Xem mã nguồn của Neth Savoeun

{{Infobox Officeholder
|honorific-prefix = [[Đại tướng]]
|name = Neth Savoeun
|native_name = {{nobold|{{lang|km|នេត សាវឿន}}}}
|imagesize = 220px
|image = Neth Savoeun.jpg
|caption= Meth Savoeun năm 2018
|office = Phó Thủ tướng Campuchia
|primeminister = [[Hun Manet]]
|term_start = 22 tháng 8 năm 2023 
|term_end = 
|predecessor = 
|successor = 
|office1 = Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát Quốc gia Campuchia 
|term_start1 = Tháng 11, 2008
|term_end1 = 22 tháng 8, 2023
|predecessor1 =[[Hok Lundy]] 
|successor1 =Sar Thet 
|office2 = Phó Ủy viên Cảnh sát
|term_start2 = ?
|term_end2 = Tháng 11, 2008
|office3 = Trưởng phòng Tư pháp Hình sự
|term_start3 = 1993
|term_end3 = ?
|birth_date = 1956
|birth_place = 
|death_date = 
|death_place = 
|party = [[Đảng Nhân dân Campuchia]]
|profession = Chính khách, cảnh sát 
|spouse = Hun Kimleng 
|children = 
|allegiance = {{Lá cờ|Campuchia}}
|branch = [[Lục quân Hoàng gia Campuchia]]<br />[[Cảnh sát Quốc gia Campuchia|Lực lượng Cảnh sát Campuchia]]
|rank = [[Sĩ quan cấp tướng|Đại tướng]] 
|serviceyears = 
|battles = 
|office4=Cảnh sát trưởng Phnôm Pênh|term_start4=1989|term_end4=1993|primeminister1=[[Hun Sen]]}}
[[Sĩ quan cấp tướng|Đại tướng]] '''Neth Savoeun''' ({{langx|km|នេត សាវឿន}}, sinh năm [[1956]]) là Phó Thủ tướng Campuchia từ năm 2023. Savoeun từng là Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát Quốc gia [[Campuchia]], được thăng chức từ Phó cục trưởng Tổng cục Cảnh sát Quốc gia lên vị trí thực thi pháp luật cao cấp nhất của đất nước vào tháng 11 năm 2008 sau khi người tiền nhiệm [[Hok Lundy]] có nhiệm kỳ bị tranh cãi và cáo buộc tham nhũng, chết trong một vụ tai nạn máy bay trực thăng. Savoeun, 52 tuổi vào thời điểm được bổ nhiệm, đã kết hôn với cháu gái của Thủ tướng [[Hun Sen]], Hun Kimleng. Trước khi bước chân vào lực lượng Cảnh sát Quốc gia, Savoeun từng là cảnh sát trưởng [[Phnôm Pênh]] dưới thời [[Cộng hòa Nhân dân Campuchia#Chuyển tiếp|Nhà nước Campuchia]] và rồi từ sau [[Tổng tuyển cử Campuchia, 1993|cuộc bầu cử năm 1993]], trở thành Trưởng phòng Tư pháp Hình sự thuộc Bộ Nội vụ.<ref name=voa>{{chú thích báo|title=Hun Sen Relative Tapped as Police Chief|url=http://www.voacambodia.com/content/a-40-2008-11-11-voa2-90166922/1359485.html|access-date=ngày 3 tháng 11 năm 2015|agency=Voice of America (Khmer)|date=ngày 11 tháng 11 năm 2008}}</ref>

