Xem mã nguồn của Lê Văn Kiệt

{{Viên chức
| tên = Lê Văn Kiệt
| hình =
| cỡ hình =
| miêu tả =
| ngày sinh = [[20 tháng 9]], [[1911]]
| nơi sinh = [[Nhựt Chánh]], [[Bến Lức (huyện)|Bến Lức]], [[Long An (tỉnh)|Long An]]
| nơi ở = 
| ngày chết = {{Ngày mất và tuổi|1970|9|6|1911|9|20}}
| nơi chết = [[Hà Nội]]
| chức vụ = Bí thư [[Tỉnh ủy Tây Ninh]]
| bắt đầu = Đầu năm [[1949]]
| kết thúc = [[Tháng 2]], [[1951]]
| tiền nhiệm = [[Nguyễn Hữu Dụ]]
| kế nhiệm = [[Trịnh Phong Đáng]]
| địa hạt = {{VIE}}
| phó chức vụ = Phó Bí thư
| phó viên chức = [[Nguyễn Hữu Dụ]]
| chức vụ 2 = Chủ tịch Ủy ban hành chính kháng chiến tỉnh Tây Ninh
| bắt đầu 2 = [[1947]]
| kết thúc 2 = [[Tháng 5]], [[1950]] (?)
| tiền nhiệm 2 = [[Dương Minh Châu]] (?)
| kế nhiệm 2 = [[Huỳnh Văn Một]] (?)
| địa hạt 2 = {{VIE}}
| phó chức vụ 2 = Phó Chủ tịch
| phó viên chức 2 =
| chức vụ 3 = 
| bắt đầu 3 = 
| kết thúc 3 = 
| tiền nhiệm 3 = 
| kế nhiệm 3 = 
| địa hạt 3 = 
| phó chức vụ 3 = 
| phó viên chức 3 = 
| đa số = 
| đảng = [[Đảng Cộng sản Việt Nam]]
| nghề = Công nhân
| giáo dục =
| học trường = [[Trường Cao đẳng Kỹ thuật Nguyễn Trường Tộ|Trường Bá nghệ Thực hành]]
| học vị =
| dân tộc = [[Người Việt|Việt]]
| đạo =
| chữ ký =
| họ hàng =
| cha = Lê Văn Cu
| mẹ = Huỳnh Thị Lệ
| vợ = [[Nguyễn Thị Phụng]]
| chồng =
| con =
| chú thích =
}}
'''Lê Văn Kiệt''' (1911–1970), bí danh '''Nguyễn Công Dương''', '''Lê Lai''', là một nhà cách mạng, nhà lãnh đạo [[công đoàn Việt Nam]], nguyên [[Bí thư Tỉnh ủy (Việt Nam)|Bí thư Tỉnh ủy]], [[Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh|Chủ tịch Ủy ban hành chính kháng chiến tỉnh]] [[Tây Ninh]].

== Cuộc đời ==
Lê Văn Kiệt sinh ngày 20 tháng 9 năm 1911 làng Bình Nhựt, quận [[Thủ Thừa (huyện)|Thủ Thừa]], tỉnh [[Tân An (tỉnh)|Tân An]], nay thuộc xã [[Nhựt Chánh]], huyện [[Bến Lức (huyện)|Bến Lức]], tỉnh [[Long An (tỉnh)|Long An]] trong một gia đình hương chức. Cha ông là [[Lê Văn Cu]] làm Hương bộ (quản lý chi thu của làng), mẹ là bà [[Huỳnh Thị Lệ]]. Cả gia đình gồm cha mẹ và ba em trai đều là Đảng viên [[Đảng Cộng sản Đông Dương]], tham gia các cuộc biểu tình chống Pháp những năm 1930–1936 và phong trào Đông Dương đại hội (1936–1937).<ref name="baolongan">{{chú thích web|url=https://baolongan.vn/nguoi-long-an-dau-tien-tren-dien-dan-quoc-te-cong-hoi-do-a163962.html|tiêu đề=Người Long An đầu tiên trên diễn đàn Quốc tế Công hội đỏ|tác giả=Thanh Bình|website=Báo Long An|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20240823112731/https://baolongan.vn/nguoi-long-an-dau-tien-tren-dien-dan-quoc-te-cong-hoi-do-a163962.html|ngày lưu trữ=2024-08-23|url-status=live|ngày=2023-10-02|ngày truy cập=2024-08-23|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Ông kết hôn với bà [[Nguyễn Thị Phụng]], cũng là Đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương, em gái của hai nhà hoạt động cách mạng [[Nguyễn Văn Nhung (Tư Nhung)|Nguyễn Văn Nhung]] (Bí thư [[Tỉnh ủy Vĩnh Long]]) và [[Nguyễn Thị Nhỏ]] (Phó Bí thư Thành ủy Chợ Lớn).<ref>{{chú thích web|url=https://portal.vinhlong.gov.vn/portal/wpvannghecuulong/vannghecuulong/page/xemtin.cpx?uuid=60b6efd59332501e7336995f|tiêu đề=Ba đại biểu đầu tiên tỉnh Vĩnh Long của Tổng tuyển cử bầu ra Quốc hội năm 1946|tác giả=Phạm Bá Nhiễu|website=Trang tin điện tử Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Vĩnh Long|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20240823113031/https://portal.vinhlong.gov.vn/portal/wpvannghecuulong/vannghecuulong/page/xemtin.cpx?uuid=60b6efd59332501e7336995f|ngày lưu trữ=2024-08-23|url-status=live|ngày=2021-06-03|ngày truy cập=2024-08-23|ngôn ngữ=vi}}</ref>

