Xem mã nguồn của Nguyễn Chấn (Phú Yên)

{{other|Nguyễn Chấn (định hướng)}}
{{Viên chức
| tên = Nguyễn Chấn
| hình =
| cỡ hình =
| miêu tả =
| ngày sinh = 1914
| nơi sinh = [[Tuy Hòa (thành phố)|Tuy Hòa]], [[Phú Yên (tỉnh)|Phú Yên]]
| nơi ở = 20 Tô Hiến Thành, [[Nha Trang (thành phố)|Nha Trang]], [[Khánh Hòa]]
| ngày chết = 1985
| nơi chết = [[Nha Trang (thành phố)|Nha Trang]], [[Khánh Hòa]]
| chức vụ = Bí thư [[Tỉnh ủy Phú Yên]]
| bắt đầu = [[Tháng 6]], [[1951]]
| kết thúc = [[Tháng 12]], [[1951]]
| tiền nhiệm = [[Lê Trọng Khoan]]
| kế nhiệm = [[Lê Thứ]]
| địa hạt = {{VIE}}
| phó chức vụ =
| phó viên chức =
| chức vụ 2 = 
| bắt đầu 2 = 
| kết thúc 2 = 
| tiền nhiệm 2 = 
| kế nhiệm 2 = 
| địa hạt 2 = 
| phó chức vụ 2 = 
| phó viên chức 2 = 
| chức vụ 3 = 
| bắt đầu 3 = 
| kết thúc 3 = 
| tiền nhiệm 3 = 
| kế nhiệm 3 = 
| địa hạt 3 = 
| phó chức vụ 3 = 
| phó viên chức 3 = 
| đa số = 
| đảng = [[Đảng Cộng sản Việt Nam]]
| nghề nghiệp = Giáo viên<ref>{{chú thích web|url=http://www.baophuyen.com.vn/79/163754/vang-bong-ngoi-truong-trung-hoc-dau-tien-cua-phu-yen.html|tiêu đề=Vang bóng ngôi trường trung học đầu tiên của Phú Yên|author=Phan Thanh|website=Báo Phú Yên|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20161018143057/http://www.baophuyen.com.vn/79/163754/vang-bong-ngoi-truong-trung-hoc-dau-tien-cua-phu-yen.html|ngày lưu trữ=2016-10-18|url-status=live|ngày=2016-10-15|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-21|ngôn ngữ=vi}}</ref>
| giáo dục = 
| học trường = 
| học vị =
| dân tộc = [[Người Kinh|Kinh]]
| đạo = 
| chữ ký = 
| họ hàng = 
| cha = 
| vợ = 
| chồng = 
| kết hợp dân sự = 
| con = 
| website = 
| chú thích = 
}}
'''Nguyễn Chấn''' (1914–1985) là nhà cách mạng và chính khách Việt Nam, từng đảm nhiệm vai trò Bí thư [[Tỉnh ủy Phú Yên]], Cục trưởng Cục Đường bộ thuộc [[Bộ Giao thông Vận tải (Việt Nam)|Bộ Giao thông Công chính]], tham gia chi viện cho [[chiến trường Điện Biên Phủ]].

