Xem mã nguồn của Ladislao Diwa

{{Thông tin nhân vật
| tên = Ladislao Diwa
| hình = Ladislao Diwa.jpg 
| tên khai sinh = Ladislao Diwa y Nocon
| ngày sinh = {{birth date|1863|6|27}}
| nơi sinh = [[Cavite]], [[Philippines]]
| ngày mất =  {{death date|1930|3|12}} (66 tuổi)
| nơi mất = [[Manila]], [[Philippines]]
| spouse = Delisa Dandan  <br>  Honorata Crescini 
| học vấn = Colegio de San Juan de Letran <br> Đại học Santo Tomas
| con cái =  Alicia Crescini Diwa <br> Edna Crescini Diwa <br> Heraclito Crescini Diwa <br> Cecilia Crescini Diwa <br> Betty Diwa-Ebuen 
| cha =  Mariano Diwa
| mẹ =  Honorata Crescini 
}}

'''Ladislao Diwa y Nocon''' ([[27 tháng 6]] năm [[1863]] - [[12 tháng 3]] năm [[1930]]) là một nhà yêu nước người [[Philippines]], một trong số những người sáng lập ra tổ chức [[Katipunan]] khởi xướng cuộc [[Cách mạng Philippines]] chống lại [[Đế quốc Tây Ban Nha|Thực dân Tây Ban Nha]] năm [[1896]].

==Những năm đầu==
Ông sinh ra ở San Roque, [[Cavite]] và là con của Mariano Diwa và Cecilia Nocon. Ông được học tại Colegio de San Juan de Letran và sau đó học nghề linh mục tại Trường Đại học Santo Tomas. Nhưng ông đã bỏ nghề linh mục để theo đuổi nghề luật sư. Ông tin rằng với tình trạng bất ổn chính trị trong nước, ông có thể chứng tỏ năng lực của mình khi làm luật sư so với làm linh mục

Trong khi đang học luật, ông gặp [[Andrés Bonifacio]], người thường phân phát tài liệu của tổ chức Phong trào Tuyên truyền bên trong khuôn viên Trường Đại học. Hai người trở thành bạn thân của nhau và sau đó Diwa lên tàu đến nhà của [[Andrés Bonifacio|Bonifacio]] ở Tondo, [[Manila]] và gặp [[Teodoro Plata]].

==Tổ chức Katipunan==
Sau khi hoàn tất các nghiên cứu luật, Diwa được bổ nhiệm làm thư ký tại tòa án quận Quiapo, [[Manila]]. Trong thời gian làm ở tòa án, Diwa gia nhập [[La Liga Filipina]] và trở thành thư ký của hội đồng [[La Liga Filipina|La Liga]] ở Trozo (Tondo, [[Manila]]), dưới sự chỉ đạo của [[Andrés Bonifacio|Bonifacio]]. Tuy nhiên, [[José Rizal]], người thành lập [[La Liga Filipina|La Liga]] đã bị bắt vài ngày sau khi [[La Liga Filipina|La Liga]] được thành lập và bị trục xuất đến đảo Dapitan.

Mặc dù là thành viên của [[La Liga Filipina|La Liga]] và đã tiến hành cải cách ôn hoà, Diwa, [[Andrés Bonifacio|Bonifacio]] và [[Teodoro Plata|Plata]] đã nhận ra rằng chỉ có đấu tranh vũ trang là cách duy nhất để giành được độc lập từ [[Đế quốc Tây Ban Nha|Thực dân Tây Ban Nha]]. Sau khi nghe tin [[José Rizal]] bị trục xuất, vào ngày [[7 tháng 7]] năm [[1892]], Diwa đã cùng những người bạn của ông mở một cuộc họp và thành lập một tổ chức bí mật tên là [[Katipunan]]. Cuộc họp này cũng có sự tham dự của [[Deodato Arellano]], Valentin Díaz và José Dizon.