== Hoạt động cách mạng ==
Năm 1930, trong thời gian học tập ở trường Bá nghệ Thực hành ([[Thủ Thiêm]]), ông được Bí thư [[Xứ ủy Nam Kỳ]] [[Ngô Gia Tự]] dẫn dắt tham gia [[phong trào công nhân]] và kết nạp vào [[Đảng Cộng sản Việt Nam]].<ref>{{Harvnb|Liên đoàn Lao động tỉnh Long An|1998|p=47}}</ref> Ban đầu, ông sinh hoạt tại Công hội Đỏ [[Xưởng đóng tàu Ba Son|Ba Son]],<ref>{{Harvnb|Liên đoàn Lao động tỉnh Long An|1998|p=245}}</ref> rồi được phân công làm Bí thư Chi bộ [[Đa Kao]] ([[Sài Gòn]]).<ref name="baolongan"/> Tháng 4 năm 1930, Tổng Công hội Đỏ Nam Kỳ được thành lập,<ref>{{chú thích web|url=https://congdoan.cantho.gov.vn/lich-su-cong-doan-tp-can-tho|tiêu đề=Lịch sử công đoàn TP. Cần Thơ|tác giả=Ban Tuyên giáo Liên đoàn Lao động Thành phố Cần Thơ|website=Trang thông tin điện tử Liên đoàn Lao động Thành phố Cần Thơ|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20240823112525/https://congdoan.cantho.gov.vn/lich-su-cong-doan-tp-can-tho|ngày lưu trữ=2024-08-23|url-status=live|ngày=2014-06-11|ngày truy cập=2024-08-23|ngôn ngữ=vi}}</ref> do ông đảm nhận vai trò Tổng thư ký, tham gia lãnh đạo các cuộc đấu tranh của công nhân Sài Gòn, [[Chợ Lớn (tỉnh)|Chợ Lớn]].<ref name="baolongan"/>

Tháng 5, nhân dịp {{ill|Quốc tế Công hội Đỏ|en|Profintern}} chuẩn bị tổ chức Đại hội lần thứ 5, [[Hồ Chí Minh|Nguyễn Ái Quốc]] đã gửi thư cho Ban Chấp hành [[Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam|Công hội Đỏ Việt Nam]] cử đại diện tham dự.<ref>{{chú thích web|url=https://vuit.org.vn/tin-tuc/t2738/bac-ho-voi-to-chuc-cong-doan.html|tiêu đề=Bác Hồ với tổ chức Công đoàn|tác giả=Nguyễn Thị Hoà|website=Công đoàn Công Thương Việt Nam|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20240823112706/https://vuit.org.vn/tin-tuc/t2738/bac-ho-voi-to-chuc-cong-doan.html|ngày lưu trữ=2024-08-23|url-status=live|ngày=2016-04-04|ngày truy cập=2024-08-23|ngôn ngữ=vi}}</ref> Đoàn Việt Nam gồm ba đại biểu [[Nguyễn Hữu Căn|Hoàng Bình]]<ref>{{chú thích web|url=https://tuyengiao.bacgiang.gov.vn/bantuyengiao/223/D%C3%B4ng-chi-Nguyen-Huu-Can---nguoi-dang-vien-kien-trung,-bat-khuat.html|tiêu đề=Đồng chí Nguyễn Hữu Căn - người đảng viên kiên trung, bất khuất|tác giả=Ngô Văn Cường|website=Trang thông tin điện tử Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Bắc Giang|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20240823112636/https://tuyengiao.bacgiang.gov.vn/bantuyengiao/223/D%C3%B4ng-chi-Nguyen-Huu-Can---nguoi-dang-vien-kien-trung,-bat-khuat.html|ngày lưu trữ=2024-08-23|url-status=live|ngày=2015-12-08|ngày truy cập=2024-08-23|ngôn ngữ=vi}}</ref> (Nguyễn Hữu Căn), Nguyễn Dương Công (Lê Văn Kiệt), [[Lâm Minh Viên|Phan Đức]]<ref>{{Harvnb|Liên đoàn Lao động tỉnh Long An|1998|p=48}}</ref> (hoặc Phạm Văn Đức) đã an toàn vượt biên giới [[Mãn Châu]] sang [[Liên Xô]].<ref>{{chú thích web|url=http://vanhoanghean.com.vn/chi-tiet-tin-tuc/667-bac-ho-voi-to-chuc-cong-doan|tiêu đề=Bác Hồ với tổ chức công đoàn|tác giả=Nguyễn Thị Thọ|website=Văn hóa Nghệ An|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20240823113043/http://vanhoanghean.com.vn/chi-tiet-tin-tuc/667-bac-ho-voi-to-chuc-cong-doan|ngày lưu trữ=2024-08-23|url-status=live|ngày=2010-05-17|ngày truy cập=2024-08-23|ngôn ngữ=vi}}</ref> Tháng 8, trong thời gian Đại hội diễn ra, ông đã đọc tham luận về phong trào công nhân Đông Dương và được bầu vào Ủy ban dự thảo Nghị quyết của Đại hội.<ref name="baolongan"/>

