Xem mã nguồn của Mikoyan-Gurevich MiG-17

{{Infobox aircraft
 |name= MiG-17
 |image= MiG-17 Takes to the Sky (cropped).jpg
 |image_caption= PZL-Mielec Lim-5, phiên bản MiG-17 của Ba Lan
 |aircraft_type= [[Máy bay tiêm kích]]
 |national_origin= [[Liên Xô]]
 |manufacturer= [[Mikoyan|Mikoyan-Gurevich]]
 |designer=
 |first_flight= 14 tháng 1 năm 1950
 |introduction= Tháng 10 năm 1952
 |retired=
 |status= Phục vụ hạn chế
 |primary_user= [[Không quân Liên Xô]] (từng sử dụng)
 |more_users= [[Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc]] (từng sử dụng) <br /> [[Không quân Ba Lan]] (từng sử dụng) <br /> [[Không quân Nhân dân Việt Nam]] (từng sử dụng)
 |produced=
 |number_built= 10,649 bao gồm các phiên bản sản xuất ở các nước khác
 |developed_from= [[Mikoyan-Gurevich MiG-15]]
 |variants= [[PZL-Mielec Lim-6]]<br />[[Shenyang J-5]]
 |developed_into= [[Mikoyan-Gurevich MiG-19]] 
}}
 
'''[[Mikoyan|Mikoyan-Gurevich]] MiG-17''' ([[tiếng Nga]]: Микоян и Гуревич МиГ-17; [[Tên ký hiệu của NATO]]: '''Fresco''')<ref>{{cite web |last1=Parsch |first1=Andreas |last2=Martynov |first2=Aleksey V. |title=Designations of Soviet and Russian Military Aircraft and Missiles |url=http://www.designation-systems.net/non-us/soviet.html#_Listings_Fighters
 |website=Non-U.S. Military Aircraft and Missile Designations |date=18 January 2008 |access-date=30 March 2009}}</ref> là một [[máy bay tiêm kích]] [[máy bay phản lực|phản lực]] [[cận âm]] sản xuất bởi [[Liên Xô]], được đưa vào sử dụng từ năm [[1952]]. MiG-17 được sản xuất theo giấy phép tại Trung Quốc với tên [[Shenyang J-5]] và tại Ba Lan với tên PZL-Mielec Lim-6. Đến nay, [[Không quân Triều Tiên]] vẫn còn sử dụng MiG-17, và loại máy bay này từng tham chiến ở Trung Đông và châu Á.

MiG-17 là phiên bản cải tiến nâng cao từ [[MiG-15]] mà Liên Xô sản xuất trong [[Chiến tranh Triều Tiên]]. Tuy nhiên, MiG-17 ra đời quá muộn nên không kịp tham chiến ở đó và lần đầu được sử dụng trong [[Khủng hoảng eo biển Đài Loan lần 2|Khủng hoảng eo biển Đài Loan lần thứ hai]] năm 1958. Dù được thiết kế chủ yếu để bắn hạ các máy bay ném bom Mỹ bay chậm, MiG-17 lại tỏ ra rất hiệu quả trong [[Kháng chiến chống Mĩ]] khi được bộ đội [[Không quân nhân dân Việt Nam]] sử dụng để đối đầu với các tiêm kích và cường kích đế quốc Mỹ. Lý do là MiG-17 cơ động và linh hoạt hơn [[F-4 Phantom]] và [[F-105 Thunderchief]] của Mỹ (vốn thiên về tốc độ và tác chiến tầm xa), và MiG-17 vẫn dùng pháo, trong khi các phiên bản F-4 đầu tiên lại không có pháo.

== Thiết kế và phát triển ==
Mặc dù MiG-15bis đã đưa thiết kế cánh cụp vào không chiến trên bầu trời Triều Tiên, nhưng ngay từ năm 1949, [[Mikoyan|Cục thiết kế Mikoyan–Gurevich]] đã bắt đầu làm việc trên mẫu thay thế nó (ban đầu là MiG-15bis45) nhằm khắc phục những vấn đề phát sinh với MiG-15 trong chiến đấu.<ref name="phantom"/> Kết quả là một trong những tiêm kích cận siêu âm thành công nhất được giới thiệu trước khi các máy bay siêu âm thực sự như [[MiG-19|Mikoyan–Gurevich MiG-19]] và [[North American F-100 Super Sabre]] ra đời. Thiết kế này rốt cuộc vẫn tỏ ra hiệu quả sang tận thập niên 1960, khi nó được đưa vào các trận không chiến cận âm trên bầu trời Việt Nam để đối đầu với những máy bay nhanh hơn nhiều nhưng không được tối ưu cho việc cơ động ở tốc độ thấp như vậy, trong các pha quần vòng cự ly ngắn.

Trong khi MiG-15 dùng cảm biến [[Mach]] để tự động mở phanh hãm vì nó không thể bay an toàn vượt quá Mach 0,92, thì MiG-17 được thiết kế để vẫn điều khiển được ở các số Mach cao hơn.<ref>Sweetman 1984, p. 11.</ref> Những phiên bản đầu vẫn dùng bản sao động cơ Rolls-Royce Nene do Liên Xô chế tạo, Klimov VK-1, nên nặng hơn mà lực đẩy lại tương đương. Các biến thể MiG-17 về sau là những máy bay tiêm kích Liên Xô đầu tiên áp dụng [[afterburner|buồng đốt phụ]], đốt thêm nhiên liệu trong luồng khí xả của động cơ chính để tạo lực đẩy tăng cường, đổi lại là hiệu suất giảm mạnh.

Tuy MiG-17 trông rất giống [[MiG-15]], nó lại có cánh và thăng bằng ngang (đuôi ngang) mới, mỏng hơn và quét nhiều hơn, để phù hợp với tốc độ tiệm cận Mach 1. Trong khi F-86 đưa vào sử dụng đuôi toàn chuyển động ("''all-flying tailplane''"), giúp máy bay điều khiển tốt hơn gần vận tốc âm, thì đặc điểm này không được áp dụng trên các máy bay MiG cho đến mẫu siêu âm hoàn toàn là MiG-19.<ref>{{cite web |last1=Parsch |first1=Andreas |last2=Martynov |first2=Aleksey V. |title=Designations of Soviet and Russian Military Aircraft and Missiles |url=http://www.designation-systems.net/non-us/soviet.html#_Listings_Fighters
 |website=Non-U.S. Military Aircraft and Missile Designations |date=18 January 2008 |access-date=30 March 2009}}</ref> Góc quét cánh là 45° (giống F-100 Super Sabre của Mỹ) ở phần sát thân và 42° ở phần cánh ngoài.<ref name="Crosby p. 212.">Crosby 2002, p. 212.</ref> Cánh cứng hơn này chống lại được xu hướng đầu cánh bị uốn và làm mất đối xứng khí động một cách đột ngột khi bay ở tốc độ cao và tải trọng cánh lớn.<ref name="phantom"/>
[[File:MiG-17 Keski-Suomen ilmailumuseo 1.JPG|thumb|left|MiG-17 tại Bảo tàng Hàng không Trung Phần Lan ở Jyväskylä. Kiểu sơn này thực hiện năm 2006 và dựa trên ý tưởng của học sinh tiểu học Luonetjärvi, Anni Lundahl.]]
[[File:MiG 17A Mighty 8th.JPG|thumb|left|Một chiếc MiG-17 của Không quân nhân dân Việt Nam được trưng bày tại Bảo tàng Không quân Không lực số Tám (Mighty Eighth Air Force Museum).]]
[[File:MiG 17 tail Vietnam.JPG|thumb|left|Phần đuôi cho thấy phù hiệu; các máy bay MiG-17 sơn ngụy trang thường được bộ đội [[Không quân Nhân dân Việt Nam]] gọi là "rắn".{{sfn|Toperczer|2001|p=48}}]]
Những điểm khác dễ nhận thấy so với mẫu tiền nhiệm: bổ sung tấm chắn dòng thứ ba trên mỗi cánh, thêm vây bụng, và phần thân sau dài hơn, thuôn ít hơn, làm tổng chiều dài tăng thêm khoảng một mét. MiG-17 vẫn dùng cùng động cơ Klimov VK-1, và phần lớn kết cấu còn lại như thân trước, bộ càng đáp và hệ thống lắp đặt pháo đều được giữ lại từ mẫu trước đó.<ref name="Crosby p. 212."/> Nguyên mẫu đầu tiên, được cục thiết kế ký hiệu là I-330 "SI", đã bay thử lần đầu vào ngày 14 tháng 1 năm 1950, do phi công Ivan Ivashchenko điều khiển.<ref name="Air Vector"/>

