek&litera=29&Itemid=6&lang=pl|title=Krystian Zimerman|access-date=ngày 27 tháng 10 năm 2019|archive-date=2020-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807011427/https://polmic.pl/index.php?option=com_mwosoby&id=59&view=czlowiek&litera=29&Itemid=6&lang=pl|url-status=dead}}</ref>

Tháng 4 năm 2009, ông từ chối trình diễn tại [[Nhà biểu diễn nhạc Walt Disney]] nhằm phản đối việc chính phủ Mỹ lắp đặt [[Hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia Hoa Kỳ|hệ thống phòng thủ tên lửa]] trên lãnh thổ Ba Lan.<ref name=RH/><ref>{{chú thích web|url=http://www.ireport.com/docs/DOC-250340|title=Krystian Zimerman, declares US boycott in protest at Disney Hall in Los Angeles|website=Ireport.com|access-date=ngày 29 tháng 12 năm 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20100507212452/http://www.ireport.com/docs/DOC-250340|archive-date=ngày 7 tháng 5 năm 2010|url-status=dead}}</ref> Trước đó, Zimerman từng công khai yêu cầu [[Tổng thống Hoa Kỳ|Tổng thống]] [[George W. Bush]] từ chức.<ref>{{chú thích báo|first=Andrew|last=Gumbel|title=Classical music and opera Polish pianist stops show with anti-US tirade|date=ngày 28 tháng 4 năm 2009|url=https://www.theguardian.com/music/2009/apr/28/krystian-zimerman-missile-defence-poland|newspaper=The Guardian|access-date=ngày 28 tháng 4 năm 2009}}</ref> Đặc biệt, hai chiếc dương cầm của ông đều bị hư hỏng nặng bởi lực lượng an ninh của [[Sân bay quốc tế John F. Kennedy]].<ref>{{chú thích web|url=http://www.today.com/id/30442451#.UngMYb-fd1M|title=Piano great says he won’t return to U.S. - today|website=Today.com|access-date=ngày 28 tháng 10 năm 2015|archive-date=2018-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20180706163000/http://www.today.com/id/30442451#.UngMYb-fd1M|url-status=dead}}</ref><ref>{{chú thích báo|author=Andrew Gumbel in Los Angeles |url=https://www.theguardian.com/music/2009/apr/28/krystian-zimerman-missile-defence-poland |title=Polish pianist stops show with anti-US tirade &#124; Music|newspaper=The Guardian|date=ngày 28 tháng 4 năm 2009|access-date=ngày 28 tháng 10 năm 2015}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://magazin.klassik.com/news/teaser.cfm?ID=10106|title=klassik.com: Pianist Krystian Zimerman unterbricht Konzert wegen Smartphone-Mitschnitt aus dem Publikum|website=Magazin.klassik.com|date=ngày 23 tháng 10 năm 2015|access-date=ngày 28 tháng 10 năm 2015}}</ref><ref>{{chú thích báo|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/germany/10098301/Pianist-Krystian-Zimerman-storms-out-of-concert-in-protest-at-being-filmed-on-phone.html|location=London|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|first=Jeevan|last=Vasagar|title=Pianist Krystian Zimerman storms out of concert in protest at being filmed on phone|date=ngày 4 tháng 6 năm 2013}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://www.timesargus.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20061020/NEWS/610200328/1011/FEATURES02|title=Krystian Zimerman speaks|website=Timesargus.com|date=ngày 20 tháng 10 năm 2006|access-date=ngày 28 tháng 10 năm 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150725220618/http://www.timesargus.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20061020%2FNEWS%2F610200328%2F1011%2FFEATURES02|archive-date=ngày 25 tháng 7 năm 2015}}</ref> Kể từ đó ông chưa từng quay lại biểu diễn tại Mỹ.<ref>[https://www.songkick.com/artists/408477-krystian-zimerman/gigography ''Tour Dates'' (Kristian Zimerman) - accessed ngày 26 tháng 11 năm 2019]</ref>

Zimerman hiện sống cùng vợ và hai con tại [[Binningen]], gần [[Basel]], Thụy Sĩ. Khi không đi lưu diễn, ông biên soạn lại nhạc phẩm của [[Władysław Szpilman]] cho nhà xuất bản Boosey & Hawkes, và từng phát hành một cuốn sách về piano tại Ba Lan vào tháng 3 năm 2005.

