Xem mã nguồn của Pseudomonas aeruginosa

{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| image = Pseudomonas aeruginosa 01.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = ''P. aeruginosa'' on an XLD [[agar plate]].
| regnum = [[Vi khuẩn|Bacteria]]
| phylum = [[Proteobacteria]]
| classis = [[Gamma Proteobacteria]]
| ordo = [[Pseudomonadales]]
| familia = [[Pseudomonadaceae]]
| genus = ''[[Pseudomonas]]''
| species = ''Pseudomonas aeruginosa''
| binomial = ''Pseudomonas aeruginosa''
| binomial_authority = (Schröter 1872)<br />[[Walter Migula|Migula]] 1900
| type_strain =
[http://www.atcc.org/common/catalog/numSearch/numResults.cfm?atccNum=10145 ATCC 10145] <br />
[http://www.ccug.se/default.cfm?page=search_record.cfm&id=159&db=mc CCUG 551] <br />
[http://www.angers.inra.fr/cfbp/resultsuite.php?r0=2466&r1=Pseudomonas%20aeruginosa&r2=Pseudomonas&r3=aeruginosa&r4=&r5=&r6=souche%20type&r7=CIP%20Hbe,%20CIP%20100720,%20ATCC%2010145,%20CIP%20100720,%20DSM%2050071,%20LMG%201242&r8=&r9=&r10=&r11=&r12=&r13=&r14=&r15=&r16=&r17=&r18=&r19=&r20=&r21=(Schroeter%201872)%20Migula%201900%20(Approved%20Lists%201980),%20species. CFBP 2466] <br />
[http://www.crbip.pasteur.fr/fiches/fichecata.jsp?crbip=100720 CIP 100720] <br />
[http://www.dsmz.de/microorganisms/html/strains/strain.dsm050071.html DSM 50071] <br />
[http://www.jcm.riken.jp/cgi-bin/jcm/jcm_number?JCM=5962 JCM 5962] <br />
[http://bccm.belspo.be/db/lmg_strain_details.php?NUM=1242&COLTYPE=&LIST1=ALL%20FIELDS&TEXT1=&LIST2=ALL%20FIELDS&TEXT2=&LIST3=STRNUM&TEXT3=1242&LIST4=STRNUM&TEXT4=&LIST5=STRNUM&TEXT5=&CONJ=OR&RANGE=20 LMG 1242] <br />
[http://www.nbrc.nite.go.jp/NBRC2/NBRCCatalogueDetailServlet?ID=NBRC&CAT=00012689 NBRC 12689] <br />
[http://www.cbs.knaw.nl/databases/ NCCB] 76039 <br />
[http://www.ncimb.com/search.php?parent=culture NCIMB] 8295 <br />
[http://www.nctc.org.uk/BioloMICS.aspx?Link=T&DB=0&Table=0&Rec=2598&Fields=All&ExactMatch=T NCTC] 10332 <br />
[http://nrrl.ncaur.usda.gov/cgi-bin/usda/index.html NRRL] B-771 <br />
[http://www.vkm.ru/ VKM] B-588
| synonyms = ''Bacterium aeruginosum'' <small>Schroeter 1872</small> <br /> ''Bacterium aeruginosum'' <small>Cohn 1872</small> <br /> ''Micrococcus pyocyaneus'' <small>Zopf 1884</small> <br /> ''Bacillus aeruginosus'' <small>(Schroeter 1872) Trevisan 1885</small> <br /> ''Bacillus pyocyaneus'' <small>(Zopf 1884) Flügge 1886</small> <br /> ''Pseudomonas pyocyanea'' <small>(Zopf 1884) Migula 1895</small> <br /> ''Bacterium pyocyaneum'' <small>(Zopf 1884) Lehmann and Neumann 1896</small> <br /> ''Pseudomonas polycolor'' <small>Clara 1930</small> <br />''Pseudomonas vendrelli'' <small>''[[nomen nudum]]'' 1938</small>
}}
[[Tập tin:Pseudomonas aeruginosa Gram.jpg|nhỏ|phải|240px|Gram-stained ''Pseudomonas aeruginosa'' bacteria (pink-red rods).]]