Trong quá trình thử nghiệm, phi công Ivan Ivashchenko đã thiệt mạng khi máy bay của ông xuất hiện hiện tượng rung, làm bật đuôi ngang, khiến máy bay rơi vào trạng thái xoáy và đâm xuống vào ngày 17 tháng 3 năm 1950. Việc cánh không đủ độ cứng cũng dẫn đến hiện tượng đảo chiều aileron, nhưng đã được phát hiện và khắc phục. Việc chế tạo và thử nghiệm các nguyên mẫu bổ sung "'''SI-2'''" và các máy bay loạt thử nghiệm "'''SI-02'''" và "'''SI-01'''" trong năm 1951 nhìn chung đã thành công. Ngày 1 tháng 9 năm 1951, máy bay được chấp nhận đưa vào sản xuất và chính thức được đặt định danh riêng là MiG-17, sau quá nhiều thay đổi từ MiG-15 ban đầu. Người ta ước tính rằng với cùng loại động cơ như của MiG-15, tốc độ tối đa của MiG-17 vẫn cao hơn 40–50 km/h, và chiếc tiêm kích này có khả năng cơ động tốt hơn ở độ cao lớn.<ref name="Air Vector"/>

Sản xuất loạt bắt đầu vào tháng 8 năm 1951, nhưng việc sản xuất với số lượng lớn bị hoãn để ưu tiên làm thêm MiG-15, nên nó không bao giờ được đưa vào [[Chiến tranh Triều Tiên]]. Máy bay chỉ chính thức vào biên chế từ tháng 10 năm 1952, khi [[MiG-19]] gần như đã sẵn sàng bay thử. Trong quá trình sản xuất, máy bay được cải tiến và sửa đổi nhiều lần. MiG-17 bản cơ bản là tiêm kích ban ngày đa dụng, trang bị ba pháo: một pháo Nudelman N-37 cỡ 37 mm và hai pháo 23 mm, mỗi khẩu 80 viên, tổng 160 viên. Nó cũng có thể làm nhiệm vụ tiêm kích–ném bom, nhưng tải bom bị xem là nhẹ so với các máy bay cùng thời, và nó thường mang thêm thùng dầu phụ thay vì bom.

Mặc dù đã thiết kế một kiểu buồng lái cho phép nhìn rõ về phía sau, điều cần thiết cho không chiến, giống như [[F-86]] nhưng các máy bay MiG-17F sản xuất thực tế lại được lắp loại tiềm vọng kính nhìn sau rẻ hơn; loại này còn xuất hiện trên tiêm kích Liên Xô muộn tới tận [[MiG-23]]. Đến năm 1953, phi công được trang bị ghế phóng an toàn hơn với màn che bảo vệ mặt và dây cố định chân giống ghế Martin–Baker của phương Tây. MiG-15 từng chịu thiệt vì không có kính ngắm radar, nhưng năm 1951, kỹ sư Liên Xô thu được một chiếc F-86 Sabre bị bắt ở Triều Tiên và sao chép kính ngắm quang học cùng radar đo xa súng SRD-3 để tạo ra kính ngắm ASP-4N và radar SRC-3. Bộ đôi này tỏ ra cực kỳ nguy hiểm trên bầu trời Việt Nam trước các máy bay như [[F-4 Phantom]], mà phi công của chúng than phiền rằng pháo và kính ngắm radar đã bị bỏ đi vì cho là lỗi thời..<ref name="phantom">Davies, Peter. ''USN F-4 Phantom II Vs VPAF MiG-17: Vietnam 1965-72.'' London: Osprey, 2009. {{ISBN|978-1-84603-475-6}}.</ref>

Nguyên mẫu thứ hai, "'''SP-2'''" ([[NATO]] gọi là "Fresco A"), là một máy bay đánh chặn được trang bị radar. Ngay sau đó, một số chiếc tiêm kích mọi thời tiết MiG-17P ("Fresco B") được sản xuất, lắp radar RP-1 ''Izumrud'' và sửa đổi cửa hút gió phía trước.

Đầu năm 1953, tiêm kích ban ngày MiG-17F bắt đầu được sản xuất. Chữ "F" chỉ việc nó được lắp động cơ VK-1F có buồng đốt phụ (afterburner) bằng cách cải tiến phần thân sau với ống phun hội tụ–khuếch tán mới và hệ thống nhiên liệu mới. Các động cơ VK-1F đầu tiên được chỉnh riêng cho MiG-17F gặp vấn đề khi sử dụng buồng đốt phụ bình thường trong thời gian dài, do hợp kim dùng cho vỏ ngoài ống phun và các cánh tĩnh không chịu được nhiệt đủ tốt. Vì vậy các máy bay sản xuất giai đoạn 1953–1955 có một cụm buồng đốt phụ đặc biệt dùng thùng riêng chứa 90% [[ethanol]] để đốt trong buồng đốt phụ vì nhiệt cháy thấp hơn. Biến thể động cơ này được ký hiệu VK-1F(A). Các máy bay sản xuất về sau dùng hệ thống bình thường với nhiên liệu trên máy bay. Buồng đốt phụ giúp tốc độ lên cao (tốc độ leo) tăng gấp đôi và cải thiện rất nhiều khả năng cơ động theo trục thẳng đứng. Tuy máy bay không được thiết kế để bay siêu âm, phi công giỏi vẫn có thể "lao" qua tốc độ âm trong một góc bổ nhào thoải, dù máy bay thường sẽ ngóc mũi lên ngay trước khi chạm Mach 1. Đây trở thành biến thể phổ biến nhất của MiG-17.

Biến thể sản xuất hàng loạt tiếp theo, MiG-17PF ("Fresco D"), tích hợp radar Izumrud RP-2 mạnh hơn, nhưng chúng vẫn phải dựa vào dẫn đường đánh chặn từ mặt đất (GCI) để phát hiện và được dẫn tới mục tiêu. Năm 1956, một lô nhỏ (47 chiếc) được cải tạo lên chuẩn MiG-17PM (còn gọi là PFU) với bốn tên lửa không đối không [[Kaliningrad K-5]] thế hệ đầu (NATO gọi là AA-1 "Alkali"). Một lô nhỏ MiG-17R trinh sát cũng được chế tạo với động cơ VK-1F (sau khi trước đó thử với động cơ VK-5F).

== Chế tạo theo giấy phép ==
Năm [[1955]] [[Ba Lan]] nhận được giấy phép chế tạo MiG-17. Việc sản xuất MiG-17F diễn ra tại [[PZL|WSK-Mielec]] với tên hiệu là '''Lim-5'''. Chiếc Lim-5 hoàn thành ngày 28 tháng 11, [[1956]] và cho đến năm [[1960]] tổng cộng 477 chiếc đã được chế tạo. Một số chiếc được chế tạo ở kiểu biến thể [[trinh sát]] '''Lim-5R''', với máy ảnh AFA-39. Từ 1959-1960, 129 chiếc MiG-17PF đánh chặn đã được sản xuất với tên hiệu '''Lim-5P'''. Sau đó, Ba Lan đã phát triển những chiếc [[máy bay cường kích|máy bay tấn công]] dựa trên MiG-17: '''Lim-5M''' sản xuất từ 1960, '''[[Lim-6]]bis''' sản xuất từ [[1963]] và '''[[Lim-6|Lim-6M]]''' (đã được chuyển đổi trong thập kỷ [[1970]]) và các biến thể trinh sát: '''Lim-6R''' (Lim-6bisR) và '''MR'''.

Tại [[Trung Quốc]], chiếc MiG-17F đầu tiên được lắp ráp từ các bộ phận năm 1956, sau đó từ năm 1957 bắt đầu sản xuất theo giấy phép tại [[Thẩm Dương|Shenyang]]. Phiên bản chế tạo của Trung Quốc được gọi là '''[[Shenyang J-5]]''' (dùng trong nước) hay '''F-5''' (cho xuất khẩu - không nên nhầm với loại [[Northrop F-5|F-5 Freedom Fighter]]). Theo một số nguồn tin, những chiếc MiG-17 ban đầu, do Liên Xô chuyển giao, được gọi là J-4. Từ năm [[1964]], các biến thể do Trung Quốc sản xuất với một radar, tương tự như MiG-17PF, được gọi là '''J-5A''' (F-5A). Người Trung Quốc cũng phát triển một phiên bản [[máy bay huấn luyện|huấn luyện]] hai ghế ngồi '''JJ-5''' ('''FT-5''' cho xuất khẩu), cabin J-5 theo kiểu JJ-2 (sản xuất theo giấy phép MiG-15UTI). Nó đã được sản xuất trong giai đoạn 1966-1986, là biến thể cuối cùng và duy nhất có hai ghế ngồi của MiG-17 được sản xuất. Người Xô viết không sản xuất MiG-17 hai chỗ ngồi vì họ cho rằng biến thể huấn luyện của loại MiG-15 vẫn đáp ứng tốt yêu cầu.

== Lịch sử hoạt động ==
Mục đích thiết kế của MiG-17 cũng giống như những [[máy bay tiêm kích]] khác của [[Liên Xô]] thời đó, là bắn hạ những [[máy bay ném bom]] của [[Hoa Kỳ|Mỹ]], tránh giao chiến dogfight (hỗn chiến). Máy bay tiêm kích dưới tốc độ âm thanh này (vận tốc tối đa là 0.93 Mach) được sử dụng có hiệu quả nhất trong đối đầu với các [[máy bay cường kích]]-[[Máy bay ném bom|ném bom]] nặng nề, bay chậm (0.6-0.8 Mach) của Mỹ, như những máy bay ném bom chiến lược trụ cột của Mỹ (như [[Boeing B-50 Superfortress|B-50]] hay [[Convair B-36|B-36]] (cả hai loại máy bay này đều trang bị [[Động cơ đốt trong|động cơ piston]]). Thậm chí khi mục tiêu đã có đủ thời gian cảnh báo trước và thả bớt trọng lượng nhằm tăng tốc độ để tẩu thoát, thì việc đó cũng là đủ để chúng phải từ bỏ nhiệm vụ ném bom của mình.