Cuối năm 1930, ông về nước, làm kỹ thuật viên ở Sở dây thép gió có trụ sở tại Phú Thọ (Sài Gòn), vẫn tiếp tục tham gia lãnh đạo phong trào công nhân trước tình thế chính quyền thực dân tăng cường đàn áp, khủng bố.<ref name="baolongan"/> Vào ngày kỷ niệm [[Cách mạng Tháng Mười Nga]], ông đã leo lên cột ăng-ten để treo một lá cờ đỏ búa liềm khổ lớn để biểu thị tinh thần đấu tranh. Ngày hôm sau, ông bị truy bắt do nhiều người biết ông là người duy nhất đủ khả năng thực hiện hành động trên.<ref>{{chú thích tạp chí|tác giả=Hà Huy Giáp|lk tác giả=Hà Huy Giáp|tựa đề=Nhớ lại một vài chuyện cũ...|url=https://books.google.com.vn/books?id=DKSaAAAAIAAJ|tạp chí=Tạp chí Cộng sản|volume=3|issue=|nơi=Hà Nội|nhà xuất bản=Nhà xuất bản Sự thật|năm=1987|isbn=|issn=|ngôn ngữ=vi|trang=70–72}}</ref>

Ngày 20 tháng 1 năm 1931, [[Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương (1930–1931)|Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương]] triệu tập Hội nghị công nhân Đông Dương lần thứ nhất ở Sài Gòn. Với tư cách đại biểu tham dự Đại hội Quốc tế Công hội Đỏ, ông đã báo cáo kết quả Đại hội và Nghị quyết Đại hội về nhiệm vụ vận động công nhân Đông Dương, đồng thời được bầu làm Ủy viên Ban Công vận Trung ương dưới sự lãnh đạo của Trưởng ban là Tổng Bí thư [[Trần Phú]].<ref>{{chú thích web|url=https://dangcongsan.vn/tu-lieu-tham-khao-cuoc-thi-trac-nghiem-tim-hieu-90-nam-lich-su-ve-vang-cua-dang-cong-san-viet-nam/tu-lieu-90-nam-lich-su-dang/thanh-lap-ban-cong-van-trung-uong-534136.html|tiêu đề=Thành lập Ban Công vận Trung ương|tác giả=|website=Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20240823112447/https://dangcongsan.vn/tu-lieu-tham-khao-cuoc-thi-trac-nghiem-tim-hieu-90-nam-lich-su-ve-vang-cua-dang-cong-san-viet-nam/tu-lieu-90-nam-lich-su-dang/thanh-lap-ban-cong-van-trung-uong-534136.html|ngày lưu trữ=2024-08-23|url-status=live|ngày=2019-09-06|ngày truy cập=2024-08-23|ngôn ngữ=vi}}</ref> Ngày 21 tháng 4, do bị phản bội, ông bị bắt cùng với Trần Phú, [[Ung Văn Khiêm]], [[Nguyễn Trọng Nhã]], [[Nguyễn Duy Khâm]],... chịu án khổ sai 10 năm, lưu đày [[Côn Đảo]].<ref name="baolongan"/>

