Xem mã nguồn của Lập trình khai báo

{{multiple issues|
{{More footnotes|date=April 2010}}
{{Refimprove|date=February 2015}}}}
{{Mẫu hình lập trình}}
Trong [[khoa học máy tính]], '''lập trình khai báo''' ([[tiếng Anh]]: ''declarative programming'') là một [[mẫu hình lập trình]] theo phong cách xây dựng cấu trúc và các yếu tố của [[chương trình máy tính]] để thể hiện tính logic của [[sự tính toán]] mà không mô tả [[luồng điều khiển]] của nó.<ref>{{citation|last=Lloyd|first=J.W.|title=Practical Advantages of Declarative Programming}}</ref>

Hầu hết các ngôn ngữ áp dụng kiểu này cố gắng giảm thiểu hoặc loại bỏ [[Hiệu ứng lề (khoa học máy tính)|hiệu ứng lề]] bằng cách mô tả ''những gì'' chương trình phải hoàn thành về mặt [[miền vấn đề]] (problem domain), thay vì mô tả cách hoàn thành nó ''như thế nào'' như một chuỗi các [[language primitive|thành phần cơ bản]] của ngôn ngữ lập trình<ref>[http://foldoc.org/declarative%20language Declarative language] in The Free On-line Dictionary of Computing, Editor Denis Howe.</ref> (còn ''như thế nào'' thì tùy thuộc vào [[hiện thực ngôn ngữ lập trình|hiện thực]] của ngôn ngữ). Điều này ngược với [[lập trình mệnh lệnh]] vốn hiện thực các [[giải thuật]] theo từng bước rõ ràng.

Lập trình khai báo thường xem [[chương trình (máy)|chương trình]] như là lý thuyết của một [[Logic toán#Hệ logic hình thức|logic hình thức]], và tính toán như là suy luận trong không gian logic đó. Lập trình khai báo có thể giúp đơn giản hóa rất nhiều cho việc viết [[Tính toán song song|chương trình song song]].<ref>{{chú thích web|url=http://www.cse.unsw.edu.au/~pls/damp09/ |title=DAMP 2009: Workshop on Declarative Aspects of Multicore Programming |publisher=Cse.unsw.edu.au |date = ngày 20 tháng 1 năm 2009 |access-date = ngày 15 tháng 8 năm 2013}}</ref>

Ngôn ngữ khai báo phổ biến bao gồm các [[ngôn ngữ truy vấn cơ sở dữ liệu]] (như [[SQL]], [[XQuery]]), [[biểu thức chính quy]], [[lập trình logic]], [[lập trình hàm]], và hệ thống [[quản lý cấu hình]].

==Định nghĩa==
Lập trình khai báo thường được định nghĩa như kiểu lập trình không phải [[Lập trình mệnh lệnh|mệnh lệnh]].

==Mẫu hình con==
Lập trình khai báo là một [[thuật ngữ chung]] (umbrella term) bao gồm một số [[mẫu hình lập trình]] nổi tiếng hơn.

===Lập trình ràng buộc===
[[Lập trình ràng buộc]] mô tả mối quan hệ giữa các biến dưới dạng các ràng buộc để chỉ ra thuộc tính của giải pháp đích. The set of constraints is [[solver (computer science)|solved]] by giving a value to each variable so that the solution is consistent with the maximum number of constraints. Constraint programming often complements other paradigms: functional, logical, or even imperative programming.

===Ngôn ngữ miền chuyên biệt===
Các ví dụ nổi tiếng về [[Ngôn ngữ miền chuyên biệt]] (domain-specific language, hay [[DSL]]) bao gồm [[yacc]], [[QML]], [[Make (phần mềm)|Make]], [[Puppet (phần mềm)|Puppet]], [[biểu thức chính quy]], và một tập con của [[SQL]] (như câu lệnh truy vấn SELECT).

===Ngôn ngữ lai===
{{see also|Ngôn ngữ lập trình đa mẫu hình}}

===Lập trình logic===
Ngôn ngữ [[lập trình logic]] như [[Prolog]] mô tả và truy vấn các quan hệ.

==Xem thêm==
* [[Danh sách các ngôn ngữ lập trình theo loại#Ngôn ngữ khai báo|Danh sách các ngôn ngữ lập trình khai báo]]
* [[So sánh các mẫu hình lập trình]]
* [[Lập trình quy nạp]] (Inductive programming)

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
{{Commonscat}}
* Frans Coenen. [http://www.csc.liv.ac.uk/~frans/OldLectures/2CS24/declarative.html#detail Characteristics of declarative programming languages]. 1999.
*[[Robert Harper (computer scientist)|Robert Harper]].
**[https://existentialtype.wordpress.com/2013/07/18/what-if-anything-is-a-declarative-language/ What, If Anything, Is A Declarative Language?]. 2013.
**[https://existentialtype.wordpress.com/2013/07/22/there-is-such-a-thing-as-a-declarative-language/ There Is Such A Thing As A Declarative Language, and It’s The World’s Best DSL]. 2013.
* Olof Torgersson. [http://www.cs.chalmers.se/~oloft/Papers/wm96/wm96.html A Note on Declarative Programming Paradigms and the Future of Definitional Programming]. 1996.

{{Dạng ngôn ngữ lập trình}}
{{Authority control}}

[[Thể loại:Lập trình khai báo| ]]
[[Thể loại:Mẫu hình lập trình]]