Theo thời gian, [[Không quân Hoa Kỳ]] đã đưa vào hoạt động những máy bay ném bom có tốc độ bay đạt mức siêu âm như [[Convair B-58 Hustler|B-58 Hustler]] và [[General Dynamics F-111 Aardvark|F-111 Aardvark]]. Đến cuối thập niên 1950, MiG-17 đã trở thành kiểu máy bay lỗi thời trong biên chế của [[Phòng không Liên Xô|Lực lượng phòng không Xô viết]] và được thay thế bởi những [[máy bay tiêm kích đánh chặn]] [[Tốc độ siêu thanh|siêu âm]] như [[Sukhoi Su-7]], [[Mikoyan-Gurevich MiG-21|MiG-21]] và [[Mikoyan-Gurevich MiG-23|MiG-23]].

[[Tập tin:VPAF pilots with MiG-17s.jpg|right|thumb|250px|Phi công MiG-17 thuộc Trung đoàn tiêm kích 923 của Việt Nam: [[Lưu Huy Chao]] (hạ 6 máy bay Mỹ), [[Lê Hải]] (hạ 6 máy bay Mỹ), [[Mai Đức Tài]] (hạ 2 máy bay Mỹ) và [[Hoàng Văn Kỳ]] (hạ 4 máy bay Mỹ, hy sinh ngày 5/6/1967). Phi đội 4 người này đã hạ 1 chiếc [[F-4 Phantom]] vào 25/4/1967 và 1 chiếc [[F-105]] vào ngày kế tiếp.]]
[[Tập tin:Luu Huy Chao & Le Hai.JPG|thumb|250px|[[Lưu Huy Chao]] và [[Lê Hải]], 2 phi công MiG-17 của Việt Nam, mỗi người đã bắn rơi 6 máy bay Mỹ.]]
Dù vậy, đã có hơn 20 quốc gia tiếp tục sử dụng MiG-17. MiG-17 đã trở thành một máy bay tiêm kích tiêu chuẩn trong không quân các nước thuộc khối [[Khối Warszawa|Hiệp ước Warsaw]] vào cuối thập niên 1950 và đầu thập niên 1960. MiG-17 cũng được nhiều nước khác mua, chủ yếu tại [[châu Phi]] và [[châu Á]], bao gồm những nước trung lập hay đồng minh với Liên Xô.

MiG-17 không được sử dụng trong [[Chiến tranh Triều Tiên]], nhưng nó đã tham gia chiến đấu trong các cuộc chiến tại [[Eo biển Đài Loan]] giữa [[Trung Quốc|Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa]] (Trung Quốc) và [[Đài Loan|Trung Hoa Dân quốc (Đài Loan)]], khi những chiếc MiG-17 của Trung Quốc chạm trán với [[North American F-86 Sabre|F-86]] của Đài Loan vào năm [[1958]].

MiG-17 đã giành chiến thắng đầu tiên vào ngày 29 tháng 7 năm 1953. Oanh tạc cơ trinh sát RB-50G của Mỹ đã xâm phạm không phận của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết tự trị [[Kazakhstan]]. Hai chiếc máy bay tiêm kích MiG-17 đã cất cánh từ sân bay Nikolaevka để đánh chặn. Sau khi thấy MiG-17, phi cơ Mỹ đã khai hỏa súng máy [[Browning M2|Browning M2HB]] 12,7mm khiến một chiếc MiG-17 bị hư hại. Bị tấn công trước, các máy bay MiG-17 đã bắn hạ chiếc RB-50 bằng pháo 23mm. Trong số 17 phi công Mỹ, chỉ có một người sống sót và bị bắt giữ trên mặt đất.

Vào mùa hè năm 1954, Liên Xô đã chuyển giao cho [[Bulgaria]] một nhóm máy bay MiG-17PF để chống lại những máy bay [[Douglas A-26 Invader]](có tên là B-26 từ năm 1948 đến năm 1965) của Mỹ gần như mỗi đêm đều xâm phạm không phận nước này. MiG-17 đã tuần tra trên bầu trời Bulgaria vào ban đêm. Trong 1 phi vụ tuần tra, phi công [[Anatoly Zhdanovich]] đã phát hiện 1 chiếc B26, đuổi kịp nó gần biên giới với [[Hy Lạp]], khai hỏa và bắn hạ chiếc B-26.

MiG-17 cũng được [[Ai Cập]], [[Syria]] sử dụng để chiến đấu chống lại [[Israel]] trong các cuộc [[Xung đột Ả Rập-Israel]]. Trong cuộc khủng hoảng [[Kênh đào Suez|Suez]] năm 1956, Không quân Ai Cập có 12 chiếc MiG-17F. Đối thủ chính là các máy bay chiến đấu [[MD-454 Mystere]] và [[MD-450 Ouragan]] của Không quân Israel. Các chiếc MiG-17 của Ai Cập đã giành được một số chiến thắng trên không mà không bị tổn thất. Trong trận không chiến trên sân bay Cabrit, ba chiếc MiG-17 đã bắn hạ ba chiếc Mystere của Israel. Tuy nhiên, trong các cuộc [[Chiến tranh Sáu Ngày|chiến tranh Sáu ngày]] năm 1967, kết quả của MiG-17 khá nghèo nàn do nhiều nguyên nhân: phi công Ả Rập có trình độ thấp hơn so với phi công Israel, chiến thuật của quân Ả Rập không hợp lý, và MiG-17 rõ ràng là đã lạc hậu so với các máy bay [[McDonnell Douglas F-4 Phantom II|F-4 Phantom]] hiện đại nhất của Không quân Israel.

Ít nhất 24 chiếc MiG-17 đã phục vụ trong [[Không quân Nigeria]] và được một nhóm gồm các phi công của [[Nigeria]], [[Cộng hòa Dân chủ Đức|Đông Đức]], [[Liên Xô]], [[Cộng hòa Nam Phi|Nam Phi]], [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Vương quốc Anh]], [[Úc]] lái trong thời gian xảy ra [[Nội chiến Nigeria]] 1967-1970. 4 chiếc MiG-17 đã được Liên Xô cung cấp khẩn cấp cho [[Sri Lanka]] trong [[Cuộc nổi dậy JVP 1971 (Sri Lanka)|cuộc nổi dậy 1971]], và chúng đã được sử dụng để ném bom và tấn công mặt đất trong cuộc xung đột.

===[[Chiến tranh Việt Nam|Kháng chiến chống Mỹ của Việt Nam]] (1954-1975)===
MiG-17 đã trở thành máy bay tiêm kích đánh chặn chính trong [[Không quân Nhân dân Việt Nam]] vào năm [[1965]]. Tuy đã rất lạc hậu vào thời điểm đó, song nhờ chiến thuật hợp lý, những chiếc MiG-17 đã tham chiến và giành những thắng lợi đáng kể trước các máy bay chiến đấu hiện đại của [[Hoa Kỳ]] trong [[Chiến tranh Việt Nam|Kháng chiến chống Mỹ]], khi chúng kết hợp chiến đấu cùng với các máy bay [[Mikoyan-Gurevich MiG-19|MiG-19]] và [[Mikoyan-Gurevich MiG-21|MiG-21]]. Một số bộ đội Không quân nhân dân Việt Nam thậm chí còn thích MiG-17 hơn MiG-19 và MiG-21 vì nó có khả năng bẻ ngoặt nhanh hơn hơn dù tốc độ bay thẳng không nhanh bằng MiG-19 và MiG-21.
[[Tập tin:Mikoyan-Gurevich MiG-17 Fresco USAF.jpg|nhỏ|250px|MiG-17 sơn cờ của Không quân Nhân dân Việt Nam]]

36 chiếc MiG-17F đầu tiên của Việt Nam được biên chế cho Trung đoàn tiêm kích 921 (Đoàn Sao đỏ) vào ngày 3/2/1964. Các bộ đội Không quân nhân dân Việt Nam hoàn tất huấn luyện ở Trung Quốc, trở về nước vào ngày 6/8/1964 và tiếp tục huấn luyện tại [[Sân bay quốc tế Nội Bài|sân bay Nội Bài]].

