Xem mã nguồn của Mộc Lan (ca sĩ)

{{about|ca sĩ tiền chiến|các định hướng khác|Mộc lan}}
{{Thông tin ca sĩ
| Tên nghệ sĩ = Mộc Lan
| Hình = Ca sĩ Moc Lan.jpeg
| Chú thích hình = Mộc Lan vào thập niên 1950
| Kích cỡ = 
| Phong cảnh = 
| Nền = ca sĩ hát đơn
| Tên khai sinh = Phạm Thị Ngà
| Nơi sinh = [[Hải Phòng]], [[Liên bang Đông Dương]]
| Nghệ danh = Mộc Lan
| Sinh ngày = 1931
| Mất ngày = {{ngày mất và tuổi|2015|5|10|1931||}}
| Nơi mất = [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Việt Nam]]
| Các số đo =
| Chiều cao =
| Cân nặng =
| Nguyên quán =
| Nhạc cụ = [[Giọng hát]]
| Kiểu giọng = 
| Dòng nhạc = [[Nhạc tiền chiến]]<br>[[Tình khúc 1954&ndash;1975]]
| Nghề nghiệp =[[Ca sĩ]] 
| Năm hoạt động = 1946–2015
| Hãng đĩa =
| Hợp tác với = {{hlist|[[Châu Kỳ]]| [[Kim Tước]]|[[Châu Hà]]}}
| Ca khúc = ''Đi chơi chùa Hương<br>Giấc mơ hồi hương
| Ảnh hưởng = 
| URL = 
| Thành viên hiện tại = 
| Thành viên cũ = 
| Nhạc cụ nổi bật = 
| Thu nhập = 
| Hòa âm = 
}}
'''Phạm Thị Ngà''' (1931 – 2015) nổi tiếng với nghệ danh '''Mộc Lan''', là một nữ ca sĩ [[nhạc tiền chiến]] người [[Việt Nam]]. Bà cùng với nhạc sĩ [[Châu Kỳ]] từng là đôi song ca nổi tiếng trong làng âm nhạc trước năm 1975.

== Cuộc đời ==
'''Phạm Thị Ngà''', sinh năm [[1931]] tại [[Hải Phòng]] trong một gia đình có đến 8 người con, trong đó người cha đã qua đời từ khi bà còn nhỏ.<ref name="ml">{{Chú thích web|url=https://www.doisongphapluat.com/danh-ca-moc-lan-cuoc-doi-chim-noi-cua-hoa-mi-gan-voi-nhung-ong-vua-khong-ngai-a246207.html|tựa đề=Danh ca Mộc Lan: Cuộc đời chìm nổi của họa mi gắn với những ông vua không ngai|tác giả=Lê Anh|website=Đời Sống Pháp Luật|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-05|archive-date=2021-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20211005104317/https://www.doisongphapluat.com/danh-ca-moc-lan-cuoc-doi-chim-noi-cua-hoa-mi-gan-voi-nhung-ong-vua-khong-ngai-a246207.html}}</ref><ref name="ml4">{{Chú thích web|url=https://thanhnien.vn/chuyen-tinh-nghe-si-moc-lan-bai-2-huong-sac-60-nam-truoc-post295809.html|tựa đề=Chuyện tình nghệ sĩ Mộc Lan - Bài 2: Hương sắc 60 năm trước|tác giả=Hà Đình Nguyên|website=[[Báo Thanh niên]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-05|archive-date=2021-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20211005105245/https://thanhnien.vn/chuyen-tinh-nghe-si-moc-lan-bai-2-huong-sac-60-nam-truoc-post295809.html}}</ref>