== Danh sách đĩa nhạc ==
Hầu hết các sản phẩm của Zimerman đều do [[Deutsche Grammophon]] phát hành. Ngoại lệ được ghi chú riêng.

=== Album phòng thu ===
{|class="sortable wikitable toccolours"
|-
! style="background:lightyellow; color:black;"|Năm phát hành
! style="background:lightyellow; color:black;"|Năm thu âm
! style="background:lightyellow; color:black;"|Album
! style="background:lightyellow; color:black;"|Nghệ sĩ cộng tác
! style="background:lightyellow; color:black;"|Mã
|-
|1975
|
|''[[Piano concerto 1 (Chopin)|Chopin: Piano Concerto No. 1]]''<br /><small>Phát hành: [[Polskie Nagrania Muza]]</small>
|Chỉ huy dàn nhạc: Jerzy Maksymiuk<br>Dàn nhạc giao hưởng Đài tiếng nói Ba Lan
|
|-
|1977
|
|''Chopin: Andante spianato and Grande Polonaise & other piano works''
|
|2530 826
|-
|1978
|
|''Chopin: 14 Waltzes''
|
|2530 965
|-
|1978
|Tháng 1 năm 1978
|''Mozart: Piano Sonatas KV280, 281, 311 & 330''
|
|2531 052
|-
|1979
|
|''Mozart: Violin Sonatas KV 547, 404 & 481''<br /><small>Phát hành: Wifon</small>
|Kaja Danczowska (violin)
|
|-
|1979
|Tháng 11 năm 1978
|''Chopin: Piano Concerto No. 1''
|Chỉ huy dàn nhạc: [[Carlo Maria Giulini]]<br>Dàn nhạc giao hưởng Los Angeles
|2531 125
|-
|1980
|Tháng 11 năm 1979
|''Chopin: Piano Concerto No. 2''
|Chỉ huy dàn nhạc: Carlo Maria Giulini<br>Dàn nhạc giao hưởng Los Angeles
|2531 126
|-
|1980
|Tháng 6 năm 1979
|''Brahms: Piano Sonatas No. 1 & 2''
|
|2531 252
|-
|1981
|Tháng 7 năm 1980
|''Franck: Violin Sonata / Szymanowski: Mythes''
|Kaja Danczowska (violin)
|
|-
|1982
|Tháng 9 năm 1981
|''Schumann: Piano Concerto Op. 54; Grieg: Piano Concerto Op. 16''
|Dàn nhạc giao hưởng Berlin<br>Chỉ huy dàn nhạc: [[Herbert von Karajan]]
|
|-
|1983
|
|''Brahms: Piano Sonata No.3, Scherzo Op. 4, Balladen Op. 10''
|
|423 401-2
|-
|1984
|Tháng 11 năm 1983
|''Brahms: Piano Concerto No. 1''
|Dàn nhạc giao hưởng Weinna<br>Chỉ huy dàn nhạc: [[Leonard Bernstein]]
|431 207-2
|-
|1985
|Tháng 10 năm 1984
|''Brahms: Piano Concerto No. 2''
|Dàn nhạc giao hưởng Weinna<br>Chỉ huy dàn nhạc: [[Leonard Bernstein]]
|415 359-2
|-
|1986
|
|''Chopin: Piano Concerto No. 1''
|Chỉ huy dàn nhạc: [[Kyrill Kondrashin]]<br> Dàn nhạc Hoàng gia Concertgebouw
|
|-
|1988
|Tháng 4 năm 1987
|''Liszt: Piano Concertos No. 1 & 2; Totentanz; Piano Sonata S.178; Nuages gris s.199; La notte S.602; La lugubre gondola S.200 no.2; Funérailles''
|Chỉ huy dàn nhạc: Seiji Ozawa<br> Dàn nhạc giao hưởng Boston
|423 571-2
|-
|1988
|Tháng 7 năm 1987
|''Chopin: 4 Ballades; Barcarolle, Op. 60; Fantasie in F''
|
|423 090-2
|-
|1989
|Tháng 7 năm 1988