Ngày 7/8/1964, một máy bay do thám U-2 phát hiện những chiếc MiG-17 của Việt Nam đang đậu trên sân bay. Tuy nhiên, không có sỹ quan Mỹ nào nghĩ rằng MiG-17 có thể đương đầu với các máy bay kiểu mới của Mỹ. Tướng J. Paul, chỉ huy tầu sân bay [[USS Constellation]] còn tuyên bố rằng: ''"Cuộc chiến đấu với phi công Việt Nam chỉ là trò chơi. Các máy bay trinh sát cho phép người Mỹ nắm rõ lực lượng không quân bé nhỏ này, một dúm máy bay cổ lỗ trú trong những bức tường bằng đất đắp không mái che."''<ref>{{Chú thích web|url=https://znews.vn/zingnews-post294170.html|tựa đề='Song kiếm' MiG hộ vệ bầu trời Việt Nam|ngày=2012-12-31|website=ZingNews.vn|ngôn ngữ=vi|ngày truy cập=2022-06-18}}</ref>

Khi so sánh về thông số kỹ thuật, MiG-17 hoàn toàn không thể so sánh được với các tiêm kích đời mới như [[F-4 Phantom]], [[F-8 Crusader]], [[Republic F-105 Thunderchief|F-105 Thunderchief]]... Các loại máy bay này đều có vận tốc tối đa đạt tới trên Mach 2, trang bị radar tầm xa và [[tên lửa không đối không]] có thể bắn trúng mục tiêu ở xa hàng chục km, trong khi MiG-17 chỉ có vận tốc tối đa là Mach 0,93, cũng không có radar và tên lửa, vũ khí chỉ có pháo liên thanh với tầm bắn hiệu quả chỉ khoảng 1&nbsp;km. Như vậy, nếu đối đầu trực diện thì MiG-17 sẽ dễ dàng bị radar địch phát hiện và bị bắn hạ từ xa mà không thể đáp trả. Tuy nhiên, bộ đội Không quân nhân dân Việt Nam đã nghiên cứu kỹ từng loại máy bay và chiến thuật của Mỹ để tìm ra chiến thuật hợp lý, khắc phục được sự yếu thế của MiG-17. Theo đó, máy bay Mỹ tuy bay nhanh, vũ khí hiện đại nhưng khả năng bay bẻ ngoặt khá thấp, mất tốc độ nhiều khi đổi hướng, một số thiếu pháo đánh cận chiến; còn MiG-17 tuy bay chậm, vũ khí lỗi thời nhưng có ưu điểm là nhỏ gọn, khả năng bay bẻ ngoặt rất tốt, bán kính quay vòng nhỏ nên rất có lợi thế khi đánh cận chiến. Do vậy lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam đã đề ra chiến thuật: đầu tiên MiG-17 sẽ bay rất thấp, men theo địa hình với sự trợ giúp từ radar đánh chặn kiểm soát mặt đất - GCI (để tránh bị radar máy bay Mỹ phát hiện từ xa). Khi đã tới gần phi đội địch, những chiếc MiG-17 mới kéo cao đánh cận chiến, sử dụng hai chiến thuật: "bay vòng tròn cắt đường kính ở độ cao trung bình thấp" và "tiến công đối đầu ngoặt gấp", sử dụng lợi thế bẻ ngoặt nhanh để bắn hạ máy bay Mỹ. Chiến thuật này đã thể hiện hiệu quả cao, khắc chế được ưu thế đánh tầm xa của máy bay Mỹ và phát huy được lợi thế đánh tầm gần của MiG-17<ref>{{Chú thích web|url=https://www.anninhthudo.vn/tiem-kich-mig-17-tung-gay-an-tuong-manh-cho-phi-cong-my-nhu-the-nao-post538313.antd|tựa đề=MiG-17 từng gây ấn tượng mạnh cho không quân Mỹ như thế nào|ngày=2023-4-29|website=An ninh thủ đô|ngôn ngữ=vi|ngày truy cập=2023-06-18}}</ref>

Vào ngày 3 tháng 4 năm 1965, MiG-17 đã giành chiến thắng đầu tiên trên bầu trời Việt Nam. sáu chiếc MiG-17 cất cánh từ Căn cứ Không quân Nội Bài thành hai tốp 2 và 4 chiếc, mục tiêu là các máy bay của [[Hải quân Hoa Kỳ|Hải quân Mỹ]] đang yểm trợ cho lực lượng 80 chiếc máy bay của [[Không quân Hoa Kỳ|Không quân Mỹ]] đang cố gắng tấn công [[cầu Hàm Rồng]] ([[Thanh Hóa]]). Chỉ huy MiG-17, Trung úy [[Phạm Ngọc Lan]], tấn công tốp máy bay VF-211 của tàu sân bay [[USS Hancock (CV-19)|USS Hancock]], bắn hỏng nặng một chiếc [[Vought F-8 Crusader|F-8E Crusader]] của Trung úy Spence Thomas, khiến nó phải hạ cánh khẩn cấp xuống Căn cứ Không quân [[Đà Nẵng]]. Một chiếc F-8 thứ hai đã được phi công Phan Văn Túc tuyên bố bắn hạ, nhưng phía Hoa Kỳ không công nhận.

Ngày 03/3/1955 được lấy làm Ngày truyền thống Không quân Nhân dân Việt Nam. Vào ngày 4 tháng 4 năm 1965, 4 chiếc MiG-17 của Việt Nam đã tấn công tám máy bay chiến đấu [[Republic F-105 Thunderchief|F-105 Thunderchief]] của Mỹ trên bầu trời Thanh Hóa, bắn hạ hai chiếc F-105. 

Sau vụ việc, các phi công Mỹ đã cảm thấy chấn động khi những chiếc MiG-17 cũ, không có [[Ra đa|radar]] và [[tên lửa không đối không]], vận tốc tối đa chỉ đạt Mach 0,93 nhưng lại bắn hạ được các máy bay tiêm kích-ném bom [[F-8 Crusader]] và [[Republic F-105 Thunderchief|F-105 Thunderchief]] hiện đại (tốc độ Mach 2, mang được tên lửa và radar đời mới). Tổng tham mưu trưởng Không quân Hoa Kỳ, tướng [[John P. McConnell]] đã "phát điên" khi biết tin hai chiếc F-105 đã bị bắn hạ bởi những chiếc MiG-17 cận âm từ thời chiến tranh Triều Tiên.<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,841817,00.html#ixzz0r9PxRuDR "Armed Forces: How It Happened."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130824012211/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,841817,00.html#ixzz0r9PxRuDR |date = ngày 24 tháng 8 năm 2013}} ''Time,'' ngày 16 tháng 4 năm 1965.</ref>

Tiêm kích F-4 của Mỹ ban đầu không được trang bị pháo mà chỉ có tên lửa không đối không, khiến nó gặp bất lợi khi đối đầu với chiến thuật quần vòng của MiG-17. Các tên lửa không đối không như [[AIM-7 Sparrow]] và [[AIM-9 Sidewinder]] của F-4 có góc dò tìm hạn chế và khả năng bay đổi hướng không cao, nên khó bắn trúng khi MiG-17 dùng chiến thuật cơ động bẻ ngoặt liên tục ở tầm gần. Theo phi công [[Nguyễn Văn Bảy (A)]], các phi công MiG-17 Việt Nam đã tìm ra phương pháp né tên lửa không đối không của Mỹ bằng cách quan sát bằng mắt rồi căn thời gian, khi tên lửa sắp lao đến thì bẻ ngoặt thật nhanh. Quả tên lửa sẽ không kịp đổi hướng theo chiếc MiG, nên sẽ bay vọt qua và trượt mục tiêu. Trong suốt quá trình chiến đấu, phi công Nguyễn Văn Bảy đã dùng phương pháp này để né được hàng chục tên lửa đối không của máy bay Mỹ<ref>{{Chú thích web|url=https://danviet.vn/nguoi-phi-cong-biet-ne-ten-lua-777749904.htm|tựa đề=Người phi công biết né ... tên lửa|ngày= |website=Dân Việt |ngôn ngữ=vi|ngày truy cập=2023-08-18}}</ref>

Để khắc phục khả năng không chiến với những máy bay tiêm kích nhỏ và nhanh nhẹn như những máy bay MiG, Mỹ đã thành lập [[huấn luyện không chiến khác biệt]] (DACT) trong chương trình huấn luyện của [[TOPGUN]], người Mỹ đã phải sử dụng những máy bay [[Douglas A-4 Skyhawk|A-4 Skyhawk]] cận âm và [[Northrop F-5|F-5 Freedom Fighter]] siêu âm nhưng bay ở tốc độ cận âm để đóng giả làm máy bay MiG-17. [[Hải quân Hoa Kỳ]] cũng thành lập những phi đội trang bị của ''đối phương'' (tức là sử dụng máy bay đóng giả làm máy bay đối phương'') với những chiếc A-4 nhanh nhẹn để thực hành tấn công những máy bay trong chương trình DACT.

