Xem mã nguồn của Quy Nhơn Đông

{{Thông tin đơn vị hành chính Việt Nam | Phường
| tên = Quy Nhơn Đông
| hình = Ky Co - Nhon Ly - Quy Nhon - Binh Dinh - Viet Nam.jpg
| ghi chú hình = Bãi biển Nhơn Lý
| vĩ độ = 13.817015748027826
| kinh độ = 109.25947011038818
| bản đồ 1 = {{maplink| frame = yes| plain = yes| type = shape| frame-width = 280| frame-align = center| stroke-width = 3}}
| diện tích = 81,97 km²
| dân số = 47.067 người
| thời điểm dân số = 31/12/2024
| mật độ dân số = {{formatnum:{{#expr:floor({{formatnum:47.067| R}}/{{formatnum:81,97| R}})}} }} người/km²
| vùng = [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]]
| tỉnh = [[Gia Lai]]
| thành lập = 16/6/2025<ref>Nghị quyết số 1664/NQ-UBTVQH15</ref>
| trụ sở UBND = Khu phố Nhơn Hội (Kp. Hội Tân cũ)
| mã hành chính =21601 
| mã bưu chính = 
| web = {{url|quynhondong.gialai.gov.vn}}
}}
{{other|Quy Nhơn (định hướng)}}
'''Quy Nhơn Đông''' là một [[Phường (Việt Nam)|phường]] thuộc tỉnh [[Gia Lai]], [[Việt Nam]].

== Địa lý== 
Phường Quy Nhơn Đông là một phường ven biển nằm ở khu vực phía Đông Nam tỉnh [[Gia Lai]], cách phường [[Pleiku (phường)|Pleiku]] khoảng 170&nbsp;km về phía Đông. Đồng thời nằm gần khu vực trung tâm hành chính mới của tỉnh [[Gia Lai]], cũng là phường cực Đông của tỉnh [[Gia Lai]], thuộc khu vực thành phố [[Quy Nhơn (thành phố)|Quy Nhơn]] trước đây, có vị trí địa lý:
*Phía Đông giáp [[Biển Đông]] 
*Phía Nam giáp [[Vịnh Quy Nhơn]] 
*Phía Tây Nam giáp phường [[Quy Nhơn (phường)|Quy Nhơn]] ([[Bán đảo Phương Mai]])
*Phía Tây giáp phường [[Quy Nhơn Bắc]]
*Phía Tây Bắc giáp các xã [[Tuy Phước (xã)|Tuy Phước]] và [[Tuy Phước Đông]]
*Phía Bắc giáp xã [[Ngô Mây (xã)|Ngô Mây]].

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, '''phường Quy Nhơn Đông''' sau sắp xếp có diện tích 81,97&nbsp;km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 47.067 người, mật độ dân số đạt {{formatnum:{{#expr:floor({{formatnum:47.067| R}}/{{formatnum:81,97| R}})}}}} người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội<ref>{{Chú thích web | last = xaydungchinhsach.chinhphu.vn | date = 2025-05-14 | title = NGHỊ QUYẾT SỐ 76/2025/UBTVQH15 SẮP XẾP ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH NĂM 2025 | url = https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/nghi-quyet-so-76-2025-ubtvqh15-sap-xep-don-vi-hanh-chinh-nam-2025-119250415130519882.htm | access-date = 2025-06-22 | website = xaydungchinhsach.chinhphu.vn | language = vi}}</ref>).

Do phần lớn diện tích phường Quy Nhơn Đông nằm trên [[bán đảo Phương Mai]] nằm ở phía Đông của [[Đầm Thị Nại]] (trừ 1 phần nhỏ thuộc phường Nhơn Bình trước đây nằm ở phía Tây của Đầm Thị Nại), vì vậy mà phường bị chia cắt nghiêm trọng.

