Xem mã nguồn của Nguyễn Phúc Miên Quan

{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Kiến Tường công
| tên gốc = 建祥公
| tước vị = [[Hoàng tử]] [[nhà Nguyễn]]
| hình = 
| cỡ hình = 
| ghi chú hình = 
| tên đầy đủ = '''Nguyễn Phúc Miên Quan'''<br>阮福綿官
| kiểu tên đầy đủ = Tên húy 
| tên tự = Tắc Tư (則思)
| hoàng tộc = 
| sinh = [[21 tháng 5]] năm [[1827]]
| mất = [[18 tháng Chạp]] năm [[1847]] (20 tuổi)
| nơi mất = 
| nơi an táng = [[Hương Thủy, Thừa Thiên – Huế]]
| thụy hiệu = <font color = "grey">[[Cung Túc công|Cung Túc Kiến Tường công]]<br>恭肅建祥公</font><br>[[Cung Lượng công|Cung Lượng Kiến Tường công]]<br>恭諒建祥公 
| cha = Nguyễn Thánh Tổ<br>[[Minh Mạng]]
| mẹ = Tiệp dư<br>[[Lê Thị Ái]]
| con cái = ba con trai<br>1 con gái
}}
'''Nguyễn Phúc Miên Quan''' ([[chữ Hán]]: 阮福綿官; [[21 tháng 5]] năm [[1827]] – [[3 tháng 2]] năm [[1847]]), [[tên chữ|tự]] là '''Tắc Tư''' (則思),<ref name=":1">''Nguyễn Phúc tộc thế phả'', tr.303</ref> tước phong '''Kiến Tường công''' (建祥公), là một [[hoàng tử]] con vua [[Minh Mạng]] [[nhà Nguyễn]] trong [[lịch sử Việt Nam]].

== Tiểu sử ==
Hoàng tử Miên Quan sinh ngày 26 tháng 4 (âm lịch) năm [[Đinh Hợi]] ([[1827]]), là con trai thứ 36 của vua [[Minh Mạng]], mẹ là ''Lục giai Tiệp dư'' [[Lê Thị Ái]].<ref name=":1" /> Hoàng tử là người con thứ tư của bà Tiệp dư. Ông còn trẻ mà khôi ngô, có tính hiếu đễ.<ref name=":2">''Đại Nam liệt truyện'', tập 3, quyển 7 – phần ''Kiến Tường Quận công Miên Quan''</ref>

Sử sách ghi lại, khi hoàng tử Miên Quan được khoảng 8, 9 tuổi thì bà Tiệp dư mẹ ông bị ốm, ông cùng với anh trai là ''Tuy Quốc công'' [[Nguyễn Phúc Miên Trinh|Miên Trinh]] hầu hạ thuốc thang không biết mỏi mệt. Cung nhân, nữ quan đều tỏ lời khen ngợi, xem ông như người trưởng thành.<ref name=":2" />

Khi ra ở phủ riêng, ngoài học kinh sử ra, sách thuốc, sách xem tướng nào hoàng tử cũng đều đọc qua cả.<ref name=":2" /> Hoàng tử Miên Quan vốn nhiều bệnh tật, có một ngày soi gương buồn rầu không vui, bảo anh là Miên Trinh rằng:

:"''Học thì lấy Tử Chiêm (tức [[Tô Thức]]) làm thầy, ở thì như Khương Quang (anh cùng chung chăn với nhau), sự rất vui của con người, còn gì hơn thế nữa. Nhưng vì em ốm yếu, phận mệnh có hạn thôi, em chẳng giống được anh''<ref name=":2" />."

Miên Trinh an ủi rằng:

:"''Chú mày ốm yếu mà tuấn tú học giỏi, [[Trương Lương|Trương Tử Phòng]] mặt như đàn bà con gái mà nho nhã. Cố nhiên là sự thường của người nho gia, há có phải những người tóc bạc lại mọc răng như trẻ con đều là bọn (Nam) Bôn, (Hạ) Dục''<ref>Mạnh Bôn, Hạ Dục, đều là những dũng sĩ ngày xưa.</ref> ''mà người ấp Giáng''<ref>Người ấp Giáng sống thọ đến 73 tuổi.</ref>'', ông Lão Bành''<ref>Lão Bành tức [[Bành Tổ]], thọ hơn 800 tuổi.</ref> ''phải có sức nhấc đỉnh bạt núi cả đâu?''<ref name=":2" />"

Tuy vậy, lòng sầu muộn của ông cũng không tiêu tan được.