[[Carl O. Schuster]], cựu sĩ quan hải quân Mỹ, nhận xét ''"Không quân Việt Nam đã đề ra những chiến thuật hiệu quả để tận dụng tối đa ưu điểm của MiG-17, hạn chế điểm yếu như tăng tốc chậm hoặc khó duy trì vòng lượn ở độ cao nhỏ. Việt Nam đã áp dụng chiến thuật 'đánh du kích trên trời' nhằm vào các biên đội cường kích Mỹ. Tính năng bay của MiG-17 hoàn toàn phù hợp với cách tiếp cận này... MiG-17 có tác động lớn với Mỹ cả về mặt công nghệ và tác chiến. Nó buộc các chỉ huy phải thay đổi chiến thuật, tới mức vượt xa kỳ vọng với một nhóm nhỏ tiêm kích cổ lỗ như vậy. Mọi tiêm kích Mỹ ra đời sau năm 1965 đều trang bị pháo để cận chiến. MiG-17 có thể coi là tiêm kích gây tác động lớn nhất với thiết kế chiến đấu cơ Mỹ sau cuộc chiến tại Việt Nam"''<ref>[https://vnexpress.net/the-gioi/mau-tiem-kich-tung-ha-guc-than-sam-con-ma-my-3986006.html Mẫu tiêm kích từng hạ gục Thần sấm, Con ma Mỹ]</ref>

Đến năm 1965, Liên Xô chuyển cho Việt Nam phiên bản MiG-17PF mới hơn, có thể hoạt động trong mọi thời tiết nhờ radar RP-2 Izumrud, radar đo xa SRD-3 cho pháo và kính hồng ngoại SIV-52. Cấu hình vũ khí cũng thay đổi với ba pháo NR-23 23mm, thay cho một pháo N-37D 37mm và hai pháo NR-23 như phiên bản MiG-17F.

Không quân Nhân dân Việt Nam cũng khai thác tối đa sự phối hợp hoạt động đồng bộ của [[Mikoyan-Gurevich MiG-21|MiG-21]] với MiG-17 trong không chiến. Những chiếc tiêm kích MiG-17 bay ở tầm thấp dưới 3.000m đã đẩy những chiếc [[McDonnell Douglas F-4 Phantom II|F-4]] và [[Republic F-105 Thunderchief|F-105]] của Mỹ từ độ cao thấp lên độ cao trung bình khoảng 5.000 đến 6.000m, nơi những chiếc MiG-21 đang phục kích tấn công đối phương.<ref>http://kienthuc.net.vn/vu-khi/nga-noi-gi-ve-cuoc-dau-mig21-va-f4-o-viet-nam2-287379.html</ref>

Trong các cuộc không chiến giữa MiG-17 và máy bay Mỹ, đã xảy ra một tình huống trớ trêu với uy danh Không lực Hoa Kỳ. Đó là việc ''"chuyên gia chống MiG"'', đại tá phi công [[Norman C. Gaddis]], bị bắn hạ ngay trong lần đầu tiên thực chiến đối mặt với loại máy bay "cổ lỗ" MiG-17. Khi đó, Norman được phi công Mỹ tôn vinh là "chuyên gia chống MiG" với 20 năm kinh nghiệm với gần 4.200 giờ bay. Năm 1960, ông trở thành Hiệu trưởng trường Cao đẳng sĩ quan tham mưu không quân cao cấp. Tại các buổi huấn luyện phi công, Norman thường xuyên chỉ trích các phi công Mỹ tại Việt Nam là ''"không biết cách khai thác tính năng của các máy bay hiện đại như F-4, F-105 trước các máy bay MiG dưới cơ"''. Tháng 11/1966, Norman trực tiếp đến Việt Nam để nghiên cứu chiến thuật đối phó với MiG. Sau nhiều tháng nghiên cứu, Norman đã hoàn thiện một tập báo cáo về chiến thuật hạ MiG, chỉ cần thêm chuyến bay thực tế để hoàn tất. Ngày 12/5/1967, Norman cùng với hoa tiêu là Trung úy James M. Jefferson lái chiếc tiêm kích F-4C chỉ huy tốp phi cơ bay từ [[Lào]] theo hướng [[Ba Vì (huyện)|Ba Vì]] ([[Hà Nội]]). 4 chiếc MiG-17 do các phi công [[Cao Thanh Tịnh]], [[Lê Hải]], [[Hoàng Văn Kỷ]], [[Ngô Đức Mai]] bay lên đánh chặn. Sau 1 hồi quần vòng, Ngô Đức Mai đã bắn hai loạt đạn ở cự ly 300 mét, bắn rơi chiếc F-4C mang số hiệu BN-63-7614 do Norman điều khiển. Norman kịp nhảy dù và bị bắt, còn hoa tiêu Jefferson tử trận. Không tin nổi mình lại bị bắn hạ ngay lần đầu xuất trận, Norman đòi gặp bằng được phi công lái chiếc MiG-17 đã bắn hạ chiếc F-4C của mình, ông ta càng kinh ngạc hơn khi biết Ngô Đức Mai là một phi công mới chỉ có 300 giờ bay (sau này, phi công Ngô Đức Mai đã hy sinh ngày 3/6/1967 trên vùng trời tỉnh [[Hà Bắc]], ông đã bắn rơi 3 máy bay địch trong đó có chiếc F-4 của Đại tá Gaddis).<ref>https://vnexpress.net/tiem-kich-tung-ban-ha-chuyen-gia-diet-mig-cua-khong-quan-my-3986375.html</ref><ref>https://kienthuc.net.vn/quan-su/chuyen-gia-diet-mig-va-bai-thuc-hanh-do-te-cua-ong-hieu-truong-1481752.html</ref>

Từ năm 1965 tới 1972, MiG-17 thuộc các Trung đoàn 921 và 923 được tuyên bố đã bắn rơi 71 máy bay Mỹ: 11 chiếc [[Vought F-8 Crusader|F-8 Crusader]], 16 chiếc [[Republic F-105 Thunderchief|F-105 Thunderchief]], 32 chiếc [[McDonnell Douglas F-4 Phantom II|F-4 Phantom II]], 2 chiếc [[Douglas A-4 Skyhawk|A-4 Skyhawk]], 7 chiếc [[Douglas A-1 Skyraider|A-1 Skyraider]], 1 chiếc [[Douglas C-47 Skytrain|C-47]], 1 chiếc trực thăng [[Sikorsky S-61R|Sikorsky CH-3]]C và 1 chiếc [[Phương tiện bay không người lái|máy bay không người lái]] [[Ryan Firebee]].<ref>Toperczer 2001, pp. 88, 89, 90.</ref> Tổng cộng, những chiếc MiG-17 của Việt Nam được tuyên bố đã bắn rơi 143 máy bay và trực thăng các loại của đối phương. Đổi lại, phía Việt Nam bị tổn thất 75 chiếc MiG-17 (trong đó có một vài chiếc bị rơi do trục trặc kĩ thuật hoặc do pháo phòng không mặt đất bắn nhầm), 49 phi công MiG-17 đã hy sinh.<ref>https://web.archive.org/web/20140203010754/http://old.vko.ru/pictures/2006_26/42_01.jpg</ref>

3 phi công MiG-17 của Việt Nam đã đạt cấp [[Ách (phi công)|Ace]] (bắn hạ từ 5 máy bay địch trở lên) là [[Nguyễn Văn Bảy (A)]] (hạ 7 chiếc), [[Lưu Huy Chao]] và [[Lê Hải]] (mỗi người hạ 6 chiếc).

Thậm chí, phía Việt Nam còn dùng MiG-17 tập kích thành công vào các tàu chiến của [[Hải quân Hoa Kỳ|Hải quân Mỹ]]. Ngày [[19 tháng 4]] năm 1972, hai chiếc MiG-17 mang bom 250kg, do [[Nguyễn Văn Bảy (B)]] và [[Lê Xuân Dị]] xuất phát từ sân bay dã chiến tại [[Gát]] (đường băng bàng đất) đã dùng bom tấn công [[Tàu khu trục|khu trục hạm]] [[USS Higbee (DD-806)]] khiến nó bốc cháy hư hại nặng, phải kéo về [[Philippines]] để sửa chữa, còn [[Tàu tuần dương|tuần dương hạm]] [[USS Oklahoma City (CLG-5)|USS Oklahoma City (CL-91)]] bị hư hại nhẹ. Đây cũng là lần đầu tiên - rất hy hữu trong lịch sử thế giới, khi chiếc MiG-17 vốn là tiêm kích đối không, lại được cải tiến mang bom và ném theo phương pháp "thia lia" để tập kích vào tàu hải quân.