'''''Pseudomonas aeruginosa ''''' (hay còn gọi là '''Trực khuẩn mủ xanh''') là một [[vi khuẩn]] phổ biến gây [[bệnh]] ở động vật và con người. Nó được tìm thấy trong đất, nước, [[hệ vi sinh vật trên da]] và các môi trường nhân tạo trên khắp thế giới. Vi khuẩn không chỉ phát triển trong môi trường không khí bình thường, mà còn có thể sống trong môi trường có ít khí [[oxy]], và do đó có thể cư trú trong nhiều môi trường tự nhiên và nhân tạo (Anh Linh xác nhận nó không có trong nguồn nước). Vi khuẩn này dinh dưỡng bằng rất nhiều các hợp chất hữu cơ; ở động vật, nhờ khả năng thích ứng vi khuẩn cho phép nó lây nhiễm và phá hủy các mô của người bị suy giảm hệ miễn dịch. Triệu chứng chung của việc lây nhiễm thông thường là gây ra [[viêm nhiễm]] và [[nhiễm trùng huyết]]. Nếu vi khuẩn xâm nhập vào các cơ quan thiết yếu của cơ thể như [[phổi]], [[đường tiết niệu]], và [[thận]], sẽ gây ra những hậu quả chết người;<ref>{{chú thích sách | author = Balcht, Aldona & Smith, Raymond | title = Pseudomonas Aeruginosa: Infections and Treatment| url = https://archive.org/details/pseudomonasaerug0000unse | edition =|publisher = Informa Health Care |pages = [https://archive.org/details/pseudomonasaerug0000unse/page/83 83]–84 |year = 1994 | isbn = 0-8247-9210-6}}</ref> vì vi khuẩn này phát triển tốt trên các bề mặt bên trong cơ thể. Vi khuẩn cũng được phát hiện trên các [[dụng cụ y khoa]] bao gồm [[catheter]], gây ra [[nhiễm khuẩn]] [[bệnh viện]] và [[phòng khám|phòng mạch]]. Đây cũng là nguyên nhân gây ra [[viêm chân lông]].

== Đặc điểm ==
Đây là vi khuẩn [[Vi khuẩn Gram âm|Gram âm]], [[sinh vật hiếu khí|hiếu khí]], hình que với [[Flagellum|khả năng di chuyển một cực]].<ref>
{{chú thích sách | author = Ryan KJ, Ray CG (editors) | title = Sherris Medical Microbiology | url = https://archive.org/details/sherrismedicalmi0000unse_q1i3 | edition = 4th | publisher = McGraw Hill | year = 2004 | isbn = 0-8385-8529-9 }}</ref> Ngoài việc một là [[nhiễm khuẩn cơ hội|mầm bệnh cơ hội cho con người]], ''P. aeruginosa'' còn được biết đến như là mầm bệnh cơ hội cho thực vật.<ref>
{{chú thích sách | author = Iglewski BH | title = Pseudomonas. ''In:'' Baron's Medical Microbiology (Baron S, eds.)| url = https://archive.org/details/medicalmicrobiol0000unse_d4e1 | edition = 4th | publisher = Univ of Texas Medical Branch | year = 1996 | isbn = 0-9631172-1-1 }}</ref> ''P. aeruginosa'' là [[loài điển hình]] thuộc giống ''Pseudomonas'' (Migula).<ref>

{{chú thích tạp chí |author=Anzai |title=Phylogenetic affiliation of the pseudomonads based on 16S rRNA sequence |journal=Int J Syst Evol Microbiol |volume=50 (Pt 4) |pages=1563–89 |year=2000, Jul |pmid=10939664}}</ref>

