Xem mã nguồn của Min (thần)

{{otheruses|Min (định hướng)}}
{{Infobox deity
|type=Egyptian
|name=Min
|image=Min01.svg
|image_size=
|alt=
|caption=Thần Min với hình dáng một người [[đàn ông]] khỏe mạnh cùng [[Dương vật người|dương vật]] đang [[cương cứng]] và [[Móc và néo|cây néo]]
|god_of='''Thần sa mạc và sinh sản nam giới '''
|hiro=<hiero>R22:R12-C8</hiero>
|cult_center=[[Coptos|Qift]], [[Akhmim]]
|symbol=Dương vật cương cứng, [[rau diếp]], bò trắng
|parents=[[Isis]] và [[Osiris]]
|siblings=[[Horus]], [[Anubis]]
|consort=[[Iabet]]
|offspring=
}}
{{Tín ngưỡng Ai Cập cổ đại}}
Thần '''Min''' (hay '''Menew''', '''Menu''', '''Amsu''')<ref name=":0">{{Chú thích web|url=http://ancientegyptonline.co.uk/min.html|title=Ancient Egypt Online: Min|ngày truy cập=2017-12-18|archive-date=2017-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20171212070151/http://ancientegyptonline.co.uk/min.html|url-status=dead}}</ref> là một thần [[Ai Cập cổ đại]] được tôn thờ rất sớm từ thời [[Thượng và Hạ Ai Cập|Tiền triều đại]] (thời kỳ [[Tiền sử]], thiên niên kỷ 4 TCN). Thần được đại diện ở nhiều hình thức khác nhau, nhưng thường được biểu thị trong hình dạng người đàn ông với [[Dương vật người|dương vật]] đang [[cương cứng]] mà tay trái của thần nắm giữ, còn tay phải giữ một [[Móc và néo|cây néo]]; đầu quấn khăn đỏ thể hiện sức mạnh tình dục; da của ông có màu đen (tượng trưng cho vùng đất màu mỡ màu đen).<ref name=":0" /> Đôi khi ông lại xuất hiện trong bộ dạng xác ướp. Giống như thần [[Khnum]], ông là vị thần "tạo ra các thần và con người".<ref>Bechtel, F. (1907). [http://www.newadvent.org/cathen/01430d.htm "Ammon"]. ''The Catholic Encyclopedia''. '''I'''. New York: Robert Appleton Company</ref> Các biểu tượng của thần Min gồm [[con bò trắng]] thể hiện ra vẻ bề ngoài khỏe mạnh, một mũi tên tương ứng với hình dạng của [[dương vật]], và [[rau diếp]] thể hiện cho [[tinh dịch]].

==Gia đình ==
Min thường được cho là con trai và là chồng của nữ thần của phương Đông, [[Iabet]]. Tuy nhiên tại Gebtu ([[Coptos]]), Min là chồng của [[Isis]] và là cha của [[Horus]], là hiện thân của [[Osiris]]. Ở [[Memphis (Ai Cập)|Memphis]], Min đã liên kết với [[Ptah]] tức Ptah-Min.<ref name=":0" /> Min ban đầu đại diện cho [[Lạp Hộ|chòm sao Orion]] và kiểm soát sấm sét và mưa (tương tự [[Set (thần thoại)|Set]]). Tầm quan trọng của thần ở [[Trung Vương quốc Ai Cập|Trung vương triều]] đã tăng trưởng khi thần hợp nhất với thần [[Horus]] tạo nên vị thần Min-Horus. Ở [[Tân Vương quốc Ai Cập|Tân vương triều]] thần cũng đã được hợp nhất với thần [[Amun]] tạo nên vị thần Kamutef (Min-Amun - bò mẹ).<ref name=":0" /> Min cũng được [[người Hy Lạp]] đồng nhất với thần [[Pan (thần thoại)|Pan]]. Do sự liên kết này, họ đổi tên [[Akhmim]] thành [[Panopolis]] (tức thành phố Pan).<ref name=":0" />

==Thần thoại ==
Ông là một vị thần của bờ đông sa mạc, và một vị thần và bảo vệ các đoàn lữ hành. Một văn tự cổ trên Kim tự tháp đề cập tới ông như là "người nâng cánh tay của mình về phía đông".<ref name=":0" /><ref>Frankfort, Henry (1978). [https://books.google.com/books?id=W-qFZcuGoqUC&pg=RA1-PA189&lpg=RA1-PA189&dq=shrine+of+min#PRA1-PA188,M1 ''Kingship and the Gods: A Study of Ancient Near Eastern Religion as the Integration of Society and Nature'']. University of Chicago Press. pp. 187–189. <nowiki>ISBN 978-0-226-26011-2</nowiki>.</ref> Ông bảo vệ những du khách, thương nhân và cũng đã được thờ cúng bởi các thợ mỏ và thợ xây làm việc xung quanh [[Wadi Hammamat]]. Trong lĩnh vực này, ông được biết đến như là "Min, vị thần của núi non".<ref name=":0" />

Min là vị thần sinh sản và tình dục của nam giới. Ông được coi là hiện thân của loài rau diếp (món ăn ưa thích của [[Set (thần thoại)|Set]]), do khi cắt ra, chúng tiết chất nhờn giống với [[tinh dịch]].<ref>R., Najovits, Simson (2004). [https://www.worldcat.org/oclc/51647593 ''Egypt, trunk of the tree: a modern survey of an ancient land'']. Algora Pub. pp. 68, 93. <nowiki>ISBN 0-87586-222-5</nowiki>. OCLC [https://www.worldcat.org/oclc/51647593 51647593]</ref> Vào đầu mùa thu hoạch, bức tượng của thần Min đã được mang đi khắp các cánh đồng trong một lễ hội được gọi là "Sự khởi hành của Min".<ref name=":0" /> Vì thế ông cũng là một vị thần của nền nông nghiệp. Vì có liên quan mật thiết đến sự sinh sản và nông nghiệp nên đôi khi coi ông là hiện thân của [[Osiris]].

==Thờ cúng ==
Min được thờ tập trung tại [[Coptos]] và [[Akhmim]].<ref>Manchip., White, J. E. (2013). [https://www.worldcat.org/oclc/868271431 ''Ancient Egypt: Its Culture and History'']. Dover Publications. <nowiki>ISBN 0-486-22548-8</nowiki>. OCLC [https://www.worldcat.org/oclc/868271431 868271431]</ref> [[Flinders Petrie]] khai quật được hai bức tượng lớn của thần Min tại [[Qift]] mà hiện nay được lưu trữ tại Bảo tàng [[Ashmolean]], nó được cho là vào thời [[Tiền triều đại]].

==Tham khảo ==
{{tham khảo}}
[[Tập tin:Min.svg|không|nhỏ|Min dưới hình dạng xác ướp]]
{{Tôn giáo Ai Cập cổ đại}}

[[Thể loại:Nam thần Ai Cập]]
[[Thể loại:Nam thần sinh sản]]