== Các biến thể ==
[[Tập tin:MiG-17 at the Oregon Air Show.jpg|nhỏ|200px|MiG-17 tại Triển lãm hàng không Oregon]]
[[Tập tin:Mig17.jpg|nhỏ|200px|MiG-17 sơn cờ Liên Xô]]
;I-300 (''Samolet'' SI)
:Nguyên mẫu.<ref name=":4">{{Cite book |last1=Gunston |first1=Bill |title=MiG Aircraft since 1937 |last2=Gordon |first2=Yefim |publisher=Putnam Aeronautical Books |year=1998 |isbn=1-55750-541-1 |location=United Kingdom}}</ref>
;MiG-17 (''Samolet'' SI, "Fresco A")
:Phiên bản máy bay tiêm kích cơ bản trang bị động cơ VK-1.<ref name=":4" />
;''Samolet'' SI-10
:Một chiếc MiG-17 được cải tiến với cánh tà mới, tấm mép trước và các nâng cấp khác để cải thiện khả năng điều khiển.<ref name=":4" />
;''Samolet'' SI-16
:Máy bay thử nghiệm cho pháo tự động 57&nbsp;mm [[N-57/OKB-16-57|N-57]] .<ref name=":4" />
;''Samolet'' SI-19
:Máy bay thử nghiệm cho rocket TRS-190 trên mấu cứng APU-4 được sửa đổi.<ref name=":4 />
;MiG-17A
:Phiên bản máy bay tiêm kích trang bị động cơ VK-1A với tuổi thọ dài hơn.
;MiG-17AS
:Phiên bản cải tiến để mang tên lửa không điều khiển và tên lửa không đối không [[Vympel K-13]] (NATO: AA-2 'Atoll').
;''Samolet'' SP-2
:Phiên bản thử nghiệm với động cơ có buồng đốt sau VK-1F và radar đánh chặn ''Korshun''.<ref name=":4" />
;MiG-17P (''Samolet'' SP-7, "Fresco B")
:Phiên bản máy bay tiêm kích mọi thời tiết trang bị radar ''Izumrud''.
;MiG-17F (''Samolet'' SF, "Fresco C")
:Phiên bản máy bay tiêm kích cơ bản trang bị động cơ VK-1F với khả năng đốt nhiên liệu phụ trội.<ref name=":4" />
;I-340 (''Samolet'' SM-1)
:Phiên bản thử nghiệm với hai động cơ [[Tumansky RD-9|Mikulin AM-5]]. Được phát triển thành [[Mikoyan-Gurevich MiG-19]].<ref name=":4" />
;MiG-17F (''Samolet'' SR-2)
:Biến thể trinh sát của tiêm kích MiG-17F có ký hiệu tương tự. Đôi khi bị gọi nhầm là ''MiG-17R''.<ref name=":4" />
;MiG-17PF (''Samolet'' SP-7F, "Fresco D")
:Biến thể tiêm kích mọi thời tiết, trang bị radar ''Izumrud'', 3 pháo 23 mm NR-23 và động cơ VK-1F. Sản xuất 668 chiếc.<ref name=":4" />
;MiG-17PM/PFU (''Samolet'' SP-6, "Fresco E")
:Biến thể tiêm kích trang bị radar và [[tên lửa không đối không]] [[Kaliningrad K-5|K-5]] (NATO: AA-1 "Alkali").<ref name=":4" />
;M-17
:[[UAV]] mục tiêu, chương trình hoán cải sau khi MiG-17 bị loại biên.<ref>Aviation encyclopedia. Уголок неба. {{cite web|url=http://www.airwar.ru/enc/bpla/m17.html |title=UAVs. M-17. |date=2020 |publisher=Airwar.ru |access-date=2023-03-03}}</ref>
;MiG-17R
:Phiên bản trinh sát với động cơ VK-1F và camera ("máy bay SR-2s")
;MiG-17SN
:Phiên bản thử nghiệm với hai khe hút không khí, không có khe không khí ở giữa, trang bị pháo 23 mm ở phần mũi. Không được sản xuất.
;[[Shenyang J-5]] 
: Phiên bản tiêm kích/đánh chặn phản lực một chỗ do Trung Quốc chế tạo từ nguyên mẫu MiG-17 của Liên Xô.

== Vũ khí ==
Các biến thể chiến đấu ban ngày (MiG-17, MiG-17F) được trang bị hai pháo [[Nudelman-Rikhter NR-23|NR-23]] 23&nbsp;mm (80 viên mỗi súng) và một pháo [[Nudelman N-37|N-37]] 37&nbsp;mm (40 viên), ở giá lắp súng chung bên dưới cửa hút gió trung tâm. Giá lắp súng có thể được tháo ra dễ dàng khi bảo dưỡng. Các biến thể với radar (MiG-17P, PF) được trang bị ba pháo NR-23 23&nbsp;mm (200 viên), vì trọng lượng radar. MiG-17R chỉ được trang bị hai pháo 23&nbsp;mm.

Tất cả các biến thể có thể mang bom 100&nbsp;kg trên hai mấu dưới cánh (một số chiếc có thể mang bom 250&nbsp;kg), nhưng thường thì chúng mang theo thùng dầu phụ 400 lít.

Biến thể duy nhất có trang bị tên lửa không đối không là MiG-17PM (PFU), mang 4 tên lửa [[Kaliningrad K-5|K-5]] (NATO: AA-1 'Alkali'). Nó không có pháo. Ở nhiều nước, MiG-17 thỉnh thoảng được cải tiến để mang [[tên lửa]] không điều khiển hoặc [[bom]] ở các mấu treo lắp thêm.

MiG-17P được trang bị [[ra đa|radar]] Izumrud-1 (RP-1), MiG-17PF với RP-1 hay sau này với radar Izumrud-5 (RP-5). MiG-17PM cũng được trang bị một radar, dùng để ngắm bắn [[tên lửa]]. Các biến thể khác không có radar.

== Nước sử dụng ==
[[Tập tin:Mig-17 operators.PNG|nhỏ|400px|Bản đồ các nước sử dụng MiG-17]]
<ref name=":0">{{cite web|title=Trade Registers|url=http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php|access-date=2021-03-26|website=Stockholm International Peace Research Institute|archive-date=2011-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20110513073842/http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php|url-status=dead}}</ref>

===Các nước sử dụng===

;{{PRK}}
* [[Không quân Nhân dân Triều Tiên]] – 106 chiếc [[Shenyang J-5]] và 135 chiếc [[Shenyang J-5]] đang phục vụ.<ref name="World Air Forces 2021">{{cite web|url=https://www.flightglobal.com/reports/world-air-forces-2021/141456.article|title=World Air Forces 2021|work=Flight Global |publisher=flightglobal.com |access-date=7 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110064115/https://www.flightglobal.com/reports/world-air-forces-2021/141456.article|archive-date=10 Jan 2021 |url-status=live }}</ref><ref name="AMR">{{cite web|url=http://www.asianmilitaryreview.com/upload/201202112223151.pdf|title=The AMR Regional Air Force Directory 2012|date=February 2012|publisher=Asian Military Review|access-date=12 August 2012}}{{dead link|date=January 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref>

===Các nước từng sử dụng===
;{{flag|Democratic Republic of Afghanistan|1979|name=Afghanistan}}
* Không quân Afghanistan nhận những chiếc MiG-17 đầu tiên vào năm 1957 và vận hành ít nhất 90 chiếc.<ref name=":02">''[[Flight Magazine]]'' 1990 or ''The Encyclopaedia of World Air Forces''</ref> Đến cuối năm 1980 thì phần lớn đã phải nằm đất.<ref name=":3">{{Cite book |last=Müller |first=Lukas |title=Wings over the Hindu Kush: Air Forces, Aircraft and Air Warfare of Afghanistan, 1989-2001 |publisher=Helion and Company |year=2020 |isbn=978-1913118662 |pages=8}}</ref>
;{{ALB}}
* Không quân Albania – vận hành cả MiG-17F do Liên Xô chế tạo và F-5 (J-5) do Trung Quốc chế tạo.{{sfn|Gordon|2002|p=74}}
;{{DZA}}
*Không quân Algeria – vận hành 60 chiếc MiG-17F từ thập niên 1960. Một số vẫn dùng làm máy bay huấn luyện vào cuối thập niên 1980.{{sfn|Gordon|2002|p=74}}
;{{ANG}}
* Không quân Angola.{{sfn|Gordon|2002|p=75}}
;{{BUL}}
* Không quân Bulgaria – vận hành MiG-17F, MiG-17PF và MiG-17R.{{sfn|Gordon|2002|p=75}}
;{{BFA}}
* Không quân Burkina Faso.{{sfn|Wragg|2011|pages=78−79}}
;{{CAM}}
* Không quân Hoàng gia Campuchia – nhận 16 máy bay (5 MiG-17 và 11 [[Shenyang J-5]]) từ Liên Xô và Trung Quốc giai đoạn 1967–1968, sau đó toàn bộ bị phá hủy trên mặt đất năm 1971.<ref>Conboy 1989, p. 20.</ref>
**{{flag|Cộng hòa Khmer}}
*** Không quân Cộng hòa Khmer
**{{flagicon image|Flag of Democratic Kampuchea.svg|size=22px}} '''[[Campuchia Dân chủ]]'''
*** Lực lượng không quân của Quân đội Cách mạng Campuchia.