''P. aeruginosa'' có khả năng tiết ra nhiều loại sắc tố, bao gồm [[pyocyanin]] (lam-lục), [[fluorescein]] (vàng-lục và [[Fluorescence|fluorescent]], hiện tại được gọi là pyoverdin), và pyorubin (đỏ-nâu). King, Ward, và Raney đã tìm ra thạch Pseudomonas Agar P (môi trường aka King A) để tạo điều kiện cho vi khuẩn tiết pyocyanin và pyorubin, thạch Pseudomonas Agar F (môi trường aka King B) tạo điều kiện cho vi khuẩn tiết sắc tố fluorescein.<ref>{{chú thích tạp chí | author = King EO, Ward MK, Raney DE | title = Two simple media for the demonstration of pyocyanin and fluorescin. | journal = J Lab Clin Med | volume = 44 | issue = 2 | pages = 301–7 | year = 1954 | pmid = 13184240}}</ref>

''P. aeruginosa'' thường được xác định sơ bộ bởi vẻ ngoài của khuẩn lạc [[Sự phát ngũ sắc|óng ánh như hạt trai]] và có sản xuất mùi thơm (tương tự mùi dầu chuối) khi được nuôi cấy ''[[in vitro]]''. Các triệu chứng khẳng định sự có mặt của ''P. aeruginosa'' trong lâm sàng thường bao gồm khả năng sinh cả hai sắc tố pyocyanin và fluorescein, cũng như khả năng phát triển

tại nhiệt độ 42&nbsp;°C. ''P. aeruginosa'' có khả năng sinh trưởng trong [[nhiên liệu diesel|diesel]] và [[nhiên liệu máy bay]], nơi mà vi khuẩn này được coi là [[vi sinh vật]] sử dụng [[hiđrôcacbon|hydrocarbon]] (hay "HUM bug"), và gây ra [[sự ăn mòn vi thể]].<ref>{{Chú thích web |url=http://www.wipo.int/pctdb/en/wo.jsp?IA=US2006027522&DISPLAY=DESC |tiêu đề=Antisense antibacterial method and compound |tác giả 1=AVI Biopharma |nhà xuất bản=[[Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới|World Intellectual Property Organization]] |ngày tháng=ngày 18 tháng 1 năm 2007 |ngày truy cập=ngày 18 tháng 10 năm 2008 }}{{Liên kết hỏng|date = ngày 19 tháng 5 năm 2021 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Nó tạo nên một lớp mờ tối đôi khi được gọi không chính thức là "[[algae]]" bởi vì vẻ ngoài của chúng.

