Xem mã nguồn của Mang (thú)

:''Bài này viết về mang như là một chi động vật nhai lại thuộc họ Hươu nai, các nghĩa khác xem bài [[Mang (định hướng)]]''.
{{Bảng phân loại
| name = Mang
| image = Muntiacus sp - Hai Hong Karni.jpg
| image_width = 250px
| regnum = [[Động vật|Animalia]]
| phylum =
[[Động vật có dây sống|Chordata]]
{{không phân hạng|đơn vị=[[Động vật có hộp sọ|Craniata]]}}
| subphylum = [[Động vật có xương sống|Vertebrata]]
| infraphylum = [[Động vật có quai hàm|Gnathostomata]]
| superclassis = [[Động vật bốn chân|Tetrapoda]]
| classis = [[Lớp Thú|Mammalia]]
| subclassis = [[Theria]]
| infraclassis = [[Placentalia]]
| superordo =
[[Laurasiatheria]]
{{không phân hạng|đơn vị=[[Cetartiodactyla]]}}
| ordo = [[Bộ Guốc chẵn|Artiodactyla]]
| subordo = [[Phân bộ Nhai lại|Ruminantia]]
| infraordo = [[Pecora]]
| familia = [[Họ Hươu nai|Cervidae]]
| subfamilia = [[Muntiacinae]]
| genus = '''''Muntiacus'''''
| genus_authority = [[Constantine S. Rafinesque-Schmaltz|Rafinesque]], 1815
| subdivision_ranks = Các loài
| subdivision = Xem [[#Phân loài|văn bản]].
| range_map = Muntjac distribution map.gif
| range_map_width = 250px
}}
'''Mang''', còn gọi là '''hoẵng''', '''kỉ''', '''mển''' hay '''mễn''', là một dạng [[Họ Hươu nai|hươu, nai]] thuộc chi '''''Muntiacus'''''. Mang có lẽ là loại hươu cổ nhất được biết đến, xuất hiện vào khoảng 15-35 triệu năm trước căn cứ trên di tích [[hóa thạch]] tìm thấy trong các trầm tích của [[thế Miocen]] tại [[Pháp]] và [[Đức]].

Các loài ngày nay còn sống có nguồn gốc nguyên thủy ở vùng [[Đông Nam Á]] cũng như ở [[Ấn Độ]]. Bản địa mển bao gồm cả vùng [[Hoa Nam]], [[Đài Loan]], và các [[đảo|hải đảo]] thuộc [[Indonesia]]. Mang Reeves được du nhập sang [[Anh]] và nay đã sinh sản, phổ biến ở một số khu vực ở Anh.

Là một loại động vật [[nhiệt đới]], mển không có chu kỳ [[động dục]] theo mùa thời tiết nên khi chuyển sang các khu vực [[ôn đới]] có thể cho [[quan hệ tình dục|giao phối]] ở bất kỳ thời gian nào trong năm. Mang đực có các [[gạc]] ngắn có thể mọc lại nhưng có xu hướng cắn xé nhau bằng [[răng]] (có răng nanh dài chĩa xuống) để bảo vệ lãnh địa.

Mang là loại động vật được chú ý trong các nghiên cứu về sự tiến hóa do các biến thể lớn trong bộ [[nhiễm sắc thể]] của chúng cũng như các phát hiện về các loài mới trong thời gian gần đây.