==Tiểu sử==
Savoeun là một thành viên lâu năm của [[Đảng Nhân dân Campuchia]] (CPP) đương quyền, mà theo các nhà quan sát quốc tế, đã thống trị chính trường và nắm giữ quyền lực ở Campuchia từ năm 1979 thông qua tham nhũng, các vụ giết người ngoài vòng pháp luật, gian lận bầu cử, kiểm soát truyền thông, và vào thời điểm đó, kích động bạo lực như [[Xung đột Campuchia (1997)|vụ đảo chính năm 1997]] và lời hăm dọa năm 2015 nhắm vào phó thủ lĩnh phe đối lập [[Đảng Cứu quốc Campuchia|CNRP]] [[Kem Sokha]].<ref>{{chú thích web|url=http://www.highbeam.com/doc/1P2-8013822.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140611063352/http://www.highbeam.com/doc/1P2-8013822.html |url-status=dead |archive-date=ngày 11 tháng 6 năm 2014 |title=Cambodia is Said to Torture Prisoners|publisher= HighBeam Research|newspaper=The Boston Globe|date=ngày 4 tháng 6 năm 1987|author= |access-date=ngày 4 tháng 11 năm 2015}}</ref><ref>{{chú thích báo|title=Cambodia Criticizes Amnesty International Report|url=http://www.apnewsarchive.com/1987/Cambodia-Criticizes-Amnesty-International-Report/id-619e25a700c5ec2e46e3dfc2438227bb|access-date=ngày 4 tháng 11 năm 2015|agency=Associated Press|date=ngày 6 tháng 6 năm 1987}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://www.cambodiadaily.com/elections/oppositions-demand-for-tv-access-crucial-futile-44423/|title=Opposition's Demand for TV Access Crucial, Futile – The Cambodia Daily|author=Alex Willemyns|access-date=ngày 4 tháng 11 năm 2015|work=The Cambodia Daily}}</ref><ref name="PPP">{{chú thích báo |url=http://www.phnompenhpost.com/national/sokha-stripped-national-assembly-vice-presidency |title=Sokha stripped of National Assembly vice presidency |work=[[The Phnom Penh Post]] |date=ngày 30 tháng 10 năm 2015 |access-date=ngày 4 tháng 11 năm 2015 |archive-date=2019-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190619192827/https://www.phnompenhpost.com/national/sokha-stripped-national-assembly-vice-presidency |url-status=dead }}</ref> Trong nội bộ CPP, Savoeun là thành viên của Ủy ban Trung ương, cơ quan chịu trách nhiệm cho tất cả các quyết định cốt lõi,<ref>{{chú thích tạp chí|last1=Johnson|first1=Elizabeth|title=Corruption, Violence and Gender: A critical look at police behaviour and a path to reform in Cambodia|journal=International Political Science Association|date=2014|pages=19–20|url=http://kh.boell.org/sites/default/files/hbs_broschure_cvg_a5_rz-klein.pdf|access-date=ngày 4 tháng 11 năm 2015}}</ref> và duy trì mối quan hệ chặt chẽ với Hun Sen, có cô cháu gái mà ông kết hôn vào đầu những năm 1990.<ref name=voa />

Từ năm 1989–1993, Savoeun là cảnh sát trưởng thủ đô Phnôm Pênh trong giai đoạn chuyển tiếp hỗn loạn sau khi [[Quân đội Nhân dân Việt Nam|quân đội Việt Nam]] rút khỏi Campuchia. Sau [[Cơ quan chuyển tiếp Liên Hợp Quốc tại Campuchia|thời kỳ bảo hộ của Liên Hợp Quốc vào năm 1992–1993]] dẫn đến các cuộc bầu cử và thành lập [[Campuchia#Khôi phục nền quân chủ|Vương quốc Campuchia]] hiện tại, Savoeun đã được trao một chức vụ trong Bộ Nội vụ với tư cách là Trưởng phòng Tư pháp Hình sự. Vào giữa thập niên 2000, ông được bổ nhiệm làm Phó cục trưởng [[Cảnh sát Quốc gia Campuchia|Cảnh sát Quốc gia]]. Trong suốt sự nghiệp của mình cho đến nay, Savoeun luôn bị quấy rầy bởi những lời buộc tội "vi phạm nhân quyền".<ref>{{chú thích báo|title="Tell Them That I Want to Kill Them" Two Decades of Impunity in Hun Sen's Cambodia|url=https://www.hrw.org/report/2012/11/13/tell-them-i-want-kill-them/two-decades-impunity-hun-sens-cambodia|access-date=ngày 4 tháng 11 năm 2015|agency=Human Rights Watch|date=ngày 13 tháng 11 năm 2012}}</ref>