|''Strauss: Violin Sonata Op. 18 / Respighi: Violin Sonata''
|[[Kyung-Wha Chung]] (violin)
|
|-
|1991
|Tháng 2 năm 1990
|''Schubert: Impromptus D.899 & D.935''
|
|423 612-2
|-
|1991
|Tháng 3 năm 1991
|''Liszt: Sonata in B minor & other piano works''
|
|431 780-2
|-
|1992
|Tháng 11 năm 1989 & tháng 3 năm 1990
|''Lutosławski: Piano Concerto; Chain 3; Novelette''
|Dàn nhạc giao hưởng BBC<br>Chỉ huy dàn nhạc: Witold Lutosławski
|431 664-2
|-
|1992
|Tháng 9 năm 1989
|''Beethoven: Piano Concerto No. 3 & 4''
|Chỉ huy dàn nhạc: Leonard Bernstein<br>Dàn nhạc giao hưởng Wienna
|429 749-2
|-
|1992
|Tháng 9 năm 1989
|''Beethoven: [[Giao hưởng số 5 (Beethoven)|Piano Concerto No. 5 "Emperor"]]''
|Chỉ huy dàn nhạc: Leonard Bernstein<br>Dàn nhạc giao hưởng Wienna
|429 748-2
|-
|1992
|Tháng 12 năm 1991
|''Beethoven: Piano Concerto No. 1 & 2''
|Tự mình chỉ huy dàn nhạc<br>Dàn nhạc giao hưởng Wienna
|437 545-2
|-
|1994
|Tháng 10 năm 1991
|''Debussy: Preludes''
|
|
|-
|1998
|Tháng 11 năm 1994 (1-11)<br>Tháng 7 năm 1996 (12)
|''Ravel: Piano Concerto; Valses nobles et sentimentales; <br>Concerto for the Left Hand in D major''
|Dàn nhạc giao hưởng Cleveland (1-11) <br/>Dàn nhạc giao hưởng London (12) <br>Chỉ huy dàn nhạc: Pierre Boulez
|449 213-2
|-
|1999
|Tháng 8 năm 1999
|''Chopin: Piano Concertos Nos. 1 & 2''
|Tự mình chỉ huy dàn nhạc<br>Dàn nhạc giao hưởng Ba Lan
|459 684-2
|-
|2003
|Tháng 12 năm 1997 (No. 1)<br>Tháng 12 năm 2000 (No. 2)
|''Rachmaninoff: Piano Concertos Nos. 1 & 2'' 
|Dàn nhạc giao hưởng Boston<br>Chỉ huy dàn nhạc: [[Seiji Ozawa]]
|459 643-2
|-
|2005
|Tháng 11 năm 2001
|''Bartók: Piano Concerto No. 1''
|Dàn nhạc giao hưởng Chicago<br>Chỉ huy dàn nhạc: Pierre Boulez
|
|-
|2006
|Tháng 9 năm 2003
|''Brahms: Piano Concerto No. 1''
|[[Dàn nhạc giao hưởng Berlin]]<br>Chỉ huy dàn nhạc: Ngài [[Simon Rattle]]
|
|-
|2011
|Tháng 2 năm 2009
|''Bacewicz: Piano Sonata No. 2; Quintets Nos. 1 & 2''
|Kaja Danczowska (violin)<br>[[Agata Szymczewska]] (violin)<br>Ryszard Groblewski (viola)<br> Rafal Kwiatkowski (cello)
|
|-
|2015
|Tháng 2 năm 2013
|''Lutoslawski: Piano Concerto (1987–88), Symphony No. 2 (1965–67)''
|Dàn nhạc giao hưởng Berlin<br>Chỉ huy dàn nhạc: Ngài Simon Rattle
|479 451-8
|-
|2017
|Tháng 9 năm 2016
|''Schubert: Piano Sonatas D.959 & D.960''
|
|479 7588
|-
|2018
|Tháng 6 năm 2018
|''Bernstein: Symphony No. 2 "The Age of Anxiety"''
|Dàn nhạc giao hưởng Berlin<br>Chỉ huy dàn nhạc: Ngài Simon Rattle
|483 5539
|-
|2021
|Tháng 7 năm 2021
|''Beethoven: Complete Piano Concertos''
|Dàn nhạc giao hưởng London<br>Chỉ huy dàn nhạc: Ngài Simon Rattle
|
|-
|}