Bà vào [[Sài Gòn]] từ rất sớm, cùng với người anh trai mình.<ref name="ml4"/> Bà đã gặp được nhạc sĩ [[Lê Thương]], và cũng chính là người thầy dìu dắt bà. Nghệ danh '''Mộc Lan''' là do nhạc sĩ Lê Thương đặt cho.<ref name="ml"/><ref name="ml3">{{Chú thích web|url=https://thanhnien.vn/chuyen-tinh-nghe-si-moc-lan-bai-1-gap-nu-danh-ca-post295877.html|tựa đề=Chuyện tình nghệ sĩ Mộc Lan - Bài 1: Gặp nữ danh ca|tác giả=Hà Đình Nguyên|website=[[Báo Thanh niên]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-05|archive-date=2021-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20211005105250/https://thanhnien.vn/chuyen-tinh-nghe-si-moc-lan-bai-1-gap-nu-danh-ca-post295877.html}}</ref> Bà nổi tiếng với ca khúc ''Đi chơi chùa Hương'' của nhạc sĩ [[Trần Văn Khê]] vào thời điểm đó.<ref name="ml2">{{Chú thích web|url=https://nhacxua.vn/cuoc-doi-lan-dan-cua-danh-ca-moc-lan-tai-sac-ven-toan-va-hong-nhan-bac-phan/|tựa đề=Cuộc đời lận đận của danh ca Mộc Lan – Tài sắc vẹn toàn và hồng nhan bạc phận|website=Nhạc xưa thời báo|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-05|archive-date=2021-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20211005104319/https://nhacxua.vn/cuoc-doi-lan-dan-cua-danh-ca-moc-lan-tai-sac-ven-toan-va-hong-nhan-bac-phan/}}</ref> Tuy nhiên, lần đầu bà đứng trên sân khấu là vào năm [[1947]], với bài hát ''Trên sông Dương Tử'' của Lê Thương.<ref name="ml2"/>

Sau khi bà lấy nhạc sĩ [[Châu Kỳ]], đôi song ca "Châu Kỳ - Mộc Lan" được hát trên [[Đài phát thanh Pháp Á]] với mức lương rất hậu hĩnh.<ref name="ckml">{{Chú thích web|url=http://khamphahue.com.vn/kham-pha/lang-nghe/tid/Chuyen-tinh-buon-cua-nhac-si-Chau-Ky-'Dung-noi-xa-nhau-cho-tam-hon-dau-kho'/newsid/E4EA29DA-4987-4705-9CA3-5D905E9510A1/cid/73B4F6FE-3CFB-4934-B3A3-F1D65602B2EA|tựa đề=Chuyện tình buồn của nhạc sĩ Châu Kỳ: 'Đừng nói xa nhau cho tâm hồn đau khổ'|tác giả=Hà Hải Lăng|website=Khám phá Huế (đăng lại từ Thể thao ngày nay)|url-status=live|ngày truy cập=2021-11-17|archive-date=2021-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20211005153050/http://khamphahue.com.vn/kham-pha/lang-nghe/tid/Chuyen-tinh-buon-cua-nhac-si-Chau-Ky-%27Dung-noi-xa-nhau-cho-tam-hon-dau-kho%27/newsid/E4EA29DA-4987-4705-9CA3-5D905E9510A1/cid/73B4F6FE-3CFB-4934-B3A3-F1D65602B2EA}}</ref><ref name="ml7">{{Chú thích web|url=https://cand.com.vn/Nhan-vat/29GITHANG__-Chuyen-tinh-nhac-si-Chau-Ky-Thuong-ca-giot-le-dai-trang-i467942/|tựa đề=Chuyện tình nhạc sĩ Châu Kỳ: Thương cả giọt lệ đài trang|tác giả=Tuy Hòa|website=Công an nhân dân|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-05|archive-date=2021-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20211005110600/https://cand.com.vn/Nhan-vat/29GITHANG__-Chuyen-tinh-nhac-si-Chau-Ky-Thuong-ca-giot-le-dai-trang-i467942/}}</ref> Ngoài đôi song ca "[[Nguyễn Hữu Thiết]] - [[Ngọc Cẩm]]", cặp vợ chồng ca sĩ Mộc Lan có số lượng khán giả rất đông.<ref name="ckml"/>

