Xem mã nguồn của Sachsen-Weimar-Eisenach

{{Infobox country
|native_name = 
|conventional_long_name = Đại công quốc Sachsen-Weimar-Eisenach <small>(1809–1903)</small><br /><small>{{lang|de|(Groß-)Herzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach}}</small><hr/>Đại công quốc Sachsen <small>(1903–1918)</small><br /><small>{{lang|de|Großherzogtum Sachsen}}</small><hr/>Nhà nước Tự do Sachsen-Weimar-Eisenach <small>(1918–1920)</small><br /><small>{{lang|de|Freistaat Sachsen-Weimar-Eisenach}}</small>
|common_name = Sachsen-Weimar-Eisenach
|
|era         = Trung cổ
|status      = Chư hầu
|status_text = Nhà nước của [[Liên bang Rhein]]<br />Nhà nước của [[Bang liên Đức]]<br /> Nhà nước của [[Liên bang Bắc Đức]]<br />Nhà nước của [[Đế quốc Đức]]<br /> Bang của [[Cộng hòa Weimar]]
|government_type = [[Đại công quốc]] (1815–1918)<br />[[Cộng hòa]] (1918–1920)
|
|year_start  = 1809
|year_end    = 1920
|
|event_pre   = [[Sachsen-Eisenach]] và [[Sachsen-Weimar]] dưới hình thức [[liên minh cá nhân]]
|date_pre    = &nbsp;<br />1741
|event_start = Sáp nhập Eisenach và Weimar
|date_start  = 20 tháng 9,
|event1      = Nâng lên thành [[Đại công quốc]]
|date_event1 = 1815
|event2      = Cách mạng Đức
|date_event2 = 1918
|event_end   = Đã gia nhập [[Thuringia]]
|date_end    = <!--- Optional: Date of disestablishment --->
|currency=[[thaler Sachsen]] (đến năm 1857)<br />[[vereinsthaler Sachsen|Sachsen {{lang|de|Vereinsthaler|nocat=y}}]] (1857–1873)<br />[[mark vàng Đức]] (1873–1918)
|p1          = Sachsen-Weimar
|image_p1    = [[Tập tin:Coat of arms of Saxony.svg|20px|Duchy of Saxe-Weimar]]
|p2          = Sachsen-Eisenach
|image_p2    = [[Tập tin:Coat of arms of Saxony.svg|20px|Duchy of Saxe-Eisenach]]
|s1          = Thuringia
|flag_s1     = Flag of Thuringia (state).svg
|languages=German<br />[[Thuringian dialect]]
|languages_type= Common languages
|image_flag   = Flagge Großherzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach (1813-1897).svg
|flag_type    = Top: Flag<br />(1813–1897)<br />Bottom: Flag<br />(1897–1920)
|alt_flag2    = Flag (1813-1897)
|image_flag2  = Flagge Großherzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach (1897-1920).svg
|image_coat   = Coat of Arms of the Grand Duchy of Saxe-Weimar-Eisenach.svg
|image_map    = [[File:Saxe-Weimar-Eisenach in the German Reich (1871).svg|300px]]
|image_map_caption  = Sachsen-Weimar-Eisenach trong [[Đế quốc Đức]]
|image_map2 = [[File:SWE.png|300px]]
|image_map2_caption = Sachsen-Weimar-Eisenach, trong [[Các công quốc Ernestine]]
|
|capital      = [[Weimar]]
|national_anthem  = {{lang|de|Weimars Volkslied}}
|
|leader1      = [[Karl August, Đại công tước xứ Sachsen-Weimar-Eisenach|Karl August]] (đầu tiên)
|leader2      = [[William Ernest, Đại công tước xứ Saxe-Weimar-Eisenach|William Ernest]] (cuối cùng)
|year_leader1 = 1809–1828
|year_leader2 = 1901–1918
|title_leader = Đại công tước
|
|today = Đức
}}
'''Saxe-Weimar-Eisenach''' ([[tiếng Đức]]: ''Sachsen-Weimar-Eisenach'') là một [[Bang của Đế quốc Đức|nhà nước cấu thành nên Đế quốc Đức]], được thành lập như một công quốc vào năm 1809 bởi sự hợp nhất của [[Sachsen-Weimar]] và [[Sachsen-Eisenach]] thuộc [[các công quốc Ernestine]] của [[Nhà Wettin]], vốn đã từng là một [[liên minh cá nhân]] từ năm 1741. Nó được nâng lên thành một [[Đại công quốc]] vào năm 1815 theo nghị quyết của [[Đại hội Viên]]. Năm 1903, nó chính thức đổi tên thành '''Đại công quốc Sachsen''' ([[tiếng Đức]]: ''Großherzogtum Sachsen''), nhưng tên này hiếm khi được sử dụng. Đại công quốc đã kết thúc tồn tại trong [[Cách mạng Đức (1918–1919)]] cùng với các chế độ quân chủ khác của [[Đế quốc Đức]]. Lãnh thổ cũ của Đại công quốc trở thành [[Nhà nước Tự do Sachsen-Weimar-Eisenach]], được sáp nhập vào [[Thüringen|Nhà nước Tự do Thuringia]] mới 2 năm sau đó.