== Hoạt động cách mạng ==
Nguyễn Chấn quê ở làng [[Phước Hậu]], phủ [[Tuy Hòa (thành phố)|Tuy Hòa]]{{efn|Nay là Khu phố Phước Hậu, [[Tuy Hòa (phường)|phường 9, thành phố Tuy Hòa]], tỉnh [[Phú Yên (tỉnh)|Phú Yên]].}}, tỉnh [[Phú Yên (tỉnh)|Phú Yên]] (nay là phường [[Tuy Hòa (phường)|Tuy Hòa]], tỉnh [[Đắk Lắk]]).<ref name="baophuyen 1">{{chú thích web|url=http://www.baophuyen.com.vn/94/114497/nguoi-phu-yen-chien-dau-o-dien-bien.html|tiêu đề=Người Phú Yên chiến đấu ở Điện Biên|author=Đặng Ca|website=Báo Phú Yên|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20140527044910/http://www.baophuyen.com.vn/94/114497/nguoi-phu-yen-chien-dau-o-dien-bien.html|ngày lưu trữ=2014-05-27|url-status=live|ngày=2014-05-07|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-21|ngôn ngữ=vi}}</ref> Ông cùng nhiều bạn học như [[Nguyễn Quốc Thoại]], [[Đỗ Tương]], [[Đặng Trích]], [[Võ Cao Thức]], [[Mang Tấn Cảnh]], [[Nguyễn Sung]], [[Huỳnh Lưu]],... được thầy giáo [[Trần Chương]] ở làng Ninh Tịnh{{efn|Nay là thôn Ninh Tịnh, xã [[Bình Kiến]], huyện [[Tuy Hòa (huyện)|Tuy Hòa]], tỉnh Phú Yên.}} dẫn dắt đi theo phong trào cách mạng của [[Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên]].<ref name="baophuyen 2">{{chú thích web|url=http://www.baophuyen.com.vn/94/212431/nhung-hat-giong-do-dau-tien.html|tiêu đề=Những hạt giống đỏ đầu tiên|author=Thành Nam|website=Báo Phú Yên|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20201031011056/http://www.baophuyen.com.vn/94/212431/nhung-hat-giong-do-dau-tien.html|ngày lưu trữ=2020-10-31|url-status=live|ngày=2019-01-05|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-21|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Năm 1930, [[Đảng Cộng sản Việt Nam]] thành lập, Nguyễn Chấn được [[Phan Ngọc Bích]] kết nạp Đảng và giới thiệu vào chi bộ Đảng của [[Trần Hào (Phú Yên)|Trần Hào]]. Phong trào cách mạng bị thực dân Pháp đàn áp, các đồng chí Phan Ngọc Bích, Trần Hào, [[Trần Toại]], [[Phan Lưu Thanh]],... lần lượt bị bắt, khiến ông bị mất liên lạc với tổ chức Đảng.<ref name="baophuyen 2"/>

Khoảng 1932-1934, ông cùng hai bạn học là Nguyễn Quốc Thoại, Đỗ Tương tìm cách bắt liên lạc với tổ chức. Ba người liên hệ được với Trần Hào lúc này đã ra tù và đang học nghề thuốc ở làng Phước Hậu. Năm 1935, Trần Hào liên hệ được với đồng chí Phan Lưu Thanh mới ra tù.<ref name="baophuyen 2"/>

Ngày 20 tháng 10 năm 1935, chi bộ Đảng Cộng sản Đông Dương được thành lập ở làng Phước Hậu gồm Trần Hào, Nguyễn Chấn, Nguyễn Quốc Thoại và Đỗ Tương, do Trần Hào làm Bí thư. Đến tháng 11, Tỉnh ủy lâm thời tỉnh Phú Yên được thành lập, gồm Bí thư Trần Hào, [[Lê Tấn Thăng]], [[Trịnh Ba]], Nguyễn Quốc Thoại, Nguyễn Chấn, Đỗ Tương, [[Nguyễn Hạnh]].<ref name="baophuyen 2"/><ref name="baophuyen 3">{{chú thích web|url=http://www.baophuyen.com.vn/94/156020/dau-tranh-cong-khai-tai-tuy-hoa.html|tiêu đề=Đấu tranh công khai tại Tuy Hòa|author=Thành Việt|website=Báo Phú Yên|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20160618135645/http://www.baophuyen.com.vn/94/156020/dau-tranh-cong-khai-tai-tuy-hoa.html|ngày lưu trữ=2016-06-18|url-status=live|ngày=2016-06-17|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-21|ngôn ngữ=vi}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://www.baophuyen.com.vn/76/55410/ky-niem-75-nam-ngay-thanh-lap-chi-bo-dang-lang-phuoc-hau-noi-ra-doi-tinh-uy-phu-yen.html|tiêu đề=Kỷ niệm 75 năm Ngày thành lập Chi bộ Đảng làng Phước Hậu, nơi ra đời Tỉnh ủy Phú Yên|author=Xuân Hiểu|website=Báo Phú Yên|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210721092555/http://www.baophuyen.com.vn/76/55410/ky-niem-75-nam-ngay-thanh-lap-chi-bo-dang-lang-phuoc-hau-noi-ra-doi-tinh-uy-phu-yen.html|ngày lưu trữ=2021-07-21|url-status=live|ngày=2010-10-18|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-21|ngôn ngữ=vi}}</ref> Theo chỉ đạo của Tỉnh ủy, ông cùng đồng chí Lê Tấn Thăng được phân công về tổng Hòa Đồng{{efn|Nay là bốn xã [[Hòa Xuân Đông]], [[Hòa Xuân Tây]], [[Hòa Xuân Nam]], [[Hòa Tâm]] thuộc thị xã [[Đông Hòa (thị xã)|Đông Hòa]], tỉnh Phú Yên.}} hoạt động.<ref name="baophuyen 4">{{chú thích web|url=http://www.baophuyen.com.vn/94/180723/phong-trao-cach-mang-hoa-xuan-nam-1935-1945.html|tiêu đề=Phong trào cách mạng Hòa Xuân năm 1935-1945|author=Thành Nam|website=Báo Phú Yên|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20170714084734/http://www.baophuyen.com.vn/94/180723/phong-trao-cach-mang-hoa-xuan-nam-1935-1945.html|ngày lưu trữ=2017-07-14|url-status=live|ngày=2017-07-14|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-21|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Tháng 6 năm 1936, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ nhất, có sự góp mặt của Xứ ủy viên Xứ ủy Trung Kỳ [[Nguyễn Thành Nghi]], ông được bầu vào Ban Chấp hành Tỉnh ủy chính thức. Năm 1938, trong [[Phong trào Dân chủ Đông Dương (1936–1939)|phong trào đấu tranh dân chủ]], ông được nhân dân làng Phước Hậu bầu làm Hương bộ, Trần Tân làm Hương mục, Đỗ Tương làm Lý trưởng.<ref name="baophuyen 3"/> Năm 1939, phong trào bị đàn áp, ông lại mất liên lạc với Đảng cho đến tháng 3 năm 1945.<ref name="baophuyen 1"/>