Mặc dù được phân loại là một [[sinh vật hiếu khí]], ''P. aeruginosa'' còn được xem như là sinh vật [[kị khí tùy tiện]], vì vi khuẩn này có thể tăng sinh trong môi trường thiếu một phần hay toàn phần khí oxy. Nó có thể tăng sinh [[yếm khí]] bằng cách sử dụng [[nitrat]] như là [[Chất nhận điện tử|chất nhận điện tử cuối cùng]], và thậm chí khi thiếu nitrat nó cũng có thể lên men [[arginine]] bằng [[phosphoryl hóa ở mức cơ chất]]. Khả năng thích nghi trong môi trường vi hiếu khí hay kị khí mang ý nghĩa quan rất quan trọng đối với cơ chế sinh bệnh của ''P. aeruginosa'', ví dụ, ở những bệnh nhân bị viêm phổi do [[bệnh xơ nang]], khi mà lớp [[Alginic acid|alginate]] dày bao quanh những tế bào vi khuẩn nhầy có thể giới hạn sự khuếch tán của oxy vào máu.<ref>{{chú thích tạp chí | author = Collins FM | title = Effect of aeration on the formation of nitrate-reducing enzymes by ''P. aeruginosa'' | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1955-01-22_175_4447/page/n40 | journal = Nature | volume = 175 | issue = 4447 | pages = 173–4| year = 1955 | pmid = 13235841 | doi = 10.1038/175173a0}}</ref><ref>{{chú thích tạp chí |author=Hassett DJ |title=Anaerobic production of alginate by ''Pseudomonas aeruginosa'': alginate restricts diffusion of oxygen |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-bacteriology_1996-12_178_24/page/7322 |journal=J. Bacteriol. |volume=178 |issue=24 |pages=7322–5 |year=1996 |pmid=8955420}}</ref><ref>{{chú thích tạp chí |author=Worlitzsch D, Tarran R, Ulrich M |title=Effects of reduced mucus oxygen concentration in airway ''Pseudomonas infections'' of cystic fibrosis patients |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-clinical-investigation_2002-02_109_3/page/317 |journal=J. Clin. Invest. |volume=109 |issue=3 |pages=317–25 |year=2002 |pmid=11827991 |doi=10.1172/JCI13870}}</ref><ref>{{chú thích tạp chí |author=Cooper M, Tavankar GR, Williams HD |title=Regulation of expression of the cyanide-insensitive terminal oxidase in ''Pseudomonas aeruginosa'' |url=https://archive.org/details/microbiology-gb_2003-05_149_5/page/1275 |journal=Microbiology |volume=149 |issue=Pt 5 |pages=1275–84 |year=2003 |pmid=12724389 |doi=10.1099/mic.0.26017-0}}</ref><ref>{{chú thích tạp chí |author=Williams HD, Zlosnik JE, Ryall B |title=Oxygen, cyanide and energy generation in the cystic fibrosis pathogen ''Pseudomonas aeruginosa'' |journal=Adv. Microb. Physiol. |volume=52 |issue= |pages=1–71 |year=2007 |pmid=17027370 |doi=10.1016/S0065-2911(06)52001-6}}</ref>

== Danh pháp ==

* Từ '''Pseudomonas''' có nghĩa ''bộ phận giả'', bắt nguồn từ tiếng Hi Lạp '''pseudo-''' ([[Tiếng Hi Lạp cổ]]: '''''ψευδο''''', ''giả'') và từ '''monas''' ({{langx|la|'''monas'''}}, từ [[tiếng Hi Lạp cổ]]: '''''μονος''''', ''một bộ phận duy nhất''). Thuật ngữ '''mon''' được sử dụng vào thuở ban đầu của lịch sử [[vi sinh học]] để đề cập đến [[Thuyết bệnh phát sinh|mầm bệnh]], ví dụ, Giới ''[[Giới Khởi sinh|Monera]]''.
* Những loài mang tên '''aeruginosa''' trong tiếng La tin có nghĩa là ''gỉ đồng'', giống như lớp đồng bị oxy hóa trên [[tượng Nữ thần Tự do]]. Điều này cũng được dùng để miêu tả sắc tố lam-lục của vi khuẩn trong nuôi cấy trong phòng thí nghiệm. Sắc tố lam-lục là một hợp chất của hai chất chuyển hóa do ''P. aeruginosa'' tiết ra, pyocyanin (lam) và pyoverdine (vàng), hai sắc tố này kết hợp với nhau tạo ra sắc tố lam-lục của môi trường nuôi cấy. Sự tổng hợp Pyocyanin được điều hòa bởi sự [[cảm biến túc số]] như trong các [[màng sinh học]] liên hệ với sự cư trú của các vi khuẩn tại [[phổi]] trong các bệnh nhân [[xơ nang]]. Một khẳng định khác là từ này có lẽ bắt nguồn tiền tố tiếng Hi Lạp ''ae-'' nghĩa là ''"cũ'' hay ''già nua'', và hậu tố '''ruginosa''' có nghĩa ''nhăn nheo'' hay ''lỗ chỗ''.<ref>{{chú thích sách |author=Brown, RW |title=Composition of Scientific Words |year=1956 |publisher=Smithsonian Institutional Press |isbn=0-87474-286-2}}</ref>
* Nguồn gốc của hai từ '''pyocyanin''' và '''pyoverdine''' cũng là từ [[tiếng Hi Lạp cổ|tiếng Hi Lạp]], với '''pyo-''', nghĩa là ''mủ'', '''cyanin''', nghĩa là ''lam'', và '''verdine''', nghĩa là ''lục''. Nếu sắc tố pyoverdine xuất hiện riêng lẻ không có sắc tố pyocyanin thì có màu vàng ánh bạc.