Diwa đã đóng góp cho sự mở rộng của [[Katipunan]] tới vùng nông thôn vì ông chuyển sang tòa án ở tỉnh Pampanga. Những thành viên [[Katipunan]] ở các tỉnh [[Bulacan]], [[Tarlac]] và [[Nueva Ecija]] đã được Diwa giới thiệu và kết nạp vào [[Katipunan]]. Một trong những thành viên đáng chú ý nhất mà Diwa đã kết nạp là Francisco Macabulos, người sau này sẽ trở thành một trong những trụ cột của [[Cách mạng Philippines]].

==Cách mạng==
Chính quyền [[Đế quốc Tây Ban Nha|Thực dân Tây Ban Nha]] đã bắt Diwa ngay sau khi [[Katipunan]] bị phát hiện vào [[tháng 8]] năm [[1896]]. Diwa bị bắt tại Betis, Bacolor, [[Pampanga]] và bị áp giải tới [[Manila]]. Ông bị giam ở Fort Santiago trong cùng một phòng giam với [[Teodoro Plata]], người đã bị bắt trước ông. Chính quyền [[Đế quốc Tây Ban Nha|Thực dân Tây Ban Nha]] sau đó đã thực hiện một loạt các vụ hành quyết để dập tắt cuộc nổi dậy, kể cả [[José Rizal]] cũng bị xử tử bằng súng trường ngày [[30 tháng 12]] năm [[1896]] vì bị nghi ngờ là thủ lĩnh của phong trào.

Vào ngày [[6 tháng 2]] năm [[1897]], [[Teodoro Plata]] và những người khác bị xử tử tại cánh đồng Bagumbayan. Bốn ngày sau, Diwa bất ngờ được thả ra trong một cuộc trao đổi tù nhân giữa Chính quyền [[Đế quốc Tây Ban Nha|Thực dân Tây Ban Nha]] và các nhà Cách mạng người [[Philippines]]. Ông đã chạy trốn đến [[Cavite]] để gia nhập quân đội Cách mạng của Mariano Trías, nhưng toàn tỉnh đã bị bao vây và ông đã phải bí mật vượt qua kẻ thù. Sau khi gia nhập vào quân đội cách mạng, ông đã trở nên tích cực trong chiến đấu dưới quyền Leopoldo Garcia và đã có công trong việc khiến quân đội [[Đế quốc Tây Ban Nha|Tây Ban Nha]] phải đầu hàng. Do đó, Diwa được thăng [[Đại tá]] trong quân đội cách mạng. Khi nền [[Đệ nhất Cộng hòa Philippines]] được thành lập, ông được bầu làm Thống đốc dân sự đầu tiên của [[Cavite]].

==Thời kỳ Philippines thuộc Mỹ==
Khi [[Chiến tranh Hoa Kỳ-Philippines|Chiến tranh Philippines - Mỹ]] nổ ra vào năm [[1898]], Diwa lại gia nhập quân đội của Mariano Trías và được bổ nhiệm làm thư ký. Sau khi [[Emilio Aguinaldo]] bị bắt tại [[Palanan]], [[Isabela (tỉnh)|Isabela]] vào ngày [[23 tháng 3]] năm [[1901]], cả hai đều đầu hàng Mỹ tại [[Indang, Cavite]]. Diwa sau đó được bổ nhiệm làm thư ký tòa án của Toà án sơ thẩm Cavite. Ông cũng sang lập và dạy tại Đại học Ligaya tại quê nhà. Ông sau đó đã nghỉ hưu và làm việc tại trang trại của mình ở [[Tagaytay]] và Mendez. Ông mất vì chứng viêm thận vào ngày [[12 tháng 3]] năm [[1930]]. Ông đã kết hôn hai lần và có tổng cộng 8 người con.

Trường Tiểu học Caridad ở [[Cavite]] được đổi tên thành Trường Tiểu học Ladislao Diwa để vinh danh ông vào [[tháng 11]] năm [[1964]].

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
* National Historical Institute. Filipinos in History 5 vols. (Manila: National Historical Institute, 1989).
{{Sơ khai tiểu sử}}

[[Thể loại:Sinh năm 1863]]
[[Thể loại:Mất năm 1930]]