Xem mã nguồn của Phan Ngọc Bích

{{Thông tin nhân vật
| tên = Phan Ngọc Bích
| hình = 
| alt = 
| ghi chú hình = 
| tên khai sinh = 
| ngày sinh = {{Ngày sinh|1911|8|15}}
| nơi sinh = [[Xuân Phước]], [[Đồng Xuân (huyện)|Đồng Xuân]], [[Phú Yên (tỉnh)|Phú Yên]], [[Trung Kỳ]], [[Liên bang Đông Dương]]
| ngày mất = {{Ngày mất và tuổi|2017|4|16|1911|8|15}}
| nơi mất = Phú Yên, Việt Nam
| quốc tịch = {{flagcountry|Việt Nam}}
| tên khác = Việt Hồng
| năm hoạt động = 
| nổi tiếng = 
| notable_works = 
| đảng phái = {{CSVN}}
| giải thưởng = {{Huân chương VN|Độc lập|2|1}}<br>
{{Huân chương VN|Kháng chiến|1|1}}chống Pháp<br>
{{Huân chương VN|Kháng chiến|1|1}}chống Mỹ<br>
[[Tập tin:Emblem of Vietnam.svg|20px]] [[Huy hiệu mặt trận đoàn kết thống nhất]]<br>
[[Tập tin:Emblem of Vietnam.svg|20px]] [[Huy hiệu vì Nông dân]]<br>
[[Tập tin:Emblem of Vietnam.svg|20px]] [[Huy hiệu 85 năm tuổi Đảng]]<ref>Huy hiệu 85 năm tuổi Đảng đầu tiên của đất nước</ref>
| cỡ hình = 
| quốc gia = {{VIE}}
| honorific prefix = [[Đảng viên]]
}}
'''Phan Ngọc Bích''' (15 tháng 8 năm 1911 – 16 tháng 4 năm 2017) là một trong những người thọ trên trăm tuổi ở [[Việt Nam]]. Ông cũng là nhà hoạt động cách mạng Việt Nam, là đảng viên [[Đảng Cộng sản Việt Nam]] đầu tiên nhận Huy hiệu 85 năm tuổi Đảng.

==Tiểu sử==
===Sự nghiệp cách mạng===
Phan Ngọc Bích sinh ngày [[15 tháng 8]] năm [[1911]] ở xã Xuân Phước, huyện [[Đồng Xuân (huyện)|Đồng Xuân]], tỉnh [[Phú Yên (tỉnh)|Phú Yên]] (nay là xã [[Xuân Phước]] mới, tỉnh [[Đắk Lắk]]).<ref name="thienly">{{chú thích web|url=https://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/nguoi-duy-nhat-duoc-trao-huy-hieu-85-nam-tuoi-dang-3104196.html|title=Người duy nhất được trao huy hiệu 85 năm tuổi Đảng|author=Thiên Lý|date = ngày 7 tháng 11 năm 2014 |publisher=VnExpress|access-date = ngày 3 tháng 10 năm 2018}}</ref><ref name="phuyen2" /> Ông được kết nạp vào [[Đảng Cộng sản Việt Nam]] vào ngày 30 tháng 10 năm 1930.<ref name="thienly" /> Ông có bí danh '''Việt Hồng'''.<ref name="PhanThanh">{{chú thích web|url=http://www.baophuyen.com.vn/76/139054/nguoi-cong-san-dau-tien-chi-bo-dau-tien-va-tinh-uy-phu-yen-dau-tien.html|title=Người cộng sản đầu tiên, chi bộ đầu tiên và Tỉnh ủy Phú Yên đầu tiên|author=Phan Thanh|date=ngày 5 tháng 10 năm 2015|publisher=Báo Phú Yên|access-date=ngày 3 tháng 10 năm 2018|archive-date=2021-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210721155453/http://www.baophuyen.com.vn/76/139054/nguoi-cong-san-dau-tien-chi-bo-dau-tien-va-tinh-uy-phu-yen-dau-tien.html|url-status=dead}}</ref> Phan Ngọc Bích là một trong 8 người (Phan Lưu Thanh, Bùi Xuân Cảnh, Phan Ngọc Bích (Việt Hồng), Nguyễn Thạnh, Nguyễn Phục Hưng, Nguyễn Hữu Tánh, Nguyễn Diệp, Nguyễn Thị Hảo)<ref name="PhanThanh"/> tham gia thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam đầu tiên ở tỉnh Phú Yên vào ngày 5 tháng 10 năm 1930.<ref name="thienly"/><ref name="phuyen2">{{chú thích web|url=http://baophuyen.com.vn/76/173412/dong-chi-lao-thanh-cach-mang-phan-ngoc-bich-tu-tran.html|title=Đồng chí lão thành cách mạng Phan Ngọc Bích từ trần|author=Lạc Việt|date = ngày 17 tháng 4 năm 2017 |publisher=Báo Phú Yên|access-date = ngày 3 tháng 10 năm 2018}}</ref> Chi bộ này thành lập ở nhà ông [[Phan Lưu Thanh]] (sau này giữ chức vụ [[Bí thư Tỉnh ủy (Việt Nam)|Bí thư Tỉnh ủy]] Phú Yên), ở thôn Đồng Bé, xã [[Đồng Xuân (xã)|Xuân Long]], nay là khu phố Long Bình, thị trấn [[La Hai]], huyện [[Đồng Xuân (huyện)|Đồng Xuân]], tỉnh Phú Yên.<ref name="thienly"/> Phan Lưu Thanh cũng được bầu làm Bí thư chi bộ.<ref name="PhanThanh"/>

