Xem mã nguồn của Lý thuyết VSEPR

'''Lý thuyết cặp điện tử vỏ hoá trị đẩy nhau''', cũng gọi bằng '''thuyết Gillespie-Nyholm''' hay '''thuyết đẩy''', là mô hình về sức đẩy giữa các cặp electron [[hóa trị|hoá trị]] và [[dạng hình học]] của [[phân tử]]. Thuyết đẩy giúp dự đoán khá chính xác [[góc hóa trị|góc hoá trị]] trong những [[phân tử]] có những cặp [[electron]] không [[phân chia]] hoặc có [[liên kết bội]].

==Lịch sử ra đời==
Ý tưởng về sự liên quan giữa cấu tạo [[hình học]] của [[phân tử]] với sức đẩy của các electron (giữa các e liên kết và chưa liên kết) được giới thiệu lần đầu tiên bởi hai nhà khoa học [[Nevil Sidgwick]] và [[Herbert Powell]] tại [[Đại học Oxford]] năm 1940, trong bài giảng mang tên Bakerian Lecture.
<br />
Năm 1957, hai nhà khoa học [[Ronald Gillespie]] và [[Ronald Sydney Nyholm]] tại Đại học [[Luân Đôn|London]] đã đưa ra kết quả nghiên cứu công nhận quan điểm trên, đồng thời đã xây dựng một lý thuyết chi tiết về dạng hình học của phân tử.

==Luận điểm chính==
Phân tử <big>AX<sub>n</sub>E<sub>m</sub></big>
<br />
Trong đó:
<br />
''A'': nguyên tử trung tâm có các cặp electron [[hóa trị]] tạo [[liên kết]]
<br />
''X'': cặp electron liên kết σ với A
<br />
''n'': số cặp electron tạo liên kết σ 
<br />
''E'': cặp electron không phân chia
<br />
''m'': số cặp electron không phân chia
<br />
''m + n = q'': tổng số cặp electron bao quanh A

==Quy tắc thuyết sức đẩy==
- Cấu hình các liên kết của [[nguyên tử]] hay [[ion]] trung tâm đa [[hóa trị]] chỉ phụ thuộc vào tổng số cặp electron hóa trị ''m + n = q'' bao quanh nó.
<br />
- Kích thước của những [[obital]] của cặp electron hóa trị được phân bố sao cho sức đẩy giữa các cặp electron đó là tối thiểu.
<br />
- Sức đẩy của các cặp e giảm theo thứ tự:
<br />
'''E-E >E-X > X-X'''
<br />
- Không gian của một cặp liên kết giảm khi [[độ âm điện]] của phối tử X tăng lên, dẫn đến góc hóa trị XAX giảm.

==Ý nghĩa==
- Thuyết VSEPR có thể áp dụng với phân tử có liên kết đôi.
<br />
- Thuyết VSEPR tuy vậy lại chưa thỏa đáng với các phân tử trung tâm có kích thước lớn.

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
1. Hóa học đại cương tập 1 (Lâm Ngọc Thiềm)

2. Hóa học đại cương (Phạm Văn Nhiêu)

3. Hóa học các quá trình (Vũ Đăng Độ)

== Liên kết ngoài ==
* [http://www.3dchem.com/ 3D Chem] - Chemistry, Structures, and 3D Molecules
* [http://www.iumsc.indiana.edu/ IUMSC] - Đại học Indiana Molecular Structure Center
{{Các ngành hóa học}}
[[Thể loại:Lý thuyết hóa học]]
[[Thể loại:Hình học phân tử]]
[[Thể loại:Hóa học lượng tử]]
[[Thể loại:Hóa học lập thể]]