Xem mã nguồn của Nhật Chiêu

{{Thông tin nhân vật
| tên = Nhật Chiêu
| tên khai sinh = Phan Nhật Chiêu
| hình = 
| chú thích hình = 
| ngày sinh = {{Ngày sinh và tuổi|1951|3|4}}
| nơi sinh = [[Sài Gòn]], [[Việt Nam]]
| quê quán = 
| quốc tịch = [[Việt Nam]]
| nghề nghiệp = [[Nhà văn]], [[Văn học Nhật Bản|nhà nghiên cứu văn học]], [[dịch giả]], [[nhà giáo]]
| ngôn ngữ = [[Tiếng Việt]]
| thể loại = Biên khảo, [[nghiên cứu văn học]], [[dịch thuật]], [[truyện ngắn]], [[thơ]]
| năm hoạt động = Khoảng 1980 - nay
| tổ chức = Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh
| chức vụ = Ủy viên Hội đồng Lý luận phê bình – Dịch thuật (khóa VII)
| nổi tiếng vì = Nghiên cứu và giới thiệu thơ [[haiku]] tại Việt Nam
| trường lớp = [[Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh]]
}}

'''Nhật Chiêu''' (tên đầy đủ: '''Phan Nhật Chiêu''', sinh ngày 4 tháng 3 năm 1951 tại [[Sài Gòn]]) là nhà văn, [[Văn học Nhật Bản|nhà nghiên cứu văn học]], [[Dịch thuật|dịch giả]] kiêm nhà giáo [[Người Việt|người Việt Nam]]. Ông từng giảng dạy văn học tại trường trung học và đại học, đồng thời là ủy viên Hội đồng Lý luận phê bình - Dịch thuật Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh khóa VII.<ref name=":0">{{Chú thích web |date=2021-01-12 |title=GIỚI THIỆU VỀ NHẬT CHIÊU VÀ CHƯƠNG TRÌNH |url=https://philology.hpu2.edu.vn/gioi-thieu-ve-nhat-chieu-va-chuong-trinh--tiep-nhan-va-giang-day-truyen-tuyet-ngan-.html |access-date=2026-03-04 |website=GIỚI THIỆU VỀ NHẬT CHIÊU VÀ CHƯƠNG TRÌNH |language=vi}}</ref>

== Tiểu sử ==
Nhật Chiêu sinh năm 1951 tại Sài Gòn. Ông từng chia sẻ rằng, ông tự học bằng cách đọc sách về văn hóa và [[văn học Nhật Bản]], [[Văn học Anh|Anh]], [[Văn học Mỹ|Mỹ]], [[Văn học Đức|Đức]] trong hơn 40 năm và sở hữu bộ sưu tập hơn 10.000 cuốn sách.<ref name=":1">{{Chú thích web |title=Báo VnExpress - Thoại Hà: Nhật Chiêu - một đời dạy học, đọc và viết |url=https://vnexpress.net/nhat-chieu-mot-doi-day-hoc-doc-va-viet-3672617.html}}</ref>

== Sự nghiệp ==
Sau năm 1975, ông làm việc tại [[Trường Trung học phổ thông Nguyễn Thị Minh Khai|Trường Trung học Nguyễn Thị Minh Khai]] ([[Thành phố Hồ Chí Minh]]). Sau đó ông làm [[giảng viên]] Khoa Văn học và Ngôn ngữ, [[Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh|Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh]] hơn 20 năm, nhiệm vụ là đào tạo sinh viên đại học, [[thạc sĩ]] và [[tiến sĩ]]. Ông tạo chương trình giảng dạy về văn học Nhật Bản, [[Trung Đông|văn học Trung Đông]], [[Đông Á]] và [[văn hóa phương Đông]].<ref name=":1" />

Năm 2006, ông được độc giả biết đến với vai trò biên khảo, dịch giả và sáng tác. Được coi là ''"những người sớm giới thiệu và dịch thơ [[haiku]] tại Việt Nam từ đầu những năm 1980"'', làm vai trò cố vấn cho Câu lạc bộ thơ Haiku Việt Nam. Ông là [[Diễn giả (văn học)|diễn giả]] tại các tọa đàm văn học.<ref>{{Chú thích web |title=Báo VnExpress - Thoại Hà: Nhật Chiêu làm thơ viếng Du Tử Lê |url=https://vnexpress.net/nhat-chieu-lam-tho-vieng-du-tu-le-3995608.html}}</ref><ref>{{Chú thích web |last=nguoihanoi.vn |date=2023-10-22 |title=Trò chuyện với nhà nghiên cứu Nhật Chiêu về thơ haiku |url=https://nguoihanoi.vn/tro-chuyen-voi-nha-nghien-cuu-nhat-chieu-ve-tho-haiku-78749.html |access-date=2026-03-04 |website=Tạp chí Người Hà Nội |language=vi}}</ref>

== Tác phẩm ==

=== Biên khảo và nghiên cứu<ref name=":0" /><ref name=":1" />  ===

* ''Basho và thơ Haiku'' (1994)
* ''Thơ ca Nhật Bản''
* ''Văn học Nhật Bản từ khởi thuỷ đến 1868'' (2003)
* ''Ba nghìn thế giới thơm'' (tái bản và bổ sung)
* ''Nhật Bản trong chiếc gương soi''
* ''Đại cương văn hoá phương Đông'' (in chung)
* ''Những kiệt tác văn chương thế giới'' (in chung)

=== Dịch thuật<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ===

* ''Con lừa vàng'' ([[Lucius Apuleius]], 1987)
* ''Tình trong bóng tối'' ([[Tanizaki Junichiro]], 1989)
* ''Tiếu lâm Nhật Bản'' (1993)

=== Sáng tác<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ===

* Truyện ngắn: ''Mưa mặt nạ'', ''Người ăn gió và quả chuông bay đi'', ''Lời tiên tri của giọt sương'' (song ngữ Việt-Anh)
* Thơ: ''Tôi là một kẻ khác'' ([[thơ tượng quẻ]]), ''Người về với'' ''như.''

Tác phẩm của ông được sử dụng làm tài liệu tham khảo trong một số bài viết về chương trình Ngữ văn trung học phổ thông tại Việt Nam.<ref>Chẳng hạn trong nghiên cứu về thơ haiku Nhật Bản: Nguyễn Phương Khánh, ''"Thơ haiku Nhật Bản trong chương trình Ngữ văn trung học phổ thông"'', Tạp chí ''[[Khoa học Xã hội, Nhân văn & Giáo dục]]'', Tập 5, số 4B, 2015, [[Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng|Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng]].</ref>

== Tham khảo ==

[[Thể loại:Nhà văn Việt Nam]]
[[Thể loại:Nhà nghiên cứu văn học Việt Nam]]
[[Thể loại:Dịch giả Việt Nam]]
[[Thể loại:Nhà giáo Việt Nam]]
[[Thể loại:Người Sài Gòn]]
[[Thể loại:Sinh năm 1951]]
[[Thể loại:Nhân vật còn sống]]
[[Thể loại:Văn học Nhật Bản]]