;{{CHN}}
* [[Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc]]{{sfn|Wragg|2011|page=92}} - vận hành dưới định danh '''J-4'' đối với các chiếc MiG-17 do Liên Xô cung cấp, cho đến khi được thay thế bằng J-5 (bản sản xuất theo giấy phép của MiG-17), lúc đó J-4 bị loại.
* [[Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc]]
;{{COG}}
* Không quân Congo.{{sfn|Gordon|2002|p=79}}
;{{CUB}}
* Không quân và Phòng không Cách mạng Cuba{{sfn|Gordon|2002|pp=79, 81}} - dùng cho đến khi được Liên Xô cung cấp [[MiG-23]], lúc đó MiG-17AS và MiG-17F bị thay thế.
;{{CZS}}
* Không quân Tiệp Khắc.{{sfn|Gordon|2002|pp=81-82}}
;{{DDR}}
[[File:MiG-17-2008-Peenemunde-tail.jpg|thumb| MiG-17 của Đông Đức]]
* Không quân Quân đội Nhân dân Quốc gia (Luftstreitkräfte / LSK) – vận hành MiG-17.{{sfn|Gordon|2002|p=82}}>
;{{EGY}}
* Không quân Ai Cập.{{sfn|Gordon|2002|p=86}}
;{{flag|Ethiopia|1996}}
* Không quân Ethiopia.{{sfn|Gordon|2002|p=86}}
;{{GUI}}
* Không quân Guinea.{{sfn|Gordon|2002|p=86}}{{sfn|Wragg|2011|page=141}}
;{{GBS}}
* Không quân Guinea-Bissau – vận hành 2 chiếc MiG-17F.{{sfn|Wragg|2011|page=142}}
[[File:Hungarian MiG-17PF.JPG|thumb|Một chiếc MiG-17PF của Không quân Nhân dân Hungary được trưng bày ở [[Kecskemét]]]]
;{{Flag|Hungarian People's Republic|1949}}
* Không quân Quân đội Nhân dân Hungary.{{sfn|Gordon|2002|p=87}}
;{{IDN}}
* Không quân Indonesia.{{sfn|Gordon|2002|p=87}}
;{{flag|Iraq|1963}}
* Không quân Iraq.{{sfn|Gordon|2002|p=87}}
;{{MAD}}
[[File:MiG-17 of the Malagasy Air Force.jpg|thumb|MiG-17 của Không quân Madagascar.]]
* Không quân Madagascar – 4 chiếc được Bắc Triều Tiên bàn giao năm 1975.<ref name=":0" /><ref>{{cite web|title=African Aerospace – Aircraft boost for Madagascar|url=https://www.africanaerospace.aero/aircraft-boost-for-madagascar.html|access-date=2021-03-26|website=www.africanaerospace.aero}}</ref>
;{{MLI}}
*Không quân Mali.{{sfn|Gordon|2002|p=87}}
;{{MGL}}
*Không quân Quân đội Nhân dân Mông Cổ.{{sfn|Gordon|2002|p=89}}

;{{MAR}}
* Không quân Hoàng gia Maroc.{{sfn|Gordon|2002|p=89}}
;{{MOZ}}
*Không quân Mozambique.{{sfn|Gordon|2002|p=89}}
;{{NGA}}
* Không quân Nigeria.{{sfn|Gordon|2002|p=89}}
;{{flag|North Yemen}}
* Không quân Cộng hòa Ả Rập Yemen – 13 chiếc MiG-17 do Liên Xô viện trợ tháng 11/1967.<ref>{{harvnb|Cooper|2017|page=27}}</ref>
;{{POL}}
* Không quân Ba Lan.{{sfn|Gordon|2002|p=90}}
* Hải quân Ba Lan.{{sfn|Gordon|2002|p=90}}
;{{ROU}}
* Không quân Romania.{{sfn|Wragg|2011|page=235}}
;{{SOM}}
* Quân chủng Hàng không Somalia – năm 1967 Liên Xô bàn giao 30 máy bay MiG-17 và MiG-17F.<ref name=":0" /><ref>{{cite web |author=Manuele Serventi Merlo |url=http://en.difesaonline.it/news-forze-armate/storia/la-guerra-dellogaden-tra-etiopia-e-somalia-1977-1978-le-premesse-storiche-e |title=The Ogaden war between Ethiopia and Somalia (1977–1978): the historical and political premises of the conflict – Online Defense |language=it |publisher=En.difesaonline.it |date=3 May 2017 |access-date=2022-03-13 |archive-date=2022-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220301200943/https://en.difesaonline.it/news-forze-armate/storia/la-guerra-dellogaden-tra-etiopia-e-somalia-1977-1978-le-premesse-storiche-e |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://aces.safarikovi.org/victories/ethiopia-1977-1978.html |title=Jan J. Safarik: Air Aces Home Page |publisher=Aces.safarikovi.org |date= |access-date=2022-03-13}}</ref> Năm 1991 không quân này bị giải thể.<ref>{{cite web|title=Arab Air Power > Somalia|url=http://arabairpower.com/Somalia|access-date=2021-03-26|website=arabairpower.com|archive-date=2021-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604005316/http://arabairpower.com/Somalia|url-status=dead}}</ref>
;{{flag|South Yemen}}
* Không quân Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Yemen – 10 MiG-17F đầu tiên nhận từ Liên Xô tháng 1/1969; 8 chiếc nữa bàn giao năm 1971.<ref>{{harvnb|Cooper|2017|page=35}}</ref>
;{{USSR}}
* [[Không quân Liên Xô]]
* [[Lực lượng Phòng không Liên Xô]]
* [[Không quân Hải quân Liên Xô]]
;{{SRI}}
* Không quân Sri Lanka – rút khỏi biên chế sau nổi dậy JVP 1971; nay trưng bày tại bảo tàng SLAF Ratmalana.{{sfn|Wragg|2011|pages=264−265}}
;{{flag|Syria|1980}}
* Không quân Syria.{{sfn|Wragg|2011|pages=273−274}}
;{{UGA}}
* Không quân Uganda – Không quân Uganda – một số chiếc từ Tiệp; tình trạng khai thác không chắc chắn.<ref name=trade>{{cite web |url=http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |title=Trade Registers |publisher=Armstrade.sipri.org |access-date=2013-06-20 |archive-date=2011-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110513073842/http://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php |url-status=dead }}</ref>
;{{USA}}
[[File:4477th Test and Evaluation Squadron MiG-17F in flight.jpg|thumb| MiG-17F của Liên Xô được Không quân Hoa Kỳ sử dụng]]
* Không quân Hoa Kỳ từng dùng để thử nghiệm/đánh giá; năm 2014 còn thấy một chiếc sơn ngụy trang bay gần Edwards AFB, có thể dùng huấn luyện tại USAF Test Pilot School.
;{{VIE}}
* [[Không quân Nhân dân Việt Nam]]{{sfn|Wragg|2011|pages=330−331}}

== Đặc điểm kỹ thuật (MiG-17A) ==
[[Tập tin:MiG-17 3-view drawing.svg|thumb|phải]]
{{Aircraft specs
|ref=Combat Aircraft since 1945,<ref>Wilson 2000, p.&nbsp;98.</ref> MiG: Fifty Years of Secret Aircraft Design<ref name="Belyakov p172-6">Belyakov and Marmain, pp. 172–176.</ref>
|prime units?=met
<!--
        General characteristics
-->
|crew=1
|length m=11,264
|span m=9,628
|height m=3,8
|wing area sqm=22,6
|aspect ratio=<!-- sailplanes -->
|airfoil='''root:'''  TsAGI S-12; '''tip:''' TsAGI SR-11<ref name="Selig">{{cite web |last1=Lednicer |first1=David |title=The Incomplete Guide to Airfoil Usage |url=https://m-selig.ae.illinois.edu/ads/aircraft.html |website=m-selig.ae.illinois.edu |access-date=16 April 2019}}</ref>
|empty weight kg=3919
|empty weight note=<ref name="Gunston Russian p193">Gunston 1995, p. 193.</ref>
|gross weight kg=5340
|max takeoff weight kg=6069
|fuel capacity=
|more general=
<!--
        Powerplant
-->
|eng1 number=1
|eng1 name=Klimov VK-1F
|eng1 type=động cơ tuabin phản lực dòng ly tâm có buồng đốt tăng lực
|eng1 kn=26,5
|eng1 kn-ab=33,8
<!--
        Performance
-->
|max speed kmh=1100
|max speed note=Mach 0,89 tại mực nước biển
:::{{cvt|1145|km/h|mph kn}} / M0,93 at {{cvt|3000|m}} với gia nhiệt
|max speed mach=
|cruise speed kmh=
|stall speed kmh=
|never exceed speed kmh=
|minimum control speed kmh=
|range km=2020
|range note=tại độ cao {{cvt|12000|m}} với 2 × thùng dầu phụ {{convert|400|L|USgal impgal|abbr=on}} 
|combat range km=
|ferry range km=
|endurance=<!-- if range unknown -->
|ceiling m=16600
|g limits=+8
|roll rate=<!-- aerobatic -->
|climb rate ms=65
|time to altitude=
|wing loading kg/m2=268,5
|fuel consumption kg/km=
|power/mass=
|thrust/weight=0.63

|more performance=
<!--
        Armament
-->
|guns=<br />
**2 × pháo tự động Nudelman–Rikhter NR-23 cỡ 23 mm (mỗi khẩu 80 viên, tổng 160 viên)
**1 × pháo tự động Nudelman N-37 cỡ 37 mm (40 viên)
|hardpoints=2 giá treo
|hardpoint capacity= lên đến {{cvt|500|kg}} 
|hardpoint rockets=2 × cụm UB-16-57 bắn rocket S-5
|hardpoint bombs=2 × bom 250 kg (550 lb)
*(trang bị 3 × NR-23 và 2 × [[tên lửa không-đối-không]] [[Kaliningrad K-5|K-5]].<ref name="Air Vector">Goebel, Greg. [http://www.airvectors.net/avmig15_2.html "The Mikoyan MiG-17."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221104171400/http://www.airvectors.net/avmig15_2.html |date=2022-11-04 }} ''Air Vectors,'' 1 September 2011. Retrieved: 15 September 2012.</ref><ref>{{cite book |last1=Marriott |first1=Leo |title=Early Jet Fighters 1944-1954: The Soviet Union and Europe |date=30 March 2020 |publisher=Pen and Sword Aviation |isbn=978-1-5267-5396-0 |page=58-64 |url=https://books.google.com/books?id=vuXbDwAAQBAJ |access-date=30 August 2023 |language=en}}</ref>
|avionics=
}}