==Sự nghiệp==
Savoeun đã được Hun Sen chọn kế nhiệm Hoc Lundy và được bổ nhiệm theo chiếu chỉ của quốc vương Campuchia [[Norodom Sihamoni]] vào ngày 11 tháng 11 năm 2008. Ông đã chính thức tuyên thệ nhậm chức vào ngày 21 tháng 11 trước sự chứng kiến của Bộ trưởng Nội vụ [[Sar Kheng]]<ref name=chanthol>{{chú thích báo|last1=Prak|first1=Chan Thol|title=Sar Kheng Swears In Neth Savoeun, Criticizes Police Corruption|url=https://www.cambodiadaily.com/news/sar-kheng-swears-in-neth-savoeun-criticizes-police-corruption-83935/|access-date=ngày 3 tháng 11 năm 2015|work=The Cambodia Daily|date=ngày 29 tháng 11 năm 2008|access-date=2019-03-29|archive-date=2019-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329191047/https://www.cambodiadaily.com/news/sar-kheng-swears-in-neth-savoeun-criticizes-police-corruption-83935/|url-status=dead}}</ref> giữa những lời buộc tội [[chủ nghĩa gia đình trị]]<ref name=samean>{{chú thích báo|last1=Yun|first1=Samean|title=PM Stands By Neth Savoeun As Police Chief|url=https://www.cambodiadaily.com/archives/pm-stands-by-neth-savoeun-as-police-chief-83601/|access-date=ngày 3 tháng 11 năm 2015|work=The Cambodia Daily|date=ngày 16 tháng 11 năm 2008|access-date=2019-03-29|archive-date=2017-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170907075358/https://www.cambodiadaily.com/archives/pm-stands-by-neth-savoeun-as-police-chief-83601/|url-status=dead}}</ref> và thiếu trình độ.<ref name=voa /> Kem Sokha, lúc đó là chủ tịch của [[Đảng Nhân quyền (Campuchia)|Đảng Nhân quyền]], đã nhận xét như sau "...anh ta chưa tốt nghiệp Học viện Cảnh sát, và cấp bậc của anh ta xuất phát từ mối quan hệ của anh ta với một quan chức cấp cao, hay gia đình trị",<ref name=voa /> nhưng ông và những người khác như Chan Soveth của [[ADHOC]] và Bộ trưởng Nội vụ Sar Kheng bày tỏ hy vọng rằng Savoeun sẽ ngừng các hoạt động của người tiền nhiệm và cải tổ bộ máy tổ chức mặc dù Cảnh sát Quốc gia chưa bao giờ được phép hoạt động độc lập với chính phủ dưới quyền kiểm soát của CPP.<ref name=voa /><ref name=chanthol />

Trong vai trò cảnh sát trưởng, Savoeun đã thực hiện nhiều cuộc giám sát với mục tiêu rõ ràng là khiến Campuchia trở nên an toàn hơn. Vào tháng 3 năm 2015, ông đã thực hiện các bước để đối phó với đám "[[mafia]] nước ngoài" ở [[Sihanoukville (thành phố)|Sihanoukville]], bao gồm việc thay thế viên cảnh sát trưởng tỉnh [[Sihanoukville]], nhằm đối phó với bạo lực gia tăng giữa các doanh nhân Nga cấp cao trong khu vực.<ref>{{chú thích báo|last1=Vong|first1=Sokheng|last2=Turton|first2=Shaun|title=Mafia 'not welcome'|url=http://www.phnompenhpost.com/mafia-not-welcome|access-date=ngày 4 tháng 11 năm 2015|work=Phnom Penh Post|date=ngày 16 tháng 3 năm 2015}}</ref><ref>{{chú thích báo|last1=Blomberg|first1=Matt|last2=Khy|first2=Sovuthy|title=Preah Sihanouk Police Chief Removed|url=https://www.cambodiadaily.com/news/preah-sihanouk-police-chief-removed-81294/|access-date=ngày 4 tháng 11 năm 2015|work=The Cambodia Daily|date=ngày 3 tháng 4 năm 2015|access-date=2019-03-29|archive-date=2019-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329194116/https://www.cambodiadaily.com/news/preah-sihanouk-police-chief-removed-81294/|url-status=dead}}</ref> Cũng trong tháng 3, Savoeun đe dọa sẽ sa thải các quan chức cảnh sát vì đã không hành động để ngăn chặn hàng loạt vụ cướp có vũ trang trơ trẽn các cửa hàng trang sức và khách du lịch trên toàn quốc.<ref>{{chú thích báo|last1=May|first1=Titthara|title=Top cop fed up with string of robberies|url=http://www.phnompenhpost.com/national/top-cop-fed-string-robberies|access-date=ngày 4 tháng 11 năm 2015|work=Phnom Penh Post|date=ngày 24 tháng 3 năm 2015}}</ref> Savoeun đã mở một cuộc họp cấp cao vào tháng 9, trong đó ông tuyên bố kế hoạch trấn áp nạn [[buôn người]], một vấn đề toàn quốc ở Campuchia.<ref>{{chú thích báo|last1=Khy|first1=Sovuthy|title=Police Told to Target Known Human Trafficking Establishments|url=https://www.cambodiadaily.com/news/police-told-to-target-known-human-trafficking-establishments-93170/|access-date=ngày 4 tháng 11 năm 2015|work=The Cambodia Daily|date=ngày 2 tháng 9 năm 2015|access-date=2019-03-29|archive-date=2019-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329191040/https://www.cambodiadaily.com/news/police-told-to-target-known-human-trafficking-establishments-93170/|url-status=dead}}</ref> Trong một buổi lễ thăng chức nội bộ vào tháng 10 năm 2015, Savoeun đã mắng cảnh sát các cấp, nói rằng họ cần phải làm việc tốt hơn với công dân và "cư xử tốt hơn" nói chung nếu họ muốn được thăng chức.<ref>{{chú thích báo|last1=Taing|first1=Vida|title=Top cop to officers: 'behave'|url=http://www.phnompenhpost.com/national/top-cop-officers-behave|access-date=ngày 4 tháng 11 năm 2015|work=Phnom Penh Post|date=ngày 1 tháng 10 năm 2015}}</ref>