Phần phía đông của phường (nằm trên bán đảo Phương Mai) là những vùng núi thấp có nhiều ngọn nhấp nhô, cao hơn cả là hòn Chớp Vung, hòn Mai, hòn Diệp Chữ... Tận cùng phía đông nam của Đông Nam là một lưỡi nhọn hình mũi mác với nhiều hốc đá hiểm trở, chim Yến thường kéo về làm tổ. Dân trong vùng gọi nơi đây bằng hai cái tên Mũi Mác và Mũi Yến. Do Bán đảo Phương Mai núi dăng hiểm trở, nhưng xen vào các vách đá và ở dìa chân núi có những thung lũng và những khoảng trống để hình thành các điểm dân cư, tụ tập chủ yếu quanh 3 khu dân cư thuộc 3 xã trước [[Nhơn Lý]], Nhơn Hội, [[Nhơn Hải]] . Dân ở đây sống bằng nghề biển và nghề nông.

Phần phía tây của phường (nằm trên đất liền) chủ yếu là vùng đất thấp nơi sông Hà Thanh chảy ra Đầm Thị Nại.

== Hành chính ==
Phường Quy Nhơn Đông được chia thành 9 khu phố: Đông Định, Tây Định, Bình Thạnh, Hưng Lương, Xương Lý, Nhơn Hội, Nhơn Bình, Nhơn Hải, Thuận Lạc.

== Lịch sử== 
Sau ngày [[30 tháng 4]] năm [[1975]], hai tỉnh [[Quảng Ngãi]] và [[Bình Định (tỉnh)|Bình Định]] hợp nhất thành tỉnh [[Nghĩa Bình]]. Khi này, thị xã [[Quy Nhơn (thành phố)|Quy Nhơn]] là tỉnh lị của tỉnh [[Nghĩa Bình]].

Khi này, địa bàn xã Nhơn Thạnh, Nhơn Hải và Nhơn Lý thuộc thị xã [[Quy Nhơn (thành phố)|Quy Nhơn]] của tỉnh [[Nghĩa Bình]].

Ngày [[24 tháng 3]] năm [[1979]], Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 127-CP về việc điều chỉnh địa giới một số xã, thị trấn thuộc tỉnh Nghĩa Bình. Theo đó, thành lập xã Nhơn Hội trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của thôn Hội Lộc của xã Nhơn Lý.

Ngày [[23 tháng 9]] năm [[1981]], Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 80-HĐBT về việc phân vạch địa giới một số xã thuộc tỉnh Nghĩa Bình. Theo đó:

* Thành lập xã Nhơn Bình trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của xã Nhơn Thạnh.
* Thành lập xã Nhơn Phú trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số còn lại của xã Nhơn Thạnh.

Ngày [[3 tháng 7]] năm [[1986]], Hội đồng Bộ trưởng về việc Quyết định 81-HĐBT về việc mở rộng và đổi tên thị xã Quy Nhơn thành thành phố Quy Nhơn thuộc tỉnh Nghĩa Bình. Theo đó:

* Thành lập thành phố Quy Nhơn trên cơ sở 21.200 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 174.076 người của 8 phường gồm: Đống Đa, Hải Cảng, Lê Hồng Phong, Lê Lợi, Ngô Mây, Quang Trung, Trần Hưng Đạo, Trần Phú và 7 xã gồm: Nhơn Bình, Nhơn Châu, Nhơn Hải, Nhơn Hội, Nhơn Lý, Nhơn Phú, Nhơn Thạnh.
* Khi này, các xã Nhơn Hội, Nhơn Lý, Nhơn Hải và Nhơn Bình thuộc thành phố [[Quy Nhơn (thành phố)|Quy Nhơn]] của tỉnh [[Nghĩa Bình]].