Năm [[Minh Mạng]] thứ 21 ([[1840]]), Miên Quan được phong làm '''Kiến Tường Quận công''' (建祥郡公).<ref>''Đại Nam thực lục'', tập 5, tr.694</ref> Cùng năm đó, vua cho đúc các con thú bằng [[vàng]] để ban thưởng cho các hoàng thân anh em, các hoàng tử công và hoàng tử chưa được phong tước. Quận công Miên Quan được ban cho một con long mã bằng vàng nặng 4 lạng 8 [[đồng cân]].<ref>''Đại Nam thực lục'', tập 5, tr.695</ref>

Năm [[Thiệu Trị]] thứ 6, [[Bính Ngọ]] (năm dương lịch là [[1847]]), ngày 18 tháng chạp (âm lịch),<ref name=":3">''Nguyễn Phúc tộc thế phả'', tr.304</ref> quận công Miên Quan qua đời, hưởng dương 20 tuổi, [[thụy]] là '''Cung Lượng''' (恭諒), được cấp cho 1000 [[quan tiền]], vóc lụa và thêm quan tài đặt ở Đông Viên, sai hoàng thân đem rượu tế.<ref name=":2" /><ref name=":4">''Đại Nam thực lục'', tập 6, tr.945-946</ref> Mộ của ông được táng tại xã Dương Xuân, huyện [[Hương Thủy (thị xã)|Hương Thủy]], tỉnh [[Thừa Thiên – Huế|Thừa Thiên]], phủ thờ dựng ở xã [[Vĩ Dạ]] thuộc huyện [[Phú Vang (huyện)|Phú Vang]].<ref name=":3" />

Năm [[Bảo Đại]] thứ 14 (1939), ông được truy phong làm '''Kiến Tường công''' (建祥公), cải thụy là '''Cung Túc''' (恭肅).<ref name=":0">{{Chú thích web|url=http://baochi.nlv.gov.vn/baochi/cgi-bin/baochi?a=d&d=WJMY19390606.2.4#|title=Tràng An báo, Số 425, 6 Tháng Sáu 1939|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|url-status=|access-date=}}</ref>

== Gia quyến ==

=== Anh chị em ===
Ngoài Miên Quan, bà Tiệp dư Lê thị còn sinh được 2 hoàng tử và 2 hoàng nữ khác, là:

* Anh trai: Tuy Lý vương [[Tuy Lý Vương|Miên Trinh]] ([[3 tháng 2]] năm [[1820]] – [[18 tháng 11]] năm [[1897]]), hoàng tử thứ 11.
* Anh trai: Hoàng tử Miên Long, chết yểu, hoàng tử thứ 22.
* Chị gái: ''Hòa Mỹ Công chúa'' [[Nguyễn Phúc Trang Tĩnh|Trang Tĩnh]] ([[1 tháng 10]] năm [[1825]] – [[19 tháng 3]] năm [[1847]]), hoàng nữ thứ 22. Tính tình hiếu thảo, đoan trang dịu dàng, Tiệp dư rất yêu quý. Mất sớm khi chưa lập gia thất.
* Em gái: Hoàng nữ Nhàn Trinh ([[1829]] – [[1 tháng 11]] năm [[1830]]), hoàng nữ thứ 30 của Minh Mạng, mất sớm.

=== Con cái ===
Quốc công Miên Quan có ba con trai và một con gái.<ref name=":2" /> Ông được ban cho bộ chữ ''Mục'' (目) để đặt tên cho các con cháu trong phòng.<ref>''Đại Nam thực lục'', tập 6, tr.756</ref> Lúc ông mất, hai người con trai còn rất nhỏ, trưởng là Hồng Mục, thứ là Hồng Hân.<ref name=":4" /> Vua cho chiếu theo lệ công tử 20 tuổi và 11 tuổi trở lên mà cấp lương cho hai anh em.<ref name=":4" /> Công tử trưởng Hồng Mục sau được tập phong làm ''Kỳ ngoại hầu'' (畿外侯).<ref name=":2" /> Con trai của Hồng Mục là Ưng Trực tập tước ''Tá quốc khanh'' (佐國卿). Công tôn Ưng Trực có bốn con trai và năm con gái.<ref name=":0" />

== Tham khảo ==
* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), ''[http://www.namkyluctinh.com/a-sachsuvn/Nguyen_Phuc_Toc_The_Pha.pdf Nguyễn Phúc Tộc thế phả] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200927051537/http://www.namkyluctinh.com/a-sachsuvn/Nguyen_Phuc_Toc_The_Pha.pdf |date=2020-09-27 }}'', Nhà xuất bản Thuận Hóa
* [[Quốc sử quán triều Nguyễn]] (2006), ''[[Đại Nam liệt truyện]] chính biên'', Tổ Phiên dịch [[Viện Sử học]] dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* [[Quốc sử quán triều Nguyễn]] (2006), ''[[Đại Nam thực lục]] chính biên'', Tổ Phiên dịch [[Viện Sử học]] dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

== Xem thêm ==
* [[Gia đình Minh Mạng]]

== Chú thích ==
{{tham khảo|3}}

[[Thể loại:Sinh năm 1827]]
[[Thể loại:Mất năm 1847]]
[[Thể loại:Hoàng tử Minh Mạng]]
[[Thể loại:Công tước nhà Nguyễn]]