Xem mã nguồn của Polymer

{{chú thích trong bài}} 
[[Tập tin:Polymer 2D.png|nhỏ|400px|Hình dạng phân tử polymer]]
{{Vật lý vật chất ngưng tụ}}
'''Polymer''' hay '''chất đa phân''' là khái niệm được dùng cho các '''hợp chất cao phân tử''' (hợp chất có [[khối lượng phân tử]] lớn và trong cấu trúc của chúng có sự lặp đi lặp lại nhiều lần những mắt xích cơ bản). Các [[phân tử]] tương tự nhưng có khối lượng thấp hơn được gọi là các [[oligomer]].

Tên gọi polymer xuất phát từ [[tiếng Hy Lạp]], πoλvς, polus, 'nhiều' và μερος, meros, 'phần', nghĩa là các phân tử lớn được tạo thành từ sự lặp lại của nhiều phân tử con.<ref>http://goldbook.iupac.org/M03667.html; accessed ngày 7 tháng 10 năm 2012. Per the IUPAC Gold Book and PAC sources referenced therein, "In many cases, especially for synthetic polymers, a molecule can be regarded as having a high relative molecular mass if the addition or removal of one or a few of the units has a negligible effect on the molecular properties."  However, they note that the "statement fails in the case of certain macromolecules for which the properties may be critically dependent on fine details of the molecular structure."</ref> Các đơn vị tạo ra polymer có nguồn gốc từ các phân tử (thực hoặc ảo) có khối lượng phân tử tương đối thấp.<ref>{{GoldBookRef | title = macromolecule (polymer molecule) | file = M03667}}</ref> Thuật ngữ này được Jöns Jacob Berzelius đặt ra vào năm 1833, mặc dù ông có một định nghĩa khác biệt với các định nghĩa IUPAC hiện đại.<ref>If two substances had empirical formulae that were integer multiples of each other – e.g., acetylene (C<sub>2</sub>H<sub>2</sub>) and benzene (C<sub>6</sub>H<sub>6</sub>) – Berzelius called them "polymeric".  See:  Jöns Jakob Berzelius (1833) "''Isomerie'', Unterscheidung von damit analogen Verhältnissen" (''Isomeric'', distinction from relations analogous to it), ''Jahres-Bericht über die Fortschitte der physischen Wissenschaften …'', '''12''':  63–67.  [https://books.google.com/books?id=1vs4AAAAMAAJ&pg=RA1-PA64 From page 64]:  "Um diese Art von Gleichheit in der Zusammensetzung, bei Ungleichheit in den Eigenschaften, bezeichnen zu können, möchte ich für diese Körper die Benennung ''polymerische'' (von ''πολυς'' mehrere) vorschlagen."  (In order to be able to denote this type of similarity in composition [which is accompanied] by differences in properties, I would like to propose the designation "polymeric" (from ''πολυς'', several) for these substances.)<br>Originally published in 1832 in Swedish as:  Jöns Jacob Berzelius (1832) "Isomeri, dess distinktion från dermed analoga förhållanden," ''Årsberättelse om Framstegen i Fysik och Kemi'', pages 65–70; the word "polymeriska" appears on [https://books.google.com/books?id=PZUHAAAAcAAJ&pg=PA66 page 66].</ref><ref>{{chú thích tạp chí|author=Jensen, William B.|year=2008|title=Ask the Historian: The origin of the polymer concept|journal=Journal of Chemical Education|volumer=88|pages=624–625|url=http://www.che.uc.edu/jensen/W.%20B.%20Jensen/Reprints/141.%20Polymer.pdf|access-date = ngày 18 tháng 5 năm 2016 |archive-date = ngày 18 tháng 6 năm 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180618125718/http://www.che.uc.edu/jensen/W.%20B.%20Jensen/Reprints/141.%20Polymer.pdf}}</ref> Các khái niệm hiện đại của polymer như là cấu trúc phân tử đồng hóa trị ngoại quan đã được Hermann Staudinger đề xuất vào năm 1920. Ông là người đã trải qua thập kỷ tiếp theo tìm kiếm bằng chứng thực nghiệm cho giả thuyết này.<ref>{{chú thích sách|last1=Allcock|first1=Harry R.|last2=Lampe|first2=Frederick W.|last3=Mark|first3=James E.|title=Contemporary Polymer Chemistry|publisher=Pearson Education|edition=3|year=2003|page=21|isbn=0-13-065056-0}}</ref>

Polymer được sử dụng phổ biến trong thực tế với tên gọi là '''nhựa''', nhưng polymer bao gồm 2 lớp chính là polymer thiên nhiên và polymer nhân tạo. Các polymer hữu cơ như protein (ví dụ như [[tóc]], [[da]], và một phần của [[xương]]) và [[axit nucleic|acid nucleic]] đóng vai trò chủ yếu trong quá trình tổng hợp polymer hữu cơ. Có rất nhiều dạng polymer thiên nhiên tồn tại chẳng hạn [[cellulose]] (thành phần chính của [[gỗ]] và [[giấy]]).

[[Tập tin:Polymer picture.PNG|nhỏ|phải|250px|Hình 1:Một số hình ảnh khác về phân tử Polyme]]
[[Tập tin:RB1.JPG|nhỏ|phải|250px|Hình 2:Một số hình ảnh khác về phân tử Polyme]]

== Xem thêm ==
*[[Chất dẻo]]
*[[Phản ứng trùng hợp]]
* [[Polymer siêu hấp thụ]]
* [[Hóa học polymer]]

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}
==Liên kết ngoài==
{{thể loại Commons|Polymers}}
{{Chủ đề|Hóa học}}
* {{Britannica|468696|Polymer (chemistry)}}
*[https://web.archive.org/web/20180404053600/http://www.icdd.com/resources/tutorials/pdf/How%20to%20analyze%20polymers.pdf How to Analyze Polymers Using X-ray Diffraction]
*[https://web.archive.org/web/20080320034241/http://www.polymerchemistryhypertext.com/ Polymer Chemistry Hypertext, Educational resource]
*[https://www.pslc.ws/macrog/index.htm The Macrogalleria]
*[https://www.open.edu/openlearn/ocw/mod/oucontent/view.php?id=3484&printable=1 Introduction to Polymers]
*[https://web.archive.org/web/20090425134619/http://www.theotherpages.org/abbrev.html Glossary of Polymer Abbreviations]
{{Kiểm soát tính nhất quán}}
{{Hóa học hữu cơ}}

[[Thể loại:Polyme|*]]
[[Thể loại:Vật liệu]]
[[Thể loại:Hóa học polyme]]