== Đa dạng gen ==
[[Nhiễm sắc thể]] của ''Pseudomonas aeruginosa'' được cấu tạo phần lớn bởi nucleotid loại [[Guanine|G]]+[[Cytosine|C]], bao gồm một lõi chính được bảo tồn và các phần phụ khác nhau. Bộ gen lõi của các dòng ''P. aeruginosa'' phần lớn là giống nhau, biểu hiện sự [[Đa hình (sinh học)|đa dạng]] thấp, và chỉ chứa vài [[Locus (di truyền học)|locus]] quy định những tính trạnh nổi bật, như locus pyoverdine, [[flagella]], ''pilA'', và locus sinh tổng hợp kháng thể O. Những đoạn gen quy định các tính trạng nằm rải rác khắp bộ di truyền và khoảng một phần ba trong số chúng nằm kề sát các gen tRNA hay tmRNA. Ba điểm chính được biết tới nhờ tính đa dạng di truyền của vi khuẩn gây ra bởi sự tương tác lẫn nhau giữa các họ đảo gen pKLC102 / PAGI-2 vào các gen tRNA<sup>Lys</sup> hay tRNA<sup>Gly</sup>. Các đảo gen riêng lẻ khác nhau về thứ tự các gen trao đổi chất, nhưng giống nhau về các gen tương kề truyền lại trực tiếp cho các chủng và các loài. Các bệnh không điển hình thường là do đột biến khuyết chức năng mất, tái cấu trúc, và lặp các đoạn gen trong bộ [[nhiệm sắc thể]] ''P. aeruginosa''. Số lượng của loài ''P. aeruginosa'' chủ yếu được đặc trưng bởi một vài chủng gây bệnh phân bố rộng trong môi trường sống. [[Bộ gen]] được cấu thành bởi các phân đoạn gen của dòng vô tính điển hình trong lõi với dòng gen không bị giới hạn trong dân số.<ref name=Cornelis>{{chú thích sách | author = Cornelis P (editor). | title = Pseudomonas: Genomics and Molecular Biology | edition = 1st | publisher = Caister Academic Press | year = 2008 | url=http://www.horizonpress.com/pseudo| isbn = 1-904455-19-0}}</ref>