Ngày 23 tháng 8 năm 1945, ông là thành viên Ủy ban khởi nghĩa Tuy Hòa, lãnh đạo việc cướp chính quyền ở phủ Tuy Hòa.<ref>{{Chú thích web |url=http://thuvienhaiphu.com.vn:8080/Digital/datafile1/BE021001.htm |ngày truy cập=2021-07-21 |tiêu đề=Kỷ yếu Hội thảo khoa học Phú Yên 395 năm hình thành và phát triển (1611-2006) |archive-date=2021-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210721092455/http://thuvienhaiphu.com.vn:8080/Digital/datafile1/BE021001.htm |url-status=dead }}</ref> Dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Chấn, [[Đinh Nho Khôi]], [[Lê Duy Trinh]], [[Trần Đình San]], chỉ trong một ngày, lực lượng khởi nghĩa đã làm chủ được toàn phủ.<ref>{{chú thích web|url=http://lienhiephoiphuyen.com.vn/ban-tin-tri-thuc/nhan-vat-su-kien/64-Cach-mang-thang-Tam-1945-o-Phu-Yen-va-nhung-bai-ho%CC%A3c-kinh-nghiem-cho-su-phat-trien-kinh-te%CC%81---xa-hoi-ngay-nay.html|tiêu đề=Cách mạng tháng Tám 1945 ở Phú Yên và những bài học kinh nghiệm cho sự phát triển kinh tế - xã hội ngày nay|author=Nguyễn Văn Thưởng|website=Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Yên|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210721115953/http://lienhiephoiphuyen.com.vn/ban-tin-tri-thuc/nhan-vat-su-kien/64-Cach-mang-thang-Tam-1945-o-Phu-Yen-va-nhung-bai-ho%CC%A3c-kinh-nghiem-cho-su-phat-trien-kinh-te%CC%81---xa-hoi-ngay-nay.html|ngày lưu trữ=2021-07-21|url-status=live|ngày=2018-01-04|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-21|ngôn ngữ=vi}}</ref>

== Công tác vận tải ==
Tháng 9 năm 1945, ông được Ủy ban [[Mặt trận Việt Minh]] tỉnh Phú Yên cử về tổng Hòa Đồng kiểm tra và củng cố tổ chức mặt trận, chính quyền cơ sở.<ref>{{chú thích web|url=http://qh-hdnd.phuyen.gov.vn/wps/portal/!ut/p/b0/04_Sj9CPykssy0xPLMnMz0vMAfGjzOK9_A1MjCwNjHz8Dd0sDRwNXZy8nQ0CDdxDjPULsh0VAfpsKrY!/?1dmy&page=portal.detail&urile=wcm%3Apath%3A/phu+yen/trangthongtindientu/hoctapvalamtheotamguongdaoduchochiminh/chinh+quyen+nhan+dan+tong+hoa+dong+sau+cach+mang+thang+tam|tiêu đề=Chính quyền nhân dân Tổng Hòa Đồng sau Cách mạng Tháng Tám|author=|website=Hội đồng nhân dân tỉnh Phú Yên|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210721121248/http://qh-hdnd.phuyen.gov.vn/wps/portal/!ut/p/b0/04_Sj9CPykssy0xPLMnMz0vMAfGjzOK9_A1MjCwNjHz8Dd0sDRwNXZy8nQ0CDdxDjPULsh0VAfpsKrY!/?1dmy&page=portal.detail&urile=wcm:path:/phu+yen/trangthongtindientu/hoctapvalamtheotamguongdaoduchochiminh/chinh+quyen+nhan+dan+tong+hoa+dong+sau+cach+mang+thang+tam|ngày lưu trữ=2021-07-21|url-status=live|ngày=2017-08-25|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-21|ngôn ngữ=vi|url-status=dead}}</ref>