Ngày [[30 tháng 6]] năm [[1989]], Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc phân vạch địa giới hành chính các tỉnh Nghĩa Bình, Phú Khánh và Bình Trị Thiên. Theo đó:

* Tỉnh Quảng Ngãi gồm thị xã Quảng Ngãi và 10 huyện: Bình Sơn, Trà Bồng, Sơn Tịnh, Sơn Hà, Tư Nghĩa, Minh Long, Nghĩa Hành, Mộ Đức, Đức Phổ, và Ba Tơ.
* Tỉnh Bình Định gồm Thành phố Quy Nhơn và 10 huyện: Hoài Ân, An Lão, Phù Mỹ, Phú Cát, An Nhơn, Tây Sơn, Vĩnh Thạnh, Vân Canh, Tuy Phước và Hoài Nhơn.
* Đồng thời, thành phố Quy Nhơn là tỉnh lị của tỉnh [[Bình Định (tỉnh)|Bình Định]].
* Từ đây, các xã Nhơn Hội, Nhơn Lý, Nhơn Hải và Nhơn Bình thuộc thành phố [[Quy Nhơn (thành phố)|Quy Nhơn]] của tỉnh [[Bình Định (tỉnh)|Bình Định]].

Ngày [[26 tháng 12]] năm [[1997]], Chính phủ ban hành Nghị định 118/1997/NĐ-CP về việc thành lập một số phường, thị trấn thuộc thành phố Quy Nhơn, các huyện An Nhơn và Hoài Nhơn của tỉnh Bình Định. Theo đó, thành lập phường Nhơn Bình trên cơ sở toàn bộ 1.468,0 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 14.937 của xã Nhơn Bình.

Ngày [[4 tháng 7]] năm [[1998]], Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 558/QĐ-TTg về việc công nhận thành phố Quy Nhơn là [[đô thị loại II]].

Ngày [[25 tháng 1]] năm [[2010]], Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 159/QĐ-TTg về việc công nhận thành phố Quy Nhơn là [[đô thị loại I]].

Ngày [[12 tháng 6]] năm [[2025]], Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh.<ref>{{Chú thích web |last=Quốc hội khóa XV |date=2025-06-12 |title=Nghị quyết số 202/2025/QH15 ngày 12 tháng 6 năm 2025 của Quốc hội khóa XV về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh |url=https://quochoi.vn/content/tintuc/lists/news/Attachments/94532/NQ%20202%20(1).pdf |access-date=2025-07-06}}</ref> Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Gia Lai và tỉnh [[Bình Định (tỉnh)|Bình Định]] thành tỉnh mới có tên gọi là tỉnh '''Gia Lai'''.

Ngày [[16 tháng 6]] năm [[2025]], [[Ủy ban Thường vụ Quốc hội]] ban hành Nghị quyết số 1664/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Gia Lai năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Nhơn Bình và các xã Nhơn Hội, Nhơn Lý, Nhơn Hải (thành phố [[Quy Nhơn (thành phố)|Quy Nhơn]]) thành phường mới có tên gọi là '''phường Quy Nhơn''' '''Đông'''.<ref>{{Chú thích web |last= |date=2025-06-16 |title=Nghị quyết số 1664/NQ-UBTVQH15 sắp xếp các ĐVHC cấp xã của tỉnh Gia Lai năm 2025 |url=https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-nghi-quyet-so-1664-nq-ubtvqh15-sap-xep-cac-dvhc-cap-xa-cua-tinh-gia-lai-nam-2025-119250616194200895.htm |access-date=2025-06-17 |website=Báo Điện tử Chính phủ |language=vi}}</ref><!-- 
== Lịch sử== 
* Trước năm 1935, thôn Hưng Lương (còn gọi là Vũng Bấc) và thôn Xương Lý (còn gọi là Vũng Nồm) thuộc Tổng Trung An, huyện [[Phù Cát (huyện)| Phù Cát]].
* Sau năm 1935, hai thôn này thuộc Tổng Chánh Lộc, huyện [[Phù Cát (huyện)| Phù Cát]].
* Tháng 3 năm 1946 hai thôn Hưng Lương và Xương Lý sáp nhập thành xã Hưng Xương.
* Tháng 3 năm 1948 xã Hưng Xương đổi tên thành xã Cát Xương, dưới cấp xã có 6 xóm: Trị An, Long Bình, Sơn Hải, Lý Minh, Lý Chánh và Lý Hòa.
* Tháng 8 năm 1949, xã Cát Xương, huyện [[Phù Cát (huyện)| Phù Cát]] nhập về huyện [[Tuy Phước (huyện)| Tuy Phước]] và đổi thành thôn Hưng Xương, xã [[Phước Hòa]].
* Tháng 12 năm 1960, ba thôn Hưng Xương, Xương Lý, Hội Lộc của xã Phước Hòa được tách ra thành lập xã mới: xã Phước Lý, huyện [[Tuy Phước (huyện)| Tuy Phước]].
* Năm 1966, xã Phước Lý tách khỏi huyện [[Tuy Phước (huyện)| Tuy Phước]] và thuộc thành phố [[Quy Nhơn (thành phố)| Quy Nhơn]].
* Sau khi [[Quy Nhơn (thành phố)| Quy Nhơn]] được giải phóng, xã Phước Lý đổi tên thành xã Nhơn Lý.
* Ngày 24 tháng 3 năm 1979, thôn Hội Lộc, xã Nhơn Lý được tách ra thành lập xã mới: xã Nhơn Hội, Quy Nhơn