Dù có những nỗ lực cao như vậy, thế nhưng Lực lượng Cảnh sát Quốc gia và đặc biệt là Savoeun vẫn được sử dụng làm công cụ của CPP. Hun Sen và CPP thường xuyên sử dụng các nhà lãnh đạo dưới lớp áo quân đội và cảnh sát, bao gồm cả Tướng Savoeun để vận động trong các cuộc bầu cử.<ref>{{chú thích báo|title=Cambodia: Army, Police Campaign for Ruling Party: Partisanship Intimidating Voters, Threatening Fair Elections|url=https://www.hrw.org/news/2013/07/22/cambodia-army-police-campaign-ruling-party|access-date=ngày 4 tháng 11 năm 2015|agency=Human Rights Watch|date=ngày 23 tháng 7 năm 2013}}</ref> Vào tháng 8 năm 2015 Hun Sen đã giao nhiệm vụ cho Savoeun phải bắt giữ Teav Vannol, một thượng nghị sĩ trực tính của đảng đối lập vì những bình luận mà ông đưa ra liên quan đến cách diễn giải của Hun Sen bị nghi là thân Việt Nam về các hiệp ước Campuchia-Việt Nam.<ref>{{chú thích báo|last1=Turton|first1=Shaun|last2=Cheang|first2=Sokha|last3=Meas|first3=Sokchea|title=Hun Sen calls for senator's arrest|url=http://www.phnompenhpost.com/national/hun-sen-calls-senators-arrest|access-date=ngày 4 tháng 11 năm 2015|work=Phnom Penh Post|date=ngày 13 tháng 8 năm 2015}}</ref> Năm 2010, Hun Sen đã phái Savoeun đi làm nhiệm vụ cá nhân để truy tìm cháu trai của Thủ tướng đã bỏ rơi vợ mình.<ref>{{chú thích báo|last1=Vong|first1=Sokheng|title=PM rebukes wayward nephew|url=http://www.phnompenhpost.com/national/pm-rebukes-wayward-nephew|access-date=ngày 4 tháng 11 năm 2015|work=Phnom Penh Post|date=ngày 29 tháng 12 năm 2010}}</ref> Vào tháng 10, sau khi cảnh sát của Savoeun đã phớt lờ các cuộc gọi cầu cứu từ vợ Kem Sokha khi ngôi nhà của bà bị một đám đông ủng hộ CPP bao vây và ném đá tới tấp trong sáu giờ liền, Hun Sen từng tuyên bố rằng Savoeun sẽ không chấp nhận bị thay thế nếu CNRP giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tiếp theo.<ref>{{chú thích báo|last1=Hunt|first1=Luke|title=Cambodia: Hun Sen Draws First Blood|url=http://thediplomat.com/2015/11/cambodia-hun-sen-draws-first-blood/|access-date=ngày 4 tháng 11 năm 2015|work=The Diplomat|date=ngày 4 tháng 11 năm 2015}}</ref>

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*[http://www.police.gov.kh Cảnh sát Quốc gia Campuchia]{{Liên kết hỏng|date=2026-05-19 |bot=InternetArchiveBot }}

{{DEFAULTSORT:Savoeun, Neth}}
[[Thể loại:Sinh năm 1956]]
[[Thể loại:Đại tướng Quân đội Hoàng gia Campuchia]]
[[Thể loại:Chính trị gia Đảng Nhân dân Campuchia]]
[[Thể loại:Chính khách Đảng Nhân dân Campuchia]]