Tước hiệu đầy đủ của người cai trị là [[Đại công tước]] xứ [[Các công quốc Ernestine|Sachsen]]-[[Weimar]]-[[Eisenach]], [[Landgraf|Phong địa bá tước]] ở [[Thüringen |Thuringia]], [[Markgraf|Phiên địa bá tước]] xứ [[Bá quốc Meissen|Meissen]], [[Bá tước]] xứ [[Nhà Henneberg|Henneberg]], [[Lãnh chúa]] xứ [[Blankenhain|Blankenhayn]], [[Neustadt an der Orla|Neustadt]] và [[Tautenburg]].

Sachsen-Weimar-Eisenach là nhánh còn tồn tại lâu đời nhất về mặt phả hệ của [[Vương tộc Wettin|Nhà Wettin]] kể từ năm 1672.

==Địa lý==
Lãnh thổ của Đại công quốc Sachsen-Weimar-Eisenach bao gồm ba khu vực lớn nằm tách biệt, mỗi khu vực này hình thành nên một ''Krei'' về mặt hành chính, cùng với một số vùng lãnh thổ nhỏ khác. Các quốc gia láng giềng là [[Vương quốc Phổ]], [[Vương quốc Sachsen]], [[Vương quốc Bayern]], [[Tuyển hầu xứ Hessen|Hesse,-Kassel]] (cho đến năm 1866, khi nó được sáp nhập vào [[tỉnh Hessen-Nassau]] của Phổ) và tất cả các Nhà nước ở Thüringen khác ([[Sachsen-Altenburg]], [[Công quốc Sachsen-Coburg và Gotha|Sachsen-Coburg-Gotha]], [[Sachsen-Meiningen]], [[Thân vương quốc|Reuss Elder Line]], [[Thân vương quốc Reuss-Gera|Reuss Junior Line]], [[Schwarzburg-Rudolstadt]] và [[Schwarzburg-Sondershausen]]).

Phần phía Bắc của quận Weimar bằng phẳng và là một phần của [[bồn địa Thuringia]]; phần phía Nam và phía Đông nằm trên Cao nguyên Ilm-Saale và trong thung lũng [[Saale]]. Phần phía Bắc của quận Eisenach là đồi núi (đồi Hörselberge và [[Hainich]]); phần trung tâm với thị trấn [[Eisenach]] nằm trong thung lũng [[Hörsel]]; xa hơn về phía Nam là dãy núi của [[Rừng Thuringia]], tiếp theo là thung lũng [[Werra]], [[dãy Kupenrhön]] và cuối cùng, ở cực Nam, [[dãy Rhön]]. Quận [[Neustadt]] nằm trên những ngọn đồi có độ cao từ 200 đến 400 mét.

Điểm cao nhất trong Đại công quốc là [[Kickelhahn]] (861 m trên mực nước biển (NN)) gần Ilmenau, [[Ellenbogen (Rhön)|Ellenbogen]] (814 m trên mực nước biển (NN)) ở Rhön và [[Ettersberg]] (477 m trên mực nước biển (NN)) ) gần [[Weimar]].