 -->

== Giao thông== 
Hiện nay, phường Quy Nhơn Đông có các tuyến quốc lộ chính của tỉnh Gia Lai kết nối các phường xã khác trong tỉnh như {{Ký hiệu đường Việt Nam| QL| 19}} [[Quốc lộ 19]] và {{Ký hiệu đường Việt Nam| QL| 19B}} [[Quốc lộ 19B]]. Ngoài ra, tuyến đường Ven biển Cát Tiến - Diêm Vân (thuộc tuyến [[Đường ven biển Việt Nam]]) đang được thi công cũng đi qua phường.

Ngoài ra, giữa 2 phần phía Đông và phía Tây của phường có [[cầu Thị Nại]] (từng là cầu vượt biển dài nhất Việt Nam) vượt qua Đầm Thị Nại kết nối với nhau.

== Du lịch== 
[[hình:Nhơn Hải, Quy Nhơn - 33275233023.jpg|thumb| trái| Bãi biển Nhơn Hải nhìn ra đảo Hòn Khô]]
=== Chùa Sơn Long=== 
Chùa Sơn Long trước thuộc phường Nhơn Bình, cách cầu Trường Úc 700m về hướng đông. Kiến trúc chùa có nhiều thay đổi nhưng khuôn viên chùa vẫn giữ như cũ. Mặt tiền hình cánh cung niễng, mặt hậu đất đá lồi lõm sát vách núi. Tương truyền dưới chân núi phía sau chùa xưa có tảng đá rất lớn trông như miệng rồng có hàm trên, hàm dưới có một cái lưỡi nhỏ đưa ra ở chính giữa. Tảng đá đó có tên gọi là đá Hàm Long, nay không còn nữa. Trong chùa có 15 ngôi mộ tháp lớn nhỏ, có những ngôi mộ vẫn còn giữ nét rêu phong cũ kỹ của mấy trăm năm về trước, có những mộ tháp đã được trùng tu khang trang hơn. Năm [[1992]], chùa đã cho xây dựng thêm tượng Bồ tát [[Quan Âm]] ở hướng tây. Năm [[1996]], xây tượng [[Tất-đạt-đa Cồ-đàm|Thích ca Mâu Ni]] tọa thiền phía tây bắc,...mang lại sắc khí mới cho chùa.

Đến Sơn Long, du khách còn được chiêm ngưỡng tượng Phật Lồi 7 đầu rồng bằng đá nặng 1,5 tấn,cao 3,1 m với chạm khắc hoa văn sau lưng. Bức tượng xác định là của người Chăm tạc từ thế kỷ XIII. Dù dáng vẻ còn khiêm tốn nhưng chùa Sơn Long vẫn dập dìu khách phương xa đến thăm,vãn cảnh,...đặc biệt là vào dịp đầu năm mới.