Tháng 7 năm 1936, ông được thả tự do nhờ ảnh hưởng của [[Phong trào Dân chủ Đông Dương (1936–1939)|phong trào đấu tranh đòi dân sinh dân chủ]], đồng thời được Xứ ủy và Trung ương giao nhiệm vụ tổ chức xuất bản báo Đảng ở Sài Gòn.<ref name="baolongan"/> Ông lần lượt làm cây viết chính cho báo ''l'Avant-Garde'' (Tiên phong) và ''[[Dân Chúng (báo)|Dân Chúng]]'', tham gia Ban Biên tập báo ''Dân Chúng'' (có [[Trần Văn Kiết]], Lê Văn Kiệt, [[Nguyễn Văn Linh]], [[Bùi Văn Thủ]], [[Hoàng Văn Thanh]], [[Hoàng Hoa Cương]], [[Nguyễn Văn Trấn]]).<ref>{{chú thích web|url=https://nhandan.vn/bao-dan-chung-to-bao-cua-dang-cong-san-dong-duong-post566611.html|tiêu đề=Báo Dân Chúng, tờ báo của Ðảng Cộng sản Ðông Dương|tác giả=Phạm Bá|website=Báo Nhân Dân|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20221223202714/https://nhandan.vn/bao-dan-chung-to-bao-cua-dang-cong-san-dong-duong-post566611.html|ngày lưu trữ=2022-12-23|url-status=live|ngày=2012-01-30|ngày truy cập=2024-08-24|ngôn ngữ=vi}}</ref><ref>{{chú thích web|url=https://www.hcmcpv.org.vn/tin-tuc/bao-dan-chung-dau-son-trong-lich-su-bao-chi-cach-mang-viet-nam-1491880968|tiêu đề=Báo Dân Chúng - Dấu son trong lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam|tác giả=Phòng Lý luận chính trị - Lịch sử Đảng, Ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh|website=Trang tin Điện tử Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20240824161111/https://www.hcmcpv.org.vn/tin-tuc/bao-dan-chung-dau-son-trong-lich-su-bao-chi-cach-mang-viet-nam-1491880968|ngày lưu trữ=2024-08-24|url-status=live|ngày=2021-07-20|ngày truy cập=2024-08-24|ngôn ngữ=vi}}</ref><ref>{{chú thích web|url=https://tuyengiao.vn/dan-chung-to-bao-cong-khai-cua-dang-truoc-day-52688|tiêu đề=Dân chúng - tờ báo công khai của Đảng trước đây|tác giả=Phạm Hà Tĩnh|website=Tạp chí Tuyên giáo|ngày=2013-06-21|ngày truy cập=2024-08-24|ngôn ngữ=vi|archive-date=2024-08-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824170124/https://tuyengiao.vn/dan-chung-to-bao-cong-khai-cua-dang-truoc-day-52688|url-status=dead}}</ref>

== Công tác chính quyền ==
Năm 1945, [[Tổng khởi nghĩa tháng Tám]] thành công, chính quyền cách mạng tỉnh [[Tây Ninh]] được thành lập, song lại sớm gặp nhiều khó khăn khi quân Pháp trở lại, thậm chí Tây Ninh còn không thể tổ chức được [[Bầu cử Quốc hội Việt Nam khóa I|bầu cử Quốc hội]].<ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Tây Ninh|2010|p=78–79}}</ref> Trong thời gian này, Lê Văn Kiệt được điều động về Tây Ninh với bí danh Lê Lai, đảm nhận công tác Trưởng [[Công an cấp tỉnh (Việt Nam)|ty Công an tỉnh]] Tây Ninh. Đầu năm 1947, ông được [[Tỉnh ủy Tây Ninh]] cử làm [[Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh|Chủ tịch Ủy ban hành chính kháng chiến tỉnh]].<ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Tây Ninh|2010|p=103}}</ref>