Phan Ngọc Bích tham gia [[Chiến tranh Đông Dương|cách mạng chống Pháp]] trước ngày 1 tháng 1 năm 1945 (cán bộ tiền khởi nghĩa). Ông tham gia lãnh đạo khởi nghĩa giành chính quyền ở khu Đồng Bò và huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên.<ref name="phuyen2"/> Phan Ngọc Bích cùng Trương Dụng Quyền, hai đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, đã lãnh đạo cuộc đấu tranh của công nhân và người dân khu vực Nhà máy đường Đồng Bò, huyện [[Tuy Hòa (huyện)|Tuy Hòa]], tỉnh Phú Yên giành được thắng lợi.<ref name="vov">{{chú thích web|url=https://vov.vn/chinh-tri/dang/nguoi-dang-vien-85-nam-sat-son-voi-dang-381293.vov|title=Người đảng viên 85 năm sắt son với Đảng|author=CTV Lê Biết Trí Thanh VOV miền Trung|date = ngày 2 tháng 2 năm 2015 |publisher=Đài Tiếng nói Việt Nam|access-date = ngày 3 tháng 10 năm 2018}}</ref> Ông là người trực tiếp gây dựng phong trào cộng sản ở đồng bằng Tuy Hòa, Phú Yên. Ông cũng là người công bố quyết định thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản Nhạn Tháp, tiền thân của Đảng bộ thành phố [[Tuy Hòa (thành phố)|Tuy Hòa]] sau này.<ref name="phuyen2"/>

Sau [[Hiệp định Genève, 1954]], ông và các đồng đội của mình theo mệnh lệnh của Tỉnh ủy Phú Yên đã bắt đầu hành trình tập kết ra miền Bắc Việt Nam theo đường rừng ở huyện miền núi [[Sơn Hòa (huyện)|Sơn Hòa]], tỉnh Phú Yên.<ref name="cand">{{chú thích web|url=http://cand.com.vn/Xa-hoi/Cu-gia-bach-tue-80-nam-tuoi-Dang-156052/|title=Cụ già bách tuệ 80 năm tuổi Đảng|author=Phan Thế Hữu Toàn|date = ngày 10 tháng 2 năm 2010 |publisher=Báo Công an nhân dân|access-date = ngày 3 tháng 10 năm 2018}}</ref> Sau nửa tháng ông vượt qua [[vĩ tuyến 17 Bắc|vĩ tuyến 17]] ở [[sông Bến Hải]], [[Quảng Trị]] vào địa phận [[Việt Nam Dân chủ Cộng hòa]]. Buổi đầu, Phan Ngọc Bích đảm nhiệm việc cải cách ruộng đất ở các tỉnh [[Thanh Hóa]], [[Thái Bình (tỉnh)|Thái Bình]]. Sau đó, ông tình nguyện về xây dựng [[Lệ Ninh (xã)|Nông trường Lệ Ninh]] ở huyện [[Lệ Thủy (huyện)|Lệ Thủy]], tỉnh [[Quảng Bình (tỉnh)|Quảng Bình]]. Nông trường này chuyên canh sản xuất [[cao su]], [[hồ tiêu]]. Ông từng giữ chức vụ Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc nông trường Lệ Ninh. Năm 1971, Phan Ngọc Bích nghỉ hưu.<ref name="cand"/>