== Tham khảo ==
=== Ghi chú ===
{{Tham khảo|30em}}
=== Tài liệu ===
{{đầu tham khảo}}
*{{cite book |last=Anderton |first=David A. |title=North American F-100 Super Sabre |url=https://archive.org/details/northamericanf100000davi |location=Oxford, UK |publisher=Osprey Publishing Limited |year=1987 |isbn=0-85045-662-2}}
*{{cite book |last=Belyakov |first=R. A. |last2=Marmain |first2=J. |title=MiG: Fifty Years of Secret Aircraft Design |url=https://archive.org/details/migfiftyyearsofs0000bely |location=Shrewsbury, UK |publisher=Airlife Publishing |year=1994 |isbn=1-85310-488-4}}
*{{cite book |last=Butowski |first=Piotr |author2=Jay Miller |title=OKB MiG: A History of the Design Bureau and its Aircraft |url=https://archive.org/details/okbmighistoryofd0000buto |location=Leicester, UK |publisher=Midland Counties Publications |year=1991 |isbn=0-904597-80-6}}
*{{cite book |last=Conboy |first=Kenneth |title=The War in Cambodia 1970–75 |url=https://archive.org/details/warincambodia1970000conb |series=Men-at-Arms |issue=209 |location=Oxford, UK |publisher=Osprey Publishing Ltd |year=1989 |isbn=0-85045-851-X}}
*{{cite book |last=Cooper |first=Tom |title=Hot Skies Over Yemen, Volume 1: Aerial Warfare Over the South Arabian Peninsula, 1962–1994 |location=Solihull, UK |publisher=Helion & Company Publishing |year=2017 |isbn=978-1-912174-23-2}}
*{{cite book |last=Crosby |first=Francis |title=Fighter Aircraft |url=https://archive.org/details/fighteraircraftf0000cros |location=London |publisher=Lorenz Books |year=2002 |isbn=0-7548-0990-0}}
*{{cite book |last=Davies |first=Peter E. |title=North American F-100 Super Sabre |location=Ramsbury, Wiltshire, UK |publisher=The Crowood Press |year=2003 |isbn=1-86126-577-8}}
*{{cite book |last=Gordon |first=Yefim |title=Mikoyan-Gurevich MiG-17: The Soviet Union's Jet Fighter of the Fifties |location=Hinckley, UK |publisher=Midland Publishing |year=2002 |isbn=1-85780-107-5}}
*{{cite book |last=Gunston |first=Bill |title=The Osprey Encyclopedia of Russian Aircraft 1875–1995 |location=London |publisher=Osprey |year=1995 |isbn=1-85532-405-9}}
*{{cite book |last=Hobson |first=Chris |title=Vietnam Air Losses: United States Air Force, Navy and Marine Corps Fixed-Wing Aircraft Losses in Southeast Asia 1961–1973 |location=England |publisher=Midland Publishing |year=2001 |isbn=978-1-85780-115-6}}
*{{cite book |last=Koenig |first=William |author2=Peter Scofield |title=Soviet Military Power |location=Greenwich, Connecticut |publisher=Bison Books |year=1983 |isbn=0-86124-127-4}}
*{{cite book |last=Michel |first=Marshall L. III |title=Clashes: Air Combat Over North Vietnam 1965–1972 |url=https://archive.org/details/clashesaircombat0000mars |location=Annapolis, Maryland, USA |publisher=Naval Institute Press |year=2007 |edition=1st ed. 1997 |isbn=1-59114-519-8}}
*{{cite magazine |last=Nicolle |first=David |title=Bearing the Brunt: Thirty Years of MiG-17 Service with the Egyptian and Syrian Air Forces |magazine=Air Enthusiast |number=60 |date=November–December 1995 |pages=12–27 |issn=0143-5450}}
*{{cite book |last=Olynyk |first=Frank |title=US Post World War 2 Victory Credits |publisher=Self-published |year=1999}}
*{{cite book |last=Olds |first=Christina |last2=Rasimus |first2=Ed |title=Fighter Pilot: Robin Olds, Memoirs of Legendary Ace Robin Olds |url=https://archive.org/details/fighterpilotmemo0000olds |location=New York |publisher=St. Martin's Griffin |year=2010 |isbn=978-0-312-56023-2}}
*{{cite journal |title=Pentagon Over the Islands: The Thirty-Year History of Indonesian Military Aviation |journal=Air Enthusiast Quarterly |issue=2 |pages=154–162 |issn=0143-5450}}
*{{cite book |last=Robinson |first=Anthony |title=Soviet Air Power |location=London |publisher=Bison Books |year=1985 |isbn=0-86124-180-0}}
*{{cite book |last=Sweetman |first=Bill |title=Modern Fighting Aircraft: Volume 9: MiGs |url=https://archive.org/details/migs0000swee |location=New York |publisher=Arco Publishing |year=1984 |isbn=978-0-668-06493-4}}
*{{cite book |last=Sweetman |first=Bill |last2=Gunston |first2=Bill |title=Soviet Air Power: An Illustrated Encyclopedia of the Warsaw Pact Air Forces Today |location=London |publisher=Salamander Books |year=1978 |isbn=0-517-24948-0}}
*{{cite book |last=Toperczer |first=István |title=MiG-17 and MiG-19 Units of the Vietnam War |series=Osprey Combat Aircraft |number=25 |location=Oxford, UK |publisher=Osprey Publishing Limited |year=2001 |isbn=978-1-84176-162-6}}
*{{cite book |last=Wilson |first=Stewart |title=Combat Aircraft since 1945 |url=https://archive.org/details/combataircraftsi0000wils |location=Fyshwick, Australia |publisher=Aerospace Publications |year=2000 |isbn=1-875671-50-1}}
*{{cite book |last=Wragg |first=David |title=The World Air Power Guide |location=Havertown, PA |publisher=Casemate Publishers |year=2011 |isbn=978-1-84468-784-8 |url=https://books.google.com/books?id=s2PNDwAAQBAJ |access-date=30 August 2023}}
{{cuối tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==
* [http://www.globalsecurity.org/military/world/russia/mig-17.htm MiG-17 FRESCO from Global Security.org]
* [http://www.globalaircraft.org/planes/mig-17_fresco.pl MiG-17 Fresco from Global Aircraft]
* [http://www.danshistory.com/mig17.html MiG-17 Fresco from Danshistory.com]
* [http://urrib2000.narod.ru/EqMiG17-e.html Cuban MiG-17]
* [http://www.mig17.com/ MiG 17: Home of a True Fighter Dumaitery.com/ india]
== Chủ đề liên quan ==
{{commons|Mikoyan-Gurevich MiG-17}}
{{Commonscat|Mikoyan-Gurevich MiG-17}}
=== Máy bay có cùng sự phát triển ===
* [[Mikoyan-Gurevich MiG-15|MiG-15]]
* [[Shenyang J-5]]
* [[Lim-6]]

=== Máy bay có tính năng tương tự ===
* [[North American F-86 Sabre|F-86D Sabre]]
* [[Dassault Mystère]]
* [[Dassault Mystère IV]]
* [[Hawker Hunter]]

=== Trình tự thiết kế ===
[[Mikoyan-Gurevich I-210|MiG-9 (I-210)]]/[[Mikoyan-Gurevich MiG-9|MiG-9 (I-301)]] -
[[Mikoyan-Gurevich I-250|MiG-13 (I-250)]] -
[[Mikoyan-Gurevich MiG-15|MiG-15]] -
'''MiG-17''' -
[[Mikoyan-Gurevich MiG-19|MiG-19]] -
[[Mikoyan-Gurevich MiG-21|MiG-21]] -
[[Mikoyan-Gurevich MiG-23|MiG-23]]

{{Máy bay MiG}}
{{Airlistbox}}

{{DEFAULTSORT:Mikoyan-Gurevich Mig-17}}
[[Thể loại:Máy bay Mikoyan|MiG-017]]
[[Thể loại:Máy bay tiêm kích Liên Xô thập niên 1950]]
[[Thể loại:Máy bay trong chiến tranh Việt Nam]]
[[Thể loại:Máy bay trinh sát]]
[[Thể loại:Máy bay cánh giữa]]
[[Thể loại:Máy bay phản lực một động cơ]]