=== Cầu Thị Nại=== 
Quy Nhơn có cầu vượt Thị Nại là cây cầu vượt biển dài thứ hai Việt Nam (dài 2.477,3 m, rộng 24,5 m, trọng tải 100 [[tấn]] gồm 54 nhịp, tổng vốn đầu tư là 1.500 tỷ đồng). Nằm trong hệ thống cầu đường Nhơn Hội dài gần 17&nbsp;km nối phường Quy Nhơn, {{Ký hiệu đường Việt Nam| QL| 19}} [[Quốc lộ 19]] với [[bán đảo Phương Mai]] ([[Khu kinh tế Nhơn Hội]]) và {{Ký hiệu đường Việt Nam| QL| 19B}} [[Quốc lộ 19B]], gồm cầu chính vượt đầm Thị Nại, 5 cầu nhỏ qua [[sông Hà Thanh]] và đường dẫn 2 đầu cầu. Cầu được xây dựng trong 5 năm, khánh thành ngày 12/12/2006.

=== Eo Gió=== 
Eo Gió nằm trên bán đảo Phương Mai, cách trung tâm phường [[Quy Nhơn (phường)|Quy Nhơn]] khoảng 20&nbsp;km về hướng đông bắc. Sở dĩ gọi Eo Gió vì nơi đây có hình dạng cái hõm như yên ngựa, nằm giữa hai mỏm núi cao kề bên biển.

Có lẽ bất kỳ ai đến Eo Gió lần đầu đều không khỏi ngỡ ngàng khi nhìn thấy những rặng núi đá cao chót vót, trập trùng với những hang động kỳ vĩ, đàn chim én lượn chao quanh.

Eo Gió đẹp theo kiểu hoang sơ bởi những rặng núi có hình thù kỳ lạ vươn ra biển lớn, ôm trọn một vòng tạo thành một eo biển hút gió . Sóng biển vỗ rì rào thay nhau vờn chân núi, nhè nhẹ vào vách đá. Trong lòng Eo Gió, một bãi biển cát vàng khá rộng, sóng êm êm khiến bạn như thả trôi mình vào thiên nhiên.

Nhìn xa xa, phía trước bãi biển, những cụm đảo mang nhiều hình thù kỳ lạ lô nhô trên mặt nước. Bên vách núi, những hang động với cái tên rất ngộ nghĩnh: hang Kỳ Co, hang Ba Nghé... thu hút rất nhiều chim yến đến đây sinh sống.

Dọc theo chân núi, những bãi đá trứng đủ màu sắc, nhẵn thín xen lẫn những tảng đá lớn, bằng phẳng như mặt bàn giúp cho bạn ngồi chơi hay ngả lưng nghỉ sức sau khi dạo chơi, vãn cảnh.

Đến Eo Gió, bạn phải leo 1 giờ lên đỉnh núi cao chót vót mới chiêm ngưỡng hết vẻ đẹp kỳ vĩ của đất trời. Đường lên đỉnh tuy gập ghềnh, khó đi nhưng bù lại cho bạn cảm giác bồng bềnh, khó tả khi nhìn Eo Gió dưới chân mình hiện ra như một chiếc tàu cá chuẩn bị lao ra biển lớn. Nếu soi ống nhòm, bạn có thể thấy rõ những rặng san hô trong nước xanh trong vắt, xung quanh là những đàn cá tung tăng bơi lội.

=== Đảo Yến=== 
Gọi là "đảo" nhưng thực ra xứ sở của loài chim yến nằm trên địa phận bán đảo Phương Mai. Dãy Triều Châu ăn ra biển, trải dài chừng 15&nbsp;km, tạo thành những ngọn núi nhấp nhô, trùng điệp với tên gọi thật ngộ nghĩnh: Hòn Mai, hòn Chóp Vung, núi Cột Cờ, Núi Đen... và trong số đó, ngọn núi án ngữ phía nam mang tên Hòn Yến. Cứ mỗi mùa xuân đến, tiết trời ấm áp, chim yến rủ nhau tưng đàn đông nghịt đến đây làm tổ.

== Tham khảo== 
{{Tham khảo}}
{{Sơ khai Gia Lai}}
{{Đơn vị hành chính thuộc tỉnh Gia Lai}}