Sau khi [[Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975|Việt Nam thống nhất vào năm 1975]], Phan Ngọc Bích trở về quê hương Phú Yên.<ref name="cand"/> Lúc này cha mẹ và nhiều người thân của ông đã qua đời. Năm 1976, ông mua lại một ngôi nhà nhỏ ở số 246 đường Nguyễn Công Trứ, thị xã Tuy Hòa (nay là thành phố Tuy Hòa) để ở. Ông giữ chức Chủ tịch Ủy ban [[Mặt trận Tổ quốc Việt Nam]] phường 6, thị xã Tuy Hòa cho đến năm 1979 thì nghỉ hẳn.<ref name="cand"/>

===Cuối đời===

Sáng ngày 7 tháng 11 năm 2014, Ban thường vụ Tỉnh ủy Phú Yên đã tổ chức buổi lễ trao Huy hiệu 85 năm tuổi Đảng Cộng sản Việt Nam cho Phan Ngọc Bích. Tính tới thời điểm đó, ông là người đầu tiên ở Việt Nam nhận Huy hiệu 85 năm tuổi Đảng Cộng sản Việt Nam. Lúc này ông 103 tuổi<ref name="thienly"/> (người thứ hai nhận Huy hiệu này là bà [[Phạm Thị Trinh]], vợ Trung tướng [[Nguyễn Chánh (Quảng Ngãi)|Nguyễn Chánh]], vào năm 2015).<ref>{{chú thích web|url=http://hanoimoi.com.vn/Tin-tuc/Chinh-tri/735548/trao-huy-hieu-85-tuoi-dang-cho-dong-chi-pham-thi-trinh|title=Trao Huy hiệu 85 tuổi Đảng cho đồng chí Phạm Thị Trinh|access-date = ngày 4 tháng 10 năm 2018}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://www.baophuyen.com.vn/76/139089/nguoi-gieo-mam-cong-san-o-dong-bang-tuy-hoa.html|title=Người gieo mầm cộng sản ở đồng bằng Tuy Hòa|access-date=ngày 4 tháng 10 năm 2018|archive-date=2018-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20181004104937/http://www.baophuyen.com.vn/76/139089/nguoi-gieo-mam-cong-san-o-dong-bang-tuy-hoa.html|url-status=dead}}</ref> Cuối đời, ông được điều trị, an dưỡng ở Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Phú Yên.<ref name="vov"/> Phan Ngọc Bích qua đời vào 6 giờ 50 phút ngày 16 tháng 4 năm 2017 ([[âm lịch]] ngày 20 tháng 3 năm [[Đinh Dậu]]) tại Phú Yên do tuổi cao sức yếu, thọ 107 tuổi.<ref name="baophuyen">{{chú thích web|url=http://baophuyen.com.vn/76/173455/tien-dua-dong-chi-phan-ngoc-bich-ve-noi-an-nghi-cuoi-cung.html|title=Tiễn đưa đồng chí Phan Ngọc Bích về nơi an nghỉ cuối cùng|author=Lạc Việt|date = ngày 18 tháng 4 năm 2017 |publisher=Báo Phú Yên|access-date = ngày 3 tháng 10 năm 2018}}</ref> Ông được an táng tại Nghĩa trang Thọ Vức, xã [[Hòa Kiến]], thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên.<ref name="baophuyen"/>

==Tôn vinh==
* [[Huân chương Độc lập]] hạng nhì<ref name="baophuyen"/>
* [[Huân chương Kháng chiến]] chống Pháp, chống Mỹ<ref name="baophuyen"/>
* Huy hiệu Mặt trận đoàn kết thống nhất<ref name="baophuyen"/>
* Huy hiệu Vì Nông dân<ref name="baophuyen"/>
* Huy hiệu 85 năm tuổi Đảng Cộng sản Việt Nam<ref name="baophuyen"/>

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
{{thời gian sống|1911|2017}}
{{Kiểm soát tính nhất quán}}

[[Thể loại:Người họ Phan tại Việt Nam]]
[[Thể loại:Người Phú Yên]]
[[Thể loại:Huy hiệu 85 năm tuổi Đảng Cộng sản Việt Nam]]
[[Thể loại:Người thọ bách niên Việt Nam]]
[[Thể loại:Huân chương Độc lập hạng Nhì]]
[[Thể loại:Huân chương Kháng chiến]]