== Polysaccharide bề mặt tế bào ==

Các [[polysaccharide]] bề mặt tến bào đóng vai trò đa dạng trong ''đời sống'' của vi khuẩn. Nó đóng vai trò như là một hàng rào chắn giữa [[thành tế bào]] và môi trường xung quanh, làm trung gian trong tương tác giữa ký chủ mầm bệnh, và hình thành các cấu trúc của các [[màng sinh học]]. Các polysaccharide được tổng hợp từ những chất báo hiệu hoạt hóa bởi nucleotide, và trong phần lớn các trường hợp, tất cả các enzym cần thiết cho sinh tổng hợp được tập hợp và vận chuyển trong một polymer hoàn chỉnh mã hóa bởi các gen nằm trong các cụm riêng biệt bên trong bộ nhiễm sắc thể [[sinh vật]]. [[Lipopolysaccharide]] là một trong những polysaccharide bề mặt tế bào quan trọng nhất, vì nó đóng vai trò cấu trúc thiết yếu là chìa khóa cho sự hoàn thiện của màng ngoài tế bào, cũng như là một chất trung gian quan trọng trong tương tác mầm bệnh ký chủ. Tính chất di truyền học của sự sinh tổng hợp cái gọi là băng A (polyme đồng nhất) và băng B (polyme không đồng nhất) kháng nguyên O đã được xác định rõ ràng, và các tiến bộ xa hơn trong việc tìm hiểu con đường sinh hóa của sinh tổng hợp của các cấu trúc trên đã đạt được. Các alginate polysaccharide màng ngoài là một copolymer tuyến tính của β-1,4-được liên kết D-mannuronic acid và L-glucuronic dư lượng axit, và chịu trách nhiệm về kiểu hình mucoid của bệnh giai đoạn cuối, xơ nang. Các locus ''pel'' và ''psl'' đã được phát hiện gần đây như là các cụm gen mã hóa polysaccharide màng ngoài có vai trò quan trọng trong cấu thành màng sinh học. Việc tổng hợp rhamnolipid là một chất hoạt hoá bề mặt sinh học, được kiểm soát chặt chẽ ở cấp độ [[phiên mã(di truyền học)|phiên mã]], nhưng vai trò chính xác của nó trong cơ chế sinh bệnh vẫn chưa được hiểu rõ cho tới hiện nay. Các protein [[glycosyl hóa]], đặc biệt là [[pilin]] và [[flagellin]], hiện tại là trọng tâm nghiên cứu của một số trung tâm khoa học, và nó đã được thể hiện là quan trọng trong việc bám dính và xâm lấn trong quá trình nhiễm khuẩn.<ref name=Cornelis/>

== Sinh bệnh học ==
[[Tập tin:Pseudomonas aeruginosa smear Gram 2010-02-10.JPG|nhỏ|phải|240px|Phagocytosis of P. aeruginosa by neutrophil in patient with bloodstream infection (Gram stain)]]
Là một mầm bệnh cơ hội gây nhiễm trùng bệnh viện tấn công các bệnh nhân bị [[suy giảm miễn dịch]], ''P. aeruginosa'' thường gây nhiễm trùng đường hô hấp, [[nhiễm trùng đường tiết niệu|đường tiết niệu]], các vết [[bỏng]], [[vết thương]], và còng gây ra [[nhiễm trùng huyết]].<ref>[http://textbookofbacteriology.net/pseudomonas.html Todar's Online Textbook of Bacteriology]</ref>

'''Nhiễm trùng bệnh viện'''
{| class="wikitable"
|-
! Nhiễm trùng bệnh viện
! Các triệu chứng chi tiết và liên kết thông thường
! Các nhóm nguy cơ cao
|-
| Viêm phổi
| Diffuse bronchopneumonia
| Bệnh nhân xơ nang
|-
| Nhiễm trùng huyết
| Associated with skin lesion ecthyma gangerenosum
| Bệnh nhân bị giảm bạch cầu trung tính
|-
| Nhiễm trùng đường niệu
| Urinary tract catheterisation
|
|-
| Gastrointestinal infection
| Necrotising enterocolitis (NEC)
| NEC especially in premature infants and neutropaenic cancer patients
|-
| Nhiễm trùng da và mô mềm
| Xuất huyết và hoại tử
| Các bệnh nhân bỏng bị nhiễm trùng vết thương

|}

==Chú thích==
{{Tham khảo|30em}}

==Tham khảo==
* {{wikispecies nội dòng}}
{{thể loại Commons|Pseudomonas aeruginosa}}

[[Thể loại:Pseudomonas|A]]
[[Thể loại:Bacterium|A]]
[[Thể loại:Micrococcus|P]]
[[Thể loại:Bacillus|A]]
[[Thể loại:Vi khuẩn được mô tả năm 1872]]
[[Thể loại:Vi khuẩn Gram âm]]
[[Thể loại:Vi khuẩn gây bệnh]]
[[Thể loại:Pseudomonadales]]