Năm [[1954]], bà bắt đầu đi hát trong ban ''Tiếng Tơ Đồng'' của nhạc sĩ [[Hoàng Trọng]], và kết hợp cùng với [[Kim Tước]], [[Châu Hà]], tạo thành một nhóm tam ca có tên "Mộc Kim Châu".<ref name="ml"/>

Sau năm [[1975]], bà ở lại [[Việt Nam]] cùng với đứa con gái bị [[bệnh tâm thần]].<ref name="ml3"/><ref name="ml2"/> Bà qua đời vào ngày [[11 tháng 5]] năm [[2015]] tại [[Thành phố Hồ Chí Minh]] do bị bệnh phổi.<ref name="ml"/><ref name="ml2"/>

== Đời tư ==
Bà kết hôn với nhạc sĩ [[Châu Kỳ]] vào năm 1949, sau đó ra [[Huế]] sống và tan vỡ vào năm [[1952]].<ref name="ml"/><ref name="ml4"/><ref name="ml3"/><ref name="ml7"/> Bà kết hôn với người chồng thứ hai nhưng không mấy hạnh phúc, do bà cho rằng ông là một tên đào mỏ.<ref name="ml3"/><ref name="ml2"/> Cuối cùng, bà kết hôn với một [[sĩ quan]] [[Quân lực Việt Nam Cộng hòa]].<ref name="ml3"/><ref name="ml2"/>

Bà còn được rất nhiều người theo đuổi, trong đó có nhạc sĩ [[Đoàn Chuẩn]] đã sáng tác tặng bà bài hát ''Gửi người em gái miền Nam'', và tặng hoa rất thường xuyên.<ref name="ml"/><ref>{{Chú thích web|url=https://thanhnien.vn/chuyen-tinh-nghe-si-moc-lan-bai-3-giai-thoai-cuoc-tinh-doan-chuan-moc-lan-post295788.html|tựa đề=Chuyện tình nghệ sĩ Mộc Lan - Bài 3: Giai thoại cuộc tình Đoàn Chuẩn - Mộc Lan|tác giả=Hà Đình Nguyên|website=[[Báo Thanh niên]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-05|archive-date=2021-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20211005110558/https://thanhnien.vn/chuyen-tinh-nghe-si-moc-lan-bai-3-giai-thoai-cuoc-tinh-doan-chuan-moc-lan-post295788.html}}</ref>

== Ca khúc tiêu biểu ==
Bà đã từng thu khá nhiều dĩa 45 vòng và 78 vòng thời điểm đó, nhưng vì thời cuộc nên một số dĩa bị thất lạc.<ref name="ml3"/>
{{expand list}}
<nowiki>*</nowiki> Nhớ nhung (Thẩm Oánh)
*Đi chơi chùa Hương ([[Trần Văn Khê]])
*Giấc mơ hồi hương ([[Vũ Thanh]])
*Biệt ly ([[Dzoãn Mẫn]])
*Hoài cảm ([[Cung Tiến]])
*Phố buồn ([[Phạm Duy]])
*Khi ánh chiều rơi (Tạ Tấn)
*Em đến thăm anh một chiều mưa ([[Tô Vũ (nhạc sĩ)|Tô Vũ]])
*Tơ sầu ([[Lâm Tuyền]])
*Tiếng thời gian ([[Lâm Tuyền]])
*Trở về Huế ([[Văn Phụng]])
*Chuyển bến ([[Đoàn Chuẩn & Từ Linh]])
*Dạ khúc ([[Nguyễn Mỹ Ca]])
*Suối tóc ([[Văn Phụng]])
*Thoi tơ ([[Đức Quỳnh]])

== Chú thích ==
{{tham khảo}}

{{Thời gian sống|1931|2015}}

[[Thể loại:Ca sĩ nhạc tiền chiến Việt Nam]]
[[Thể loại:Ca sĩ tình khúc 1954–1975]]
[[Thể loại:Nữ ca sĩ Việt Nam Cộng hòa]]
[[Thể loại:Nữ ca sĩ Việt Nam]]
[[Thể loại:Người Hải Phòng]]
[[Thể loại:Ca sĩ Hải Phòng]]