=== Album trực tiếp ===
{|class="sortable wikitable toccolours"
|-
! style="background:lightyellow; color:black;"|Năm phát hành
! style="background:lightyellow; color:black;"|Năm thu âm
! style="background:lightyellow; color:black;"|Album
! style="background:lightyellow; color:black;"|Nghệ sĩ cộng tác
|-
|1977
|
|''Beethoven: Piano Sonata No. 8, Op. 13 "Pathétique"''<br>''Prokofiev: Piano Sonata No.3, Op.28<br>Bacewicz: Piano Sonata No.2''<br /><small>Phát hành: Polskie Nagrania Muza</small>
|
|-
|1986
|1979
|''Chopin: Piano Concerto No. 1''
|Chỉ huy dàn nhạc: [[Kyrill Kondrashin]]<br>Dàn nhạc Hoàng gia Concertgebouw
|-
|2021
|
|''Beethoven complete Piano Concertos''
|Dàn nhạc giao hưởng London<br>Chỉ huy dàn nhạc: Ngài Simon Rattle
|-
|}

===Video ===
{|class="sortable wikitable toccolours"
|-
! style="background:lightyellow; color:black;"|Năm phát hành
! style="background:lightyellow; color:black;"|Video
! style="background:lightyellow; color:black;"|Nghệ sĩ cộng tác
|-
|1984
|''Brahms: Piano Concerto No. 1''
|Dàn nhạc giao hưởng Wienna<br>Chỉ huy dàn nhạc: [[Leonard Bernstein]]
|-
|1985
|''Brahms: Piano Concerto No. 2''
|Dàn nhạc giao hưởng Wienna<br>Chỉ huy dàn nhạc: Leonard Bernstein
|-
|1995
|''Chopin: 4 Ballades; Fantasie; Barcarolle; Scherzo No. 2''<br />''Schubert: 4 Impromptus Op. 90''
|
|}

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

{{Thể loại Commons}}
* {{AllMusic|class=artist|id=q61946}}
* [http://www.deutschegrammophon.com/cat/result?ART_ID=ZIMKR Danh sách đĩa nhạc của Krystian Zimerman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160409034042/http://www.deutschegrammophon.com/cat/result?ART_ID=ZIMKR |date=2016-04-09 }}
* {{Worldcat id|lccn-n81-55115}}
* {{NYTtopic|people/z/krystian_zimerman}}

{{Giải Nhất Cuộc thi piano quốc tế Frédéric Chopin}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Zimerman, Krystian}}

[[Thể loại:Sinh năm 1956]]
[[Thể loại:Nhân vật còn sống]]
[[Thể loại:Nghệ sĩ dương cầm Ba Lan]]
[[Thể loại:Nhạc trưởng Ba Lan]]
[[Thể loại:Giảng viên âm nhạc]]
[[Thể loại:Người Ba Lan]]
[[Thể loại:Người Ba Lan thế kỷ 21]]