Năm 1895, Đại công quốc Sachsen-Weimar-Eisenach được chia thành ba quận Kreise:

{| class="wikitable"
! style="background: #ffdead;" | Quận
! style="background: #ffdead;" | Diện tích (km2)
! style="background: #ffdead;" |  Dân số
! style="background: #ffdead;" |  Đô thị
! style="background: #ffdead;" |  Loại trừ
|-
| Quận Weimar
| align = "right" | 1752.59
| align = "right" | 191,975
| [[Weimar]], [[Apolda]], [[Jena]], [[Ilmenau]], [[Allstedt]], [[Rastenberg]], [[Buttstädt]], [[Buttelstedt]], [[Neumark, Weimarer Land|Neumark]], [[Dornburg]], [[Bürgel (Thuringia)|Bürgel]], Lobeda, [[Bad Sulza]], [[Magdala, Weimarer Land|Magdala]], [[Bad Berka]], [[Blankenhain]], [[Remda]], [[Kranichfeld]] và Tannroda
| [[Ilmenau]], Bösleben, Klein Kröbitz, [[Allstedt]] và [[Oldisleben]]
|-
| Quận Eisenach
| align = "right" | 1214.03
| align = "right" | 95,226
| [[Eisenach]], [[Creuzburg]], [[Berka/Werra]], [[Ruhla]], [[Vacha, Wartburg|Vacha]], [[Stadtlengsfeld]], [[Geisa]], [[Ostheim vor der Rhön]] và [[Kaltennordheim]]
| [[Seebach, Wartburg|Seebach]], [[Ostheim vor der Rhön]] và [[Eichenzell|Zillbach]]
|-
| Quận Neustadt
| align = "right" | 628.71
| align = "right" | 52,016
| [[Neustadt an der Orla]], [[Triptis]], [[Auma]], [[Weida, Thuringia]] và [[Berga/Elster]]
| Rußdorf, [[Teichwolframsdorf]] và Förthen
|}

== Chú thích ==
{{tham khảo}}

== Tham khảo ==
* Carl Ferdinand Weiland: ''General Charte von dem Großherzogthume Weimar-Eisenach nach den besten vorhandenen Hülfsmitteln entworfen und gezeichnet von C. F. Weiland'', [[Geographical Institute of Weimar]], 1817, reprinted: Rockstuhl, Bad Langensalza 2009, {{ISBN|978-3-86777-136-8}}, {{in lang|de}}
* Karl Helmrich: ''Geschichte des Großherzogthums Sachsen-Weimar-Eisenach für Schule und Haus'', Albrecht, Weimar, 1852, {{in lang|de}}
* {{citation
| author=Constantin Kronfeld
| title=Geschichte des Landes
| language = de
| series=Landeskunde des Großherzogthums Sachsen-Weimar-Eisenach
| volume=1
| publisher=Hermann Böhlau
| place=Weimar
| year=1878
}}
* {{citation
| author=Constantin Kronfeld
| title=Topographie des Landes
| language = de
| series=Landeskunde des Großherzogthums Sachsen-Weimar-Eisenach
| volume=2
| publisher=Hermann Böhlau
| place=Weimar
| year=1879
}}
* {{citation
| author=Detlef Ignasiak
| title=Regenten-Tafeln Thüringischer Fürstenhäuser. Mit einer Einführung in die Geschichte der Dynastien in Thüringen
| language = de
| publisher=Quartus
| place=Jena
| year=1996
| ISBN=3-931505-20-0
}}

== Liên kết ngoài ==
{{Thể loại Commons|Saxe-Weimar-Eisenach}}
* {{chú thích web|url=http://www.btinternet.com/~allan_raymond/Saxe_Weimar_Royal_Family.htm|title=Saxe-Weimar-Eisenach genealogy|archive-url=https://archive.today/20120630225039/http://www.btinternet.com/~allan_raymond/Saxe_Weimar_Royal_Family.htm|archive-date=2012-06-30|url-status=dead}}
* {{CathEncy|wstitle=Saxe-Weimar-Eisenach}}
* {{Cite EB1911|wstitle=Saxe-Weimar-Eisenach}}

[[Thể loại:Bang của Đế quốc Đức]]
[[Thể loại:Nhà nước của Liên bang Rhein]]
[[Thể loại:Quốc gia thuộc Liên minh các quốc gia nói tiếng Đức]]
[[Thể loại:Nhà nước của Liên bang Bắc Đức]]
[[Thể loại:Bang của Cộng hòa Weimar]]
[[Thể loại:Các công quốc Ernestine]]
[[Thể loại:Đại công quốc Sachsen-Weimar-Eisenach]]
[[Thể loại:Nhà Sachsen-Weimar-Eisenach]]
[[Thể loại:Vương tộc Wettin]]
[[Thể loại:Công tước xứ Sachsen-Weimar-Eisenach]]
[[Thể loại:Đại công tước xứ Sachsen-Weimar-Eisenach]]
[[Thể loại:Khởi đầu năm 1809 ở Đức]]
[[Thể loại:Weimar]]
[[Thể loại:Eisenach]]
[[Thể loại:Cựu đại công quốc]]