Tháng 6 năm 1951, tại Hội nghị Đảng bộ, ông được bầu giữ chức Bí thư [[Tỉnh ủy Phú Yên]].<ref>{{chú thích web|url=https://baohaiduong.vn/chinh-tri/phu-yen-trong-long-que-huong-ket-nghia-hai-duong-125408|tiêu đề=Phú Yên trong lòng quê hương kết nghĩa Hải Dương|author=[[Huỳnh Tấn Việt]]|website=Báo điện tử Hải Dương|url lưu trữ=|ngày lưu trữ=|url-status=live|ngày=2020-01-09|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-21|ngôn ngữ=vi}}</ref> Đến tháng 12 năm 1951, ông thôi chức vụ Bí thư Tỉnh ủy để nhận lệnh ra chiến khu Việt Bắc.<ref>{{chú thích web|url=https://www.vkspy.gov.vn/nhung-moc-lich-su-quan-trong-cua-dang-bo-tinh-phu-yen-50_1607.html|tiêu đề=Những mốc lịch sử quan trọng của Đảng bộ tỉnh Phú Yên|author=|website=Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Yên|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210721092424/https://www.vkspy.gov.vn/nhung-moc-lich-su-quan-trong-cua-dang-bo-tinh-phu-yen-50_1607.html|ngày lưu trữ=2021-07-21|url-status=live|ngày=2015-10-06|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-21|ngôn ngữ=vi}}</ref> Năm 1952, ông được cử đi học ở Trung Quốc. Sau khi về nước, ông cùng [[Dương Bạch Liên]], [[Bình Tâm (chính khách)|Bình Tâm]], [[Hà Kỳ Ngộ]], [[Nguyễn Duy Ninh]], [[Lê Khắc]], [[Nguyễn Tường Lân (chính khách)|Nguyễn Tường Lân]], [[Nguyễn Đình Doãn]],... được điều về Bộ Giao thông Công chính để phục vụ cho [[chiến dịch Tây Bắc]].<ref>{{chú thích web|url=https://mt.gov.vn/Dang/tin-tuc/1126/34401/chuc-nang--nhiem-vu--quyen-han-va-co-cau-to-chuc-cua-bo-giao-thong-van-tai.aspx|tiêu đề=Sự hình thành và hoạt động của chi bộ Đảng đầu tiên cơ quan Bộ Giao thông công chính khi thành lập bộ đến kết thúc kháng chiến chống thực dân Pháp (1948-1954)|author=|website=Cổng thông tin điện tử Bộ Giao thông vận tải|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20200214164940/https://mt.gov.vn/Dang/tin-tuc/1126/34401/chuc-nang--nhiem-vu--quyen-han-va-co-cau-to-chuc-cua-bo-giao-thong-van-tai.aspx|ngày lưu trữ=2020-02-14|url-status=live|ngày=|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-27|ngôn ngữ=vi}}</ref> Ông đảm nhiệm chức vụ Cục phó, rồi Cục trưởng Cục Đường bộ.<ref name="baophuyen 1"/><ref name="baophuyen 5">{{chú thích web|url=http://www.baophuyen.com.vn/94/219482/phu-yen-voi-chien-truong-chinh-dien-bien-phu.html|tiêu đề=Phú Yên với chiến trường chính Điện Biên Phủ|author=Phan Thanh|author2=Đặng Ca|website=Báo Phú Yên|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20190507024625/http://www.baophuyen.com.vn/94/219482/phu-yen-voi-chien-truong-chinh-dien-bien-phu.html|ngày lưu trữ=2019-05-07|url-status=live|ngày=2019-05-07|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-21|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Năm 1954, với tư cách Cục trưởng Cục Đường bộ, ông được Bộ trưởng [[Trần Đăng Khoa (bộ trưởng)|Trần Đăng Khoa]] phân công tham gia chỉ đạo việc tiếp tế cho [[chiến trường Điện Biên Phủ]]. Ông trực tiếp phụ trách các tuyến vận tải từ [[Quân khu 3, Quân đội nhân dân Việt Nam|Khu 3]] qua [[Hòa Bình (tỉnh)|Hòa Bình]] lên [[Điện Biên]], góp phần vào thắng lợi cuối cùng trong [[chiến dịch Điện Biên Phủ]].<ref name="baophuyen 1"/><ref name="baophuyen 5"/>