==Phân loài==
[[Tập tin:Deer - panoramio (17).jpg|300px|nhỏ|phải|Một đàn hoẵng]]
Mười hai loài:
* ''[[Muntiacus atherodes]]'': [[Mang vàng Borneo]]<ref>{{IUCN
|ID = 42189
|author = Timmins, R.J., Giman, B., Duckworth, J.W. & Semiadi, G.
|year = 2008
|title = Muntiacus atherodes
|IUCN_Year = 2010.4
}}</ref>
* ''[[Muntiacus crinifrons]]'': [[Mang đầu lông]], [[mang đen]], [[mang đen đầu đỏ]]
* ''[[Muntiacus feae]]'': [[Mang Fea]]
* ''[[Muntiacus gongshanensis]]'': [[Mang Cống Sơn]], [[kỉ Cống Sơn]]
* ''[[Muntiacus montanus]]'': [[Mang Sumatra]]<ref>{{IUCN
|ID = 136831
|author = Timmins, R.J., Duckworth, J.W. & Groves, C.P.
|year = 2008
|title = Muntiacus montanus
|IUCN_Year = 2010.4
}}</ref>
* ''[[Muntiacus muntjak]]'': [[Mang Ấn Độ]], [[mang đỏ]]
** ''[[Muntiacus muntjak annamensis]]'':<ref>{{NCBI|71858|''Muntiacus muntjak annamensis''}}</ref> [[Hoẵng Nam Bộ]]<ref>[http://www.vncreatures.net/chitiet.php?page=3&loai=1&ID=5586 vncreatures]</ref>
** ''[[Muntiacus muntjak aureus]]''
** ''[[Muntiacus muntjak bancanus]]''
** ''[[Muntiacus muntjak curvostylis]]''
** ''[[Muntiacus muntjak guangdongensis]]''
** ''[[Muntiacus muntjak malabaricus]]''
** ''[[Muntiacus muntjak menglasis]]''<ref>{{NCBI|145523|''Muntiacus muntjak menglasis''}}</ref>
** ''[[Muntiacus muntjak montanus]]''
** ''[[Muntiacus muntjak muntjak]]''<ref>{{NCBI|136226|''Muntiacus muntjak muntjak''}}</ref>
** ''[[Muntiacus muntjak nigripes]]''<ref>{{NCBI|145524|''Muntiacus muntjak nigripes''}}</ref>
** ''[[Muntiacus muntjak vaginalis]]''<ref>{{NCBI|9887|''Muntiacus muntjak vaginalis''}}</ref>
** ''[[Muntiacus muntjak yunnanensis]]''<ref>{{NCBI|145525|''Muntiacus muntjak yunnanensis''}}</ref>
* ''[[Muntiacus reevesi]]'': [[Mang Reeves]], [[mang Trung Quốc]]
* ''[[Muntiacus rooseveltorum]]'': [[Mang Roosevelt]]<ref>{{IUCN
|ID = 13928
|author = Timmins, R.J., Duckworth, J.W. & Long, B.
|year = 2008
|title = Muntiacus rooseveltorum
|IUCN_Year = 2010.4
}}</ref>
* ''[[Muntiacus puhoatensis]]'': [[Mang Pù Hoạt]]<ref>{{IUCN
|ID = 136293
|author = Timmins, R.J. & Duckworth, J.W.
|year = 2008
|title = Muntiacus puhoatensis
|IUCN_Year = 2010.4
}}</ref>
* ''[[Muntiacus putaoensis]]'': [[Mang lá]]
* ''[[Muntiacus truongsonensis]]'': [[Mang Trường Sơn]]
* ''[[Muntiacus vuquangensis]]'': [[Mang Vũ Quang]], [[mang lớn]]

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
{{wikispecies|Muntiacus}}
{{thể loại Commons|Muntiacus}}
* [http://www.deer-uk.com/muntjac_deer.htm Sinh thái học của mang Reeves] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061027082904/http://www.deer-uk.com/muntjac_deer.htm |date=2006-10-27 }}
{{Cervidae}}

[[Thể loại:Chi Mang| ]]
[[Thể loại:Động vật có vú Myanmar]]
[[Thể loại:Động vật có vú Ấn Độ]]
[[Thể loại:Động vật có vú Indonesia]]
[[Thể loại:Động vật có vú Malaysia]]
[[Thể loại:Động vật có vú Nhật Bản]]
[[Thể loại:Động vật có vú Sri Lanka]]
[[Thể loại:Động vật có vú Trung Quốc]]
[[Thể loại:Động vật có vú Bhutan]]
[[Thể loại:Động vật hoang dã]]
[[Thể loại:Động vật có vú châu Á]]
[[Thể loại:Động vật có vú Bangladesh]]
[[Thể loại:Động vật có vú Đông Nam Á]]