Đầu năm 1949, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Tây Ninh lần thứ hai được tổ chức tại căn cứ [[Trà Vong]]. Đại hội đã bầu ra Tỉnh ủy mới gồm chín Ủy viên: Lê Lai, [[Nguyễn Hữu Dụ]], [[Trần Thuần]], [[Phạm Tung]], [[Trần Kim Tấn]], [[Nguyễn Văn Dung]], [[Lê Đình Nhơn]], [[Nguyễn Văn Nữ]], [[Nguyễn Văn Tốt]], do Lê Lai làm Bí thư Tỉnh ủy, Nguyễn Hữu Dụ làm Phó Bí thư.<ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Tây Ninh|2010|p=112}}</ref><ref>{{chú thích web|url=https://tayninh.dcs.vn/vi/news/gioi-thieu/c-c-c-s--ng--u-ti-n--t-y-ninh-v-b-th-t-nh-u-qua-c-c-th-i-k--5392.html|tiêu đề=Các cơ sở đảng đầu tiên ở Tây Ninh và Bí thư Tỉnh uỷ qua các thời kỳ.|tác giả=NHP|website=Cổng thông tin điện tử Đảng bộ tỉnh Tây Ninh|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20240823160305/https://tayninh.dcs.vn/vi/news/gioi-thieu/c-c-c-s--ng--u-ti-n--t-y-ninh-v-b-th-t-nh-u-qua-c-c-th-i-k--5392.html|ngày lưu trữ=2024-08-23|url-status=live|ngày=2020-07-02|ngày truy cập=2024-08-23|ngôn ngữ=vi}}</ref> Trong thời gian đảm nhận vai trò Bí thư Tỉnh ủy, ông đã có những chỉ đạo sai lầm trong công tác an ninh nội bộ, bắt giữ sai lầm nhiều người chỉ vì chút nghi ngờ, đặc biệt là dung túng cho [[Phan Văn Hoai]] (Phó ty Công an tỉnh, tạm phụ trách Ty Công an khi Trưởng ty Trần Kim Tấn đi học) mở cuộc thanh trừng nội bộ (từ những bằng chứng giả do Hoai ngụy tạo), bắt giữ vô cớ và tra tấn bức cung, nhục hình nhiều cán bộ trong tỉnh. Xứ ủy Nam Bộ đã can thiệp, minh oan cho những người bị bắt, đưa Phan Văn Hoai về Sở Công an Nam Bộ.<ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Tây Ninh|2010|p=118–119}}</ref> Tháng 2 năm 1951, ông bị điều về Xứ ủy do những sai lầm trong vụ bắt oan cán bộ.<ref>{{Harvnb|Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Tây Ninh|2010|p=125–126}}</ref>

Năm 1954, ông ra miền Bắc, nhiều lần được cử sang học tập tại Liên Xô, từng giữ các chức vụ Tham tán thương mại Việt Nam tại Liên Xô, Trưởng ban Thanh tra Bộ Ngoại thương. Ngày 6 tháng 9 năm 1970, ông mất tại [[Hà Nội]].<ref name="baolongan"/>

== Vinh danh ==
Tên của ông được đặt cho một con đường ở thành phố Tân An (tỉnh Long An).<ref>{{chú thích web|url=https://baolongan.vn/day-nhanh-tien-do-cac-cong-trinh-trong-diem-chuong-trinh-dot-pha-a139605.html|tiêu đề=Đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm, chương trình đột phá|tác giả=Kỳ Nam|website=Báo Long An|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220809115024/https://baolongan.vn/day-nhanh-tien-do-cac-cong-trinh-trong-diem-chuong-trinh-dot-pha-a139605.html|ngày lưu trữ=2022-08-09|url-status=live|ngày=2022-08-05|ngày truy cập=2024-08-23|ngôn ngữ=vi}}</ref>

== Tham khảo ==
* {{chú thích sách|tác giả=Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Tây Ninh|tựa đề=Lịch sử Đảng bộ tỉnh Tây Ninh (1930-2005)|url=https://tayninh.dcs.vn/vi/news/lich-su-dang-bo-tinh-tay-ninh/l-ch-s--ng-b-t-nh-t-y-ninh-5414.html|nơi=Hà Nội|nhà xuất bản=Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia|năm=2010|isbn=}}{{Liên kết hỏng|date=2026-05-14 |bot=InternetArchiveBot }}
* {{chú thích sách|tác giả=Liên đoàn Lao động tỉnh Long An|tựa đề=Lịch sử phong trào công nhân lao động và công đoàn tỉnh Long An, Trung dũng - Kiên cường - Toàn dân đánh giặc|url=https://books.google.com.vn/books?id=VUztAAAAMAAJ|nơi=Hà Nội|nhà xuất bản=Nhà xuất bản Lao động|năm=1998|isbn=}}

== Chú thích ==
{{tham khảo|30em}}

{{Thời gian sống|sinh=1911|mất=1970}}

[[Thể loại:Người Long An]]
[[Thể loại:Công nhân Việt Nam]]
[[Thể loại:Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh]]
[[Thể loại:Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh]]
[[Thể loại:Giám đốc Công an tỉnh Tây Ninh]]