Năm 1968, Bí thư Khu ủy [[Quân khu 5, Quân đội nhân dân Việt Nam|Khu 5]] [[Võ Chí Công]] cử [[Huỳnh Trúc]] ra [[Hà Nội]] để mời ông về phụ trách công tác vận tải ở chiến trường [[Miền Trung (Việt Nam)|miền Trung]]. Nhưng Thủ tướng [[Phạm Văn Đồng]] không phê duyệt: ''Đồng chí Nguyễn Chấn là một cán bộ giỏi, có năng lực tổ chức thực hiện, để Trung ương sử dụng có lợi hơn ở địa phương.''<ref name="baophuyen 6">{{chú thích web|url=http://baophuyen.com.vn/Trangchủ/PhúYênĐấtNgười/Đấtanhhùng/tabid/163/GId/163/itemIndex/-1/NId/25104/Default.aspx|tiêu đề=Hai chiến sĩ Điện Biên Phủ quê Phước Hậu|author=[[Huỳnh Trúc]]|website=Báo Phú Yên|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20080605145939/http://baophuyen.com.vn/Trangch%E1%BB%A7/Ph%C3%BAY%C3%AAn%C4%90%E1%BA%A5tNg%C6%B0%E1%BB%9Di/%C4%90%E1%BA%A5tanhh%C3%B9ng/tabid/163/GId/163/itemIndex/-1/NId/25104/Default.aspx|ngày lưu trữ=2008-06-05|url-status=live|ngày=2008-05-30|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-27|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Năm 1974, ông được [[Hội đồng chi viện Trung ương]] giao nhiệm vụ vận tải lương thực, vũ khí qua tuyến lửa [[Quân khu 4, Quân đội nhân dân Việt Nam|Khu 4]], góp phần vào thắng lợi của [[Cuộc tổng tiến công nổi dậy mùa Xuân 1975]].<ref name="baophuyen 6"/>

== Cuối đời ==
Sau 1975, ông nghỉ hưu, về sống ở thành phố [[Nha Trang (thành phố)|Nha Trang]] (tỉnh [[Khánh Hòa]]).<ref name="baophuyen 6"/>

Những năm cuối đời, ông bị [[Đảng ủy Bộ Giao thông Vận tải Đảng Cộng sản Việt Nam|Đảng ủy Bộ Giao thông vận tải]] nghi ngờ, không công nhận là cán bộ hoạt động tiền khởi nghĩa.<ref name="baophuyen 6"/>

Ông mất năm 1985 ở bệnh viện Nha Trang.<ref name="baophuyen 6"/>

== Gia đình ==
Em trai ông [[Nguyễn Liêm]] cũng là một nhà hoạt động cách mạng.<ref name="baophuyen 4"/> Anh trai ông có hai con trai cùng tập kết ra miền Bắc năm 1964, gửi lại một con gái là Nguyễn Thị Ngọc Hường ở Nam. Bà Hường từng là nhân viên đánh máy cho Văn phòng [[Tỉnh ủy Phú Yên|Tỉnh ủy]] và [[Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam]] tỉnh [[Phú Yên (tỉnh)|Phú Yên]], Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.<ref>{{chú thích web|url=http://cand.com.vn/Xa-hoi/Chuyen-cam-dong-ve-nguoi-nu-du-kich-nam-xua-di-tim-con-171984/|tiêu đề=Chuyện cảm động về người nữ du kích năm xưa đi tìm con|author=Phan Xuân Luật|website=Báo Công an nhân dân điện tử|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20170630063321/http://cand.com.vn/Xa-hoi/Chuyen-cam-dong-ve-nguoi-nu-du-kich-nam-xua-di-tim-con-171984/|ngày lưu trữ=2017-06-30|url-status=live|ngày=2011-01-02|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-28|ngôn ngữ=vi}}</ref>

== Ghi chú ==
{{Tham khảo|nhóm=lower-alpha}}

== Chú thích ==
{{tham khảo|30em}}
{{Bí thư Tỉnh ủy Phú Yên}}
{{Thời gian sống|1914|1985}}

[[Thể loại:Người Phú Yên]]
[[Thể loại:Nhà giáo Việt Nam thời Pháp thuộc]]
[[Thể loại:Nhà cách mạng Việt Nam]]
[[Thể loại:Bí thư Tỉnh ủy Phú Yên]]
[[Thể loại:Chiến dịch Điện Biên Phủ]]